1. MỞ ĐẦU
1.1. Lý do chọn đề tài.
Trong thời kì công nghiệp hoá, hiện đại hóa đất nước giáo dục luôn
được Đảng và Nhà nước quan tâm “ Giáo dục là quốc sách hàng đầu”(Phạm
Văn Đồng) đây là động lực thúc đẩy góp phần làm cho nền kinh tế đất nước
phát triển không ngừng về mọi mặt. Chính vì lẽ đó, ngành giáo dục luôn
được đổi mới. Môn Toán ở tiểu học nói chung và môn Toán lớp 1 nói riêng
đã góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện. Đặc biệt trong đời sống
và khoa học kỹ thuật hiện đại. Nó góp phần đào tạo học sinh trở thành con
người phát triển toàn diện, năng động, sáng tạo đáp ứng được mọi nhu cầu
của khoa học công nghệ trong xã hội thời kỳ đổi mới. Không những thế mà
còn mở đường cho trẻ đi vào thế giới kỳ diệu của toán học, rồi mai đây các
em lớn lên , trở thành những người lao động sáng tạo trên mọi lĩnh vực đời
sống và sản xuất. Môn Toán còn có khả năng giáo dục rất lớn trong việc rèn
luyện phương pháp suy nghĩ, phương pháp suy luận logic, thao tác tư duy
cần thiết để nhận thức thế giới hiện thực như: trừu tượng hoá, khái quát hoá,
khả năng phân tích tổng hợp, so sánh, dự đoán, chứng minh.
Chương trình Toán lớp 1 là một bộ phận của chương trình môn Toán ở
tiểu học. Chương trình kế thừa và phát triển những thành tựu về dạy học
toán, nên có vai trò vô cùng quan trọng không thể thiếu trong cấp học. Đặc
biệt bậc tiểu học là bậc góp phần quan trọng cho việc đặt nền móng hình
thành và phát triển nhân cách của học sinh. Môn toán cũng như những môn
học khác là cung cấp những tri thức khoa học ban đầu, những nhận thức về
thế giới xung quanh nhằm phát triển các năng lực nhận thức, hoạt động tư
duy và bồi dưỡng tình cảm đạo đức tốt đẹp của con người. Toán học còn góp
phần giáo dục lí trí và những đức tính tốt như: trung thực, cần cù, chịu khó,
ý thức vượt khó khăn, tìm tòi sáng tạo và nhiều kĩ năng tính toán cần thiết để
con người phát triển toàn diện, hình thành nhân cách tốt đẹp cho con người
lao động trong thời đại mới.
Vậy yêu cầu của giáo dục hiện nay là đòi hỏi giáo viên phải đổi mới
phương pháp dạy học môn Toán ở bậc Tiểu học theo hướng phát huy tính

nhanh quên. Các trò chơi tôi đã đưa vào giờ học toán ngay từ đầu năm và
thấy kết quả học tập của các em tiến bộ hẳn lên. Đến giờ học toán, các em
không còn cảm thấy căng thẳng nhút nhát nên kết quả học tập rất cao.
1.2. Mục đích nghiên cứu của SKKN:
Tôi nghiên cứu, hoàn thành sáng kiến kinh nghiệm này nhằm mục đích đưa
ra “một số trò chơi nhằm gây hứng thú học tập cho học sinh lớp 1. ” mà bản
thân đã thực hiện thành công trong công tác dạy học; góp phần nâng cao hơn
nữa chất lượng môn toán lớp 1 ở bậc Tiểu học.
- Nắm bắt được thực trạng hiện tại của việc dạy học Toán lớp 1 ở Trường TH
Kỳ Tân
- Từ thực trạng đó tìm ra nguyên nhân, biện pháp khắc phục nhằm góp phần
nâng cao chất lượng trong giờ học toán lớp 1nói riêng và môn toán tiểu học
nói chung.
- Giúp các em có lòng say mê, ham học môn Toán.
- Tạo không khí vui chơi, đoàn kết, hợp tác trong học tập.
- Bản thân tôi muốn qua đề tài để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ
và nâng cao chất lượng dạy học môn Toán ở Tiểu học.

