SỞ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO THANH HOÁ

PHÒNG GIÁOMỤC
DỤCLỤC
VÀ ĐÀO TẠO CẨM THỦYTrang
1.MỞ ĐẦU

1

1.1. Lí do chọn đề tài

1

1.2. Mục đích nghiên cứu
1.3. Đối tượng nghiênSÁNG
cứu KIẾN KINH NGHIỆM
1.4. Phương pháp nghiên cứu

2

2.NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

2

2.1. Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm

2

a. tác động của hóa học đến thực tiễn
b. ĐỊNH
Tác động


Người
2.3.b. Định hướng thực
hiệnthực hiện: Vũ Chí Công

3

Chức vụ: Giáo viên

2.3c. Một số tình huống dùng để xây dựng bài tập thực tiễn
10
Đơn
vị
công
tác:
Trường
THCS
Cẩm
Liên
hay thiết kế tình huống thực tiễn trong giờ học hóa học
14
thuộc
2.3.d. Minh họa giáoSKKN
án tiết dạy
cụ lĩnh
thể mực (môn): Hóa học
2.4. hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động
giáo dục, bản thân, đồng nghiệp và nhà trường
3.KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ


thú học tập cho học sinh”.
Đặc thù của bộ môn hóa học là tính thực nghiệm, thực tiễn gắn liền với
từng bài giảng nếu việc giáo viên giữ thói quen truyền thụ kiến thức theo sách
giáo khoa không chú trọng đổi mới phương pháp dạy học bài giảng xa rời thực
tiễn.... ngoài ra các khái niệm, định luật, hiện tượng, bản chất hóa học mang tính
trừu tượng, khó hiểu, khô cứng làm cho học sinh khó tiếp thu dễ dẫn đến nhàm
chán, mất hứng thú học tập với bộ môn.
Thực tế hiện nay chưa có tài liệu chính thống nào hướng dẫn cho giáo viên xây
dựng một tiết dạy hóa học mang tính thực tiễn mà chỉ dừng lại ở các chuyên đề
đổi mới phương pháp dạy học nhỏ lẽ áp dụng chưa đồng bộ, Trong đội ngũ giáo
viên giảng dạy môn hóa học có một vài sáng kiến nhưng chỉ tập trung nêu ra các
hiện tượng thực tiễn “kinh điển” mang tính liệt kê, mà các ví dụ này có rất nhiều
trong các tài liệu đã xuất bản.
Với tất cả những lí do trên và qua tìm hiểu tài liệu, đúc rút kinh nghiệm của bản
thân trong thực tế giảng dạy và dự giờ, tham khảo ý kiến đồng nghiệp tôi đã
chọn thực hiện đề tài “Định hướng xây dựng tiết dạy tìm hiểu kiến thức mới
mang tính thực tiễn trong giảng dạy bộ môn Hóa học ở trường THCS Cẩm
Liên”
1.2. Mục đích nghiên cứu
Mục đích của đề tài là xây dựng tiết học mang tính thực tiễn tạo hứng thú
học tập cho học sinh trong giờ học, từ đó học sinh phát huy tính chủ động sáng
tạo chiếm lĩnh tri thức, góp phần nâng cao hiệu quả giảng dạy bộ môn đóng góp
vào nhiệm vụ hoàn thành mục tiêu giáo dục và dạy học chung của nhà trường.
1.3 Đối tượng nghiên cứu

2


Đề tài này đưa ra định hướng xây dựng tiết dạy hóa học mang tính thực
tiễn mà bản thân tôi đúc rút trong quá trình dạy học cũng như học hỏi đồng

đó các em nắm bắt được các vấn đề cuộc sống thực tiễn liên quan đến bộ môn
kích thích các em phát huy trí tìm tòi làm phong phú hơn kiến thức của bản thân.
Qua những giờ học “ mang hơi thở cuộc sống” học sinh sẽ không còn cảm thấy
xa lạ với bộ môn hóa học làm quá trình học tập đạt hiệu quả cao hơn
2.1.3. Tác động của đề tài đến giáo viên
Để xây dựng các giờ học mang tính thực tiễn giáo viên cần tự học nhiều
hơn, sử dụng nhiều phương tiện và và các phương pháp dạy học linh hoạt qua đó
phát triển được các kĩ năng cần thiết cho quá trình giảng dạy học sinh
2.2.Thực trạng trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
Thực tiễn nhiều năm giảng dạy bộ môn hóa học với đối tượng là học sinh
vùng đặc biệt khó khăn tại đơn vị trường THCS Cẩm Liên bản thân tôi nhận

