MỤC LỤC
Trang
A

I.
II.
II.
IV

MỞ ĐẦU

Lí do chọn đề tài
Mục đích nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu

B

2
3
3
3

NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

I. Cơ sở lí luận
1. Khái niệm giáo dục đạo đức trong trường Tiểu học
2. Vai trò của người giáo viên chủ nhiệm trong việc giáo dục đạo đức
cho học sinh
3. Vai trò của người quản lý trong việc chỉ đạo giáo dục đạo đức cho học
sinh

15

KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ

1. Kết luận
2. Kiến nghị

15
16
A. MỞ ĐẦU

I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI.

Đạo đức là cái gốc trong nhân cách toàn diện của mỗi con người như “...gốc
của cây, ngọn nguồn của sông suối, sức mạnh của con người, sức có mạnh mới
1


gánh được nặng và đi được xa” (Hồ Chí Minh). Vì vậy giáo dục đạo đức không tự
có, mà nó chỉ được hình thành qua con đường giáo dục và tự giáo dục. Giáo dục
đạo đức cho học sinh là một nội dung quan trọng trong việc hình thành và phát
triển nhân cách toàn diện. Đặc biệt đối với học sinh tiểu học lại càng quan trọng
hơn.
Bậc tiểu học là bậc học nền tảng của hệ thống giáo dục quốc dân, bậc học tạo
cơ sở ban đầu bền vững cho trẻ em tiếp tục học lên bậc học trên. Một trong những
nhiệm vụ cơ bản của giáo dục và đào tạo hiện nay là hình thành và phát triển nhân
cách học sinh toàn diện theo mục tiêu phát triển nguồn nhân lực phục cho sự
nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Nhân cách đó là sự thống nhất giữa
phẩm chất và năng lực (giữa đức và tài của con người). Chính vì vậy ngoài việc
trang bị các kiến thức khoa học cho học sinh, nhà trường cần phải đặc biệt chú

được những phẩm chất đạo đức tốt đẹp, bền vững, có hiểu biết để ứng xử trong các
mối quan hệ cụ thể.
Giáo dục đạo đức cho học sinh trong trường tiểu học có nhiệm vụ:
3


- Hình thành cho học sinh những hiểu biết ban đầu về giá trị của đạo đức
trong các mối quan hệ với bản thân, với gia đình, với nhà trường, với xã hội và tự
nhiên. Các chuẩn mực đạo đức cần giáo dục cho học sinh được đưa ra dưới dạng
chuẩn mực hành vi đạo đức như biết cảm ơn, xin lỗi, đi thưa về chào... và để các
em có thể thực hiện được. Chuẩn mực đạo đức cần đưa ra mẫu hành vi đúng, sai,
tốt, xấu...
- Bồi dưỡng cho các em những xúc cảm, tình cảm tích cực đối với các chuẩn
mực hành vi. Với những xúc cảm, tình cảm tích cực, các em sẽ cảm thấy sung
sướng khi thực hiện được những hành vi tốt đẹp; đồng tình, ủng hộ với những hành
vi tốt của người khác và không đồng tình ủng hộ đối với những hành vi xấu của
những người xung quanh.
- Rèn luyện các em hành vi, thói quen thực hiện những hành vi phù hợp với
chuẩn mực đã dược quy định. Diều quan trọng là tổ chức cho các em thực hiện các
chuẩn mực đạo đức trong các hoạt động học tập, lao động, sinh hoạt cộng đồng và
tập thể nhằm hình thành hành vi và thói quen hành vi đạo đức đúng đắn.
2.Vai trò của giáo viên chủ nhiệm trong việc giáo dục đạo đức cho học
sinh.
Ở bậc tiểu học giáo viên chủ nhiệm lớp đóng vai trò rất quan trọng. Mỗi giáo
viên trực tiếp phụ trách một lớp, trực tiếp giảng dạy các môn văn hóa và giáo dục
đạo đức cho học sinh. Đây là điều kiện thuận lợi để giáo viên có thể nắm bắt và
giáo dục học sinh sâu sát và có hiệu quả.
Việc giáo dục đạo đức cho học sinh là việc làm hết sức khó khăn và phức tạp
đòi hỏi giáo viên phải có tâm huyết với nghề, có lòng bao dung, độ lượng có tính
kiên trì, nhẫn nại, mềm dẻo nhưng cương quyết. Phải tôn trọng nhân cách trẻ, biết

