BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

NGUYỄN VIỆT TUẤN

QUẢN LÝ CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT
TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN ĐỐNG ĐA, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH

Hà Nội, năm 2016


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

NGUYỄN VIỆT TUẤN
KHÓA : 2014 - 2016

QUẢN LÝ CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT
TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN ĐỐNG ĐA, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Chuyên ngành : Quản lý đô thị và công trình
Mã số
: 60.58.01.06

LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan Luận văn thạc sỹ là công trình nghiên cứu khoa học độc lập
của tôi. Các số kiệu khoa học, kết quả nghiên cứu của Luận văn là trung thực và có nguồn
gốc rõ ràng.

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Nguyễn Việt Tuấn


95

MỤC LỤC
Lởi cảm ơn
Lời cam đoan
Mục lục
Danh mục các chữ viết tắt
Danh mục bảng, biểu
Danh mục hình ảnh
MỞ ĐẦU
* Lý do lựa chọn đề tài .............................................................................................. 1
* Mục đích nghiên cứu .............................................................................................. 2
* Đối tượng và phạm vi nghiên cứu .......................................................................... 2
* Phương pháp nghiên cứu ....................................................................................... 2
* Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài ............................................................... 3
* Các khái niệm (thuật ngữ) ..................................................................................... 3
* Cấu trúc luận văn ................................................................................................... 4
NỘI DUNG
CHƯƠNG 1. THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ CTRSH TRÊN ĐỊA
BÀN QUẬN ĐỐNG ĐA, THÀNH PHỐ HÀ NỘI .................................................... 5

2.1.5. Các nguyên tắc cơ bản trong công tác quản lý CTRSH đô thị ........................ 50
2.1.6. Nội dung công tác quản lý CTRSH đô thị ...................................................... 58
2.2. Cơ sở pháp lý .................................................................................................. 61
2.2.1. Hệ thống văn bản pháp lý do Trung ương ban hành ....................................... 61
2.2.2. Hệ thống văn bản pháp lý do địa phương ban hành ....................................... 63
2.3. Kinh nghiệm trong và ngoài nước về nâng cao hiệu quả công tác quản
lý CTRSH đô thị .................................................................................................... 64
2.3.1. Kinh nghiệm nước ngoài ............................................................................... 64
2.3.2. Kinh nghiệm trong nước ................................................................................ 66
2.3.3. Bài học kinh nghiệm có thể áp dụng với công tác quản lý CTRSH trên địa
bàn quận Đống Đa. .................................................................................................. 68
2.4. Dự báo khối lượng CTRSH phát sinh trên địa bàn quận Đống Đa ............. 68
2.4.1. Cơ sở xác định tiêu chuẩn tính toán khối lượng CTRSH phát sinh ................. 68
2.4.2. Tiêu chuẩn tính toán ...................................................................................... 69
2.4.3. Khối lượng CTR sinh hoạt phát sinh, thu gom ............................................... 69
CHƯƠNG 3. ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC
QUẢN LÝ CTRSH TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN ĐỐNG ĐA, THÀNH PHỐ HÀ NỘI .... 71


97

3.1. Quan điểm và mục tiêu quản lý CTRSH trên địa bàn quận Đống Đa ......... 71
3.1.1. Quan điểm quản lý CTRSH trên địa bàn quận Đống Đa ................................ 71
3.1.2. Mục tiêu quản lý CTRSH trên địa bàn quận Đống Đa.................................... 71
3.2. Đề xuất giải pháp quản lý Nhà nước nhằm nâng cao hiệu quả công tác
quản lý CTRSH trên địa bàn quận Đống Đa ....................................................... 71
3.2.1. Đề xuất bổ sung một số nội dung về cơ chế chính sách trong các văn bản
pháp lý về quản lý CTRSH ...................................................................................... 71
3.2.2. Đề xuất giải pháp đổi mới cơ chế hoạt động kinh doanh và bộ máy quản
lý CTRSH ............................................................................................................... 74

