BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI
----------------------------------

NGUYỄN HỮU PHÚ

GIẢI PHÁP CHUẨN BỊ KỸ THUẬT
CHO THÀNH PHỐ HÀ GIANG, TỈNH HÀ GIANG
ĐẾN NĂM 2025 ỨNG PHÓ VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU

LUẬN VĂN THẠC SỸ KỸ THUẬT CƠ SỞ HẠ TẦNG ĐÔ THỊ

HÀ NỘI – 2016


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI
----------------------------------

NGUYỄN HỮU PHÚ
KHÓA: 2014-2016

GIẢI PHÁP CHUẨN BỊ KỸ THUẬT
CHO THÀNH PHỐ HÀ GIANG, TỈNH HÀ GIANG
ĐẾN NĂM 2025 ỨNG PHÓ VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU

độc lập của tôi. Các số liệu khoa học, kết quả nghiên cứu của Luận văn là trung
thực và có nguồn gốc rõ ràng.
TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Nguyễn Hữu Phú


MỤC LỤC
Lời cảm ơn
Lời cam đoan
Mục lục
Danh mục các ký hiệu, các chữ viết tắt
Danh mục các bảng, biểu
Danh mục các hình vẽ minh họa
MỞ ĐẦU .....................................................................Error! Bookmark not defined.
Lý do và sự cần thiết................................ Error! Bookmark not defined.
Mục tiêu nghiên cứu ................................ Error! Bookmark not defined.
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ........... Error! Bookmark not defined.
Phương pháp nghiên cứu ......................... Error! Bookmark not defined.
Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài Error! Bookmark not defined.
Khái niệm về các thuật ngữ sử dụng trong luận vănError!

Bookmark

not

defined.
Cấu trúc luận văn. .................................... Error! Bookmark not defined.
NỘI DUNG .................................................................Error! Bookmark not defined.
CHƯƠNG 1. THỰC TRẠNG CÔNG TÁC CHUẨN BỊ KỸ THUẬT VÀ

not

defined.
1.3.2. Diễn biến biến đổi khí hậu ở Hà GiangError!
defined.
1.4. Đánh giá chung về hiện trạng công tác chuẩn bị kỹ thuật tại TP Hà Giang
và biến đổi khí hậu................................... Error! Bookmark not defined.
CHƯƠNG 2. CƠ SỞ

LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA GIẢI PHÁP

CHUẨN BỊ KỸ THUẬT CHO THÀNH PHỐ HÀ GIANG, TỈNH HÀ

GIANG ĐẾN NĂM 2025 ỨNG PHÓ VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬUError! Bookmark not defin
2.1. Đánh giá và lựa chọn đất XD tính đến ảnh hưởng của BĐKH . Error!
Bookmark not defined.


2.1.1. Đánh giá đất XD theo điều kiện tự nhiênError!

Bookmark

not

defined.
2.1.2. Đánh giá đất XD có tính ảnh hưởng của BĐKHError!

Bookmark

not defined.

defined.
2.4. Các văn bản quy phạm pháp luật ứng phó với biến đổi khí hậuError!
Bookmark not defined.
2.4.1. Kịch bản biến đổi khí hậu đối với Hà GiangError! Bookmark not
defined.
2.4.2. Các văn bản về ứng phó với biến đổi khí hậu.Error! Bookmark not
defined.


2.5. Định hướng phát Thành phố Hà Giang đến năm 2025Error!

Bookmark

not defined.
2.5.1. Định hướng phát triển không gian.Error! Bookmark not defined.
2.5.2. Định hướng phát triển hạ tầng đô thịError! Bookmark not defined.
2.6. Kinh nghiệm ứng phó với BĐKH trong lĩnh vực CBKT. ......... Error!
Bookmark not defined.
2.6.1. Thế giới ...................................... Error! Bookmark not defined.
2.6.2. Việt Nam .................................... Error! Bookmark not defined.
CHƯƠNG 3. GIẢI PHÁP CHUẨN BỊ KỸ THUẬT CHO THÀNH PHỐ HÀ
GIANG, TỈNH HÀ GIANG ĐẾN NĂM 2025 ỨNG PHÓ VỚI BIẾN ĐỔI
KHÍ HẬU.

Error! Bookmark not defined.

3.1. Đề xuất giải pháp đánh giá lựa chọn đất XD cho TP Hà Giang ứng phó
với BĐKH. ............................................... Error! Bookmark not defined.
3.1.1. Đánh giá đất XD theo điều kiện tự nhiênError!