đạo đức nói riêng.
II. THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ

1. Thực trạng về đạo đức của học sinh hiện nay.
Trong thực tế hiện nay chất lượng đạo đức của học sinh nói chung và học
sinh tiểu học nói riêng nhìn chung là ngoan song vẫn còn một bộ phận không ít học
sinh có phần giảm sút về đạo đức. Hiện nay, các nhà trường rất quan tâm đến việc
giáo dục đạo đức cho học sinh nhưng hiệu quả của công tác này chưa cao. Mặt trái
của cuộc sống và môi trường xã hội với những tác động tiêu cực đã dẫn đến sai
phạm đáng tiếc như: Học sinh đánh nhau, vô lễ với thầy cô giáo, ý thức phấn đấu
của học sinh kém...Sự xuống cấp của đạo đức có nhiều nguyên nhân, trách nhiệm
thuộc về nhiều ngành, nhưng trước hết trách nhiệm đó là của nhà trường- nơi giáo
dục đạo đức con người từ khi mới cắp sách đi học đến lúc bước chân vào đời.
1.1. Nguyên nhân từ phía gia đình
- Gia đình chưa thực sự quan tâm đến đời sống tinh thần của con cái. Có
những gia đình vì lợi nhuận trước mắt mà quá tập trung vào làm ăn không còn thời

5


gian cho việc chăm sóc giáo dục con cái, phó mặc cho nhà trường trong việc giáo
dục các em.
- Các em phải sống trong gia đình mà cha mẹ, ông bà, người lớn thiếu hòa
thuận, thiếu gương mẫu, trong giao tiếp nói năng thô lỗ, cục cằn hoặc mắc phải các
tệ nạn xã hội như: nghiện hút, cờ bạc, đánh đề, trộm cắp.
... đã gây ảnh hưởng không nhỏ đến các em. dẫn đến học tập giảm sút hoặc chán
nãn dễ bị bạn bè lôi kéo tham gia vào những việc làm không tốt.
- Gia đình chưa có phương pháp giáo dục đúng đắn. Có gia đình quá nuông
chiều con, con đòi gì cũng chiều theo. Khi con mắc lỗi cũng không có biện pháp
cứng rắn, ngăn đe thậm chí còn buông lỏng. Ngược lại có gia đình đối xử với con