Tên đầy đủ

CB CNV

Cán bộ công nhân viên

CHXHCNVN

Cộng hòa xã hội chủ nghĩa

CTRSH

Chất thải rắn sinh hoạt

GTGT

Giá trị gia tăng

HĐND

Hội đồng nhân dân

MT ĐT

Môi trường đô thị

NĐ-CP

Nghị định - Chính phủ


Trách nhiệm hữu hạn một thành viên

TT-BTC

Thông tư - Bộ tài chính

TT-BXD

Thông tư - Bộ xây dựng

UBND

Ủy ban nhân dân

VSMT

Vệ sinh môi trường

XNMT ĐT

Xí nghiệp môi trường đô thị
 

 


 

DANH MỤC HÌNH ẢNH
Số hiệu hình


Thu gom thí điểm trên phố Tôn Đức Thắng (2)

Hình 1.7.

Cơ cấu tổ chức của công ty TNHH MTV Môi trường Đô thị Hà Nội

Hình 1.8.

Sơ đồ cơ cấu tổ chức của XNMT ĐT số 4

Hình 3.1.

Quy trinh thu gom CHTRSH đối với các hộ gia đình ở trong ngõ

Hình 3.2.

Quy trinh thu gom CHTRSH hộ ở mặt phố và khu vực lân cận

Hình 3.3.

Quy trinh thu gom CHTRSH đối với cơ quan, khách sạn, bệnh viện,
trường học, nhà chung cư, công trình công cộng…

Hình 3.4.

Quy trinh thu gom CHTRSH đối với các khu vực công cộng


 


Các quá trình chuyển hóa sử dụng trong quản lý CTRSH

Bảng 2.4.

Định hướng phân loại CTRSH tại nguồn

Bảng 2.5.

Tiêu chuẩn tính toán, tỷ lệ thu gom CTR sinh hoạt

Bảng 2.6.

Tỷ lệ các công nghệ xử lý theo từng giai đoạn

Bảng 2.7.

 

Tên bảng, biểu

Khối lượng CTR sinh hoạt phát sinh và thu gom năm 2020, 2030 và
2050


1

MỞ ĐẦU
* Lý do lựa chọn đề tài
Tại các đô thị lớn ở Việt Nam, tốc độ tăng trưởng dân số và phát triển kinh tế

Cùng với sự phát triển về kinh tế – xã hội, lượng CTRSH phát sinh không
ngừng tăng lên đang trở thành một mối lo ngại đối với chính quyền và người dân đô
thị. Hàng ngày trên địa bàn quận, một lượng lớn CTRSH được thải ra từ các hộ gia
đình, cơ sở sản xuất, kinh doanh, nhà trọ, nhà hàng,... với sự đa dạng về thành phần.
Theo đó, đặt ra những thách thức đòi hỏi năng lực quản lý CTRSH cần được nâng
cao để đáp ứng được yêu cầu thực tiễn.
Theo thống kê, trên địa bàn quận Đống Đa, tỷ lệ thu gom CTRSH đạt 100%
[12]. Tuy nhiên, trong xu thế phát triển của quận, tỷ lệ thu gom cao mới chỉ phản
ảnh được về “lượng” nhưng chưa phản ánh được về “chất”, chưa phản ánh được
toàn diện về năng lực quản lý CTRSH trên địa bàn. Hệ thống thu gom và quản lý
CTRSH vẫn tồn tại nhiều hạn chế, bất cập ở các khâu như: khâu phân loại rác tại
nguồn, khâu thu gom, vận chuyển; tổ chức bộ máy quản lý, sự tham gia của cộng
đồng hay công tác xã hội hóa…
Nhằm đề xuất các giải pháp nâng cao năng lực quản lý, hiệu quả trong công
tác tổ chức triển khai gắn với bảo vệ MT và phát triển bền vững. Đề tài được lựa
chọn nghiên cứu cho thấy tính thực tiễn và có ý nghĩa khoa học cao.
* Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý CTRSH trên
địa bàn quận Đống Đa, thành phố Hà Nội.
* Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Công tác quản lý CTRSH.
- Phạm vi nghiên cứu: quận Đống Đa, thành phố Hà Nội.
* Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp điều tra, khảo sát thực địa, thu thập tài liệu;


