MỤC LỤC
Mục
Mục lục
1. Mở đầu
1.1. Lý do chọn đề tài
1.2. Mục đích nghiên cứu
1.3. Đối tượng nghiên cứu
1.4. Phương pháp nghiên cứu
2. Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
2.1. Cơ sở lý luận
2.2.Thực trạng dạy và học môn toán ở trường Tiểu học
2.3. Các giải pháp thực hiện
2.4. Hiệu quả của SKKN
3. Kết luận, kiến nghị

Trang
1
2
2
2
3
3
3
3
4
8
14
16

1. MỞ ĐẦU
1.1. Lí do chọn đề tài:

Phương pháp dạy học của giáo viên còn hạn chế nên việc áp dụng vào thực
tế đạt kết quả chưa cao, chưa phát huy được tính sáng tạo của học sinh. Đây cũng là
những điều mà tôi băn khoăn, trăn trở. Tôi thiết nghĩ là một nhà quản lí phải làm
thế nào để cải thiện thực trạng đó nên tôi chọn đề tài “ Một số biện pháp chỉ đạo đổi
mới phương pháp dạy học môn toán ở trường Tiểu học”.
1.2 Mục đích nghiên cứu:
Từ thực tế quản lý, chỉ đạo công tác chuyên môn mà cụ thể là chỉ đạo đổi
mới phương pháp dạy học ở nhà trường, bản thân tôi nhận thấy để nâng cao chất
lượng dạy học, chất lượng đại trà và mũi nhọn thì nhất thiết người dạy phải tích cực
tìm tòi cải tiến, đổi mới phương pháp dạy học, tìm hiểu thực trạng đổi mới phương
pháp dạy học môn toán để từ đó đưa ra các biện pháp hữu hiệu nhằm nâng cao chất
lượng dạy học môn toán trong nhà trường. Qua quá trình chỉ đạo chuyên môn trong
nhà trường, bản thân tôi đã đúc rút được một số kinh nghiệm về chỉ đạo đổi mới
phương pháp dạy học các môn học, trong đó có môn toán. Tôi cũng nhận thức được
rằng: muốn nâng cao chất lượng dạy học và chất lượng giáo dục toàn diện thì nhất
2


thiết phải đổi mới nội dung, phương pháp dạy học. Chính vì điều đó, tôi đã đi sâu
nghiên cứu đề tài này.
Đề tài nhằm mục đích chính là làm thế nào để giáo viên trong nhà trường nắm
chắc được các phương pháp dạy học tích cực, áp dụng linh hoạt các phương pháp
dạy học môn toán nhằm nâng cao chất lượng dạy học môn toán nói riêng và các
môn học khác nói chung.
1.3 Đối tượng nghiên cứu:
Đề tài nghiên cứu trên một số tiết dạy – học môn toán với một số giáo viên và
học sinh của một số lớp trong nhà trường.
1.4 Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp điều tra

lực đánh giá, tự đánh giá và đem lại hứng thú học tập cho học sinh.
Định hướng đổi mới phương pháp dạy học hiện nay là phải chuyển quá trình
thuyết giảng một cách áp đặt của giáo viên thành quá trình tự học, tự tìm tòi, khám
phá của học sinh. Mỗi học sinh cần biết mục tiêu học tập và được giao nhiệm vụ
học tập cụ thể, có thể tự điều chỉnh hoạt động của chính mình để việc học phù hợp
với mức độ tiếp thu của bản thân. Giáo viên chủ động tổ chức cho học sinh thực
hiện hoạt động học tập theo nhóm, theo cặp và chỉ tập trung học sinh để giảng giải
khi cần nhận xét, đánh giá chung hoặc hướng dẫn hoạt động cho toàn lớp.
2.2 Thực trạng dạy và học môn toán ở trường Tiểu học Thị trấn Sao
Vàng:
Trường tiểu học Thị trấn Sao Vàng nằm ở phía tây nam của huyện Thọ Xuân,
thuộc vùng quy hoạch đô thị Lam Sơn – Sao Vàng; kinh tế, xã hội của địa phương
đang trên đà phát triển.
Năm học 2017-2018, nhà trường có 18 lớp, với 497 học sinh; trong đó chỉ có
50% số học sinh có khẩu ở địa phương, số còn lại là người thuộc các xã lân cận đến
học.
Đội ngũ cán bộ, giáo viên đa số là nữ, đa số GV có tuổi đời còn trẻ, đang
trong độ tuổi sinh đẻ và nuôi con nhỏ nên thời gian dành cho chuyên môn còn hạn
chế.
Một số giáo viên vẫn dạy học theo phương pháp truyền thống, chưa chú trọng
phát huy tính chủ động sáng tạo của học sinh, ngại tổ chức cho học sinh hoạt động,
chưa tin tưởng ở năng lực của học sinh…
Nhiều học sinh còn lười học, chưa chịu khó làm bài tập về nhà
Một số phụ huynh chưa quan tâm đến việc học của con em, nhất là đối với
những học sinh ở nơi khác dến học.
Qua khảo sát thực tế tôi đã có số liệu cụ thể về thực trạng dạy học môn toán ở
trường tôi như sau:
2.1.1. Khảo sát thực tế - dự giờ.
Tiết 1 : 45 – 3 ( lớp 2 )
4

