PHẦN 1. MỞ ĐẦU:
1.1. Lí do chọn đề tài:
Cùng với văn học Việt Nam, văn học nước ngoài là bộ phận quan trọng trong
chương trình Ngữ văn trung học cơ sở. Các tác phẩm văn học nước ngoài được lựa
chọn giảng dạy trong trường trung học cơ sở là tinh hoa của văn học thế giới, là
những tác phẩm lớn, giàu giá trị nhân văn, có tác dụng lớn trong việc bồi dưỡng
tâm hồn, hoàn thiện nhân cách. Bộ phận văn học này đã tạo điều kiện cho học sinh
mở rộng tầm nhìn và khả năng cảm thụ tinh hoa văn hóa nhân loại, hiểu biết thêm
về cuộc sống, con người, dân tộc, văn hóa thế giới. Từ đó phát triển về tinh thần
quốc tế, tình đoàn kết nhân loại. Trong xu thế hội nhập hiện nay, học tác phẩm văn
học nước ngoài là cơ sở cho vấn đề hội nhập văn hóa thế giới. “Văn học là lịch sử
tâm hồn mỗi dân tộc vì thế nó là nhịp cầu hữu nghị giúp giao lưu văn hoá của các
dân tộc vốn đã diễn ra từ nghìn xưa. Dù vô cùng đa dạng, song văn học của các
dân tộc đều có nét chung là hướng tới “ chân, thiện , mỹ” giúp con người sống tốt
hơn, nhân ái hơn” (Tổng quan nền văn học Việt Nam qua các thời kì lịch sử- SGK
lớp 10- nâng cao- Tập 1- NXBGD-2007- Trần Đình Sử Chủ biên). Bởi thế, những
hiểu biết về di sản văn hoá tinh thần quý giá đó không thể thiếu trong hành trang tri
thức của con người hiện đại.
Cũng như các tác phẩm văn học nước ngoài khác,văn bản: “Rô-bin-xơn ngoài
đảo hoang” là văn bản có nội dung giáo dục rất phong phú. Tinh thần kiên trì, vượt
khó của Rô-bin-xơn chính là tấm gương sáng cho lớp lớp học sinh noi theo. Đây là
phẩm chất cần có ở mỗi con người. Bởi trong cuộc sống, chúng ta phải đối mặt với
muôn vàn những khó khăn, thử thách. Để đi đến thành công nhất định chúng ta
phải có đủ dũng khí, bản lĩnh, phải biết kiên trì vượt khó. Bên cạnh đó thông qua
việc dạy học văn bản này, giáo viên có thể giáo dục cho học sinh các kĩ năng sống
cần thiết như: Kĩ năng kiên định, kĩ năng giải quyết vấn đề, kĩ năng tư duy sáng
tạo, kĩ năng thể hiện sự tự tin, kĩ năng kiểm soát cảm xúc… Các kĩ năng sống trên
thật sự rất cần thiết cho các em trong cuộc sống học tập hiện tại cũng như trong
tương lai. Ngoài ra từ tác phẩm này, người học còn học tập được từ nhân vật chính,
sự tự tin làm chủ cuộc sống, làm chủ thiên nhiên và một tinh thần lạc quan đến kì
lạ…

nhận vào việc đổi mới phương pháp dạy học tác phẩm văn học nước ngoài thì
trước hết phải tiếp cận đối tượng “phương pháp” này mà thầy trò trường trung học
cơ sở đang thực hiện.
1.4. Phương pháp nghiên cứu.
- Phương pháp phân tích tổng hợp rất cần thiết trong việc tìm hiểu về lý thuyết
tiếp nhận. Do liên quan đến lý luận văn học, cách cảm cách nghĩ, cách vận dụng
của đối tượng tiếp nhận qua từng bài viết khác nhau ở từng tài liệu khác nhau, nên
phương pháp này giúp chúng tôi nắm bắt được tổng quát nội dung vấn đề .
- Phương pháp Anket để phỏng vấn học sinh và giáo viên để nắm thực trạng dạy
và học tác phẩm văn học nước ngoài của thầy trò, đem lại tư liệu cho việc đánh giá
thực tiễn dễ dàng, chính xác hơn.
- Phương pháp thống kê: Sử dụng phương pháp này để chúng tôi tổng hợp số liệu
và xử lí số liệu thu được qua kiểm tra .
- Phương pháp thực nghiệm để kiểm chứng hiệu quả của việc vận dụng lý thuyết
tiếp nhận vào đổi mới phương pháp dạy học tác phẩm văn học nước ngoài.
- PP nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết: xây dụng hệ thống các kiến thức lí
thuyết để áp dụng vào thực tế giảng dạy.
- PP điều tra khảo sát thực tế: thu thập thông tin phản hồi từ phía người học.


