SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
TRƯỜNG THPT LANG CHÁNH

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

TÊN ĐỀ TÀI:
TÍCH HỢP KIẾN THỨC LIÊN MÔN NHẰM GÂY HỨNG THÚ
HỌC TẬP MÔN ĐỊA LÍ QUA BÀI 11: THIÊN NHIÊN PHÂN HÓA
ĐA DẠNG (ĐL 12-CTCB) Ở TRƯỜNG THPT LANG CHÁNH

Người thực hiện:
Phạm Văn Tâm
Chức vụ:
Giáo viên
SKKN thuộc lĩnh vực môn: Địa Lí

THANH HÓA, NĂM 2017


MỤC LỤC

2


Tt

1

NỘI DUNG

Tang


4

2.1

Cơ sở lí luận

4

2.2

Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm

4

2.3

Các giải pháp thực hiện

5

2

2.3.1
2.3.2

3.3

3


của Ngành giáo dục đề ra. Chúng ta đều biết phương pháp giảng dạy là một
trong những yếu tố cơ bản và quan trọng nhằm truyền đạt kiến thức tới học sinh
đạt hiệu quả tốt nhất. Phương pháp giảng dạy phù hợp sẽ là con đường giúp học
sinh tiếp thu kiến thức một cách hiệu quả, phát huy trí lực của người học, mỗi bộ
môn đều phải có một phương pháp giảng dạy phù hợp và phải không ngừng đổi
mới, hoàn thiện và đây cũng chính là một trong những yếu tố, động lực nhằm
không ngừng nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh trường THPT
Lang Chánh hiện nay.
Trước yêu cầu cấp bách đó, giáo viên trường THPT Lang Chánh nói chung
nhóm giáo viên dạy môn Địa lí nói riêng, luôn học hỏi tìm ra các biện pháp
giảng dạy tốt nhất giúp học sinh tham gia một cách tích cực, chủ động vào học
tập, phát huy tính năng động, sáng tạo của học sinh. Từ đó học sinh thấy thích
được học bộ môn Địa Lí và ham muốn khám phá tri thức nhân loại.
Kết quả học tập chỉ đạt được tối đa khi học sinh thực sự có hứng thú học và
yêu thích môn học, từ đó học sinh mới chủ động tham gia vào các hoạt động tự
bản thân giải quyết các nhiệm vụ học tập theo yêu cầu của giáo viên. Chính điều
đó đã thôi thúc tôi nghiên cứu và viết đề tài này mong muốn chia sẻ cùng đồng
nghiệp nhằm đóng góp phần nào kinh nghiệm giáo dục cho học sinh nhà
trường trở thành những con người toàn diện, năng động, sáng tạo hòa nhập
cùng cộng đồng, và có ích cho xã hội.
1.2. Mục đích nghiên cứu:
Nghiên cứu thực trạng hứng thú học tập của học sinh trường THPT Lang
Chánh đối với môn Địa lí. Từ đó tìm ra mối quan hệ giữa hứng thú, động cơ,
thái độ học tập và kết quả học tập của học sinh.
Giúp giáo viên thay đổi phương pháp giảng dạy phù hợp sẽ là con đường
giúp học sinh tiếp thu kiến thức một cách hiệu quả, phát huy trí lực của người
học
1.3. Đối tượng nghiên cứu:
Đặc điểm hứng thú học tập đối với môn Địa lí của học sinh trường THPT Lang
Chánh. Thực nghiệm ở học sinh khối 12, lớp 12A3, 12A4, 125 trường THPT

còn nặng về truyền đạt nội dung.
Học sinh trường THPT Lang Chánh năm học 2016 - 2017 có trên 1000
học sinh, trong đó đa số là người dân tộc thiểu số (87%) sinh sống ở vùng miền
núi cao điều kiện kinh tế còn nhiều khó khăn. Vì vậy việc đầu tư cho học tập còn
nhiều hạn chế, đồ dùng học tập chưa đầy đủ và một số gia đình quan tâm chưa
nhiều đến việc học tập của con cái nên kết quả học tập chưa cao. Các em đã hạn
chế về năng lực tiếp thu lại cộng với tâm lý ngại học những môn nhiều chữ như
Văn, Sử, Địa...Một phần cũng do phương pháp dạy của giáo viên nên dẫn đến
nhiều học sinh không hứng thú học môn Địa lí.
Kết quả điều tra thực nghiệm ở học sinh lớp 12A3, 12A4, 12A5 thời điểm
đầu năm học 2016 – 2017.

- Câu hỏi: ”Bạn có thích học môn Địa lí không?” thu được kết quả như sau:
Lớp
Rất thích
Thích
Bình thường Không thích

5


12A3
5/36
8/36
15/36
8/36
12A4
4/37
9/37
11/37

Sinh vật
Đặc điểm sinh thái
Sinh vật
Đặc điểm sinh thái
miền Bắc
miền Nam
Cây hoa đào
Thích hợp với khí Cây hoa mai Thích hợp với khí hậu
hậu cận nhiệt và ôn
vùng Xích đạo và vung
đới gió mùa, nhiệt độ
nhiệt đới ẩm gió mùa
mát mẻ, chịu rét tốt,
nóng quanh năm, thích
thích hợp đất feralit
nghi với nhiệt độ cao
dễ thoát nước.
trên 250C, độ ẩm lớn,
ánh sáng nhiều, thích
hợp đất phù sa pha cát
dễ thoát nước.
Cây chè
Cây chè là một cây Cây dừa
Thích hợp với khí hậu
rừng
mọc
trong
vùng Xích đạo và vung
những điều kiện ẩm
nhiệt đới ẩm gió mùa