không tiến bộ. Giáo viên có thể hiện sự đổi mới phương thức dạy học tích cực đã
kết hợp rất nhiều phương pháp dạy học, nhưng sử dụng không thành thạo nên kết
quả đạt không cao, đồng thời lạm dụng đồ dùng trực quan, hạn chế khả năng tư duy
của học sinh, chưa có sức bật lớn.
2.2.2 Khảo sát qua trao đổi với giáo viên.
Để nắm rõ tình hình dạy học toán ở trường Tiểu học Thị trấn Sao Vàng, tôi
đã điều tra bằng “ phiếu hỏi ý kiến”. Trong đó có câu hỏi “ khi dạy môn toán, đồng
chí có sử dụng các phương pháp sau đây không?( lựa chọn và đánh giá theo thứ tự
ưu tiên)” . Số giáo viên được phỏng vấn 15 đ/c
* Kết quả thu được:
+ Phương pháp quy nạp và suy diễn.
8/15 = 53,3 %
+ Phương pháp giảng giải.
15/15 = 100%
+ Phương pháp thảo luận.
9/15 = 60%
5


+ Phương pháp báo cáo.
10/15 = 66,6%
+ Phương pháp điều tra nghiên cứu.
5/15 = 33,3%
+ Phương pháp hoạt động.
8/15 = 53,3%
+ Phương pháp chứng minh.
5/15 = 33,3%
+ Phương pháp tự thể hiện tài năng.
6/15 = 40 %
+ Phương pháp truyền thống.

Phiếu điều tra bằng 4 câu hỏi. Số lượng học sinh được hỏi 130 em, Từ khối 1
đến khối 5.
Câu 1 : Em có thích học môn toán không ?
- Số học sinh thích học môn toán : 70 em chiếm 53,7 %
- Số học sinh không thích học môn toán : 35 em chiếm 26,9%
- Số học sinh còn lại không có ý kiến gì.
Như vậy có tới gần 1/3 số học sinh không thích học môn toán, khi một số
em được hỏi “Tại sao em không thích học môn toán?”. Các em trả lời : “Học toán
khó, khô khan, hay bị kiểm tra bài cũ, hay bị gọi lên bảng làm bài...
Câu 2 : Các công việc diễn ra trong giờ học toán hiện nay các em có thích
học không ? Tại sao ?
6


Trả lời câu hỏi này 66,7% số HS được trả lời : Giờ học toán hiện nay chúng
em không thích, bởi chúng em rất căng thẳng, cứ nghĩ tới giờ học toán lại nghĩ tới
việc phải ngồi im nghe cô giảng bài mới, sau đó lại im làm bài tập để lên bảng
chúng em rất sợ, những em thích học môn toán thì nói rằng : Em thích học môn
toán là vì cô ra bài tập làm xong là được ngồi chơi ( số ít ) có em lại cho rằng học
toán không phải suy nghĩ chỉ mất công chép lại của bạn một lúc là xong...
Câu 3 : Khi về nhà các em có làm bài tập và xem bài hôm trước không?
* Kết quả thu được:
- 110/130 em trả lời : Có. Trong đó 30 em nhờ làm, 80 em tự làm. Những
em nhờ làm có lí do rất đơn giản : em không biết làm, làm chẳng biết có đúng
không, chép của bạn cho chắc, hơn nữa khi kiểm tra bài cũ cứ đem bài tập lên mà
chép.
- 20/130 em trả lời : Không, trong đó có 10 em đến lớp chép bài, 10em
không làm bài với lí do : làm bài tập chẳng để làm gì, kiểm tra vẫn được điểm cao.
Câu 4 : Em sử dụng bài tập toán khi nào để làm bài tập?
130/130 em trả lời : Sử dụng tại lớp, vì cô giáo sau khi học xong bài mới là