3

- Phương pháp kế thừa có chọn lọc các tài liệu và các nghiên cứu liên quan
đến đề tài;

khác nhau. [3]
+ Vận chuyển chất thải là quá trình chuyên chở chất thải từ nơi phát sinh đến
nơi xử lý, có thể kèm theo hoạt động thu gom, lưu giữ (hay tập kết) tạm thời, trung
chuyển chất thải và sơ chế chất thải tại điểm tập kết hoặc trạm trung chuyển. [3]
+ Sơ chế chất thải là việc sử dụng các biện pháp kỹ thuật cơ - lý đơn thuần
nhằm thay đổi tính chất vật lý như kích thước, độ ẩm, nhiệt độ để tạo điều kiện
thuận lợi cho việc phân loại, lưu giữ, vận chuyển, tái sử dụng, tái chế, đồng xử lý,
xử lý nhằm phối trộn hoặc tách riêng các thành phần của chất thải cho phù hợp với
các quy trình quản lý khác nhau. [3]
+ Tái sử dụng chất thải là việc sử dụng lại chất thải một cách trực tiếp hoặc
sau khi sơ chế mà không làm thay đổi tính chất của chất thải. [3]
+ Tái chế chất thải là quá trình sử dụng các giải pháp công nghệ, kỹ thuật để
thu lại các thành phần có giá trị từ chất thải. [3]
+ Xử lý chất thải là quá trình sử dụng các giải pháp công nghệ, kỹ thuật (khác
với sơ chế) để làm giảm, loại bỏ, cô lập, cách ly, thiêu đốt, tiêu hủy, chôn lấp chất
thải và các yếu tố có hại trong chất thải. [3]
* Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và kiến nghị, tài liệu tham khảo, nội dung chính
của luận văn có 3 chương:
- Chương 1: Thực trạng công tác quản lý CTRSH trên địa bàn quận Đống Đa,
thành phố Hà Nội.
- Chương 2: Cơ sở khoa học và thực tiễn quản lý CTRSH trên địa bàn quận
Đống Đa, thành phố Hà Nội.
- Chương 3: Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý CTRSH
trên địa bàn quận Đống Đa, thành phố Hà Nội.


THÔNG BÁO
Để xem được phần chính văn của tài liệu này, vui
lòng liên hệ với Trung Tâm Thông tin Thư viện

trong đó sự tham gia cộng đồng được thực hiện trong tất cả các khâu từ thực hiện và
giám sát, đánh giá kết quả hoạt động quản lý CTRSH trên địa bàn quận
Các nhóm giải pháp đưa ra có tính đồng bộ và toàn diện, có tính thực tiễn
cao và hướng đến sự bền vững trong công tác quản lý CTRSH. Hơn hết, thực hiện
quản lý CTRSH theo các nhóm giải pháp đã đề xuất trong luận văn tại quận Đống
Đa sẽ khắc phục hầu hết những nhược điểm trong công thu gom, vận chuyển
CTRSH hiện tại ở Quận, xóa bỏ tình trạng ô nhiễm môi trường tại những khu vực
đặt thùng chứa rác, điểm trung chuyển, mang lại sự hài lòng của người dân tại khu
vực, đem lại mỹ quan đô thị và nâng cao chất lượng về môi trường sống cho người


94

dân ở đây. Để các nhóm giải pháp đạt được hiệu quả như mong đợi, toàn bộ chính
quyền, các ban ngành, hội, đoàn thể cùng phối hợp để thực hiện đồng bộ và quyết
tâm, đặc biệt tập trung trong công tác tuyền truyền, vận động, nhắc nhở và giám sát
xuyên suốt trong quá trình thực hiện.

