Trường THPT KIỆM TÂN

Một số hoạt động thực tế về giáo dục ý thức bảo vệ môi trường

MỘT SỐ HOẠT ĐỘNG THỰC TẾ CỦA THẦY VÀ TRÒ LỚP 10S1
TRƯỜNG THPT KIỆM TÂN VỀ GIÁO DỤC Ý THỨC BẢO VỆ
MÔI TRƯỜNG
A. PHẦN MỞ ĐẦU
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
- Có lẽ, mỗi người trong chúng ta khi sinh ra, tận sâu trong con tim của tôi,
bạn và mọi người đều có một tình yêu rất riêng đối với môi trường sống của chính
mình. Thế nhưng, chính sự bộn bề, tấp nập, bôn ba của cuộc sống đã vô tình làm
cho họ quên đi thứ tình yêu riêng tư đó mà hòa chung cùng với nhịp đập của kinh
tế thị trường. Chính vì mục đích kinh tế mà nhiều cá nhân, tổ chức đã không ngần
ngại tác động vào môi trường, làm biến đổi môi trường. Chính những hành động
đó, chính sự thiếu tôn trọng với môi trường đó đã làm cho thiên nhiên thật sự giận
giữ. Bằng chứng là những năm gần đây: lũ lụt, hạn hán, bão tố, tình trạng xâm
nhập mặn… ngày càng nhiều hơn, với cường độ mạnh hơn.
- Chính vì thế, bảo vệ môi trường hiện nay là một trong những mối quan
tâm hàng đầu của Việt Nam nói riêng và của nhiều quốc gia trên Thế Giới nói
chung, vì sự phát triển bền vững của toàn cầu. Trong đó con người là một bộ phận
của môi trường, do đó con người sẽ không thể sống nếu không được bảo vệ. Nói
cách khác bảo vệ môi trường là bảo vệ cuộc sống của chính chúng ta.
- Từ những năm gần đây, những dấu hiệu cho thấy nạn suy thoái môi trường
đã ngày một rõ ràng hơn do nhiều nguyên nhân, chủ yếu là do tác động của con
người. Phải gánh chịu nhiều hậu quả gây ra, con người đã bắt đầu ý thức được về
những ảnh hưởng có hại của mình đối với môi trường sống. Chính vì thế, con
người cần quan tâm hơn công tác bảo vệ môi trường, đặc biệt là bảo vệ môi trường
trong thời kì công nghiệp hóa – hiện đại hóa. Bộ GD & ĐT đã đưa các nội dung
bảo vệ môi trường vào hệ thống giáo dục nhằm tác động lên thái độ, hành vi của
học sinh bằng chương trình lồng ghép giáo dục môi trường trong các môn học ở

hoạt động thực tế của Thầy và Trò lớp 10S1 trường THPT Kiệm Tân về giáo dục
ý thức bảo vệ môi trường”. Qua đây, tôi cũng muốn kêu gọi mọi người hãy hành
động để bảo vệ chính môi trường của mình, chính cuộc sống của mình. Nhằm xây
dựng một môi trường “xanh, sạch, đẹp, an toàn” và một xã hội trong lành.

GV: Nguyễn Thị Điệp

Trang 2


Trường THPT KIỆM TÂN

Một số hoạt động thực tế về giáo dục ý thức bảo vệ môi trường

II. CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
1. Cơ sở lí luận:

- Căn cứ Nghị quyết số 41NQ/TW ngày 15 tháng 11 năm 2004 của Bộ
chính trị về tăng cường công tác bảo vệ môi trường trong thời kì đẩy mạnh công
nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
- Căn cứ Quyết định số 1363/QĐ – TTG ngày 17 tháng 10 năm 2001 của
Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt đề án: “Đưa các nội dung bảo vệ môi
trường vào hệ thống giáo dục quốc dân”.
- Căn cứ Quyết định số 256/2003/QĐ – TTG ngày 02 tháng 12 năm 2003
của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Chiếc lược Bảo vệ môi trường quốc
gia đến năm 2010 và định hướng đến năm 2020.
- Giáo dục bảo vệ môi trường là một lĩnh vực giáo dục liên ngành tích hợp
vào các môn học và các hoạt động. Giáo dục bảo vệ môi trường không phải là
ghép thêm vào chương trình giáo dục như là một bộ môn riêng biệt hay một chủ
đề nghiên cứu mà nó là một hướng hội nhập vào chương trình.