- Riêng đối với môn toán tôi đã đi dự 5 tiết và thấy được giáo viên đã cố
gắng soạn và tổ chức giờ dạy theo phương pháp dạy học tích cực nhưng chưa có
chiều sâu, việc truyền thụ kiến thức mới còn áp đặt theo SGK. Có những giờ học,
học sinh giơ tay phát biểu đứng lên ngồi xuống trông rất nhộn nhịp, nhưng năng lực
tu duy, sáng tạo còn hạn chế. Có tiết dạy giáo viên tổ chức cho học sinh làm bài tập
chỉ theo một hình thức học cá nhân, do đó dẫn tới một số em không hoạt động,
hoặc có em quá căng thẳng với môn toán.
- Để dạy học theo phương pháp dạy học tích cực quả thật không đơn giản.
nhưng nếu nhà trường chỉ đạo một cách chung chung cho giáo viên đối với tất cả
các môn học, không đi vào từng môn học cụ thể thì đội ngũ giáo viên không cập
nhật được cách tiếp cận phương pháp dạy học mới một cách cụ thể thì khó đảm bảo
chất lượng : Đổi mới phương pháp dạy học theo phương pháp dạy học tích cực.
2.3. CÁC GIẢI PHÁP THỰC HIỆN.
2.3.1. Bồi dưỡng nhận thức cho đội ngũ giáo viên:
- Từ thực tế chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học ở các trường tiểu học cho
phép ta khẳng định việc đổi mới phương pháp dạy học ở trường tiểu học không thể
thất bại nếu cán bộ chỉ đạo, hiệu trưởng và giáo viên tiểu học nhận thức đầy đủ về
mục đích, quan điểm cũng như các xu hướng đổi mới phương pháp dạy học. Chính
vì vậy đổi mới về nhận thức trong cán bộ giáo viên là biện pháp tiên quyết và vô
cùng quan trọng để thực hiện đổi mới phương pháp dạy học. Khi vấn đề được hiểu
một cách tường tận và thấm nhuần, hiểu được mục đích hành động thì nó trở thành
động cơ đúng đắn.
- Nhà trường đã quán triệt đường lối phương châm giáo dục của Đảng, Nhà
nước, Bộ GD&ĐT về đổi mới công tác giáo dục – đào tạo theo tinh thần nghị quyết
TW 2 và nghị quyết 29. Ngoài việc tiếp thu chuyên đề “ Đổi mới phương pháp dạy
học” do PGD&ĐT tổ chức cung cấp các tài liệu có liên quan đến việc đổi mới
phương pháp dạy học như tài liệu bồi dưỡng thường xuyên, “Một số vấn đề về môn
toán tiểu học ” ( Tập 1,2), “Đổi mới nội dung và phương pháp giảng dạy ở tiểu
học”, “Chương trình mới và phương pháp giảng dạy mới”, một số tạp chí ( Giáo
dục tiểu học, nghiên cứu giáo dục) và một số tài liệu khác như “phương pháp dạy