đất ưa thích là đất
mùn vùng đồi núi
cao, độ ẩm khá cao,
lượng ánh sáng trung
bình

vùng Xích đạo và vung
nhiệt đới ẩm gió mùa
nóng quanh năm, thích
nghi với nhiệt độ cao
trên 250C, độ ẩm lớn,
ánh sáng nhiều, thích
hợp đất phù sa dễ thoát
nước, đất phù sa cổ.
Thích nghi với vùng
địa hình thấp và đồng
bằng.
Cây pơmu
Thích hợp khí hậu Cây hồ tiêu
Thích hợp với khí hậu
cận nhiệt và ôn đới,
vùng Xích đạo và vung
đất ưa thích là đất
nhiệt đới ẩm gió mùa
mùn vùng đồi núi
nóng quanh năm, thích
cao, độ ẩm khá cao,
nghi với nhiệt độ cao
lượng ánh sáng trung
trên 250C, độ ẩm lớn,

Loài khỉ
nhiệt độ mát mẻ, chịu
cận xích đạo gió mùa,
9


lạnh tốt, độ ẩm không
khí thấp, sống ở vùng
đồi núi cao

độ ẩm không khí và
lương mưa cao, sống ở
vùng địa hình thấp,
đồng bằng, vùng trũng.
2.3.2. Gây hứng thú học tập cho học sinh từ việc tích hợp kiến thức liên môn
Lịch sử, Âm nhạc và Văn học.
- Để dạy mục 1. Thiên nhiên phân hóa theo Bắc - Nam giáo viên có thể sử
dụng bài thơ "Gửi nắng cho em" của Bùi Văn Dung để mô tả về sự khác biệt
giữa khí hậu và cảnh quan sinh vật hai miền Nam - Bắc.
+ Bước 1. Giáo viên đọc và trình chiếu bài thơ
Gửi Nắng Cho Em
(Bùi Văn Dung )
Anh ở trong này chưa thấy mùa Đông
Nắng vẫn đỏ mận hồng đào cuối vụ
Trời Sài gòn xanh cao như quyến rũ
Thật diệu kỳ là mùa Đông phương Nam.
Muốn gửi ra em một ít nắng vàng
Thương cái rét của thợ cày thợ cấy
Nên cứ muốn chia nắng đều cho ngoài ấy
Có tình thương tha thiết của trong này.

học.

Dãy núi Trường Sơn

Chiến trường Trường Sơn
Cách 3. Dạy mục c. Thiên nhiên phân hóa vùng đồi núi, giáo viên sử dụng
kiến thức thơ văn như sau:

11


- Bước 1. Giáo viên cho học sinh nghe bài thơ ”Trường Sơn đông, Trường
Sơn tây” của Phạm Tiến Duật.
Trường Sơn đông, Trường Sơn tây
Phạm Tiến Duật
Cùng mắc võng trên rừng Trường Sơn
Hai đứa ở hai đầu xa thẳm
Ðường ra trận mùa này đẹp lắm
Trường Sơn Ðông nhớ Trường Sơn Tây.
Một dãy núi mà hai màu mây
Nơi nắng nơi mưa, khí trời cũng khác
Như anh với em, như Nam với Bắc
Như Ðông với Tây một dải rừng liền.
Trường Sơn tây anh đi, thương em
Bên ấy mưa nhiều, con đường gánh gạo
Muỗi bay rừng già cho dài tay áo
Rau hết rồi, em có lấy măng không.
Em thương anh bên tây mùa đông
Nước khe cạn nước bay lèn đá
Biết lòng Anh say miền đất lạ

TL% SL TL% SL TL%
12A3
36
11/36
30
16/36
45
8/36
22
1/36
3
12A4
37 13/37
35
15/37
40
7/37
18
2/37
7
12A5
38 10/38
25
19/38
50
5/38
13
4/38 12
Như vậy thông qua việc áp dụng và lấy ý kiến thăm dò đối với các lớp học
sinh thuộc khối 12 cho thấy kết quả là ý thức học tập và rèn luyện của học sinh

- Áp dụng nhiều phương pháp trò chơi, phương pháp thích hợp, không áp
đặt đòi hỏi quá cao đối với học sinh để giúp các em yêu thích môn học và học
tốt hơn.
- Trong tiết học luôn tạo không khí vui vẻ thoải mái nhẹ nhàng, thu hút
lòng say mê của các em đối với tiết học, môn học.
- Việc quan trọng yêu cầu của mỗi tiết học là giáo viên phải chuẩn bị đầy
đủ đồ dùng trực quan, trực quan phải đẹp, hấp dẫn để học sinh quan sát.
- Sử dụng linh hoạt trong phối hợp các phương pháp dạy học thích hợp.
- Thường xuyên trao đổi để tìm ra phương pháp dạy học thích hợp.
3.2. Kiến nghị:
- Trong dạy học cần tăng cường nhiều hơn việc tổ chức các hoạt động
ngoại khóa nhằm giáo dục kĩ năng sống cho học sinh.
- Cần tạo điều kiện để học sinh đi học địa lí thực tế một số nơi.
- Giáo viên phải có lòng nhiệt tình, tâm huyết với chuyên môn. Phải
thường xuyên sưu tầm, học hỏi kiến thức môn học khác liên quan và kinh
nghiệm cũng như mạnh dạn áp dụng những phương pháp mới.
Trên đây là một số kinh nghiệm nhỏ của tôi về việc áp đổi mới pháp dạy
học để gây hứng thú học tập cho hoc sinh mà tôi đã áp dụng thành công, tôi rất
mong được sự quan tâm đóng góp ý kiến các bạn đồng nghiệp .
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ

Thanh Hóa, ngày 07 tháng 05 năm 2017
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình
viết, không sao chép nội dung của người
khác.

Phạm Văn Tâm

14