* Phát huy tính xã hội hóa của học sinh.
* Giúp cho học sinh có cơ hội cọ sát với thực tế.
2. Cơ sở thực tiễn:
- Những hiểm họa suy thoái môi trường hiện nay đang ngày càng đe dọa cuộc
sống của loài người. Chính vì vậy, bảo vệ môi trường là vấn đề sống còn của nhân
loại và của mỗi quốc gia. Các nhà khoa học và quản lí đã xác định một trong
những nguyên nhân cơ bản gây suy thoái môi trường là do sự thiếu hiểu biết, thiếu
ý thức của con người.
- Giáo dục bảo vệ môi trường là một trong những phương pháp hữu hiệu nhất,
kinh tế nhất và có tính bền vững trong các biện pháp để thực hiện mục tiêu bảo vệ
môi trường và phát triển bền vững đất nước. Thông qua giáo dục, từng người và
cộng đồng được trang bị kiến thức về môi trường, ý thức bảo vệ môi trường, năng
lực phát hiện và xử lí các vấn đề về môi trường.
- Vì vậy giáo dục bảo vệ môi trường còn góp phần hình thành nhân cách người
lao động mới, người chủ tương lai của đất nước – người lao động, người chủ có
thái độ thân thiện với môi trường, bảo đảm nhu cầu của hôm nay mà không gây
hại đến các thế hệ mai sau. Giáo dục bảo vệ môi trường là vấn đề có tính chiến
lược của mỗi quốc gia và của toàn cầu.
Trong những năm học phổ thông, học sinh không những được tiếp xúc với
thầy, cô giáo, bạn bè mà còn được tiếp xúc với khung cảnh trường lớp, bãi cỏ,
vườn cây… Việc hình thành cho học sinh tình yêu thiên nhiên, sống hòa đồng với
thiên nhiên, quan tâm đến thế giới xung quanh, có thói quen sống ngăn nắp, vệ
sinh phụ thuộc rất nhiều vào nội dung và cách thức giáo dục. Và ý thức bảo vệ
môi trường thì các em cũng đã được làm quen qua các môn học, từ đó giáo viên
GV: Nguyễn Thị Điệp

Trang 4


Trường THPT KIỆM TÂN

đối với các em.

GV: Nguyễn Thị Điệp

Trang 5


Trường THPT KIỆM TÂN

Một số hoạt động thực tế về giáo dục ý thức bảo vệ môi trường

III. TỔ CHỨC THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP
1. Giải pháp:
1.1 Phạm vi nghiên cứu:
- Trường THPT Kiệm Tân, ấp Phúc Nhạc xã Gia Tân 3.

1.2 Đối tượng nghiên cứu:
Các hoạt động thực tế liên quan đến vấn đề bảo vệ môi trường.
1.3 Công việc cụ thể:
- Nghiên cứu tài liệu.
- Qua các tiết học trên lớp
- Khảo sát thực tế tại trường THPT Kiệm Tân và xã Gia Tân 3
Cụ thể là:
Bước 1: Giáo viên giáo dục tình yêu môi trường cho học sinh thông qua
những tiết học có lồng ghép nội dung giáo dục bảo vệ môi trường.
Bước 2: Giáo viên và học sinh đi khảo sát thực tế tại trường và ấp Phúc Nhạc
xã Gia Tân 3.
Bước 3: Vận động các em học sinh, giáo viên trong trường và người dân tại
ấp Phúc Nhạc tham gia đóng góp để thực hiện các hoạt động thực tế.
Bước 4: Giáo viên cùng với học sinh thực hiện hoạt động thực tế đó.