2


1.3. Đối tượng nghiên cứu:
Nghiên cứu các phương pháp trong giảng dạy, thông qua trò chơi nhằm gây
hứng thú học tập cho học sinh lớp 1, trong giờ học toán ở lớp 1C Trường
Tiểu học Kỳ Tân
1.4. Phương pháp nghiên cứu:
1.4.1. Phương pháp nghiên cứu lí luận:
Đọc tài liệu thuộc môn toán Tiểu học và toán lớp 1; phân tích, tổng hợp
các vấn đề lí luận để tổ chức trò chơi trong giờ học toán lớp 1.
1.4.2. Phương pháp phân tích; tổng kết kinh nghiệm:

tính bề ngoài, đánh giá bạn chỉ thông qua các hoạt động tập thể hoặc qua sự
đánh giá của cô giáo. Về sau, việc đánh giá bạn còn được dựa trên dư luận
của tập thể. Điều này có ý nghĩa lớn, nó đánh dấu một bước lớn trong sự
phát triển nhân cách của các em. Trước đây dạy học toán chúng ta chỉ chú
trọng bắt các em hoàn thành các bài tập trong sách giáo khoa. Chúng ta đã
quên mất rằng với lượng kiến thức đó nếu giáo viên tạo ra cho học sinh
những trò chơi mà vẫn đảm bảo kiến thức, kỹ năng cần đạt trong tiết học thì
việc học sinh củng cố kiến thức vừa học, kiến thức có tính chất hệ thống sẽ
dễ dàng hơn, tạo được các giờ học đầy hứng thú, kích thích được sự phấn
khởi của học sinh.
Trong quá trình dạy học toán, nếu giáo viên thường xuyên tổ chức các
trò chơi một cách khoa học, thì giúp học sinh thay đổi loại hình hoạt động
trong giờ học, làm cho gời học bớt căng thẳng thoải mãi, dễ chịu. Học sinh
tiếp thu kiến thức nhẹ nhàng, gây hứng thú học tập. Kích thích sự tìm tòi, tạo
cơ hội để học sinh tự thể hiện mình.
Thông qua trò chơi, học sinh vận dụng kiến thức năng nổ, hoạt bát, kích
thích trí tưởng tượng, trí nhớ. Từ đó phát triển tư duy mềm dẻo, học tập cách
xử lý thông minh trong những tình huống phức tạp, tăng cường khả năng
vận dụng trong cuộc sống để dễ dàng thích nghi với điều kiện mới của xã
hội.
Trên thực tế, người giáo viên có thể tổ chức được một giờ học toán sinh
động nếu như họ gây cho học sinh niềm say mê học toán. Mà muốn cho trẻ
thích học môn toán, thầy cô giáo cần tìm mọi cách để gây hứng thú trong
quá trình lên lớp, gợi ra sự tò mò, ham hiểu biết, thích tìm hiểu, muốn nắm
được cái mới lạ mà giờ học toán sẽ đem lại cho các em.
Đối với học sinh tiểu học, vui chơi vẫn là một thành tố quan trọng trong
hoạt động của học sinh. Vì vậy, chúng ta thấy trò chơi học tập có những tác
dụng sau:
- Giúp học sinh thay đổi hình thức hoạt động, chống mệt mỏi căng
thẳng trong học tập, tăng cường khả năng luyện tập thực hành và vận dụng

Rõ ràng, trò chơi học tập là một trong những hình thức tốt để giúp cho
việc lĩnh hội nội dung kiến thức môn toán ở trường một cách tích cực, tự
giác, tránh gò ép, áp đặt. Từ đó giúp cho học sinh nhớ lâu, hiểu kĩ và vận
dụng linh hoạt trong đời sống cũng như trong học tập.Vì thế tôi nhận thấy
việc áp dụng một số trò chơi trong giờ học toán lớp 1 là rất thiết thực phù
hợp với tâm lý lứa tuổi của các em.
2.2. Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.
+ Học sinh
Môn Toán – môn học từ xưa đến nay được xem là khô khan hóc búa, mang
tính trừu tượng cao. Vì vậy, việc lĩnh hội tri thức toán học là rất khó khăn
đối với HS tiểu học nói chung và lớp 1 nói riêng. Trong năm học 2016–
2017 tôi được phân công chủ nhiệm và giảng dạy lớp 1C, gồm 20 em.
Trong đó có 8 em nam và 12em nữ. Đối tượng học sinh tôi giảng dạy đều là
dân tộc Thái thuộc vùng kinh tế đặc biệt khó khăn, khả năng nhận thức của
các em có nhiều hạn chế. Bản thân tôi rất lo lắng vì một số em nhút nhát,
đọc bài ngọng, tiếp thu bài chậm, mau quên . Đa số các em rất hồn nhiên,
ham chơi chưa có nề nếp và tinh thần trách nhiệm trong học tập, hay nói