PHẦN 2. NỘI DUNG
2.1. Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm.
Các tác phẩm văn học nước ngoài đưa vào giảng dạy trong nhà trường phổ
thông thường là những tác phẩm lớn. Văn bản để giảng dạy chỉ là một đoạn trích
ngắn, thậm chí rất ngắn như văn bản “Rô-bin-xơn ngoài đảo hoang”. Tuy nhiên để
giảng dạy được tốt đòi hỏi cả giáo viên cũng như học sinh phải đọc hết tác phẩm
lớn. Điều này là rất khó, nhiều giáo viên còn chưa đọc trọn vẹn tác phẩm chứ chưa
nói đến học sinh. Qua phỏng vấn, chỉ có 25 % học sinh được hỏi có biết về tên tác
phẩm. Học sinh đọc trọn vẹn tác phẩm 0%. Thực trạng trên đòi hỏi phải có những
nghiên cứu ứng dụng phương pháp giảng dạy thật cụ thể cho mỗi tác phẩm văn học

có nhiều hình thức giải trí hấp dẫn, việc đọc sách ngày càng trở nên xa lạ với các
em. Các tác phẩm văn học nổi tiếng của nước ngoài hầu như các em chưa từng biết
đến.
Thứ hai: Do điều kiện kinh tế xã hội phát triển, do sức ép của gia đình nên
một bộ phận học sinh chưa thật sự quan tâm đến môn học xã hội, đặc biệt là môn
Ngữ Văn. Các tác phẩm văn học Việt Nam các em còn chưa chú ý học nói gì đến
văn học nước ngoài.
Thứ ba: Thực tế cho thấy, học sinh giao tiếp, ứng xử còn vụng về, nói năng cộc
lốc. Đó chính là kĩ năng sống của các em trong và ngoài trường học chưa được chú
ý.
Thứ tư: Khâu chuẩn bị bài mới cho các tác phẩm văn học nước ngoài của học
sinh là rất sơ xài nên khả năng nhập cuộc của học sinh rất chậm. Nhiều câu hỏi ở
mức độ nhận biết học sinh cũng trả lời rất khó khăn.
2.2.2. Kết quả thực trạng:
Qua khảo sát chất lượng giờ học Văn bản: “Rô-bin-xơn ngoài đảo hoang” ở lớp
9A1, 9A2 trường THCS Thạch Lập cuối học kì II năm học: 2014- 2015, tôi thu
được kết quả như sau:
Mức độ
Lớp
9A1 ( 32)
9A2 ( 33)