1.3. Nguyên nhân từ phía xã hội:
Sự cạnh tranh của cơ chế thị trường có mặt tích cực là thúc đẩy sự phát triển
của nền kinh tế, song lại là mảnh đất tốt cho tư tưởng cơ hội, thực dụng vụ lợi phát
triển chủ nghĩa cá nhân ích kỷ coi đồng tiền là trên hết dẫn đến sự xuống cấp về
đạo đức xã hội từ người lớn đến học sinh. Hiện tượng tiêu cực, các hành vi đạo đức
thiếu văn minh, các tệ nạn xã hội ngày càng gia tăng, một số phim ảnh băng hình
có nội dung đồi trụy... ảnh hưởng đến hành vi đạo đức của của các em. Các lực
lượng giáo dục trên địa bàn dân cư chưa có sự phối kết hợp chặt chẽ để giáo dục
học sinh.
2. Thực trạng việc chỉ đạo công tác giáo dục đạo đức của nhà trường
trong những năm qua.
Vào đầu năm học Ban giám hiệu nắm chắc số liệu thông tin về mọi mặt của
từng lớp, đặc biệt là chất lượng đạo đức và văn hoá. Trên cơ sở ấy để lập kế hoạch
phân công bố trí cho phù hợp với năng lực, trình độ của từng giáo viên.
Trong kế hoạch của nhà trường, Ban giám hiệu đã đưa giáo dục đạo đức cho
học sinh là một nhiệm vụ quan trọng bên cạnh nhiệm vụ học tập. Ban giám hiệu
nhà trường chỉ đạo bằng cách đưa ra kế hoạch hàng tháng của nhà trường, thực hiện
tốt chế độ giao ban. Cuối tháng giáo viên chủ nhiệm báo cáo chất lượng học sinh
cho Ban giám hiệu. Ban giám hiệu căn cứ vào đó để nắm bắt kịp thời tình hình về
đạo đức và cùng phối hợp giáo dục.
Giáo viên chủ nhiệm sau khi đã phân loại học sinh, đặc biệt là học sinh chậm
tiến về đạo đức, có trách nhiệm tìm hiểu hoàn cảnh của từng em từ đó cá biệt hoá
giáo dục học sinh. Theo dõi quá trình phấn đấu rèn luyện của từng học sinh. Duy trì
thông tin hai chiều giữa nhà trường và gia đình thông qua sổ liên lạc, Ban chấp
hành hội cha mẹ học sinh cũng như các lần họp phụ huynh trong năm. Ngoài ra đối
với những phụ huynh có học sinh chậm tiến Ban giám hiệu cho mời họp cùng với
giáo viên chủ nhiệm, Ban đại diện cha mẹ học sinh để bàn bạc thống nhất biện
pháp giáo dục một cách cụ thể.
Nhà trường cùng với các đoàn thể đã phát động phong trào học tập, rèn luyện
đạo đức nói lời hay làm việc tốt, lập kế hoạch và xây dựng các chủ đề hoạt động,

- Chỉ đạo cho đội ngũ giáo viên chủ nhiệm tổ chức các hoạt động giáo dục
nhất là việc kết hợp hoạt động giảng dạy trên lớp và hoạt động giáo dục ngoài giờ
nhằm giúp học sinh phát triển toàn diện.
- Tổ chức hội thảo, trao đổi kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm lớp.
- Xây dựng tiêu chí đánh giá công tác chủ nhiệm của giáo viên, trong đó lấy
tiêu chí giáo dục đạo đức học sinh làm tiêu chuẩn cơ bản. Có chế độ khen thưởng,
động viên giáo viên có thành tích trong công tác chủ nhiệm và những học sinh có
nhiều tiến bộ trong tu dưỡng rèn luyện.
8


- Thực hiện tốt công tác xã hội hoá giáo dục. Chú trọng phối hợp giữa nhà
trường, gia đình và xã hội để giáo dục học sinh bằng chương trình cụ thể ngay từ
đầu năm học.
2. Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ giáo viên
Để làm tốt điều này người quản lý phải không ngừng tuyên truyền, giáo dục
cho cán bộ giáo viên thấy được vai trò, trách nhiệm của mình trong việc giáo dục
đạo đức cho học sinh. Đội ngũ giáo viên có vai trò rất quan trọng đối với việc nâng
cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh. “Giáo viên là nhân tố quyết định
chất lượng giáo dục”. Bởi vậy trong công tác lãnh chỉ đạo, người quản lý phải đưa
ra những yêu cầu cụ thể, rõ ràng. Thường xuyên đôn đốc, kiểm tra, giám sát việc
thực hiện nhưng không áp đặt... Tạo điều kiện cho giáo viên hoạt động tự giác, nhẹ
nhàng, thoải mái trong khuôn khổ.
Ngay từ đầu năm học mỗi giáo viên chủ nhiệm cần xây dựng kế hoạch cụ
thể. Phải có sổ ghi chép cụ thể, đầy đủ lý lịch, tình hình của lớp, điều kiện hoàn
cảnh của từng học sinh. Thống kê học sinh có hoàn cảnh đặc biệt, học sinh thuộc
diện chậm tiến về đạo đức và cần được theo dõi chặt chẽ từng hành động tại lớp và
trong sinh hoạt tập thể. Phải ghi nhận, khích lệ kịp thời những tiến bộ của học sinh
dù là rất nhỏ. Đảm bảo tính công bằng, khách quan trong đánh giá học sinh. Chú ý
nâng đỡ, động viên, khuyến khích đối với những học sinh chậm tiến để các em