3


thấy rằng đa số các em không nắm rõ vai trò của bộ môn hóa học cũng như
phương pháp học tập bộ môn kết hợp với chất lượng đầu vào thấp của học sinh
làm cho các em cảm thấy hóa học là môn học khó từ đó nảy sinh tâm lí không
thích học môn hóa học dẫn đến chất lượng bộ môn còn thấp. Một số ít học sinh
học được chỉ dừng lại ở việc làm một số bài tập có nội dung khô khan thiếu tính
thực tiễn...
Qua khảo sát 43 HS khối 9 năm học 2016-2017 từ đầu năm học kết quả như sau
* Thái độ học tập với bộ môn
Hứng thú
Bình thường
Không hứng thú
Tổng số HS
SL
%
SL

13,9
3
5
2.3.Các sáng kiến kinh nghiệm hay các giải pháp đã sử dụng để giải
quyết vấn đề
Để xây dựng tiết dạy mang tính thực tiễn giáo viên cầ thực hiên theo
từng bước trong quy trình của một tiết dạy tìm hiểu kiến thức mới. Tại từng hoạt
động của quá trình dạy học giáo viên thiết kế các tình huống gắn với thực tiễn
hay bài tập mang ý nghĩa thực tiễn mà vẫn phù hợp với yêu cầu chuẩn kiến thức
kĩ năng và định hướng phát triển năng lực cho học sinh.
2.3.1. Một số lưu ý khi xây dựng tiết dạy mang tính thực tiễn:
*Các tình huống và bài tập đưa ra phải đảm bảo nguyên tắc: Chính xác
khoa học, đảm bảo tính thực tiễn, logic ngắn gọn, đảm bảo tính giáo dục, đảm
bảo tính sư phạm, kích thích hứng thú và khả năng sáng tạo của người học.
* Quy trình thiết kế tình huống và bài tập mang tính thực tiễn
+ Bước 1: Xác định mục tiêu và nội dung chính của bài học nhằm định hướng
cho việc xây dụng tiết dạy của giáo viên
+ Bước 2: Lựa chọn chính xác vấn đề để xây dựng tình huống dựa trên căn cứ
như: lợi ích của vấn đề đem lại khi được giải quyết ( giáo dục cái gì cho học
sinh), tính đơn giản hay phức tạp của vấn đề khi thiết kế bài tập hay tình huống,
thời gian giải quyết, mức độ phù hợp với đối tượng học sinh...
+Bước 3: Thu thập dữ liệu từ các nguồn sách, báo, tài liệu, phóng sự, nguồn
internet, các tình huống trong cuộc sống, trong các hiện tượng tự nhiên....
+ bước 4: Đánh giá phân tích dữ liệu: Giáo viên phải đánh giá được dung lượng
thông tin của vấn đề, nội dung kiến thức nào sử dụng phù hợp với đối tượng học
sinh mình giảng dạy, nội dung nào khó hoặc không cần thiết đưa vào tình
huống...từ đó đảm bảo tính trọng tâm của nội dung bài học.
+ Bước 5:Lựa chọn hình thức và kĩ thuật thiết kế: Để phát huy tối đa giá trị của
tình huống hay bài tập thực tiễn đem lại và tùy theo điều kiện cụ thể giáo viên có