phương pháp dạy học tích cực trong năm học.
2.3.3. Tổ chức các chuyên đề, hội thảo về đổi mới phương pháp dạy học
môn toán:
- Tổ chức các buổi hội thảo về chuyên đề: “Đổi mới phương pháp dạy học
trong nhà trường đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất
nước” yêu cầu tất cả giáo viên tham gia, giúp giáo viên nhận thức rõ ý nghĩa tầm
quan trọng nội dung và yêu cầu của việc đổi mới phương pháp dạy học trong nhà
trường hiện nay.
- Hội thảo trao đổi ý kiến về thực trạng của môn học nói chung, môn toán nói
riêng và định hướng đổi mới phương pháp dạy học theo phương pháp dạy học tích
cực.
- Qua hội thảo giúp giáo viên nhận thức rõ: phương pháp là con đường, là cách
thức, là biện pháp vận dụng các nội dung để đi tới đích và thấy được những hạn
chế, bất cập của phương pháp dạy học truyền thống đối với việc nâng cao chất
lượng giảng dạy môn toán, thực hiện mục tiêu giáo dục tiểu học. Từ đó giáo viên tự
thấy rằng cần thay đổi phương pháp dạy học và lựa chọn biện pháp thực hiện thành
công đổi mới phương pháp dạy học.
2.3.4. Đổi mới và nâng cao chất lượng sinh hoạt chuyên môn:
- Nhà trường chỉ đạo các khối sinh hoạt chuyên môn định kì 2 tuần/ 1 lần.
- Các buổi sinh hoạt chuyên môn chủ yếu tập trung thảo luận về đổi mới
phương pháp dạy học, đổi mới kiểm tra đánh giá và giải pháp để nâng cao chất
lượng giáo dục…
9


- Đối với mỗi môn học, các khối đều đi sâu bàn giải pháp để nâng cao chất
lượng dạy và học; đặc biệt đối với môn toán được nhiều giáo viên tâm đắc nhất.
2.3.5. Đẩy mạnh phong trào tự học tự bồi dưỡng để nâng cao năng lực
chuyên môn cho đội ngũ giáo viên:
- Giáo viên là nhân tố quyết định chất lượng giáo dục, muốn nâng cao chất

quá trình dạy học.
Một bài soạn thực sự đổi mới cần có:
- Mục tiêu bài học rõ ràng: Mục tiêu của bài học quy định mức độ cần đạt,
cách thức tổ chức và phương pháp dạy học, từ đó xác định đồ dùng dạy học cần
thiết và các hoạt động dạy học chủ yếu. Giáo viên cần xá định hoạt động của học
sinh là chủ yếu, học sinh là chủ thể của quá trình học tập và giáo viên chỉ là người
tổ chức, hướng dẫn.
10


- Đồ dùng dạy học: Giáo viên cần xác định đúng đồ dùng dạy học cần thiết cho
mỗi tiết dạy vì đồ dùng dạy học là phương tiện để hoàn thành mục tiêu, là công cụ
góp phần vật chất hóa quá trình học tập của học sinh. Đồ dùng dạy học môn toán
của các lớp ở cấp tiểu học yêu cầu giáo viên phải sử dụng triệt để thì học sinh mới
hiểu rõ bản chất của vấn đề.
- Các hoạt động dạy học:
Mỗi tiết học có một số hoạt động dạy học tùy theo cách phân chia của giáo
viên. Giờ học toán cần một số hoạt động chủ yếu đó là: Hình thành kiến thức mới,
thực hành, vận dụng, củng cố, từ đó có thể chia thành các hoạt động cụ thể hơn.
Mỗi hoạt động cần xác định cụ thể tên gọi của nó và quy định các việc làm tương
ứng để hình thành một đơn vị kiến thức cho học sinh.
Mỗi hoạt động dạy học thường có hoạt động dạy của giáo viên và hoạt động
học của học sinh. Trong các phương pháp dạy học tích cực, hoạt động học là chủ
yếu; hoạt động dạy chỉ có tác dụng tổ chức, hướng dẫn. Một bài soạn tốt là ở đó
hoạt động dạy được chuyển hóa thành bản thiết kế hoạt động học của học sinh.
2.3.7. Chỉ đạo thực hiện kế hoạch đổi mới phương pháp dạy học môn toán
qua dự giờ:
Bước 1: Thiết kế giáo án mẫu theo hướng đổi mới, chuẩn đánh giá giờ dạy
theo hướng đổi mới.
* Thiết kế giáo án theo hướng đổi mới.