Không yêu thích
SL
TL
20
62,5 %
21
63,63 %




Chính vì thế các giáo viên - những kĩ sư tâm hồn không nên bỏ qua khâu này mà
phải làm thật tốt.
Dưới đây là một vài cách giới thiệu bài, chúng ta có thể tham khảo:
* Kết hợp kiểm tra bài cũ giới thiệu bài mới.
Ví dụ:
- Kiểm tra bài cũ:
Hỏi : Nêu cảm nhận của em về những cô gái thanh niên xung phong trong đoạn
trích: “ Những ngôi sao xa xôi” của Lê Minh Khuê?
Học sinh trả lời::
+ Hoàn cảnh sống, chiến đấu:
- Nguy hiểm, ác liệt.
- Luôn mạo hiểm với cái chết.
+ Nét chung:
- Đều là thanh niên tình nguyện tuổi đời còn rất trẻ.
- Hay xúc động, giàu mơ mộng.
- Thích làm đẹp.
+ Phẩm chất:
- Tinh thần trách nhiệm cao.
- Dũng cảm, không sợ hy sinh.
- Tình đồng đội gắn bó.
=> Cảm nhận: Những cô gái thanh niên xung phong trong văn bản: “Những ngôi
sao xa xôi”là những cô gái đáng yêu, đáng khâm phục. Họ có tâm hồn trong sáng,
tính cách trẻ trung, tinh thần dũng cảm. Họ chính là hình ảnh đẹp của thế hệ trẻ
Việt Nam thời kì kháng chiến chống Mỹ.
- GV: Nhận xét, cho điểm và giới thiệu bài mới:
Qua phần trả lời của bạn(…), Ta thấy các cô gái thanh niên xung phong trong
truyện ngắn " Những ngôi sao xa xôi”của Lê Minh khuê thật đáng yêu, đáng khâm
phục bởi họ có tâm hồn trong sáng, tính cách trẻ trung và tinh thần vô cùng dũng

quan trọng khi tiến hành dạy văn bản này. Các kĩ năng sống trong văn bản này
không chỉ giúp các em biết giao tiếp, biết nhận thức, ra quyết định mà các em còn
biết kiểm soát cảm xúc, tự tin, tư duy sáng tạo, kiên định, đặt mục tiêu...
Trong tiết học này, tôi tiến hành giáo dục kĩ năng sống cho học sinh như sau:
Trong quá trình nghiên cứu bài dạy, giáo viên cần chọn các kĩ năng sống cần
thiết có thể giáo dục từ văn bản. Tôi quan tâm đến các kĩ năng sống sau đây:
- Kĩ năng kiểm soát cảm xúc: Giáo dục học sinh biết kiểm soát cảm xúc trong
mọi hoàn cảnh. Bởi vì chỉ khi kiểm soát được cảm xúc con người ta mới đủ tỉnh
táo để nhìn nhận vấn đề và tìm ra cách giải quyết vấn đề.
- Kĩ năng tư duy sáng tạo: Qua bộ trang phục làm bằng da dê của Rô- bin –
xơn, giáo viên cho học sinh thấy sự sáng tạo của nhân vật là rất đáng khâm phục.
Nếu như không có sự sáng tạo ấy thì nhân vật không thể tồn tại được trên đảo
hoang. Vậy học sinh cần phải rèn luyện cho mình biết tư duy sáng tạo trong cuộc
sống.
- Kĩ năng giao tiếp: giáo dục cho các em biết lắng nghe, biết phản hồi thông tin,
biết cách trình bày, ứng sử giao tiếp tự tin.
- Kĩ năng giải quyết vấn đề: Giáo dục cho các em biết suy nghĩ để tìm ra giải
pháp khi bị rơi vào hoàn cảnh đặc biết trong cuộc sống. Điều có thể sảy đến với bất
cứ ai.


- Kĩ năng thể hiện sự tự tin: Giáo dục cho học sinh biết tự tin trong học tập,
trong giao tiếp, trong các tình huống của cuộc sống. Bởi vì sự tự tin quyết định một
nửa của thành công.
- Kĩ năng kiên định: Từ việc Rô- bin – xơn kiên trì sống trên hoang đảo để chờ
đợi một ngày kia mình sẽ có cơ hội trở về đất liền, giáo dục cho học sinh biết kiên
định, có niềm tin, phấn đấu không ngừng để cải tạo cuộc sống, làm cho cuộc sống
ngày càng trở nên tốt đẹp.
Khi thiết kế bài học, giáo viên chọn nội dung giáo dục kĩ năng sống và phương
pháp kĩ thuật dạy học tích cực có thể sử dụng trong bài dạy. Khi tổ chức các hoạt

c. Thể hiện sự bi quan, chán nản trong cuộc sống của Rô-bin-xơn.
d. Tinh thần lạc quan của Rô-bin-xơn.