B. Vì hỗn hợp trên nhẹ
C. Vì hỗn hợp trên khi sảy ra phản ứng cháy tỏa nhiều nhiệt
D. Vì hỗn hợp trên cháy được
Ví dụ 2: Khi kiểm tra bài cũ về các bon giáo viên có thể đặt câu hỏi như: Tại
sao than hoạt tính được dùng để lọc nước
A. Vì than hoạt tính hấp thụ các chất hòa tan trong nước
B. Vì than hoạt tính hấp phụ trên bề mặt các chất hòa tan trong nước
C. Vì than hoạt tính tác dung hóa học với các chất trong nước
D. VÌ than hoạt tính diệt khuẩn
Bước 2:Đặt vấn đề:
Trong mỗi bài dạy theo thiết kế của SGK luôn có sẵn phần đặt vấn đề tuy
nhiên để bài học thêm phần sinh động và phù hợp với từng vùng miền thì giáo
viên có thể tự thiết kế phần đặt vấn đề cho tiết dạy của mình.
Phần đặt vấn đề có thể là một câu hỏi, một hiện tượng thực tế , một câu chuyện,
một giai thoại hoặc một thí nghiệm hóa học vui...mang tính khơi gợi trí tò mò
mong muốn giải quyết vấn của học sinh.
Ví dụ 1: Trước khi dạy bài tính chất vật lí chung của kim loại ( Tiết 21 bài 15
hóa học 9) giáo viên có thể đặt câu hỏi gợi mở dựa trên hiểu biết thực tế của học

5


sinh như: Dây dẫn điện thường được làm bằng chất nào ? hay: kim loại có ứng
dụng trong những lĩnh vực nào trong cuộc sống và sản xuất
Ví dụ 2: Bài Sự ăn mòn kim loại, bảo vệ kim loại khỏi sự ăn mòn ( tiết 21 bài 27
hóa học 9) giáo viên có thể đặt vấn đề qua một hiện tượng gần gủi với học sinh
như: Dao, cuốc, xẻng...để lâu ngoài trời sẽ có một lớp chất rắn màu đỏ nâu xuất
hiện lớp chất này càng dày lên thì phần kim loại trong các dụng cụ đó các mòn
đi. nguyên nhân của hiện tượng này là gì? Chúng ta sẽ nghiên cứu trong bài học
hôm nay.

càng loãng dựa vào lực hút của trái đất, thì với hóa học các em sẽ hiểu rõ hơn là
do khối lượng mol các khí nặng nhẹ khác nhau nên bị hút mạnh yếu khác nhau,
khí oxi có khối lượng mol nặng hơn so với khối lượng mol của không khí nên
tập trung bên dưới, tầng trên chỉ còn lại các khí có khối lượng mol nhỏ như: H2,
He...ít khí oxi nên không khí loãng.

6


Tuy nhiên, để dạy theo cách tích hợp như trên, người giáo viên phải biết
chọn những vấn đề quan trọng, mấu chốt nhất của chương trình để giảng dạy,
còn phần kiến thức dễ hiểu nên hướng dẫn học sinh về nhà đọc SGK hoặc các tài
liệu tham khảo. Ngoài ra, giáo viên phải chọn lựa các hiện tượng thực tiễn phù
hợp với nội dung bài mới tăng hứng thú, say mê học tập, tìm hiểu bộ môn.
Nếu người giáo viên kết hợp tốt phương pháp dạy học tích hợp sử dụng các
hiện tượng thực tiễn, xây dựng bài tập thực tiễn… ngoài giúp học sinh chủ động,
tích cực say mê học tập còn lồng ghép được các nội dung khác nhau như: Hóa
học với bảo vệ môi trường, với các hiện tượng tự nhiên, với những úng dụng
trong cuộc sống chăm sóc và bảo vệ sức khỏe con người thông qua các kiến thức
thực tiễn đó. Đây cũng là hướng đi mà ngành giáo dục nước ta đang đẩy mạnh
trong các năm gần đây.
*Hóa học với bảo vệ môi trường
Vấn nạn ô nhiễm môi trường và biến đổi khí hậu đang là vấn đề thời sự nóng bỏng
trên toàn cầu. học tập và nghiên cứu kiến thức hóa học có thể giúp học sinh hiểu
được nguyên nhân và các giải pháp cho vấn đề này
Ví dụ 1: Khi dạy phần tác dụng của cây xanh đối với con người - bài Không khí sự
cháy ( Tiết 42,43 bài 28 hóa học 8) giáo viên có thể nêu: Mỗi người mỗi ngày cần
20-30m3 không khí để thở ( Trong đó 1/5 thể tích là khí Oxi) ngoài ra Khí Oxi còn
đóng vai trò quan trọng trong quá trình hô hấp của các sinh vật khác cũng như
nhiều quá trình trong cuộc sống và sản xuất của con người có thể nói nhu cầu về khí