thức, có tác dụng giáo dục tư tưởng tình cảm khác nhau vì vậy giáo viên cần phải
chú ý dạy đầy đủ các môn.
Ví dụ: Thông qua các bài học môn đạo đức: Từng bước hình thành kỹ năng
nhận xét đánh giá hành vi của bản thân và những người xung quanh theo chuẩn
mực đã học, kỹ năng lựa chọn và thực hiện các hành vi ứng xử phù hợp chuẩn mực
trong các quan hệ và tình huống đơn giản, cụ thể của cuộc sống. Hình thành thái độ
tự trọng, tự tin vào khă năng của bản thân, có trách nhiệm với hành động của mình.
Yêu thương tôn trọng con người, mong muốn mang lại niềm hạnh phúc cho mọi
người, yêu và hướng theo cái thiện, cái đúng, cái tốt. Không đồng tình với cái ác,
cái sai, cái xấu. Từ đó các em vận dụng, thực hành thông qua giao tiếp, sinh hoạt
hàng ngày.
Lứa tuổi học sinh tiểu học tư duy cụ thể đang chiếm ưu thế cho nên việc làm
cho các em hiểu được các chuẩn mực hành vi phải xuất phát từ cuộc sống gần gũi
với các em. Chẳng hạn, tình huống trong bài Tự làm lấy việc của mình (Vở BT Đạo
đức 3):“Gặp bài toán khó, Đại loay hoay mãi mà chưa giải được. Thấy vậy An đưa
bài đã giải sẵn cho bạn chép. Nếu em là Đại, em sẽ làm gì khi đó?”
Trong học tập, chắc hẳn không ít học sinh đã gặp phải tình huống như thế
này, nhưng xử lý như thế nào cho phù hợp thì các em chưa thể làm được, bởi vì các
em làm sao biết được chép bài của bạn là đúng hay sai? Cần phải cho các em thấy
được, nếu chép bài của bạn là làm phiền người khác, bản thân sẽ không tiến
bộ...Bởi vậy, mọi người cần phải cố gắng tự làm lấy việc của mình, không dựa dẫm
vào người khác để ngày càng tiến bộ hơn.
10


Hay ở một tình huống khác,“Lớp Tuấn chuẩn bị đi cắm trại. Tuấn được
phân công mang cờ và hoa để trang trí cho lều trại nhưng Tuấn nhất định từ chối
vì ngại mang. Em sẽ làm gì nếu em là bạn của Tuấn”(Vở BT Đạo đức 3)
Để cho một học sinh tiểu học biết khuyên bạn cần thực hiện trách nhiệm mà
tập thể giao cho, các em phải hiểu được: nếu ai cũng như bạn Tuấn thì công việc