* Giáo án:
Tiết 146 : Bài 29: Văn bản: RÔ – BIN – XƠN NGOÀI ĐẢO HOANG
( Trích Rô – bin – xơn Cru – xô)
Đ.Đi - phô
I.Mục tiêu cần đạt :
Qua bài học giúp học sinh đạt được :
1. Kiến thức:
- Thấy được nghị lực tinh thần lạc quan của một người phải sống cô độc trong hoàn
cảnh hết sức khó khăn.(Hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức kĩ năng môn Ngữ
Văn THCS-Tập 2-Trang 191- NXBGD-2010- Phạm Thị Ngọc Trâm chủ biên)
2.Kĩ năng:
* Kĩ năng bài học: ( Hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức kĩ năng môn Ngữ Văn
THCS -Tập 2 – Trang 191- NXBGD-2010- Phạm Thị Ngọc Trâm chủ biên.)
- Đọc - hiểu một văn bản dịch thể loại tự sự được viết bằng hình thức tự truyện
- Vận dụng để viết văn tự sự có sử dụng yếu tố miêu tả.
* Giáo dục kỹ năng sống: Kĩ năng giao tiếp, kĩ năng nhận thức, kĩ năng ra quyết
định, kĩ năng đặt mục tiêu, kĩ năng kiên định, kĩ năng giải quyết vấn đề, kĩ năng
tư duy sáng tạo, kĩ năng thể hiện sự tự tin, kĩ năng kiểm soát cảm xúc. ( Giáo dục
kĩ năng sống trong môn Ngữ Văn ở trường THCS - Trang 15- NXBGD-2010 -Tác
giả Lê Minh Châu chủ biên.)
3. Thái độ:
- Có ý chí vượt qua những hoàn cảnh khó khăn, sống lạc quan.
II. Chuẩn bị:
1.Giáo viên : Soạn bài, in chân dung Rô- bin – xơn, Đe - ni - ơn Đi - phô
2.Học sinh : Chuẩn bị bài.
III. Tiến trình lên lớp:

nổi tiếng, như "Người Anh đúng nòi"
(1701), "Cách tiêu diệt bọn li khai nhanh
gọn nhất" (1702). Tài năng văn học của
Đifâu thực sự phát triển vào khoảng độ
tuổi 60, với nhiều tiểu thuyết: "Thủ lĩnh
Xingơntơn" (1720), "Môn Flanđơc"
(1722), "Đại tá Jăc" (1722), vv.
"Rôbinxơn Cruxô" (1719 -1720) là tiểu
thuyết nổi tiếng nhất, khiến tên tuổi của
Đifâu trở nên quen thuộc với bạn đọc
khắp năm châu; đó là cuốn tiểu thuyết có
tính hiện thực đầu tiên ở Anh. Nhiều ý
kiến cho rằng Đifâu là một trong những
nhà văn đi đầu trong thể loại tự sự hiện
đại. ( SGK Ngữ Văn 9 tập 2- trang 128NXBGD-2010- Nguyễn Khắc Phi chủ
biên.)
- H: Nêu xuất xứ của đoạn trích ?

2.Tác phẩm: ( SGK Ngữ Văn 9 tập 2trang 128-NXBGD-2010 Nguyễn Khắc
Phi chủ biên.)
a. Xuất xứ: Văn bản được trích từ
cuốn tiểu thuyết Rô - bin – xơn Cru –
xô, nhan đề đầy đủ là Cuộc đời và
những chuyến phiêu lưu kì lạ của Rô bin – xơn Cru – xô .
b. Đọc – tóm tắt:

GV: Hướng dẫn hs đọc, kể tóm tắt nội
- Đọc
dung truyện.
- Giọng đọc trầm tĩnh, vui vui, pha chút


II.Đọc, hiểu văn bản :
1. Bức chân dung tự hoạ:

- H : Nếu mọi người gặp Rô – bin – xơn
ngoài đảo lúc này thì mọi người sẽ có
thái độ như thế nào ?
- Hoảng sợ hoặc phá lên cười sằng sặc .
( Vậy bức chân dung ấy có điều gì đặc
biệt?)
-Trang phục :
- H :Tìm những chi tiết nói về trang phục +Mũ: với mảnh da rủ xuống sau gáy,
của Rô – bin – xơn ?
vừa che nắng vừa để không cho mưa
hắt vào cổ.
+ Áo: bằng da dê dài chừng hai bắp
đùi.
+ Quần: loe bằng da dê
+ Tự tạo đôi ủng.
->Trang phục kì cục, lôi thôi như người
rừng cổ xưa
-> Qua cách ăn mặc, ta thấy Rô-bin- H : Em có nhận xét gì về trang phục xơn là người: Thông minh, sáng tạo.
của Rô – bin – xơn ?
Biết sử dụng những thứ có săn trong
* GDKNS : KN sáng tạo
thiên nhiên để phục vụ cho mình.?
- H : Qua cách ăn mặc ta thấy Rô-binxơn là người như thế nào?
-Trang bị:
- H : Rô – bin – xơn trang bị cho mình + Thắt lưng, cưa, rìu con, túi đựng
những gì ?


2.Vẻ đẹp đằng sau bức chân dung:

- H : Sau khi biết mình sống sót và đang
một mình trên hoang đảo, Rô-bin-xơn đã
duy trì cuộc sống của mình bằng cách
nào ?
* GDKNS ( Giáo dục kĩ năng sống ):
KN kiểm soát cảm xúc. KN ( Kĩ năng)
giải quyết vấn đề.
- Nhờ có cây súng, thuốc súng và đạn
ghém mà Rô-bin-xơn duy trì cuộc sống
bằng cách săn bắn & có cả da dê để làm
trang phục. Về sau chàng còn trồng được
lúa mì nhờ mấy hạt lúa tình cờ còn sót lại
trong những thứ vớt vát từ con tàu đắm
và chàng còn bẫy được cả dê, nuôi dê cho
chúng sinh sản.
- H: Qua những việc làm của Rô – bin –
xơn, Em có nhận xét gì về nghị lực sống
của con người này?
* GDKNS : KN kiên đinh, KN sáng
tạo :
- H : Em có nhận xét gì về giọng kể của
Rô-bin-xơn ? Giọng kể ấy biểu hiện tinh

- Săn bắn, dùng da dê làm trang phục .
- Trồng lúa mì .
- Nuôi dê sinh sản.
- KN kiểm soát cảm xúc : Không than

kể về cuộc đời mình em rút ra bài học gì
cho mình trong cuộc sống khi gặp khó
khăn ?

chàng
=> Một con người có ý chí nghị lực phi
thường và tinh thần lạc quan.

Bài học:
- Không ngại khó, ngại khổ
- Biết làm chủ cuộc sống.
- Biết sáng tạo trong cuộc sống.
- Luôn lạc quan, yêu đời.

* GDKNS: KN đặt mục tiêu.
GV: Rô-bin-xơn là hiện thân của con
người lí tưởng không biết lùi bước trước
bất kì thử thách khắc nghiệt nào. Bản
lĩnh phi thường và tình yêu sự sống của
chàng là bài học cho bất cứ ai muốn hoàn
thiện giá trị tốt đẹp của con người.
Hoạt động 3: Tổng kết.

III Tổng kết.
1. Nghệ thuật:
- H : Những đặc sắc nghệ thuật trong - Sáng tạo trong việc lựa chọn ngôi kể
đoạn trích?
và nhân vật kể chuyện.
- Lựa chọn ngôn ngữ kể tự nhiên, hài
hước.

