MỤC LỤC
NỘI DUNG
1
1.1
1.2
1.3
1.4
1.5
2
2.1
2.2
2.3
2.4
3
Phần mở đầu
Lý do chọn đề tài
Mục đích nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu
Phạm vi nghiên cứu
Phần nội dung
Cơ sở lý luận của vấn đề
Thực trạng của vấn đề
Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề
Kết quả đạt được
3.1
3.2
1.1. Lí do chọn đề tài
Xã hội ngày một phát triển cuộc sống con người ngày một hiện đại vì vậy
trẻ em là nguồn hạnh phúc của mỗi gia đình, là tương lai của đất nước. Những
người làm cha, làm mẹ sẽ hạnh phúc biết bao khi con của họ là những đứa trẻ
khỏe mạnh, thông minh và ngoan ngoãn, biết lễ phép, kính trọng, vâng lời ông
bà, cha mẹ, thầy cô giáo. Tương lai
của Đất nước sẽ rạng rỡ vô cùng khi xã hội của chúng ta có một thế hệ trẻ đầy
năng động nhiệt huyết sau này là những con người có sức khỏe, vừa có đức, vừa
có tài. Rồi mai đây những người con ấy sẽ là lớp kế cận, tiếp tục gánh vác sự
nghiệp của cha ông ta dựng nước và giữ nước, thực hiện lòng mong mỏi của
Bác Hồ “Non Sông Việt Nam có trở nên vẻ vang hay không, dân tộc Việt Nam
có được sánh vai với các cường quốc năm châu hay không chính là nhờ một
phần lớn ở công học tập của các cháu”
Hiện nay Đảng và Nhà nước ta đã khẳng định Giáo dục không chỉ là một bộ
phận khăng khít của nền kinh tế mà còn là động lực hàng đầu thúc đẩy sự phát
triển của xã hội.
Trang 2
Vậy những người giáo viên ươm những mầm non cho đất nước, là người
làm công tác nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục trẻ cần phải làm gì để trẻ được
phát triển toàn diện cả về thể chất lẫn tinh thần nhất là trong thời kỳ đổi mới. Là
một giáo viên mầm non, tôi luôn suy nghĩ làm thế nào để việc giáo dục trẻ đạt
hiệu quả cao nhất, vì đặc trưng của trẻ là “ học mà chơi – chơi mà học ” nên bên
cạnh việc “học” thì việc “chơi” của trẻ và đặc biệt là chơi như thế nào cũng
không kém phần quan trọng. Giáo viên cần phải biết dạy cho trẻ chơi cái gì?
Chơi như thế nào để đem lại kiến thức phục vụ cho hoạt động học, phục vụ cho
sự phát triển tư duy của trẻ. Thực tế cho thấy, trò chơi mà trẻ yêu thích nhất và
luôn muốn được khám phá đó là hoạt động góc. Hoạt động góc là một hoạt động
1.3 Đối tượng nghiên cứu
- Trẻ 5 - 6 tuổi, lớp Lá 2 – Trường Mầm non Hoa Mai, xã Đăk Sôr, huyện
Krông Nô, tỉnh ĐăkNông.
1.4 Phương pháp nghiên cứu
Căn cứ vào mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu, tôi sử dụng các phương pháp
nghiên cứu sau:
+ Phương pháp nghiên cứu, phân tích, tổng hợp:
+ Phương pháp điều tra:
+ Phương pháp thực nghiệm sư phạm:
+ Phương pháp thống kê.
1.5 Giới hạn phạm vi nghiên cứu:
Tìm ra các biện pháp, phương pháp nhằm giúp trẻ phát huy tính tích cực,
chủ động và sáng tạo thông qua hoạt động góc.
Học sinh lớp lá 2 trường Mầm Non Hoa Mai, xã Đăk Sôr, huyện Krông
Nô, tỉnh Đăk Nông.
2. PHẦN NỘI DUNG
2.1. Cơ sở lý luận
Mỗi chúng ta đều biết rằng mục tiêu chung của giáo dục mầm non là phát
triển tất cả khả năng của trẻ, phải hình thành cho trẻ cơ sở ban đầu về nhân cách
Trang 4
con người, làm tiền đề cho sự phát triển tốt hơn trong những giai đoạn tiếp theo.