3.3.2. Tính toán thủy lực mạng lưới thoát nước mưa.Error! Bookmark not
defined.
3.4. Đề xuất các các giải pháp CBKT khác.Error! Bookmark not defined.
3.4.1. Giải pháp cải tạo vệt tụ thủy ...... Error! Bookmark not defined.
3.4.2. Giải pháp chống sạt lở cho đô thịError! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ...................................Error! Bookmark not defined.
TÀI LIỆU THAM KHẢO .........................................Error! Bookmark not defined.
PHỤ LỤC ....................................................................Error! Bookmark not defined.


DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ MINH HỌA
Tên hình

Số hiệu

Trang

Hình 1.1

Vị trí TP Hà Giang trên bản đồ tỉnh Hà Giang

5

Hình 1.2

Địa hình thành phố Hà Giang

6

Hình 1.3

Hình 1.8

Ngập nặng tại tổ 10, phường Nguyễn Trãi – TP Hà Giang

29

Hình 1.9

Người dân xã Phương Thiện tự làm bè để đưa xe máy qua khu vực
ngập úng

30

Hình 1.10

Hậu quả của lũ quét

31

Hình 1.11

Sạt lở tại phường Quang Trung – TP Hà Giang

32

Hình 1.12

Nhiệt độ trung bình năm tại trạm Hà Giang từ năm 1990-2010

33

Trang

Hình 2.2

Sự thay đổi tổng lượng mưa năm từ 1991 - 2010 tại 4 trạm

44

Hình 2.3

Bản đồ mạng lưới trạm khí tượng thủy văn tỉnh Hà Giang và khu
vực lân cận (tỷ lệ 1/500.000)

45

Hình 2.4

Bản đồ lượng mưa trung bình nhiều năm (1980-1999)

46

Hình 2.5

Mức thay đổi lượng mưa năm vào năm 2020 so với thời kỳ 19801999 ở Hà Giang ứng với kịch bản phát thải trung bình (B2)

46

Hình 2.6

Mức thay đổi lượng mưa năm vào năm 2050 so với thời kỳ 19801999 ở Hà Giang ứng với kịch bản phát thải trung bình (B2)

Sạt lở tại Po Shan Road và Sau Mau Ping năm 1972 và 1976

64

Hình 2.12

Ổn định sườn bằng kè đá

65

Hình 2.13

Ổn định sườn dốc bằng neo đất

65

Hình 2.14

Ổn định sườn dốc bằng cắt dốc

66

Hình 2.15

Tường chắn đất lúc thi công và hoàn thiện

66

Hình 2.16



Kè rọ đá và bê tông đá sử dụng ở Quảng Ninh

69

Hình 3.1

Bản đồ đánh giá đất theo điều kiện địa hình (tỷ lệ: 1/100.000)

72

Hình 3.2

Bản đồ đánh giá đất theo điều kiện thủy văn (tỷ lệ 1/100.000)

73

Hình 3.3

Bản đồ đánh giá đất theo điều kiện địa chất công trình (tỷ lệ
1/100.000)

74

Hình 3.4

Bản đồ đánh giá tổng hợp đất xây dựng theo điều kiện tự nhiên (Tỷ
lệ 1/100.000)

76

87

Hình 3.10

Quy định các kích thước mặt cắt suối cải tạo

88

Hình 3.11

Giao diện phần mềm TSTV2002

92

Hình 3.12

Lưu vực suối Nậm Tha trên bản đồ google map

93

Hình 3.13

Lưu vực suối Nậm Lúp trên bản đồ google map

95

Hình 3.14

Lưu vực suối Châng trên bản đồ google map


Gia cố vệt tụ thủy bằng đá xẻ tự nhiên

103

Hình 3.19

Xây dựng kè chống sạt lở

105

Hình 3.20

Trồng cây trên sườn dốc

105

Hình 3.21

Ruộng bậc thang

106

Hình 3.22

Vải địa kỹ thuật chống xói mòn

106


DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU

Cơ cấu sử dụng đất của Hà Giang tính đến 31/12/2013 phân
theo loại đất và theo huyện, thành phố thuộc tỉnh.

17
18

Mức thay đổi lượng mưa mùa mưa (%) qua các thập kỷ của
Bảng 2.1 thế kỷ 21 so với thời kỳ 1980 - 1999 ứng với kịch bản phát
thải trung bình B2.

50

Bảng 2.2 Dân số theo quy hoạch của TP Hà Giang.

57

Bảng 2.3 Cơ cấu sử dụng đất thành phố Hà Giang đến năm 2025.