Một số Oxit quan trọng – hóa học 9
*Hóa học với các hiện tượng trong tự nhiên
Một trong những phương pháp học tập hóa học là quan sát các hiện tượng trong
tự nhiên, lí giải các hiện tượng đó thông qua hiểu biết về hóa học nói riêng và các
môn học khác nói chung giúp học sinh hứng thú hơn với bộ môn qua đó hình
thành phát triển năng lực giải quyết vấn đề qua môn hóa học cho học sinh
Ví dụ 1: Khi dạy về sự tồn tại của khí CO 2 trong nước tự nhiên ( Bài axit các
bonic và muối cacbonat ) giáo viên có thể liên hệ: tại sao người ta nói “nước
chảy đá mòn” em hãy chỉ ra yếu tố hóa học trong câu nói này
Đáp án : Khí CO2 tồn tại trong nước tự nhiên gây ra phản ứng làm mòn đá
CO2 + H2O + CaCO3 -> Ca(HCO3)3 [3]
Ví dụ 2:
Hang động và thạch nhũ được hình thành như thế nào ?
Ở các vùng núi đá vôi, thành phần chủ yếu là CaCO 3. Khi trời mưa trong không
khí có CO2 tạo thành môi trường axit nên làm tan được đá vôi tạo cho đá có
hình thù khác nhau
CaCO3 + CO2 + H2O <-> Ca(HCO3)2
Khi nước có chứa Ca(HCO3)2 ở đá thay đổi về nhiệt độ và áp suất nên khi giọt
nước nhỏ từ từ có cân bằng:
Ca(HCO3)2 <-> CaCO3 + CO2 + H2O
Như vậy lớp CaCO3 dần dần lưu lại ngày càng nhiều, dày tạo thành những
hình thù đa dạng.
Áp dụng: Đây là một hiện tượng thường gặp trong các hang động núi đá, cụ thể
là Phong Nha Kẽ Bàng ( Quảng Bình) hay các hang động tại địa phương như
Chùa Rồng-Cẩm Thạch , Suối cá Cẩm Lương... Học sinh sẽ biết được quá trình
hình thành các hang động với những hình dạng phong phú là do thiên nhiên
kiến tạo dựa trên các quá trình biến đổi hóa học. Dựa vào tính chất của Canxi
cacbonat giáo viên có thể đề cập vấn đề trên ở bài “Axit cacbonic và muối
cacbonat”(tiết 37 Hóa học lớp 9).
*Hóa học và những ứng dụng trong cuộc sống : Hóa học nghiên cức các chất

Ví dụ 4: Khi dạy bài một số muối quan trọng (Hóa học 9) giáo viên có thể bổ
sung : Dung dịch nước muối sinh lí có tác dụng diệt khuẩn rất tốt các em có thể
tự pha bằng cách hòa tan 9 gam muối vào 1 lit nước lọc đã đun sôi để sử
dụng[5]
Ví dụ 5: Tại sao khi quét vôi lên tường thì lát sau vôi khô và cứng lại ?
Giải thích: Vôi là canxi hiđroxit, là chất tan ít trong nước nên khi cho nước vào
tạo dung dịch trắng đục, khi tô lên tường thì Ca(OH)2 nhanh chóng khô và cứng
lại vì tác dụng với CO2 trong không khí theo phương trình:
Ca(OH)2 + CO2 →CaCO3↓+ H2O↑
Áp dụng: Giáo viên có thể đặt câu hỏi trên cho phần mở rộng tính chất hóa học
của canxi hiđroxit ở Bài : Tính chất hóa học của canxi hiđroxit- Hóa 9
*Hóa học với sức khỏe con người:
một trong những ứng dụng quan trọng của hóa học đó là tìm ra thuốc bổ, thuốc
chữa bệnh phục vụ cho việc chăm sóc sức khỏe cho con người
Ví dụ 1: Khi dạy bài HCl ( hóa học 9) giáo viên có thể liên hệ : Muối NaHCO 3
cóa tác dụng giảm lượng axit trong dạ dày nhờ phản ứng
NaHCO3 + HCl -> NaCl + H2O + CO2 [4]
Ví dụ 2
Vì sao khi mở bình nước ngọt có ga lại có nhiều bọt khí thoát ra ?
Nước ngọt không khác nước đường mấy chỉ có khác là có thêm khí cacbonic
CO2. Ở các nhà máy sản xuất nước ngọt, người ta dùng áp lực lớn trong môi
trường nhiệt độ thấp để ép CO2 hòa tan vào nước. Sau đó nạp vào bình và đóng
kín lại thì thu được nước ngọt.
Khi bạn mở nắp bình, áp suất bên ngoài thấp nên CO 2 lập tức bay vào không
khí. Vì vậy các bọt khí thoát ra giống như lúc ta đun nước sôi.