Ngoài hoạt động chính khóa, học sinh còn có những hoạt động khác như lao
động, công tác xã hội, sinh hoạt tập thể, vui chơi giải trí, thể dục thể thao. Đó là các
hoạt động thực tiễn, có tác dụng hình thành cảm xúc và hành vi đạo đức cho học
sinh. Thông qua hoạt động thực tiễn học sinh được tiếp xúc trực tiếp với thế giới
xung quanh với những cá nhân khác trong mối quan hệ muôn màu, muôn vẻ của
cuộc sống, từ đó hình thành các phẩm chất đạo đức phù hợp với chuẩn mực đạo
đức và yêu cầu của cuộc sống.
Giáo dục đạo đức cho học sinh thông qua tiết chào cờ đầu tuần là một diễn
đàn để Hiệu trưởng cũng như Đội trực tiếp tham gia giáo dục học sinh. Thông qua
Chào cờ- hát quốc ca để giáo dục các em tình yêu đất nước, tính tự tôn dân tộc.
Thông qua tiết chào cờ để định hướng, khen ngợi, biểu dương những cá nhân tiêu
biểu, những hành vi đạo đức đúng, chuẩn mực và nhắc nhở những hành vi lệch
chuẩn của học sinh để các em khắc phục, sửa chữa...Sự tác động thường xuyên ấy
giúp các em thực hành những hành vi đạo đức đúng đắn, từ đó tạo nên thói quen
đạo đức chuẩn mực.
Vì vậy để làm tốt công tác giáo dục đạo đức cho học sinh thì cần phát huy
vai trò của các tổ chức đoàn thể trong nhà trường như Đoàn thanh niên, Đội TNTP,
Hội CTĐ. Trong nhà trường vai trò của đội TNTP hết sức quan trọng. Nó là một tổ
chức gắn liền với hoạt động học tập, vui chơi, sinh hoạt tập thể, giáo dục đạo đức
cho các em, trong đó người tổng phụ trách là nhân vật trung tâm, họ vừa là người
tham mưu vừa là người tổ chức cho các em hoạt động. Bởi vậy người quản lý cần
có hướng chỉ đạo cho giáo viên chủ nhiệm phối kết hợp với Tổng phụ trách đội, Bí
thư chi đoàn có kế hoạch tổ chức thực hiện các hoạt động sinh hoạt ngoại khoá với
nội dung, hình thức phong phú phù hợp theo từng chủ điểm với tháng trong năm.
Nhằm thu hút các em vào các hoạt động chơi để mà học, học để mà chơi. Thông
qua các hoạt động đó để giáo dục học sinh yêu quê hương đất nước, kính thầy mến
bạn, làm cho các em yêu trường yêu lớp, các em nhận thấy: “Mỗi ngày đến trường
là một ngày vui”

giải trí diễn ra xung quanh để có những biện pháp phòng ngừa, ngăn chặn những
hậu quả xấu xảy ra đối với học sinh. Chính vì thế chúng ta phải đặt quan hệ giữa
gia đình- nhà trường- xã hội trong mối quan hệ biện chứng không thể tách rời nhau.
6. Đẩy mạnh công tác xã hội hoá giáo dục.
Với quan điểm của Đảng: Giáo dục là sự nghiệp của quần chúng, là trách
nhiệm, là nhiệm vụ của toàn Đảng, toàn dân. Xã hội hoá giáo dục góp phần nâng
cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài. Xã hội hoá giáo dục là biến việc
giáo dục từ một số người thành việc giáo dục của mọi người, tạo ra thời cơ để mọi
tầng lớp nhân dân tham gia trực tiếp vào công tác giáo dục cho học sinh. Đây là vấn
đề mang tính cập nhật. Vì vậy để nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức cho học
sinh thì trước hết là người quản lý cần tăng cường phối hợp các lực lượng giáo dục
13


trong xã hội. Thông qua đại hội giáo dục các cấp, xác định rõ vai trò của từng lực
lượng trong công tác giáo dục học sinh.Tham mưu với cấp uỷ, chính quyền địa
phương xây dựng một cơ chế thống nhất. Hội cha mẹ học sinh, Hội khuyến học,Hội
phụ nữ...phải sẵn sàng hợp tác, tham mưu cùng nhà trường giáo dục học sinh (tổ
chức hội thảo trao đổi kinh nghiệm, nghe các gia đình có con em học giỏi chăm
ngoan báo cáo cách giáo dục, đề xuất các biện pháp giáo dục con tốt hơn, cùng nhà
trường xây dựng quỹ khuyến học, quỹ học sinh nghèo vượt khó...).
Xã hội cần phát hiện, ngăn chặn những nhóm trẻ hay những người có lối
sống thiếu lành mạnh lôi kéo học sinh vào các hoạt động phản giáo dục. Đặc biệt
Ban đại diện Hội cha mẹ học sinh hàng tháng cùng Ban Giám Hiệu, Tổng phụ trách
đội họp sơ kết. Hội cha mẹ học sinh nắm bắt tình hình nhà trường, đồng thời phản
ánh với nhà trường những thông tin mà Hội nắm được về tình hình đạo đức của học
sinh ở địa phương. Từ đó làm cơ sở để tìm ra biện pháp chỉ đạo hữu hiệu. Đối với
những học sinh chậm tiến về đạo đức phụ trách Hội ở các thôn được phân công,
trực tiếp xuống gia đình gặp gỡ tìm hiểu lý do và bàn bạc đưa ra phương án giải
quyết, quan tâm đến các em thường xuyên hơn, gặp gỡ khuyên bảo để các em tránh