Kiến nghị
Trên cơ sở nghiên cứu đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý
CTRSH trên địa bàn quận Đống Đa, tác giả kiến nghị bổ sung để hoàn chỉnh cơ cấu
tổ chức và cơ chế quản lý như sau:
1. Đối với UBND thành phố Hà Nội cần sớm ban hành bổ sung các văn bản
quy định hướng dẫn cụ thể về phân loại CTRSH tại nguồn, bao gồm: quy định
hướng dẫn về danh mục CTRSH; hướng dẫn kỹ thuật; chế tài giám sát, xử phạt đối
với các hành vi vi phạm; quy định về phương tiện thu gom, vận chuyển; quy định
về năng lực của các cá nhân, tổ chức thu gom, vận chuyển, tái chế, tái sử dụng, xử
lý CTRSH; quy định hướng dẫn về thu phí VSMT; cơ chế ưu đãi đối với các doanh
nghiệp hoạt động trong lĩnh vực VSMT.
2. Sở Tài nguyên và môi trường thành phố Hà Nôi, phòng Tài nguyên và MT

[9] Quốc Hội (2013), Luật Bảo vệ Môi trường số 55/2014/QH13 ngày 23/6/2014,
Hà Nội
[10] Trang web UBND quận Đống Đa http://www.dongda.hanoi.gov.vn/
[11] Trang web Sở Tài nguyên và môi trường Vĩnh Phúc http://www.tnmtvinhphuc.gov.vn
[12] Trang web Báo điện tử Xây dựng http://www.baoxaydung.com.vn
[13] UBND thành phố Hà Nội (2013), Quyết định số 16/2013/QĐ-UBND ngày 3
tháng 6 năm 2013 của UBND thành phố Hà Nội về việc ban hành quy định
quản lý chất thải rắn thông thường trên địa bàn thành phố Hà Nội, Hà Nội
[14] UBND thành phố Hà Nội (2014), Quyết định số 44/2014/QĐ-UBND ngày 20
tháng 08 năm 2014 của UBND thành phố Hà Nội về việc thu phí vệ sinh đối
với CTRSH của hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn thành phố Hà Nội, Hà Nội


[15] UBND thành phố Hà Nội (2015), Quyết định số 510/QĐ-UBND ngày 30 tháng
01 năm 2015 về việc Phê duyệt đơn giá thanh toán sản phẩm dịch vụ công ích
đô thị năm 2015 trên địa bàn thành phố Hà Nội, Hà Nội
[16] Nguyễn Trung Việt, Trần Thị Mỹ Diệu, Giáo trình quản lý chất thải rắn sinh hoạt.
[17] Lê Hoàng Việt, Nguyễn Võ Châu Ngân, Nguyễn Xuân Hoàng và Nguyễn Phúc
Thanh (2011), Quản lý tổng hợp chất thải rắn - cách tiếp cận mới cho công tác
bảo vệ môi trường, Tạp chí khoa học 2011, Trường Địa học Cần Thơ.
[18] Viện Quy hoạch xây dựng Hà Nội – Trung tâm Quy hoạch-Kiến trúc 1, Quy hoạch
phân khu H1-3, tỷ lệ 1/2000.


PHỤ LỤC
PHỤ LỤC 1: Quyết định số 16/2013/QĐ-UBND ngày 3 tháng 6 năm 2013 của
UBND thành phố Hà Nội về việc ban hành quy định quản lý chất thải
rắn thông thường trên địa bàn thành phố Hà Nội.
PHỤ LỤC 2: Quyết định số 44/2014/QĐ-UBND ngày 20 tháng 08 năm 2014 của
UBND thành phố Hà Nội về việc thu phí vệ sinh đối với CTRSH của