9


Về mùa hè người ta thường thích uống nước ngọt ướp lạnh. Khi ta uống nước

axit, nước sẽ nổi trên bề mặt axit. Khi đó nước sôi mãnh liệt và bắn tung tóe
mang theo những giọt axit gây nguy hiểm.
Trái lại khi bạn cho axit sunfuric vào nước thì tình hình sẽ khác: axit
sunfuric đặc nặng hơn nước, nếu cho từ từ axit vào nước, nó sẽ chìm xuống đáy
nước, sau đó phân bố đều trong toàn bộ dung dịch. Như vậy khi có phản ứng xảy
ra, nhiệt lượng sinh ra được phân bố đều trong dung dịch, nhiệt độ sẽ tăng từ từ
không làm cho nước sôi lên một cách quá nhanh. Một chú ý thêm là khi pha
loãng axit sunfuric bạn luôn luôn nhớ là " phải đổ từ từ " axit vào nước và
không nên pha trong các bình thủy tinh. Bởi vì thủy tinh sẽ dễ vở khi tăng nhiệt
độ khi pha.
Áp dụng: Vấn đề an toàn khi làm thí nghiệm được đặt lên hàng đầu trong
những tiết dạy có sử dụng hóa chất. Đặc biệt khi tiếp xúc với axit H 2SO4 đặc thì

10


rất nguy hiểm. Giáo viên có thể đặt câu hỏi trên cho học sinh trả lời về cách
pha loãng axit H2SO4 khi dạy phần tính chất vật lí của axit sunfuric đặc trong bài
: Axit sunfuric - Hóa 9.
Ví dụ 2:
Khi dạy phản ứng cháy của Hiđro trong bài tính chất ứng dụng của Hiđro - hóa
học 8 giáo viên có thể lưu ý cho học sinh : khi điều chế H2 phục vụ cho phản ứng
cháy phải để cho H2 lùa hết không khí trong ống nghiệm sao cho chỉ còn H2 thoát
ra ngoài và đốt H2 ngay trên đầu ống thủy tinh vuốt nhọn khi đó H 2 cháy sẽ
không gây ra hiện tượng nổ.
Bước 4:Tổng kết và hướng dẫn học bài
Trong phần này ngoài các biện pháp hệ thống kiến thức bài học thay vì sử dụng
các câu hỏi có nội dung khô khan hay tính toán đơn thuần thì giáo viên cần sử
dụng các bài tập hóa học có lồng ghép các tình huống thực tiễn theo các mức độ
biết, hiểu, vận dụng có để học sinh luyện tập tại lớp và ở nhà

vai trò của hóa học thông qua tranh
học
ảnh, clip...
5
4
Nguyên tử
Ý tưởng của - Đặt vấn đề trước khi vào bài
Đemocrit
6,7
5
Nguyên tố Các nguyên tố - Đặt vấn đề trước khi vào bài
hóa học
trong cơ thể

11


17

12

18.1
9
21

13

26

18


36

15

người
Sự biến đổi -Sự biến đổi
chất
chất trong qúa
trình tiêu hóa
- Hiện tượng
vật lí

