SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ
DẠY HỌC MÔN THỂ DỤC Ở LỚP 5
I. ĐẶT VẤN ĐỀ:
Lý do chọn đề tài:
Trong nhà trường phổ thông hiện nay công tác giáo dục thể chất cho học sinh
đặc biệt được chú trọng bởi vì ở lứa tuổi này đang có nhiều chuyển biến về tâm
sinh lý và tư duy. Hành động của các em chuyển dần từ thụ động, đơn giản sang
trạng thái tương đối chủ động và linh họat hơn. Lứa tuổi này, bước đầu các em có
khả năng phân tích và tổng hợp đơn giản, biết tự điều chỉnh những hoạt động của
mình nhưng ở mức độ không cao.Vì vậy các em thường bị động, kém tự tin hoặc
phản ứng chậm. Để có được những hiểu biết, kiến thức, các em rất thích được tham
gia vào quá trình tìm tòi sáng tạo, quá trình hưng phấn thường chiếm ưu thế, vì vậy
các em rất hiếu động , ham chơi, ưa thích họat động tuy nhiên ở mức độ còn thấp,
mang nặng tính tự nhiên và chưa bền vững.
Mục tiêu của giáo dục tiểu học hiện nay là: “Giáo dục tiểu học nhằm giúp
học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài
về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản để học sinh tiếp tục
học trung học cơ sở ”. Muốn thực hiện được điều đó thì mỗi con người phải có đủ
đức, đủ tri thức và đủ sức khỏe. Như Bác Hồ đã từng nói: “Có đức, có tài nhưng
không đủ sức khỏe thì con người không thể làm được việc gì”. Vì thế trong
chương trình đào tạo ở bậc tiểu học, thể dục chiếm một vai trò và vị trí hết sức quan
trọng, nhưng do đặc điểm tâm sinh lý của lứa tuổi này có sự biến đổi nhiều về tâm
sinh lý của các em nên đòi hỏi giáo viên giảng dạy bộ môn này phải hiểu và chọn
phương pháp giảng dạy sao cho phù hợp, giúp các em vừa ổn định được tâm lý vừa
phát triển được thể lực một cách toàn diện, để các em có đủ sức khỏe học tập lĩnh
hội các kiến thức một cách tốt nhất.
1


Chương trình môn học Thể dục lớp 5 giúp HS củng cố, phát triển những kết

II. NỘI DUNG – BIỆN PHÁP THỰC HIỆN:
1.Những giải pháp cũ:
Trong những năm học trước đây môn Thể dục không được coi trọng, trong
quá trình dạy GV chưa dành thời gian đến việc nghiên cứu bài giảng, đến dạy các
loại bài Thể dục. Dẫn đến chất lượng học tập môn Thể dục trong nhà trường chưa
cao và chưa có GV chuyên xuất phát từ những lí do trên, và bằng kinh nghiệm của
mình, là một GV trực tiếp giảng dạy môn Thể dục tôi đã tìm ra một số biện pháp
dạy học sáng tạo, giúp cho giờ học Thể dục thêm sinh động và hiệu quả, tạo hứng
thú cho HS. Dưới đây, tôi xin giới thiệu một số biện pháp dạy học môn học Thể
dục lớp 5 ở nhà trường tiểu học.
2. Những giải pháp mới đặt ra
Biện pháp 1: Đổi mới công tác chuẩn bị bài giảng của GV
- GV cần nắm vững nội dung kiến thức, kĩ năng cần đạt theo chuẩn kiến
thức, kĩ năng của từng bài học thể dục, đồng thời đầu tư tìm ra những phương pháp,
hình thức dạy học mới, độc đáo để áp dụng cho từng bài sao cho có hiệu quả cao
nhất.
- GV phải có ý thức soạn bài công phu, tỉ mỉ, kĩ càng, có kế hoạch bài dạy rõ
ràng và chi tiết. Cụ thể:
- Kiến thức và kĩ năng cần đạt được trong một giờ học Thể dục phải lấy nội
dung tập luyện để giữ gìn sức khoẻ, nâng cao thể lực làm trọng tâm.
- Dung lượng kiến thức và kĩ năng của mỗi bài học phải đảm bảo tính vừa
sức, dễ hiểu, dễ thực hiện, dễ nhớ và hấp dẫn HS.
- Phương pháp chủ đạo trong tiết dạy là phương pháp thực hành, ôn luyện
nhiều lần ở các dạng hoạt động khác nhằm tạo hứng thú cho HS. Đặc biệt GV cần
có những hoạt động phát huy tính chủ động sáng tạo của HS trong từng tiết học.
3


