ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
Yaolee NAOYENG
QUẢN LÝ CHƯƠNG TRÌNH DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH
CỦA TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM DONG KHAM XANG
NƯỚC CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
THÁI NGUYÊN - 2016
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
Yaolee NAOYENG
QUẢN LÝ CHƯƠNG TRÌNH DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH
CỦA TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM DONG KHAM XANG
NƯỚC CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO
Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số: 60.14.01.14
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Người hướng dẫn khoa học: TS. NGUYỄN THỊ ÚT SÁU
Xin gửi lời cảm đến Bộ giáo dục và thể thao nước CỘNG HÒA DÂN
CHỦ NHÂN DÂN LÀO và các cơ quan, cá nhân đã giúp đỡ tôi về nguồn tư liệu
phục vụ cho việc nghiên cứu đề tài.
Đặc biệt, em xin chân thành cảm ơn TS. Nguyễn Thị Út Sáu, người đã trực
tiếp, tận tình hướng dẫn khoa học, giúp đỡ em hoàn thành luận văn này.
Tác giả luận văn xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ tạo điều kiện của Phòng
Đào tạo, bộ phận Sau đại học, cảm ơn các đồng nghiệp đã tận tình giúp đỡ, cung
cấp số liệu, đóng góp ý kiến để việc điều tra nghiên cứu và hoàn thành luận văn
được thuận lợi.
Mặc dù đã có nhiều cố gắng, nhưng do hạn chế về năng lực và kinh nghiệm
nghiên cứu nên luận văn không tránh khỏi những thiếu sót. Tác giả xin trân trọng
tiếp thu những ý kiến góp ý chân thành của các nhà khoa học, các thầy giáo, cô
giáo và các đồng nghiệp để tiếp tục hoàn thiện hơn nữa luận văn này.
Xin trân trọng cảm ơn!
Thái Nguyên, tháng 4 năm 2016
Tác giả
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN
ii
Yaolee NAOYENG
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN
iii
MỤC LỤC
1.3. Một số vấn đề cơ bản về quản lý dạy học môn Tiếng Anh ở trường CĐSP...... 19
1.3.1. Một số đặc điểm của chương trình dạy học môn Tiếng Anh ở trường
CĐSP ................................................................................................................. 19
1.3.2. Những quy định của Bộ Giáo dục và Thể thao Lào về chương trình
dạy học môn Tiếng Anh ở trường CĐSP .......................................................... 20
1.3.3. Nội dung quản lý dạy học môn Tiếng Anh ở trường CĐSP ................... 20
1.3.4. Nội dung quản lý chương trình dạy học môn Tiếng Anh ở trường
CĐSP ................................................................................................................. 21
1.3.5. Quản lý cơ sở vật chất - thiết bị dạy học phục vụ thực hiện chương
trình dạy học môn Tiếng Anh ............................................................................ 25
1.3.6. Quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá ..................................................... 27
1.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý thực hiện chương trình dạy học
môn Tiếng Anh .................................................................................................. 28
1.4.1. Yếu tố chủ quan ....................................................................................... 28
1.4.2. Yếu tố khách quan ................................................................................... 28
Chương 2: THỰC TRẠNG VỀ QUẢN LÝ CHƯƠNG TRÌNH DẠY
HỌC MÔN TIẾNG ANH Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM DONG
KHAM XANG NƯỚC CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO .............. 31
2.1. Vài nét khái quát về trường Cao đẳng Sư phạm Dong Kham Xang
nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào .............................................................. 31
2.1.1. Mục tiêu khảo sát ..................................................................................... 32
2.1.2. Nội dung khảo sát .................................................................................... 33
2.1.3. Khách thể khảo sát ................................................................................... 33
2.1.4. Phương pháp khảo sát .............................................................................. 33
2.2. Thực trạng dạy học môn Tiếng Anh ở trường CĐSP Dong Kham Xang ....... 36
2.2.1. Thực trạng việc thực hiện chương trình dạy học môn Tiếng Anh ở
Trường CĐSP Dong Kham Xang ...................................................................... 36
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN
vi
3.1.3. Đảm bảo tính đồng bộ ............................................................................. 65
3.1.4. Đảm bảo tính hiệu quả ............................................................................. 66
3.2. Các biện pháp đề xuất................................................................................. 66
3.2.1. Chỉ đạo đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức dạy học môn Tiếng
Anh theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động của sinh viên. ..................... 66
3.2.2. Chỉ đạo tổ chuyên môn và giảng viên phát triển chương trình dạy
học môn Tiếng Anh ở Trường Cao đẳng Sư phạm Dong Kham Xang theo
hướng tiếp cận năng lực thực hiện của sinh viên .............................................. 70
3.2.3. Phát triển nghề nghiệp liên tục cho giáo viên dạy môn Tiếng Anh ở