- Đặt vấn đề
- Tích hợp BVMT: hiện thượng
gây mưa hạn hán trong tự nhiên
- Tích hợp BVMT: Quá trính đốt
nhiên liệu tạo khí cacbonic gây
hiệu ứng nhà kính
Phản
ứng Thí
nghiệm - Giáo viên dùng thí nghiệm đặt
hóa học
hóa học
vấn đề
Định
luật Lịch sử phát Giáo viên kể sơ lược về lavoadie
bảo
toàn minh
và lomoxop

hủy
Không khí, Bảo vệ không Giáo viên cho học sinh xây dựng
sự cháy
khí
bản đồ tư duy về các nguyên nhân
gây ô nhiễm không khí và những
biện pháp bảo vệ không khí trong
lành tránh ô nhiễm
- Trình chiếu clip về tác hại của ô
nhiễm không khí
Tính
chất -ứng dụng của -Giáo viên giới thiệu về mẫu xe
ứng
dụng hiđro
moto sử dụng H2 làm nhiên liệu
của Hiđro
- Đốt H2
- Giáo viên làm thí nghiệm hỗn
hợp nổ và hướng dẫn học sinh đốt
H2 không gây nổ
Nước
Vai trò của Giáo viên cho học sinh xây dựng
nước
bản đồ tư duy về các nguyên nhân

12


60


2

15.1
6

24

18

Dung dịch

- Dung dich
bão hòa
Độ tan của - Độ tan của
một
chất chất khí khác
trong nước chất rắn như
thế nào?

gây ô nhiễm nước và những biện
pháp bảo vệ nguồn nước tránh ô
nhiễm
- Trình chiếu clip về tác hại của ô
nguồn nước
Đặt vấn đề bằng thí nghiệm hóa
học vui
Giáo viên giới thiệu về quy trình
nạp ga cho nước giải khát trong
nhà máy


Tính chất hóa Sản xuất ứng - cung cấp hình ảnh , clip về
học của muối, dụng NaCl
sản xuất muối và ứng dụng
một số muối
của NaCl
quan trọng
Phân bón hóa - làm quen với - Giáo viên sưu tầm mẫu
học
phân bón hóa phân bón trên thị trường và
học
hướng dẫn sử dụng của từng
loại cho HS tìm hiểu và liên
hệ với đời sống sản xuất tại
địa phương
Tính chất chất - ứng dụng của - Đặt câu hỏi mở bài kiểm tra
vật lí chung của kim loại
sự hiểu biết của học sinh về
kim loại. tính
ứng dụng của kim loại
chất hóa học
của kim loại
Nhôm
-Al tác dụng -Liên hệ thực tế
với kiềm

13


25



27

Cac bon

- tính hấp phụ
của cac bon

- ứng dụng của
cacbon
Các oxit của - Vai trò, tác hại
cacbon
của khí CO2
trong khí quyển
Axit cacboic và - Sự tồn tại của
muối cacbonat CO2 trong nước

34

28

37

29

38

30

Silic,

sau bài học trong việc lọc
nước sinh hoạt. hướng dẫn
học sinh làm bể lọc nước sử
dụng than củi
- Giáo viên nêu ứng dụng của
sợi cacbon trong thực tiễn
- Tích hợp bảo vệ môi
trường: về hiệu ứng nhà kính
tích cực và tiêu cực…
- Giáo viên cho học sinh giải
thích hiện tượng “nước chảy
đá mòn”
- giáo viên cho học sinh lập
bản đồ tư duy về ứng dụng
của xi măng, thủy tinh,gốm
sứ trong cuộc sống. Sưu tầm
clip, mẫu vật, tranh ảnh về
ứng dụng của các sản phẩm
của công nghệ silicat
- Giáo viên liên hệ về chất
vai trò và sự hiện diện của

14


cơ và hóa học
hữu cơ

chất hữu cơ trong đời sống và
sản xuất…thông qua tranh

phẩm sau chế biến hóa học có
nguồn gốc từ dầu mỏ
- Tích hợp BVMT: sự cố tràn
dầu
52
41
Nhiên liệu
Sử dụng nhiên - Giáo viên giới thiệu các mô
liệu có hiệu quả hình bếp tiết kiệm nhiên liệu
thay thế kiềng ba chân
55
44
Rượu etylic
- sử dụng rượu - Giáo viên liên hệ thực tế về
tác hại của việc sử dụng rượu
bia
- Giới thiệu về máy đo nồng
độ cồn mà cảnh sát giao
thông hay sử dụng
56
45
Axit axe tic
- Ứng dụng
- Giáo viên nêu cách làm
giấm ăn tại nhà và giới thiệu
16 ứng dụng của giấm ăn
trong gia đình
69
54
polime