Đặc biệt những học sinh chậm tiến về đạo đức có nhiều tiến bộ rõ rệt. Các
em hoà nhập vào tập thể để cùng nhau thi đua học tập, cùng nhau thực hiện tốt các
nội quy của nhà trường, của đội đề ra.
Học sinh có đạo đức tốt dẫn đến chất lượng về văn hoá cũng được nâng lên.
Năm học 2016- 2017 chất lượng giáo dục toàn diện trong nhà trường được nâng lên
rõ rệt. Đến thời điểm giữa học kỳ 2 về năng lực và phẩm chất của học sinh toàn
trường có 100% học sinh ở mức đạt trở lên, trong đó loại Tốt chiếm trên 70%.
C. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
I. KẾT LUẬN:

Giáo dục và đào tạo nói chung và giáo dục tiểu học nói riêng là cơ sở nền
tảng tri thức văn hoá của một đất nước, là tương lai của một dân tộc. Nó đặt nền
móng vững chắc cho sự phát triển toàn diện con người mới Việt Nam xã hội chủ
nghĩa. Đồng thời chuẩn bị lực lượng dự trữ và nguồn tuyển chọn để đào tạo con
người và cán bộ cần thiết cho phát triển kinh tế - văn hoá - xã hội. Bên cạnh những
thành tựu to lớn của giáo dục và đào tạo đã đạt được vẫn còn có những tồn tại nhất
định mà chúng ta phải trăn trở tìm lời giải đáp. Một trong những điều đó là chất
lượng đạo đức của học sinh hiện nay. Do vậy công tác giáo dục đạo đức trong các
nhà trường là một yêu cầu hết sức cấp bách và cần thiết. Bởi vậy người cán bộ quản
lý phải có nhận thức đúng đắn về vị trí, vai trò, nhiệm vụ của công tác giáo dục đạo
đức. Biết vận dụng sáng tạo, linh hoạt các biện pháp giáo dục học snh. Người quản
lý phải biết xây dựng được mối quan hệ chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và xã
hội trong một thể thống nhất, đồng bộ trọn vẹn để phối hợp khép kín chu trình giáo
dục học sinh.

15


Từ thực tế công tác của mình với những kiến thức được trang bị, trong quá
trình quản lý tôi đã tìm trăn trở để tìm ra những biện pháp thích hợp trong việc chỉ


16


XÁC NHẬN CỦA
HIỆU TRƯỜNG NHÀ TRƯỜNG

Thành phố, ngày 10 tháng 4 năm 2017
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình viết,
không sao chép nội dung của người khác.
Người viết

Lê Thị Mai Anh

DANH MỤC
CÁC ĐỀ TÀI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐÃ ĐƯỢC HỘI ĐỒNG ĐÁNH
GIÁ XẾP LOẠI CẤP PHÒNG GD&ĐT, CẤP SỞ GD&ĐT VÀ CÁC CẤP
CAO HƠN XẾP LOẠI TỪ C TRỞ LÊN
17


Họ và tên tác giả: Lê Thị Mai Anh
Chức vụ và đơn vị công tác: Hiệu trưởng - Trường tiểu học Hoằng Lý

TT

Tên đề tài SKKN

1.


9.
10

Tỉnh

Kết quả
đánh giá
xếp loại
(A, B,
hoặc C)
B

1996-1997

PGD

A

1997-1998

PGD

A

2001-2002

PGD

A


2011-2012

PGD

A

2015-2016

Cấp đánh
giá xếp loại
(Phòng, Sở,
Tỉnh...)

Năm học
đánh giá
xếp loại

18