5


chuyện, thích làm việc riêng trong giờ học, thường xuyên xin ra ngoài, hay
quên sách, vở, đồ dùng học tập và rất lười học bài ở nhà…. Vì vậy vẫn còn
một số đối tượng học sinh thụ động, tự ti, chưa mạnh dạn tham gia vào các
hoạt động học tập. Đặc biệt nhiều em có hoàn cảnh gia đình khó khăn, một
số em bố mẹ đi làm ăn xa phải ở với ông bà nên việc học tập của các em
thực sự chưa được quan tâm. Do đó khi truyền thụ kiến thức cho các em giáo
viên gặp rất nhiều khó khăn.
+ Giáo viên:
Mặc dù đã được tiếp thu các chuyên đề về đổi mới phương pháp dạy học.


Nói tóm lại, dựa trên những căn cứ lý luận và thực tiễn nêu trên, tôi
thấy việc tăng cường tổ chức các trò chơi học tập để khắc phục tình trạng
trên nhằm gây hứng thú học tập cho các em và nâng cao hiệu quả giờ học là
vô cùng cần thiết cần phải làm ngay.
+ Nguyên nhân của thực trạng:
Từ những thực trạng nêu trên, tôi đã tìm hiểu và rút ra một số nguyên nhân
sau:
Do điều kiện công việc của phụ huynh nên việc kèm cặp, rèn luyện các
em còn nhiều hạn chế. Đa số các em chỉ sống với ông bà và là dân tộc Thái
việc sử dụng tiếng việt còn nhiều hạn chế, thụ động trong tiếp thu kiến thức
dẫn đến nắm kiến thức chưa sâu (hời hợt không bền vững). Từ đó việc
chiếm lĩnh tri thức, kĩ năng của các em gặp rất nhiều khó khăn. Khi học bài
và làm bài học sinh chưa hiểu rõ bản chất, yêu cầu của bài học mà chỉ ghi
nhớ một cách máy móc, chung chung không hiểu sâu nội dung
- GV chưa chuẩn bị tốt nội dung bài dạy, không đầu tư , nghiên cứu cho bài
giảng, dẫn đến kết quả truyền đạt kiến thức không cao, học sinh không hiểu
sâu bản chất bài học mà chỉ hiểu một cách mơ màng. Nhiều giáo viên truyền
thụ kiến thức một cách qua loa, máy móc từ đó học sinh tiếp thu nội dung,
kiến thức chưa sâu.
Từ thực tiễn nêu trên, nâng cao hiệu quả giờ học, giúp học sinh nắm
kiến thức một cách bền vững là cần thiết, nhằm nâng cao hiệu quả giờ học,
giúp nâng cao chất lượng giáo dục. Vì vậy tôi đã đi sâu nghiên cứu và thấy
rằng việc tăng cường tổ chức các trò chơi học tập để khắc phục tình trạng
trên nhằm gây hứng thú học tập cho các em và nâng cao hiệu quả giờ học
toán lớp 1 là vô cùng cần thiết.
2.3; Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề.
Hoạt động vui chơi là hoạt động mà động cơ của nó nằm trong chính
quá trình hoạt động bản thân trò chơi chứ không nằm ở kết quả chơi.
Chơi là một nhu cầu cần thiết đối với học sinh Tiểu học, có thể nói nó quan

1, Trò chơi tiếp sức:
a.Trò chơi “Ong đi tìm nhụy”: (Trò chơi có thể áp dụng các bảng cộng ,
trừ trong phạm vi 10.)
*Mục đích :
+ Rèn tính tập thể.
+ Giúp cho học sinh thuộc các bảng cộng, trừ trong phạm vi 10.
* Chuẩn bị:
+ 2 bông hoa 5 cánh, mỗi bông một màu, trên mỗi cánh hoa ghi các số
như sau, mặt sau gắn nam châm.
5
8
4