II. CHUẨN BỊ:
1. Đồ dùng dạy học:
a. Giáo viên:
- Thí nghiệm điều chế khí CO2 bằng bình kíp.
- Thí nghiệm CO2 phản ứng với H2O.
b. Học sinh:
- Tìm hiểu nội dung bài học trước khi lên lớp.
2. Phương pháp:
- Hỏi đáp, trực quan, làm việc nhóm.
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC:
1. Ổn định lớp(1’):
2. Kiểm tra bài cũ(6’):
HS1: Dựa vào tính chất nào để có thể dùng than hoạt tính chế tạo mặt
nạ phòng độc
than hoạt tính được dùng để lọc nước
E. Vì than hoạt tính hấp thụ các chất hòa tan trong nước
F. Vì than hoạt tính hấp phụ trên bề mặt các chất hòa tan trong nước
G. Vì than hoạt tính tác dung hóa học với các chất trong nước
H. VÌ than hoạt tính diệt khuẩn
3. Vào bài mới:
* Giới thiệu bài:(1') Tong quá trình đốt than đá tạo ra 2 chất gây ô nhiễm
không khí là Khí CO và khí CO 2 đây là hai oxit của cacbon. Trong bài học
hôm nay chúng ta tìm hiểu xem hai Oxit này có tính chất, ứng dụng nào ?
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
Nội dung ghi bảng
Hoạt động 1. Tìm hiểu về cacbon oxit CO(13’).
-GV: Yêu cầu HS nêu -HS: Oxitcacbon: CO. I. CACBON OXIT:
CTHH, PTK của cacbon
PTK: 28.

khí oxi ra khỏi hồng cầu
làm cho cơ thể thiếu khí
oxi dẫn tới chết ngạt. Vì
vậy chúng ta nên hạn chế
đốt tha vào mùa đong để
sưởi ấm, làm nhà cách xa
khu đốt vôi, lò gạch...
Hoạt động 3: Tìm hiểu về cacbonđioxit CO2(17’).
-GV: Yêu cầu HS nêu -HS: CTHH:CO2
CTHH và PTK của CO2.
PTK: 40
-GV: Yêu cầu HS tìm hiểu -HS: Tìm hiểu SGk và
SGk và nêu các tính chất trả lời yêu cầu của GV.
vật lí của CO2.
-GV: Biểu diễn thí nghiệm -HS: Quan sát thí
CO2 tác dụng với nước.
nghiệm và nêu các
-GV hỏi: Tại sao giấy quỳ hiện tượng thu được.
lại chuyên sang màu tím -HS: H2CO3 không
sau khi đun nóng dung bền dễ bị phân huỷ
dịch?
thanh CO2 và H2O nên
khi đun nóng dung
dịch thu được se làm
-GV: Gọi HS viết PTHH.
quỳ tím từ đỏ chuyển
sang tím.
0

CO

CO2 là chất khí không
màu, không mùi, nặng
hơn không khí, không
duy trì sự sống và sự
cháy
2. Tính chất hoá học:
a. Tác dụng với nước
CO2
+
H2O
H2CO3

17


-GV: Ngoài nước ra CO2
còn tác dụng được với chất
gì nữa?
-GV: Yêu cầu HS viết
PTHH sảy ra.
-GV: Gọi HS nêu ứng dụng
của CO2
Gv: Các em đã nghe nhiều
về cụm từ “hiệu ứng nhà
kính” và khí CO2 là một
trong những nguyên nhân
gây ra hiện tượng này. Khi
hàm lượng khí CO2 vượt
quá mức cho phép gây ra
hiện tượng ẩm lên toàn

SGK.