Vì thế giáo dục mầm non hiện nay đã và đang tiếp tục tìm ra những phương
pháp mới để giảng dạy trong đó có nhu cầu về vui chơi hay còn gọi là hoạt động
góc cũng rất quan trọng và được phân bổ như một hoạt động chính trong ngày,
theo thông tư 17/2009 TT- BGDĐT ngày 25/07/2009 của BGD&ĐT về chương
trình khung của Giáo dục mầm non, thì hoạt động góc là một hoạt động trong
ngày của trẻ. Thông qua giờ hoạt động góc giúp trẻ rèn luyện trí nhớ, tính quan
phấn khởi, vui mừng. Khi chơi xong trẻ tích cực học tập mang lại những giá trị
tinh thần tốt cho sức khoẻ. Khi chơi trẻ được thực hiện những động tác tự nhiên
với đồ dùng, đồ chơi và có ý thức giữ gìn đồ chơi ở các góc.
Giờ chơi còn giúp trẻ nhận ra được cái đẹp cái xấu của nội dung trò chơi,
giúp trẻ phát triển óc thầm mỹ, khuyến khích trẻ sáng tạo ra nhiều cái đẹp.
Tóm lại: Khi trẻ tham gia chơi, toàn bộ các giác quan cũng như các vận động
của trẻ trên cơ thể hoạt động mạnh mẽ, nhằm phân tích, phán đoán, so sánh, cụ
thể hóa…hay nói đúng hơn thông qua hoạt động góc giúp trẻ phát huy tính tích
cực, chủ động và sáng tạo hơn.
Qua dự giờ đồng nghiệp và kết quả đạt được sau các tiết dạy tôi thấy kết
quả tiết hoạt động góc chưa cao, vẫn còn rất nhiều hạn chế. Chính vì vậy để
giúp trẻ chơi tốt hơn trong hoạt động này, bản thân tôi đã tìm tòi và nghiên cứu
“Một số biện pháp giúp trẻ phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo thông
qua hoạt động góc ” nhằm mang lại hiệu quả cao, góp phần to lớn cho sự phát
triển toàn diện của trẻ.
2.2. Thực trạng của vấn đề:
a. Thuận lợi – Khó khăn :
* Thuận lợi :
- Trường Mầm non Hoa Mai nằm trên địa bàn xã Đăk Sôr, luôn được sự
quan tâm của các cấp chính quyền, Phòng Giáo dục và Đào tạo, của Ban Giám
hiệu nhà trường, Hội cha mẹ học sinh;
- Trường lớp được nâng cấp, sửa chữa thường xuyên nên luôn khang
trang, sạch đẹp, có đầy đủ trang thiết bị và đồ dùng phục vụ cho việc dạy và học;
- Bản thân tôi có thời gian làm việc đã tương đối lâu năm trong nghề nên
tích luỹ nhiều kinh nghiệm, luôn nhiệt tình, có tinh thần trách nhiệm cao trong
công việc, nắm vững chuyên môn, sớm được tiếp cận với các hoạt động giáo
Trang 6
dục Mầm non mới, được tham gia vào các lớp bồi dưỡng, nâng cao chuyên môn
Chưa đạt
SL
Tỷ lệ %
SL
Tỷ lệ %
10
40%
15
60%
8
32%
17
68%
10
40%
15
cổng sau. Khi chơi không được nhảy qua nhảy lại hàng rào, cổng ...
Nhắc nhở Bác tài xế khi lái xe chở vật liệu xây dựng bác lái xe nhớ tuân thủ luật
giao thông, chạy đúng lòng đường không được chở cồng kềnh.
Với những câu hỏi gợi mở như vậy ở các góc chơi khác, cô giáo có thể cho trẻ
biết các góc chơi và để cho trẻ tự chọn góc chơi của mình. Bên cạnh đó, khi trẻ
đã nhận góc chơi của mình, cô giáo để trẻ tự phân công công việc cho nhau để
trẻ thêm phần hứng thú .
* Biện pháp 2 : Thiết kế lại các góc chơi cho trẻ .
Việc thiết kế môi trường chơi (các góc chơi) cho trẻ, cần tuân theo nguyên
tắc sau :
+ Chia diện tích phòng thành các góc hoặc các khu vực chơi khác nhau.
Trang 8
+ Bố trí góc chơi yên tĩnh ở gần với nhau để tránh sự ồn ào ảnh hưởng đến góc
chơi (như góc tạo hình, góc sách..) ở xa các góc ồn ào ( góc xây dựng, góc gia
đình, góc bán hàng..).
+ Có góc cố định (góc tạo hình, gia đình, sách..), cũng có những góc di động
hoặc thay đổi tuỳ theo chủ đề chính của lớp trong thời gian đó.