1.1. Môi trường là gì?
Môi trường là hệ thống các yếu tố vật chất tự nhiên và nhân tạo có tác
động đối với sự tồn tại và phát triển của con người và sinh vật. (Theo Điều 3, Luật
Bảo vệ Môi trường của Việt Nam)
1.2. Ô nhiễm môi trường là gì? Là sự biến đổi của các thành phần
môi trường không phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật môi trường và tiêu chuẩn môi
trường gây ảnh hưởng xấu đến con người và sinh vật (khoản 8 Điều 3 Luật Bảo vệ
môi trường năm 2014)
1.3. Giáo dục môi trường là gì?
Là một quá trình nhằm phát triển ở người học sự hiểu biết và quan tâm trước
những vấn đề của môi trường: kiến thức, thái độ, hành vi, trách nhiệm và kĩ năng
để tự mình cùng tập thể đưa ra các giải pháp nhằm giải quyết vấn đề môi trường
trước mắt cũng như lâu dài.
1.4. Hoạt động bảo vệ môi trường: là hoạt động giữ gìn, phòng
ngừa, hạn chế các tác động xấu đến môi trường; ứng phó sự cố môi trường; khắc
phục ô nhiễm, suy thoái, cải thiện, phục hồi môi trường; khai thác, sử dụng hợp lí
tài nguyên thiên nhiên nhằm giữ môi trường trong lành.

GV: Nguyễn Thị Điệp

Trang 7


Trường THPT KIỆM TÂN

Một số hoạt động thực tế về giáo dục ý thức bảo vệ môi trường

2. Tích hợp kiến thức giáo dục môi trường trong dạy học môn Sinh
học lớp 10.
Hai dạng tích hợp giáo dục môi trường trong sách giáo khoa sinh học: dạng lồng

vật qua các giới sinh vật.

Liên hệ

- Vai trò của sinh vật trong giới khởi sinh và
nguyên sinh góp phần hoàn thành chu trình tuần
vật chất.
- Vai trò của thực vật đối với hệ sinh thái (điều
hòa khí hậu, hạn chế xói mòn, lũ lụt, hạn hán,
….), mắt xích đầu tiên trong chuỗi, lưới thức ăn.

GV: Nguyễn Thị Điệp

Trang 8


Trường THPT KIỆM TÂN

Một số hoạt động thực tế về giáo dục ý thức bảo vệ môi trường

- Vai trò của động vật trong mắt xích thức ăn,
đảm bảo sự tuần hoàn vật chất và năng lượng
góp phần cân bằng hệ sinh thái.
- Có ý thức bảo vệ rừng và khai thác rừng tài
nguyên hợp lí, bảo vệ động vật quí hiếm, bảo tồn
đa dạng sinh học. Lên án các hành động săn bắn,
giết thịt động vật hoang dã.
Bài 3. Các - Hàm lượng nguyên tố hóa học nào đó tăng cao Liên hệ
nguyên


cần thiết.
- Có ý thức bảo vệ động, thực vật, bảo vệ nguồn

GV: Nguyễn Thị Điệp

Trang 9


Trường THPT KIỆM TÂN

Một số hoạt động thực tế về giáo dục ý thức bảo vệ môi trường

gen – bảo vệ đa dạng sinh học.
Bài 6. Axit - Sự đa dạng AND là sự đa dạng di truyền.
nucleic

Liên hệ

- Sự đặc thù trong cấu trúc của AND tạo cho mỗi
loài sinh vật có nét đặc trưng, phân biệt với loài
khác đồng thời đóng góp sự đa dạng cho thế giới
sinh vật.
- Con người làm suy giảm đa dạng sinh học, săn
bắt các loài động vật quý hiếm quá mức.
- Bảo tồn các loài động thực vật quý hiếm là bảo

tồn vốn gen.
Bài 9. Tế bào Vai trò của thực vật trong hệ sinh thái. Trồng và Liên hệ
nhân thực (tt) bảo vệ cây xanh.
phần lục lạp

nguyên sinh.

sinh vật.
- Bảo vệ môi trường đất, nước, không khí và các
sinh vật sống trong đó.
- Phải có biện pháp xử lí những nơi xảy ra ô
nhiễm môi trường, đảm bảo môi trường sống an

GV: Nguyễn Thị Điệp

Trang 10


Trường THPT KIỆM TÂN

Bài

Một số hoạt động thực tế về giáo dục ý thức bảo vệ môi trường

toàn cho các loài sinh vật và con người.
14. - Nhiệt độ tăng cao (sự ấm lên của không khí), ô Liên hệ

Enzim và vai nhiễm đất, nước, không khí có ảnh hưởng đến
trò của enzim hoạt tính của enzim trong tế bào từ đó ảnh hưởng
đến đời sống sinh vật.
- Hiện tượng kháng thuốc trừ sâu ở nhiều loài
côn trùng do nó có khả năng tổng hợp được
enzim phân giải thuốc đó, hiệu quả trừ sâu kém,
ô nhiễm môi trường.
- Có ý thức tăng cường sử dụng thuốc trừ sâu vi

hưởng
sinh

đến môi trường do vi sinh vật gây ra.
trưởng - Bảo vệ vi sinh vật có ích trong môi trường đất

của vi sinh bằng cách không thải ra môi trường các chất hóa
GV: Nguyễn Thị Điệp

Trang 11


Trường THPT KIỆM TÂN

vật.