+ Ban chỉ đạo tiến hành tổ chức xem, góp ý giáo án, bổ sung hoàn chỉnh dự
kiến các tình huống có thể xảy ra, phân bố thời gian hợp lý, xây dựng thành giáo án
chuẩn mực, chuẩn bị các điều kiện phương tiện dạy học đầy đủ đảm bảo cho giờ
dạy đạt hiệu quả cao.
+ Giáo viên thâm nhập giáo án và dạy thử để ban chỉ đạo phân tích góp ý...
từ đó thấy rõ hoạt động tích cực của học sinh và hoạt động tổ chức hướng dẫn của
giáo viên hướng vào từng đối tượng học sinh trong lớp học.
+ Tiến hành dạy minh họa
Sau khi dạy thử và hoàn thiện tiết dạy BGH nhà trường tổ chức cho 2 giáo
viên tiến hành dạy minh họa. Giáo viên toàn trường dự giờ.
+ Đánh giá, rút kinh nghiệm các tiết dạy minh họa
- Tiết dạy của giáo viên lớp 2: Học sinh bước đầu nắm được cách cộng hai
số trong phạm vi 100 theo hàng dọc, biết vận dụng làm bài tập cụ thể.
- Tiết dạy của giáo viên lớp 4:
Học sinh nắm được cách vẽ sơ đồ và cách giải toán tìm 2 số khi biết hiệu và
tỉ 2 số đó, áp dụng vào làm bài tập cụ thể.
- Ban chỉ đạo tiến hành nhận xét, đánh giá, cùng với giáo viện dự giờ trao
đổi ý kiến và đi đến kết luận chung về 2 tiết dạy minh họa như sau:
- Học sinh nắm được yêu cầu cơ bản về kiến thức, kỹ năng của bài học.
- Giáo viên nắm vững và chủ động về kiến thức dạy học.
- Giáo viên áp dụng thành thạo các phương pháp dạy học phù hợp với đặc
trưng bộ môn. Sử dụng linh hoạt phương tiện dạy học và đạt hiệu quả cao.
- Tiết học diễn ra tự nhiên, nhẹ nhàng, công việc của thầy và trò trong tiết
học rõ ràng, lôgic, phù hợp với nội dung, phương tiện cụ thể của lớp học.
- Giáo viên bao quát được học sinh lớp, theo dõi hướng dẫn, giúp đỡ kịp
thời những học sinh yếu kém, đồng thời động viên khuyến khích được học sinh
hứng thú học tập. Việc tổ chức trò chơi học tập tạo cho học sinh hứng thú học hơn,
không bị căng thẳng, chán nản và yêu thích môn toán hơn.
Nhìn chung 2 tiết học đảm bảo được tính khoa học, mọi hoạt động đều theo
phương pháp dạy học tích cực.

Xếp loại
Hoàn
Chưa hoàn thành
thành
SL TL SL
TL
12 48
2
8

Thực nghiệm
Đối chứng

14
11

56
44

11
10

44
40

0
4

16



25
25

4B

25

Ưu thế của cách dạy học theo phương pháp dạy học tích cực được khẳng
định qua kết quả học tập của học sinh giữa 2 lớp thực nghiệm so với kết quả lớp đối
chứng số học sinh đạt loại hoàn thành tốt và hoàn thành ở lớp 2B, 4B( lớp thực
nghiệm) cao hơn sơ với lớp 2A, 4A ( lớp đối chứng); Số lượng học sinh xếp loại
chưa hoàn thành giảm đi nhiều.
Kết quả giờ dạy theo hướng đổi mới là con số biết nói khẳng định chất lượng
dạy học toán sẽ có nhiều hứa hẹn tốt đẹp.
Bản thân giáo viên dự giờ đều cho rằng dạy toán theo hướng đổi mới giáo
viên làm việc ít hơn, nhưng quan trọng là các em nắm được kiến thức nhanh và
chắc chắn hơn.
Như vậy rõ ràng dạy toán theo hướng đổi mới đã chiếm được lòng tin trong
giáo viên và học sinh bởi kết quả thực tế đã đạt được.
13