+ Có sự phân cách riêng giữa các góc chơi
+ Bố trí bàn ghế, đệm, gối.. phù hợp với từng góc.
+ Đồ chơi, học liệu để mở, vừa tầm với của trẻ.
+ Đặt tên góc sao cho trẻ dễ hiểu .
+ Sau mỗi chủ đề chúng ta cũng nên thay đổi cách bố trí và hoạt động ở các góc
để tạo sự mới lạ và thu hút đối với trẻ.
+ Cho phép trẻ tham gia tổ chức góc chơi của mình
Hình ảnh: Trẻ đang tham gia hoạt động góc
* Biện pháp thứ 3: Chuẩn bị nguyên vật liệu – đồ dùng đồ chơi ở các
Ngoài ra cho trẻ “Làm thiệp chúc tết” làm những tấm thiệp chúc tết từ các
loại giấy bìa cứng và trang trí bằng các loại hoa, cỏ, cây, lá tươi có sẵn trong
thiên nhiên gần gủi với trẻ.
Hình ảnh: Trẻ trang trí thiệp bằng cây cỏ hoa lá có sẵn trong tự nhiên.
- Những đồ dùng, đồ chơi cho trẻ chơi ngoài những đồ dùng đồ chơi có sẵn, tôi
tận dụng những nguyên vật liệu phế thải có ở địa phương như: Thùng catton
xốp, đĩa video cũ, giấy báo có trang bìa quảng cáo, chai nhựa, vỏ hộp sữa chua,
hộp đựng cơm, vải vụn, chuỗi hạt, vỏ ốc, vỏ ngao, vỏ điệp, ống chỉ, tăm tre, khối
gỗ … tất cả những nguyên vật liệu cần đảm bảo an toàn về tính mạng, không
gây độc hại, không sắc nhọn, không nặng nề dể đảm bảo an toàn cho trẻ khi sử
dụng chúng.
Ví dụ : Trong chủ đề nghề nghiệp, chủ đề nhánh nghề xây dựng ở góc học
tập hay góc tạo hình chúng ta cho trẻ làm các đồ dùng nghề xây dựng bằng
nguyên vật liệu mở để khích thích sự tò mò của trẻ giúp trẻ sáng tạo, trẻ biết sẽ
phải làm gì với những nguyên vật liệu đó để tự mình tạo ra các sản phẩm mà
mình thích.
Trang 11
Làm đồ dùng xây dựng từ nguyên vật liệu mở.
Trong chủ đề động vật: Khi chơi ở góc học tập, góc tạo hình. Từ những
nguyên vật liệu mở như : Chai, lọ , lõi giấy vệ sinh, bìa cattong, hộp xê …..trẻ
làm ra các con vật thật gần gũi, dể thương, an toàn đối với trẻ khi chơi.
Làm các con vật từ nguyên vật liệu mở
Tất cả những đồ dùng đồ chơi này chúng ta có thể cất giữ một thời gian
sau đó chúng ta mang ra lại cho trẻ quan sát. Một phần là giúp trẻ thích thú với
* Biện pháp thứ 5 : Giải quyết các tình huống, mâu thuẫn khi chơi.
Trong quá trình trẻ chơi, việc xảy ra nhiều tình huống, mâu thuẫn là tất
yếu, vậy cô giáo phải là người khéo léo, có khi cô giáo cũng là người cùng tham
gia trò chơi với trẻ. Như vậy khi có tình huống xảy ra cô giáo sẽ kịp thời giải
Trang 13
quyết tình huống mà không làm mất đi sự hứng thú cũng như vẫn đảm bảo yêu
cầu của trò chơi.
* Ví dụ : ở góc phân vai hôm nay chơi trò bác sĩ khám bệnh, vì “bệnh
nhân” nào cũng muốn mình được “bác sĩ” khám trước nên các bệnh nhân dành
nhau lên khám, tranh giành nhau rất ồn ào và bác sĩ không thể khám bệnh được,
lúc đó cô giáo sẽ hướng dẫn cô y tá sẽ nói với các bệnh nhân, ai đến trước thì sẽ
khám trước, và cô y tá phát cho mỗi bệnh nhân một cái thẻ có gắn số, các bệnh
nhân sẽ ngồi và đợi khi nào y tá gọi tên mới được vào khám, trẻ sẽ vui vẻ cầm
số thẻ của mình và chờ cô y tá gọi tên và trò chơi lại tiếp tục …
Hình ảnh : Trẻ thể hiện hành vi ứng xử khi đi khám bệnh.