IV. TỔNG KẾT VÀ HƯỚNG DẪN HỌC BÀI
1.Củng cố (6’):
GV yêu cầu HS đọc: “Em có biết?”.
Bài tập 1. Vì sao khí CO được dùng làm nhiên liệu
A. Khí CO nhẹ hơn không khí
B.Khí CO cháy tỏa nhiều nhiệt
C. Khí CO tác dụng được với Oxi
D. Khí CO có nguyên tố cacbon
Câu 2. Vì sao khí CO2 được dùng làm chất chữa cháy?
2. Nhận xét và dặn dò:(1')
a. Nhận xét: - Nhận xét thái độ học tập của học sinh.
- Đánh giá khả năng tiếp thu bài của học sinh.
b. Dặn dò:
Bài tập về nhà:1,3,4 SGK/ 87.
Chuẩn bị bài ôn tập học kì I.
V. RÚT KINH NGHIỆM:
…………………………………………………………………………………....
……………………………………………………………………………………
................................................................................................................................
2.4.Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục, bản
thân, đồng nghiệp và nhà trường
* Kết quả khảo sát vào thời điểm giữa học kì II năm học 2016-2017
* Thái độ học tập với bộ môn
Hứng thú
Bình thường
Không hứng thú

18

SL %
43
5
11.63 13
20.6 23
53.4 2
4.65
3
9
Trong năm học 2013-2014: Đạt giải Ba cấp tỉnh cuộc thi dạy học tích hợp
trong năm học 2016-2017 : Đạt giải KK cấp tỉnh cuộc thi dạy học tich hợp
*Với học sinh: các em trở nên yêu thích và hứng thú hơn với bộ môn hóa học,
những bài giảng trở nên gần gũi và thực tiễn hơn kích thích trí tò mò và tinh
thần ham học hỏi từ đó nâng cao chất lượng dạy học của bộ môn. Tính thực tiễn
trong các giờ học có tác dụng định hướng phát triển năng lực cho học sinh như
năng lực quan sát, năng lực tư duy sáng tạo, năng lực sử dụng ngôn ngữ hóa
học, năng lực giải quyết vấn đề thông qua bộ môn hóa học...
* Với giáo viên: Xây dựng thành công tiết dạy mang tính thực tiễn đòi hỏi giáo
viên phải áp dụng linh hoạt nhiều phương pháp dạy học, sử dụng thành thạo các
phương tiện dạy học hiện đại, ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy, giao
tiếp với học sinh linh hoạt phù hợp và đòi hỏi khả năng tự học nghiêm túc ... qua
đó góp hần phát triển năng lực giảng dạy cho giáo viên...
* Với phong trào giáo dục: Ý tưởng của đề tài góp phần đổi mới phương pháp
dạy học của bộ môn theo hướng tích hợp nhằm hình thành và phát triển năng lực
cho học sinh.
3. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
-Kết luận:
Sau khi thực hiện đề tài “Định hướng xây dựng tiết dạy tìm hiểu kiến thức
mới mang tính thực tiễn trong giảng dạy bộ môn Hóa học ở trường THCS
Cẩm Liên” bản thân tôi nhận thấy dạy học gắn với thực tiễn là định hướng tất

thân tôi cũng rút được kinh nghiệm trong giảng dạy những năm học sau.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
XÁC NHẬN CỦA
THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ

Cẩm Liên, ngày 9 tháng 3 năm 2017
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của
mình viết, không sao chép nội dung của
người khác.
NGƯỜI VIẾT

Vũ Chí Công

20


TÀI LIỆU THAM KHẢO
1- SGK hóa học 8 - NXB GD
2- SGK hóa học 9 - NXB GD
3- Hóa học vui - Tg: Nguyễn Xuân Trường, NXB: KHOA HỌC VÀ KĨ THUẬT
4- Hỏi đáp hóa học phổ thông - Tg: Cao cự giác, NXB ĐẠI HỌC QUỐC GIA
HÀ NỘI
5- Nguồn internet

21


DANH MỤC
CÁC ĐỀ TÀI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐÃ ĐƯỢC HỘI ĐỒNG
ĐÁNH GIÁ XẾP LOẠI CẤP PHÒNG GD&ĐT, CẤP SỞ GD&ĐT VÀ CÁC

Kết quả đánh
loại (Phòng, Sở,
giá xếp loại (A,
Tỉnh...)
B, hoặc C)
Phòng GD &ĐT cẩm C
thủy

Năm học
đánh giá
xếp loại
2012-2013

Phòng GD &ĐT cẩm B
thủy

2015-2016

22