- Phương pháp và các thủ pháp dạy học phải luôn luôn được cải tiến, sáng
tạo, phù hợp với điều kiện, khả năng học tập của từng lớp, thậm chí của từng HS.

những sai lầm thường mắc của HS và uốn nắn, sửa chữa kịp thời không bắt buộc
HS phải thực hiện các động tác theo quy trình kĩ thuật một cách chính xác. GV cần
cho HS ứng dụng nội dung đội hình đội ngũ vào một số họat động như : tập hợp
xếp hàng ra vào lớp, tập trung chào cờ,… GV cần khuyến khích những HS có khả
năng đạt mức yêu cầu cao hơn, cần có những biện pháp cụ thể ở từng tiết học nhằm
giúp HS đạt chuẩn các kiến thức , kĩ năng. Căn cứ vào đó GV soạn giáo án và tổ
chức dạy học linh hoạt sao cho phù hợp với từng đối tượng HS.
b. Dạy bài thể dục phát triển chung:
Đây là các động tác nhằm phát triển thể lực chung và rèn luyện tư thế cơ bản
đúng cho HS. GV yêu cầu HS biết cách thực hiện và thực hiện cơ bản đúng các
động tác của bài thể dục. Ngoài việc thực hiện đúng quy trình, vận dụng linh hoạt
các phương pháp để nâng cao chất lượng dạy học nội dung bài thể dục, GV cần
nghiên cứu nắm vững và tập luyện để làm mẫu đúng các động tác.
Khi dạy động tác mới, GV cần gọi tên đúng động tác, làm mẫu có thể giải
thích động tác để HS biết được những điểm cơ bản, sau đó cho các em tập bắt
chước theo. Đối với một số động tác khó, GV cần cho HS tập trước một số lần đối
với cử động khó, sau đó kết hợp tập toàn bộ các cử động khác theo nhịp của động
tác.
Ví dụ: Khi học đến động tác thăng bằng ( bài 26 Sách GV 5, trang 83-84) , GV nên
cho HS tập riêng động tác của hai chân, tập một số lần theo nhịp hô chậm ( hai tay
chống hông hoặc cầm tay nhau), chân trụ thẳng đưa chân ra sau theo nhịp hô. Khi
HS tập động tác chân tương đối đúng. GV mới cho tập kết hợp động tác tay và đầu,
ngực ( căng ngực) . Khi HS mới tập GV hô chậm và yêu cầu các em tập đúng nhịp.
Khi HS đã tập được động tác, GV cần tổ chức các hình thức tập luyện phong phú
sao cho phù hợp, hấp dẫn, sinh động để HS hứng thú tập luyện. Cần động viên HS
5


mạnh dạn hỏi GV hoặc bạn khi chưa nắm được động tác. Xen kẽ giữa các lần tập,
GV cần nhận xét, trực tiếp sửa sai, uốn nắn động tác cho những em thực hiện chưa

trình chơi, GV có thể sáng tạo hay điều chỉnh một số yêu cầu cho thêm phần phong
phú, hấp dẫn, kích thích các em hưng phấn trong vui chơi, bởi chơi chính là học
tập.
Khi dạy các trò chơi, GV cần nghiên cứu kĩ nội dung trò chơi, chuẩn bị tốt
địa điểm và các phương tiện để tổ chức cho HS vui chơi: tổ chức phân công nhiệm
vụ và tổ chức đội hình học tập và vui chơi hợp lí, hiệu quả, giới thiệu và giải thích
ngắn gọn, nội dung trò chơi, cách chơi và những yêu cầu về tổ chức kỉ luật trong
khi chơi. Cho HS chơi thử 1 - 2 lần trước khi chơi chính thức. Trong quá trình chơi,
GV nên sử dụng phương pháp thi đấu, động viên khuyến khích HS tham gia chơi
một cách tích cực, chủ động. Sau khi các em nắm được cách chơi của trò chơi, GV
có thể tăng thêm yêu cầu, thay đổi nhịp điệu trò chơi, phạm vi hoạt động của trò
chơi nhằm giúp các em phát huy tính sáng tạo trong khi chơi. Ngoài ra, GV cần yêu
cầu về tổ chức, kỉ luật trong khi chơi để bảo đảm an toàn cho HS.
Đối với các trò chơi có lời hát, vần điệu, GV nên phổ biến cho HS biết cách chơi,
sau đó cho các em học thuộc các vần điệu rồi mới kết hợp đưa lời hát, vần điệu vào
trò chơi.
Để đánh giá kết quả của cuộc chơi, GV phải thống kê được những ưu và
khuyết điểm của từng đội về: thời gian, số người phạm quy, thành tích,…Từ những
chứng cứ rõ ràng, GV đánh giá và phân thắng, thua thật công bằng. Phải lưu ý vấn
đề này, nếu đánh giá không công bằng sẽ làm cho HS mất phấn khởi, đôi khi các
em phản đối không chấp nhận sự đánh giá của GV… Như vậy cuộc chơi sẽ mất đi
ý nghĩa giáo dục.
e. Dạy môn thể thao tự chọn:
Riêng ở lớp 4 và lớp 5 có thêm nội dung môn thể thao tự chọn. Đây là những
môn thể thao thích hợp với lứa tuổi, được giới thiệu để các trường dạy cho các em,
7