Ví dụ : Ở góc xây dựng khi trẻ tự thỏa thuận vai chơi do chưa có sự thống
nhất nên hai bạn dành nhau làm tài xế lái xe. Ngay lúc đấy cô giáo đến và giúp
trẻ giải quyết vấn đề . Cô sẽ cho một cháu làm tài xế và bạn kia làm phụ xe hai
bạn cùng nhau vận chuyển đồ dùng đồ chơi về góc chơi.
* Biện pháp thứ 6: Tăng cường kinh nghiệm cho trẻ về các mối quan
hệ xã hội.
Có thể cung cấp thêm nhiều kinh nghiệm cho trẻ thông qua các hoạt động
như trong giờ học. Ví dụ như giờ đón trẻ, giờ trả trẻ, giờ hoạt động ngoài trời
bằng cách trò chuyện, đàm thoại với trẻ về nội dung đang thực hiện có liên quan
Trang 14
Trang 15
vì vậy tôi thường xuyên rèn luyện kĩ năng chơi cho trẻ:
- Kĩ năng nhận vai chơi: Trước hết muốn trẻ có kĩ năng nhận vai chơi
thành thạo thì cô giáo phải làm sao thu hút, lôi cuốn trẻ bằng cách giới thiệu sự
hấp dẫn của chủ đề chơi, của những đồ chơi, vai chơi, cách thức tổ chức. Bằng
cách đưa ra các câu hỏi thăm dò ý kiến của trẻ. Cô gợi ý thiết lập mối quan hệ
giữa các vai chơi, các tập thể nhỏ để phục vụ cho chủ đề chơi. Từ đó trẻ hiểu
được nội dung và tự nhận vai chơi mà mình cảm thấy thích và làm được.
Hình ảnh: Tạo tình huống gây hứng thú, sự trãi nghiệm cho trẻ.
Ví dụ: chủ đề “Ngành nghề” ở góc xây dựng - xây dựng doanh trại chú bộ
đội. Cô tạo tình huống cho trẻ gặp các chú bộ đội thật (hoặc cho trẻ đóng vai
nhưng cô đã chuẩn bị trước) cho trẻ trò chuyện với các chú bộ đội. Cô giáo hỏi
trẻ: Trong tháng 12 này có ngày gì nói về các chú bộ đội ? (22/12). Vậy hôm
nay ở các bác xây dựng sẽ làm công trình gì để hưởng ứng và chào mừng ngày
thành lập quân đội nhân dân Việt Nam? Vậy ai sẽ tham gia xây dựng công trình
này? ( Các bác xây dựng...). Lúc ấy trẻ sẽ tự tin và nhận vai chơi của mình.
- Kĩ năng của thủ lĩnh điều hành trong nhóm chơi (Nhóm trưởng):
Cô giáo giúp trẻ hiểu được trách nhiệm vai chơi mà mình đã nhận, vai nhóm
trưởng đòi hỏi những trẻ phải có kĩ năng tốt, nhanh nhẹn, sáng tạo, hiểu rõ được
nội dung của buổi chơi. Phải biết phân công công việc cho các thành viên, biết
giới thiệu nội dung, công trình cho các bạn khác biết.
Trang 16
Hình ảnh: Sự phân vai rõ ràng, thõa thuận vai chơi.
- Kĩ năng thể hiện vai chơi: Sau khi trẻ xác định được trò chơi, nội dung
chơi và tự nhận vai chơi rồi trẻ bắt đầu thể hiện vai chơi. Muốn trẻ thể hiện vai
sẽ tạo ra cho trẻ một môi trường trường học thân thiện và tích cực.
Là giáo viên mầm non phải có lòng yêu nghề sâu sắc, thương yêu gần gũi
trẻ, quan tâm đến đặc điểm phát triển tâm sinh lý của từng cá nhân trẻ trong lớp
mình, để từ đó lựa chọn những giải pháp, biện pháp thích hợp.
Hình ảnh: Cô giáo hòa mình cùng trẻ.
Cần có sự đầu tư, nghiên cứu của giáo viên trong việc thiết kế đồ dùng, đồ
chơi cho trẻ ở các góc chơi, để giờ chơi của trẻ thêm phong phú .