7
9

+ 10 chú Ong trên mình ghi các phép tính, mặt sau có gắn nam châm.
2+3

10 – 3

8–2

10 – 1

4+4
8


+ Phấn màu

hoa có đính các số như sau :
1
3

1
7

1
2
5

3

20
8

7
1
5
9


+ Cách chơi:
Đính hai bông hoa lên bảng. Chia thành hai đội, mỗi đội 4 em, mỗi em
có một cây bút chì màu khác nhau. Khi có hiệu lệnh ‘bắt đầu” thì em thứ
nhất của mỗi đội lên tô hai cánh hoa sao cho tổng của hai cánh hoa là số ở
nhị hoa. Xong đến lượt em thứ hai, cứ như vậy cho đến em cuối cùng. Đội
nào tô đúng, nhanh là đội đó thắng cuộc.
Lưu ý: Đối với trò chơi này ta áp dụng được rất nhiều bài
Ví dụ: Bài tập 1 trang 81 (SGK)

7

+
0
+

1

+

1
0

3

+

9

+
6
+
5
+
+
4

10



60

30+
50

30+
10

60+2
0
50

10+
40

11


4. Cách chơi
Hai đội chơi, mỗi đội 4 bạn. Khi giáo viên ra hiệu lệnh bắt đầu chơi thì bạn
đầu tiên của mỗi đội lên nối (di chuyển) hai chú thỏ với “nhà” có số là kết
quả phép tính trên hình chú thỏ đó, rồi nhanh chóng trao lại bút viết cho bạn
thứ hai. Cứ tiếp tục như thế cho đến bạn cuối cùng. Đội nào làm đúng và
nhanh hơn sẽ thắng cuộc.
(Lưu ý: Không chỉ áp dụng vào lớp 1 mà trò chơi này còn có thể áp
dụng vào dạng bài tập nối kết quả với phép tính ở lớp 2. VD bài tập 2 (trang
20), Bài tập 2 (trang 65)SGK toán 2.)
Đối với trò chơi này ta có thể chuẩn bị sẵn các con thỏ bằng miếng bìa cứng
hay thay con thỏ bằng các con vật khác để sử dụng được lâu dài và tránh
nhàm chán cho học sinh.)

9–4

hay

9 – 4=

*Cách chơi: Chia thành từng nhóm hai bạn cùng chơi. Một bạn hỏi, chẳng
hạn: “Tám cộng một bằng mấy ?”. Bạn kia trả lời : “Bằng chín” rồi đố lại :
“chín trừ một bằng mấy ? hay chín trừ tám bằng mấy?”. Lưu ý, nếu người
đố về phép cộng thì người trả lời phải đố lại bằng phép trừ, ngược với phép
tính vừa đố.
Bạn nào trả lời nhanh và đúng thì được ghi được nhiều tích. Bạn nào
được nhiều tích sẽ được khen thưởng.

12


Nếu trả lời sai thì mất quyền hỏi, bạn kia có quyền được hỏi tiếp theo
quy tắc nêu trên.
b. Trò chơi 3 “Xếp đúng thứ tự”:
* Mục đích:
+ Củng cố về so sánh thứ tự các số trong phạm vi 10 (hoặc trong
phạm vi 100)
*Chuẩn bị:
+ Học sinh chuẩn bị 5 tấm bìa, trên đó có ghi các số : 7 ; 5 ; 2; 9 ; 8
(dạng quân bài) .Có thể chuẩn bị các số khác cũng được .
+

Vídụ:



Theo thứ tự từ lớn đến bé
9

*Lưu ý : Để tránh bị nhàm chán giáo viên có thể thay đổi bằng một số khác.
Một số tờ phiếu trong đó có ghi các câu sau:
c. Trò chơi
HỌC
a) CHÍNH
Hãy viếtTẢ
cácTOÁN
số: mười
hai, năm mươi tư,
1. Mục
đích
sáu mươi bảy, chín mươi tám,..
Rènb)luyện
khảsốnăng
sử dụng
cácvị.
chữ số và kí hiệu toán học để ghi
Hãy viết
gồmtập
1 chục
và 5 đơn
chép, trìnhc)bày
mệnh
đề sau
toáncủa
học98;

Rèn luyện kĩ năng tính nhẩm phép cộng trong phạm vi 10.
2. Chuẩn bị
Vẽ sẵn hình vẽ như hình bên. Bao nhiêu người chơi thì chuẩn bị bấy
nhiêu hình vẽ.