Một số hoạt động thực tế về giáo dục ý thức bảo vệ môi trường

học hoặc các yếu tố vật lí kìm hãm sự hoạt động
của vi sinh vật.
- Bảo vệ sự bền vững của môi trường bằng cách
sử sự sinh trưởng theo cấp số nhân của vi sinh
vật để sản xuất và phục vụ nhu cầu ngày càng
tăng của con người, giảm bớt sự lệ thuộc vào tài
nguyên thiên nhiên.
- Một số chất hóa học có tác dụng hạn chế sự
sinh trưởng của vi sinh vật có hại được sử dụng
làm trong sạch nguồn nước, môi trường, các cơ

quan, xí nghiệp có khả năng gây ô nhiễm cao.


sinh vật phát triển.
- Có ý thức giữ gìn vệ sinh chung nơi công cộng,
trường học, bệnh viên tránh tiếp xúc với nguồn
bệnh.

GV: Nguyễn Thị Điệp

Trang 12


Trường THPT KIỆM TÂN

Một số hoạt động thực tế về giáo dục ý thức bảo vệ môi trường

II. MỘT SỐ HOẠT ĐỘNG THỰC TẾ VỀ GIÁO DỤC Ý THỨC BẢO VỆ
MÔI TRƯỜNG.
1. Giáo viên cho học sinh lớp 10S1 đi thực tế.
Sau những tiết học trên lớp, giáo viên hướng dẫn học sinh quan sát thực tế môi
trường tại trường THPT Kiệm Tân và ấp Phúc Nhạc xã Gia Tân 3.
Lấy ý kiến và những mong muốn của người dân sống xung quanh cây cầu và con
suối. (Phụ lục 4)
2. Học sinh cho biết cảm nhận của các em sau chuyến đi thực tế. (Phụ lục 5)
3. Giáo viên và tập thể lớp 10S1 sẽ tham gia đóng góp và vận động những tập
thể, giáo viên trong trường và những người dân (mạnh thường quân) tại ấp
Phúc Nhạc cùng chung tay để thực hiện.
Danh sách tham gia đóng góp để thực hiện hoạt động thực tế. (Phụ lục 6)
Và sau đây là một số hình ảnh về công tác vận động, đóng góp.

GV: Nguyễn Thị Điệp


Trường THPT KIỆM TÂN

Một số hoạt động thực tế về giáo dục ý thức bảo vệ môi trường

4. Thực hiện hoạt động thực tế.
a. Tôi cùng với học sinh lớp 10S1 tham gia trồng cây xanh trong vườn trường.

GV: Nguyễn Thị Điệp

Trang 17


Trường THPT KIỆM TÂN

GV: Nguyễn Thị Điệp

Một số hoạt động thực tế về giáo dục ý thức bảo vệ môi trường

Trang 18


Trường THPT KIỆM TÂN

GV: Nguyễn Thị Điệp

Một số hoạt động thực tế về giáo dục ý thức bảo vệ môi trường

Trang 19


GV: Nguyễn Thị Điệp

Trang 22


Trường THPT KIỆM TÂN

Một số hoạt động thực tế về giáo dục ý thức bảo vệ môi trường

c. Đi mua lưới bê 40, cùng với những người dân xung quanh cầu giăng lưới.
(Mặc dù cầu đã được giăng 1 lớp lưới ở dưới rồi nhưng người dân vẫn còn
vứt được rác xuống cầu. Chính vì thế mà tôi muốn giăng thêm lưới cho cao
lên để hạn chế người dân vứt được rác xuống cầu.)

Bắt đầu hàng cây sắt V lên để
giăng lưới.

GV: Nguyễn Thị Điệp

Trang 23


Trường THPT KIỆM TÂN

Một số hoạt động thực tế về giáo dục ý thức bảo vệ môi trường

Trãi và dựng lưới để đưa lên giăng.

GV: Nguyễn Thị Điệp