Bởi vì : Muốn tổ chức tốt một hoạt động góc cho trẻ, trước hết giáo viên
phải nghiên cứu, xây dựng kế hoạch tổ chức hoạt động góc cho phù hợp với chủ
đề, chủ điểm đang thực hiện, và phù hợp với đặc điểm của lớp mình, từ đó giáo
Trang 18
viên sẽ chủ động hơn. Việc thiết kế lại các góc chơi cho trẻ cũng rất quan trọng,
làm sao để các chơi được sắp xếp hợp lý và hỗ trợ lẫn nhau trong qua trình chơi,
tạo thuận lợi cho trẻ di chuyển qua lại giữa các góc chơi giúp giờ chơi đạt hiệu
quả cao. Bên cạnh đó khi các góc chơi được sắp xếp hợp lý thì việc chuẩn bị đồ
dùng đồ chơi cho trẻ chơi điều quan trọng nhất, đồ dùng, đồ chơi của trẻ phải
đảm bảo an toàn và thẩm mỹ để thu hút trẻ, giáo viên sau khi đã thỏa thuận với
trẻ giúp trẻ lựa chọn góc chơi mà mình thích, giáo viên sẽ cùng tham gia chơi
với trẻ để có thể giúp trẻ giải quyết các tình huống, mâu thuẫn phát sinh trong
quá trình chơi giúp trẻ tiếp tục tham gia chơi mà không bị mất đi sự hứng thú.
Để giờ chơi thêm phong phú và có nhiều sự sáng tạo, giáo viên cần cung
cấp thêm kiến thức cho trẻ mọi lúc mọi nơi để củng cố thêm nhiều kinh nghiệm
cho trẻ về các mối quan hệ xã hội, từ đó trẻ sẽ áp dụng vào trò chơi một cách tự
nhiên và sáng tạo. Không những vậy để giúp trẻ chơi tốt hơn trong mỗi giờ chơi,
giáo viên phải luôn ý thức được công việc trách nhiệm của mình trong việc
chăm sóc trẻ nói chung và việc tổ chức cho trẻ tham gia trò chơi nói riêng .
2.4. Kết quả đạt được
1
2
3
4
Nội dung tiêu chí khảo sát
Tính tích cực, chủ động, sáng
tạo của trẻ
Kỹ năng nhập vai và thể hiện
vai chơi của mình.
Khả năng phối hợp với các
bạn trong nhóm chơi
Trẻ hứng thú
Trước khi áp
Sau khi áp
dụng biện pháp
Đạt
Số
Tỷ lệ
dụng biện pháp
Đạt
Số
Tỷ lệ
lượng
10
40%
23
92%
Khi nhìn vào bảng khảo sát ta thấy được sau khi thực hiện một số biện
pháp giúp trẻ phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo thông qua hoạt động
góc thì tính tích cực, chủ động, sáng tạo của trẻ, kỹ năng chơi nhập vai, sự hứng
thú, phối hợp với các bạn trong nhóm chơi được tăng lên rõ rệt so với khảo sát
đầu năm.
3. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
3.1. Kết luận
Trang 20
Việc cho trẻ tham gia hoạt động góc là một giờ hoạt động vô cùng quan
trọng hàng ngày đối với trẻ không thể thiếu được. Vì thế là một giáo viên cần
xác định đây là nhiệm vụ quan trọng, phải khắc phục mọi khó khăn để tổ chức
cho trẻ hoạt động hàng ngày ở các góc. Cho trẻ hoạt động xuyên suốt, liên tục từ
độ tuổi lớp bé và thường xuyên trong tuần, do đó mỗi giáo viên phải nắm được
vai trò quan trọng của hoạt động góc đối với trẻ luôn tìm ra một số biện pháp để
cho trẻ thực hiện hoạt động này. Qua việc thực hiện áp dụng biện pháp mới tôi
thấy trẻ thích chơi hơn, sáng tạo hơn, linh động hơn, nhanh nhẹn hơn, thay vào
sự nhàm chán của trẻ ở những năm học trước bằng những sự hứng thú, tập
trung, giúp trẻ thể hiện được sự khéo léo, óc tưởng tượng, sự giao lưu giữa bạn
trong giảng dạy.
Đak Sôr, ngày 15 tháng 12
năm 2016
Người viết
Võ Thị Phương
NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG CHẤM SÁNG KIẾN
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trang 22
1. Chương trình chăm sóc Mầm Non mới (Ngày 25 tháng 7 năm 2009).
2. Hướng dẫn thực hiện chương trình chăm sóc giáo dục Mầm Non đổi mới
giành cho trẻ 5-6 tuổi
3. Tuyển tập trò chơi Mầm Non.
4. Tập san Mầm Non
5. Chuyên đề giáo dục thường xuyên.
Trang 23