1

6

3

2

8

1
0

9

7

4

3. Cách chơi

14


Tòa thành có 2 vòng, mỗi vòng thành có 4 cửa vào, trên đó ghi sẵn các

tập “Thực hành xem đồng hồ ở lớp 2 (trang 126) SGK Toán 2
c. Trò chơi “Tô hình đúng, màu đẹp”:
* Muc đích:
+ Củng cố khả năng nhận dạng tam giác, hình vuông, hình tròn, rèn
luyện sự khéo tay, óc thẩm mĩ.
* Chuẩn bị:
+ GV chuẩn bị sẵn lên giấy khổ lớn 2 nhóm hình như sau:
Ví dụ:Bài tập 1(trang 10) SGK Toán 1

* Cách chơi:
Chia lớp thành 2 đội, mỗi đội cử 3 bạn đại diện lên chơi. GV phát cho
mỗi đội 3 bút màu (xanh, đỏ,vàng). Yêu cầu quan sát kĩ các hình vẽ. Khi GV
hô: ‘Tô màu đỏ vào hình tam giác, tô màu xanh vào hình vuông, tô màu
vàng vào hình tròn”. Trong 3 phút đội nào tô đúng, đẹp (không bị nhoè màu
ra ngoài hình, không to màu nọ chồng lên màu kia do nhầm ) thì đội đó
thắng cuộc.
2.4; HIỆU QUẢ CỦA SÁNG KIẾN ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG GIÁO
DỤC, VỚI BẢN THÂN, ĐỒNG NGHIỆP VÀ NHÀ TRƯỜNG.
Trong thời gian tiến hành việc vận dụng trò chơi học tập vào thực tế
giảng dạy môn Toán ở Tiểu học, cụ thể là lớp 1C trường Tiểu học Kỳ Tân,
tôi nhận thấy không khí trong những giờ học trở nên sôi nổi hơn, học sinh
rất tích cực, các em chuyển từ thụ động sang chủ động chiếm lĩnh tri thức,
thích thú với những hình thức học tập mới lạ. Ngoài ra khả năng ghi nhớ, kĩ
năng tính toán của các em phát triển vượt bậc. Những học sinh giỏi thì ngày
càng tự tin năng động, có trách nhiệm cao trong việc học tập, còn những học
sinh thụ động thì trở nên tích cực hơn, bắt đầu biết chia sẻ, hợp tác với các
bạn để hoàn thành nhiệm vụ học tập.

16


12

70
75
60

6
3
0

30
15
0

3/ PHẦN KẾT LUẬN:
-Kết luận
Sau khi áp dụng các giải pháp trên, tôi thấy trò chơi học tập là một loại
hình hoạt động vui chơi có nhiều tác dụng trong các giờ học của học sinh
tiểu học “học mà chơi, chơi mà học”. Trò chơi học tập tạo ra không khí vui
tươi, hồn nhiên, sinh động trong giờ học. Nó còn kích thích được trí tưởng
tượng, tò mò, ham hiểu biết ở trẻ . Từ đó khích lệ các em phát triển năng
khiếu, năng lực, hạn chế tính ỷ lại, nhút nhát của học sinh. Từ đó giáo dục
các em đức tính chăm chỉ, cần cù, kheo léo, năng động ,sáng tạo, rèn cho các
em một số kĩ năng sống cần thiết giúp phần rèn luyện cho các em phẩm chất
và phong cách làm việc của con người Việt Nam trong thời kỳ đổi mới.
Vì vậy, có thể nói việc tổ chức trò chơi trong các giờ học toán là vô
cùng cần thiết. Song không nên quá lạm dụng phương pháp này, ở mỗi giờ
học ta chỉ nên tổ chức cho các em chơi từ 1 đến 2 trò chơi trong khoảng từ 3
đến 5 phút hoặc cùng lắm 10 phút.
-Do vậy người Giáo viên cần có kỹ năng tổ chức, hướng dẫn các em thực

Họ tên và chữ kí
Hà Thị Thoa

TÀI LIỆU THAM KHẢO

18


TT
1
2
3

4
5

Tên tác giả

Tên tài liệu

Đỗ Đình Hoan (chủ biên) Toán 1
Đỗ Đình Hoan (chủ biên) Sách giáo viên toán 1
Bộ Giáo dục và Đào tạo
Hướng dẫn thực hiện
chuẩn kiến thức, kĩ
năng các môn học ở
Tiểu học
Phạm Đình Thực
Giúp em giỏi toán 1
Nguyễn Tuấn

20