58

Bảng 2.4 Bảng tổng hợp mạng lưới cấp nước.

61

Bảng 2.5 Bảng tổng hợp nhu cầu cấp điện.

62

Bảng 3.1



Chuẩn bị kỹ thuật

CN

Công nghiệp

KCN

Khu công nghiệp

KKT

Khu kinh tế

CTCC

Công trình công cộng

CTR

Chất thải rắn

QHCC

Quy hoạch chiều cao

QHXD

Quy hoạch xây dựng


Phổ thông trung học

TDTT

Thể dục thể thao

LĐ

Lao động


Viết tắt

Cụm từ viết tắt

XD

Xây dựng

BTCT

Bê tông cốt thép

KHCN

Khoa học công nghệ

KTTV


biển dâng dẫn đến mất đất đai, đa dạng sinh học, chất lượng nước thay
đổi,... Tuy nhiên các tỉnh miền núi cũng chịu tác động không nhỏ của
BĐKH. Sự thay đổi lượng mưa, nhiệt độ làm thiếu nước ở vùng núi cao,
mưa nhiều vào mùa mưa làm gia tăng hiện tượng lũ quét, sạt lở đất gây
thiệt hại người và của. Hiện nay những công trình nghiên cứu về BĐKH
tại các vùng núi còn ít, trong khi các cộng đồng nghèo đang chịu ảnh
hưởng nặng nề của BĐKH.
Chuẩn bị kỹ thuật (CBKT) cho khu đất xây dựng là một trong những
nhiệm vụ quan trọng và không thể thiếu trong công tác quy hoạch xây
dựng đô thị. Công tác này ảnh hưởng trực tiếp đến hình thái, tổ chức
không gian, kiến trúc cảnh quan, tính chất đô thị. Ngoài ra, CBKT còn là
một trong những giải pháp quan trọng làm giảm thiểu ảnh hưởng của
BĐKH góp phần xây dựng và phát triển đô thị.
Thành Phố Hà Giang là trung tâm hành chính, chính trị của tỉnh Hà


2

Giang, một tỉnh miền núi phía Đông Bắc Việt Nam điển hình, có những
hậu quả rõ ràng về BĐKH như sự thay đổi của lượng mưa (mưa bão có
kèm theo sấm chớp và những trận mưa lớn xuất hiện thường xuyên hơn
với số lượng cũng như cường độ ngày càng tăng, lượng mưa hàng năm
tăng trong hai năm gần đây), lũ lụt dữ dội (đặc biệt là lũ quét), hạn hán,
sạt lở bờ sông, sạt lở đất và những đợt không khí lạnh.
Đến năm 2030, theo kịch bản phát thải trung bình (B2) [Kịch bản
biến đổi khí hậu, nước biển dâng cho Việt Nam] thì lượng mưa hàng
năm ở Hà Giang tăng 1,8%, nhiệt độ trung bình hàng năm tăng 0,8

so


Đóng góp và bổ sung về cơ sở lý luận cho các giải pháp CBKT ứng phó
với BĐKH áp dụng cho các huyện, thị xã, thành phố có điều kiện địa hình
tương đồng trong tỉnh và cả nước.
Khái niệm về các thuật ngữ sử dụng trong luận văn
Chuẩn bị kỹ thuật: Những giải pháp kỹ thuật về sử dụng và cải tạo địa
hình tự nhiên vào mục đích quy hoạch, xây dựng đô thị được gọi là chuẩn bị
kỹ thuật cho khu đất xây dựng. [7]
Biến đổi khí hậu: là sự thay đổi của hệ thống khí hậu gồm khí quyển,
thủy quyển, sinh quyển, thạch quyển hiện tại và trong tương lai bởi các
nguyên nhân tự nhiên và nhân tạo. [1]
Các biểu hiện của BĐKH trái đất gồm:
- Sự nóng lên của khí quyển và trái đất nói chung.
- Sự thay đổi thành phần và chất lượng khí quyển có hại cho môi trường
sống của con người và các sinh vật trên trái đất.
- Sự dâng cao mực nước biển do băng tan dẫn tới sự ngập úng của các
vùng đất thấp, các đảo nhỏ trên biển.