Sau khi nghiên cứu và áp dụng vào quá trình tổ chức các hoạt động dạy học
văn bản: “Rô-bin-xơn ngoài đảo hoang” cho học sinh trường THCS Thạch Lập, tôi
thấy tổ chức dạy học tốt đã đem lại những hiệu quả thiết thực như sau:
- Giờ học trở nên sinh động, hấp dẫn hơn, các em chủ động tiếp thu kiến thức và
có hứng thú học tập.
- Học sinh học tốt hơn, nhiều em thích và say mê xây dựng bài, làm bài tập củng
cố, làm cho giờ học trở nên sôi nổi hơn bao giờ hết.
- Học sinh được rèn các kĩ năng sống cơ bản, nhiều em đã tự tin, mạnh dạn bày
tỏ ý kiến, quan điểm của mình, biết chia sẻ kinh nghiệm sống của bản thân tích cực
cho ban bè. Đa số các em cảm nhận được giá trị thực sự của giờ học.
- Trong tiết dạy, giáo viên làm việc trở nên nhẹ nhàng hơn, hứng thú hơn, yêu
nghề hơn.
- Nhà trường sẽ đào tạo ra được những học sinh say mê học văn, không chỉ văn
học Việt Nam mà cả văn học thế giới.
- Nâng cao hiểu biết về thế giới cho thế hệ tương lai của đất nước.
Qua điều tra khảo sát hứng thú học tập giờ dạy học văn bản: “Rô-bin-xơn
ngoài đảo hoang” cuối học kì II, Năm học 2015- 2016 của khối 9 trường THCS
Thạch Lập, Tôi thu được kết quả như sau:
Mức độ
Lớp
9A1 ( 32)
9A2 ( 33)

Không yêu thích
SL
TL
5
15,62 %
4
12,12 %

3. Chú trọng dạy học đúng đặc trưng bộ môn, sử dụng các phương pháp kĩ thuật
dạy học tích cực. Tích hợp rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh. Giáo viên cần cho
học sinh làm việc nhiều, nói nhiều hơn, viết nhiều hơn.)
4. Linh hoạt trong khâu giới thiệu bài, củng cố để tạo không khí thoải mái trong
giờ học. Động viên khuyến khích học sinh để các em cảm thấy thích học văn bản
nước ngoại để nâng cao hiểu biết về con người và tinh hoa văn hóa thế giới.
Trên đây là một vài kinh nghiệm nhỏ được rút ra từ thực tế giảng dạy của bản
thân. Tôi rất mong được các đồng nghiệp tham khảo, góp ý kiến để có giờ dạy học
văn bản nước ngoài nói chung văn bản “Rô-bin-xơn ngoài đảo hoang”nói riêng
thực sự có hiệu quả.

XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ

Thanh Hóa, ngày 02 tháng 03 năm 2107
CAM KẾT KHÔNG COPY

Hà Thị Diện


MỤC LỤC
PHẦN – MỤC
PHẦN MỘT: MỞ ĐẦU.
1.1- Lí do chọn đề tài
1.2- Mục đích đề tài
1.3- Đối tượng nghiên cứu đề tài
1.4- Phương pháp nghiên cứu
PHẦN HAI : NỘI DUNG
2.1- Cơ sở lí luận
2.2- Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
2.3- Các sáng kiến kinh nghiệm hoặc các giải pháp đã sử dụng để giải

TT

TÊN TÀI LIỆU

1

SGK Ngữ văn 9 tập 2- NXBGD-2010

2

SGV Ngữ văn 9 tập 2- NXBGD-2010

3
4

TÁC GIẢ
Tác giả Nguyễn Khắc Phi
chủ biên.
Tác giả Nguyễn Khắc Phi
chủ biên.
Tác giả Trần Đình Sử
chủ biên.
Tác giả Nguyễn Khắc Phi
chủ biên.

SGK lớp 10- nâng cao- Tập 1- NXBGD2007
Phân tích, bình giảng văn học nước ngoài
THCS-NXBGD-2010
Hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức kĩ
năng môn Ngữ Văn THCS -Tập 2 Phạm Thị Ngọc Trâm

luận.
Một số kinh nghiệm gây hứng

Kết quả
Cấp đánh
đánh giá
giá xếp loại
xếp loại
(Phòng, Sở,
(A, B,
Tỉnh...)
hoặc C)

Năm học
đánh giá xếp
loại

Phòng GD

C

2010- 2011

Phòng GD

A

2013- 2014

Sở GD