bước đầu giúp HS làm quen với một số môn thể thao thi đấu, qua đó phát triển thể
lực, sức khoẻ, tạo nền tảng cho sự phát triển thế chất của HS.

- HS khối 5 hầu hết tham gia nhiệt tình, phụ huynh học sinh rất vui, qua đó
phụ huynh đã quan tâm nhiều hơn tới môn học này và quan tâm đến con em mình
nhiều hơn.
- Với kết quả đạt được qua áp dụng kinh nghiệm ở cơ sở. Tôi muốn góp phần
nhỏ vào việc nâng cao chất giảng dạy môn thể dục cũng như góp phần nâng cao
chất lượng học tập các môn học khác ở tiểu học.
2. KẾT LUẬN KHẲNG ĐỊNH:
a. Kết quả đạt được:
Qua điều tra các lớp học do tôi trực tiếp giảng dạy từ năm học 2011-2012
đến năm học 2012 – 2013.
- 100% học sinh thích các tiết học có trò chơi.
- 98% học sinh thấy sức khỏe thoải mái sau các tiết dạy này.
- Số học sinh ham thích học thể dục đạt 99 % so với những năm học trước.
b. Hiệu quả về kinh tế.
Sáng kiến kinh nghiệm của tôi không gây tốn kém gì về tiền của Nhà nước.
Bản thân tôi chỉ cần có sự hăng say, nhiệt tình, tâm huyết tranh thủ thời gian đầu tư
nghiên cứu sâu cho tiết dạy và cả quá trình dạy học, dự giờ đồng nghiệp, trải
nghiệm thực tế, từ đó rút ra kinh nghiệm và viết sáng kiến.
3.Hiệu quả về xã hội.
Trong quá trình nghiên cứu tìm tòi các biện pháp dạy môn Thể dục, tôi đã
và đang thực hiện cùng chỉ đạo giáo viên trong tổ vận dụng linh hoạt các biện pháp
thế nào cho phù hợp với từng bài học, với từng đối tượng học sinh của từng nhóm
lớp. Hiệu quả bước đầu đã thu được kết quả khả quan.
9


* Về giáo viên: giáo viên dạy thể dục đã có tiết dạy xếp loại tốt. Nhìn chung đã
xác định được trọng tâm về kiến thức, kĩ năng, thái độ qua từng tiết học cụ thể. Từ
đó giáo viên có phương pháp, cách thức tổ chức tiết học phù hợp với từng dạng bài,
phát huy được tính tích cực chủ động, sáng tạo trong học tập của học sinh, đảm bảo

nâng cao chất lượng dạy học bộ môn Thể dục lớp 5 nói riêng và trong trường Tiểu
học nói chung, tôi xin giới thiệu một số kinh nghiệm nói trên để các GV trong nhà
trường tham khảo và góp ý cho bản sáng kiến kinh nghiệm của tôi được hoàn thiện
hơn.
+ HƯỚNG NGHIÊN CỨU TỚI VỀ ĐỀ TÀI NÀY:
“ MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP HỌC SINH LỚP 5 HỌC TỐT
BÀI THỂ DỤC PHÁT TRIỂN CHUNG ”

Trà An, ngày

tháng

năm 201

Người viết

Nguyễn Hữu Kỳ

11