4

- Sự di chuyển của các đới khí hậu tồn tại hàng nghìn năm trên các vùng
khác nhau của trái đất dẫn tới nguy cơ đe dọa sự sống các loài sinh vật, các hệ
sinh thái và hoạt động của con người.
- Sự thay đổi cường độ hoạt động của quá trình hoàn lưu khí quyển, chu
trình tuần hoàn nước trong tự nhiên và các chu trình sinh địa hóa khác.
- Sự thay đổi năng suất sinh học của các hệ sinh thái,chất lượng và thành
phần của thủy quyển, sinh quyển, các địa quyển.
Cấu trúc luận văn.
Ngoài mở đầu, phần kết luận và kiến nghị, nội dung luận văn bao gồm 3
chương:

tất cả các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội... Bão, lũ lụt, hạn hán, mưa lớn,
nắng nóng, tố, lốc là thiên tai xảy ra hàng năm ở nhiều vùng trong cả nước,
trong đó có tỉnh Hà Giang nói chung và thành phố Hà Giang nói riêng. Trên
cơ sở những lý do kể trên, luận văn đã thực hiện các nội dung chính áp dụng
cho TP Hà Giang như sau:
- Đánh giá thực trạng ảnh hưởng của BĐKH đối với TP Hà Giang.
- Khái quát lại diễn biến của BĐKH ở TP Hà Giang.
- Đưa ra ảnh hưởng của BĐKH với công tác CBKT khu đất xây dựng.
- Đưa ra các cơ sở khoa học ứng phó với BĐKH trong công tác CBKT
cho TP Hà Giang.
- Từ các nội dung trên, tác giả đã đề xuất các giải pháp CBKT cho TP Hà
Giang đến năm 2025 ứng phó với BĐKH:
+ Đánh giá lựa chọn đất xây dựng ứng phó với BĐKH.
+ Tính toán, lựa chọn cao độ nền xây dựng cho TP Hà Giang ứng
phó với BĐKH.
+ Thiết kế hệ thống thoát nước mưa trong điều kiện BĐKH.
+ Và các giải pháp CBKT khác ứng phó với BĐKH như: cải tạo vệt
tụ thủy, xây dựng kè chống sạt lở, sử dụng thảm thực vật...


108

Kiến nghị
Dựa trên cơ sở quá trình nghiên cứu các giải pháp CBKT cho TP Hà
Giang ứng phó với BĐKH, tác giả có một số kiến nghị sau:
1. Nhà nước cần xây dựng kịch bản biến đổi khí hậu ở mức độ chi tiết
hơn, phù hợp với điều kiện xây dựng và phát triển của từng địa phương. Từ
đó, phối hợp với các cơ quan ban ngành và toàn thể người dân xây dựng
chương trình hành động ứng phó với BĐKH.
2. Cần có những nghiên cứu tiếp theo, cụ thể hơn về việc đánh giá ảnh

Xây Dựng.
7. Trần Thị Hường (2002), Chuẩn bị kỹ thuật cho khu đất xây dựng Đô thị,
NXB Xây dựng.
8. Jourmal of rock mechanics and gieotechnical engineering (10-2013)
9. Nguyễn Quang Mỹ (2004), giáo trình tai biến thiên nhiên, Trường Đại học
Khoa Học Tự Nhiên.
10. Nghị định số 08/2006/NĐ-CP ngày 16/01/2006 Quy định chi tiết một số
điều của Pháp lệnh phòng, chống lụt, bão trong đó qui định về các nhiệm
vụ của các Bộ, ngành và địa phương trong công tác phòng, chống và khắc
phục hậu quả thiên tai.
11. QCVN: 01/2008/BXD Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia về QH Xây dựng".


110

12. Quyết định số 1781/QĐ-TTg (2010), về việc bổ sung kinh phí năm 2010
để thực hiện Chương trình mục tiêu QG ứng phó với biến đổi khí hậu.
13. Quyết định số 2139/QĐ – TTg (2011), về việc phê duyệt Chiến lược quốc
gia về BĐKH.
14. Quyết định số 1890/QĐ – UBND (2012), về việc phê duyệt Kế hoạch
hành động ứng phó với BĐKH trên địa bàn tỉnh Hà Giang.
15. Sở TN và MT tỉnh Hà Giang (2011), Kịch bản BĐKH tỉnh Hà Giang.
16. Sở TN và MT tỉnh Hà Giang (2011), Kế hoạch hành động ứng phó với
BĐKH tỉnh Hà Giang.
17. Nguyễn Thanh Sơn (2003), Tính toán thủy văn, NXB Đại học Quốc gia
Hà Nội.
18. Nguyễn Văn Thắng (2010), Biến đổi khí hậu và tác động ở Việt Nam,
Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn và Môi trường.
19. Trần Thục (2011), Tác động của BĐKH đến tài nguyên nước Việt Nam,
Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn và Môi trường, Hà Nội.