Bước 4: Chỉ đạo đại trà đổi mới phương pháp dạy học môn toán theo
phương pháp dạy học tích cực.
- Căn cứ vào kết quả thực tế đạt được BGH khẳng định: phương pháp dạy
học theo phương pháp dạy học tích cực là phù hợp và cần thiết để nâng cao chất
lượng dạy học toán. Ban chỉ đạo tiếp tục tập huấn, bồi dưỡng thêm cho giáo viên ở
từng khối và triển khai đại trà. Phát động phong trào thao giảng theo phương pháp
dạy học tích cực, yêu cầu giáo viên đăng ký giờ dạy tốt để BGH lên lịch dự công

học tập, có niềm tin và ý chí vươn lên.
Do sự chỉ đạo đúng đắn , phù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường, chất
lượng dạy học môn toán rất khả quan. Điều này một lần nữa khẳng định việc đổi
mới phương pháp dạy học là cần thiết để nâng cao chất lương dạy học, cụ thể:
• Chất lượng của giáo viên
14


Năm học 2016 - 2017
Đầu năm
Cuối kì 1
Giữa kì 2

Tổng số
giáo viên
văn hóa

Xếp loại (theo tỉ lệ %)
Giỏi - khá

Trung bình

Yếu

20

12 = 60%

8 = 40%


2016- 2017

Hoàn thành tốt

Hoàn thành

Chưa hoàn
thành

94= 95,9%

4= 4,1%

0

84=79,2%

21=19,8%

1=1%

Cuối HK I

82= 76,63%

24= 22,43%

1=0,94%

Giữa HK I


Giữa HK I
Cuối HK I

2

106

3

107

4

80

5

105

Phân loại

Giữa HK I
Cuối HK I
Giữa HK I

15


Kết quả trên đây là dấu hiệu của sự chuyển biến chất lượng dạy học môn toán.

- Chọn điểm khởi đầu từ một môn học cụ thể, thành công của môn học đó là
cơ sở cho những mục tiêu của các môn học tiếp theo.
* Đổi mới phương pháp dạy học là một quá trình lâu dài, phức tạp cần phải
có những bước đi phù hợp, tránh máy móc, rập khuôn trong công tác chỉ đạo. Đổi
mới phương pháp dạy là một quá trình khó khăn vì phải thay đổi nhận thức và thói
quen thường ngày, lâu nay của cán bộ giáo viên, phụ huynh, học sinh. Vì vậy đổi
mới phương pháp dạy học phải có kế hoạch và tiến hành từng bước không nên thỏa
mãn với những gì đã đạt được.
16


* Việc đổi mới phương pháp dạy học không phải là một sớm một chiều do
đó phải tiến hành từng môn hoặc từng phân môn, tùy theo thực tế giảng dạy của
mỗi trường mà chọn môn nào là điểm khởi đầu cho phù hợp thì mới thành công
được.
* Đổi mới phương pháp dạy học phải quán triệt những quan điểm chỉ đạo
của các cơ quan quản lý giáo dục.
- Hiệu trưởng phải quán triệt việc đổi mới phương pháp dạy học theo văn
bản, tài liệu, tránh tùy tiện.
- Trong quá trình đổi mới không được phép phủ nhận sạch trơn những thành
quả phương pháp dạy học của giáo viên đã đạt được trước đây, mặt khác phải học
tập kinh nghiệm của các trường bạn, đồng thời kế thừa và phát huy các mặt tích cực
của phương pháp dạy học truyền thống.
- Đổi mới phương pháp dạy học không phải là vấn đề mới mẻ đối với các
trường tiểu học, tuy nhiên đổi mới như thế nào, hiệu quả ra sao là vấn đề mà người
Hiệu trưởng cần quan tâm chỉ đạo một cách sát sao. Việc kiểm tra đánh giá của
người hiệu trưởng phải được tiến hành thường xuyên qua từng khâu trong việc thực
hiện kế hoạch để điều chỉnh kịp thời những thiếu sót, bổ sung phương hướng cho
những bước đi tiếp theo để biện pháp mang tính khả thi cao.
* Để đổi mới phương pháp dạy học cần phải tăng cường cơ sở vật chất – thiết

và của của các bạn đồng nghiệp.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ

Thanh hóa, ngày 20 tháng 5 năm 2017
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của
mình viết, không sao chép nội dung
của người khác.
Người viết
Phạm Thị Điệp

18