Trường Cao đẳng Sư phạm Dong Kham Xang ................................................. 73
3.2.4. Đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá kết quả dạy học môn Tiếng Anh ........ 76
3.2.5. Tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học hiện đại
cho dạy học ........................................................................................................ 79
3.3. Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất ...... 82
3.3.1. Mục đích khảo nghiệm ............................................................................ 82
3.3.2. Đối tượng khảo nghiệm ........................................................................... 82
3.3.3. Kết quả khảo nghiệm ............................................................................... 82
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ................................................................. 88
1. Kết luận .......................................................................................................... 88
2. Khuyến nghị................................................................................................... 90
2.1. Đối với Bộ giáo dục và thể thao ................................................................. 90
2.2. Đổi với trường CĐSP Dong Kham Xang ................................................... 91
2.3. Đối với giảng viên giảng dạy môn Tiếng Anh .......................................... 91
2.3. Đối với sinh viên ........................................................................................ 92
TÀI LIỆU THAM KHẢO............................................................................... 93
Giáo dục - Đào tạo
GV
:
Giáo viên
QL
:
Quản lý
QLGD
:
Quản lý giáo dục
SV
:
Sinh viên
TCCN
:
Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào ......................................................... 54
Bảng 2.8: Thực trạng công tác chỉ đạo hoạt động dạy môn Tiếng Anh ở
Trường Cao đẳng sư phạm Dong Kham Xang nước Cộng hòa dân
chủ nhân dân Lào ................................................................................ 57
Bảng 2.9: Thực trạng công tác chỉ đạo hoạt động học tập môn Tiếng Anh
của sinh viên trường CĐSP Dong Kham Xang................................... 58
Bảng 2.10: Thực trạng công tác chỉ đạo hoạt động đánh giá kết quả học tập
môn Tiếng Anh của sinh viên trường Cao đẳng sư phạm Dong Kham
Xang ..................................................................................................... 61
Bảng 3.1. Đánh giá của cán bộ quản lý và giảng viên về tính cần thiết của
các biện pháp đã đề xuất...................................................................... 83
Bảng 3.2. Đánh giá của cán bộ quản lý và giảng viên về tính khả thi của các
biện pháp đã đề xuất ............................................................................ 85
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN
v
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN
vi
DANH MỤC CÁC HÌNH
Biểu đồ 3.1. Đánh giá của cán bộ quản lý và giảng viên về tính cần thiết
của các biện pháp đã đề xuất ......................................................... 84
Biểu đồ 3.2. Đánh giá của cán bộ quản lý và giảng viên về tính khả thi của
các biện pháp đã đề xuất ............................................................... 86
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN
nhiên, trong các cơ sở giáo dục đại học, cao đẳng ở nước CHDCND Lào hiện nay
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN
1
mới chỉ chú trọng đến xây dựng chương trình đào tạo còn vấn đề quản lý chương
trình dạy học môn học đặc biệt là môn Tiếng Anh chưa thực sự được chú trọng,
chưa được quan tâm đúng mức và thậm chí còn lỏng lẻo.
Quản lý chương trình dạy học môn Tiếng Anh nếu bao quát tất cả các khâu
từ xây dựng, thực thi chuyển tải nội dung môn học, giám sát đánh giá, luôn có ý
thức cải tiến chương trình xuất phát từ quyền lợi người học và tập trung đáp ứng
nhu cầu người học, nhu cầu mong đợi của xã hội thì nhất định sẽ đảm bảo chất
lượng dạy học môn học nói riêng và chất lượng đào tạo nói chung.
Tuy nhiên trên thực tế, hoạt động quản lý chương trình dạy học môn Tiếng
Anh của Trường Cao đẳng Sư phạm Dong Kham Xang nước Cộng hòa dân chủ
nhân dân Lào vẫn chưa bao quát, toàn diện và chưa thực sự hiệu quả. Chính vì
vậy, rất cần có nghiên cứu chính thức về vấn đề này. Chính vì vậy, chúng tôi
chọn đề tài nghiên cứu: "Quản lý chương trình dạy học môn Tiếng Anh của
Trường Cao đẳng Sư phạm Dong Kham Xang nước Cộng hòa dân chủ nhân
dân Lào".
2. Mục đích nghiên cứu
Đề xuất biện pháp quản lý chương trình dạy học môn Tiếng Anh có hiệu
quả nhằm nâng cao chất lượng dạy học môn học từ đó nâng cao chất lượng đào
tạo của nhà trường.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu.
3.1. Khách thể nghiên cứu.
Quản lý chương trình dạy học môn Tiếng Anh ở trường Cao đẳng Dong
Kham Xang nước dân chủ nhân dân Lào.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
7. Phương pháp nghiên cứu
7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết
Trong nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết, chúng tôi đã sử dụng các
phương pháp: Phân tích tài liệu; tổng hợp, khái quát hóa, hệ thống hóa khoa học;
tổng kết kinh nghiệm trong nước và nước ngoài về quản lý chương trình dạy học
môn Tiếng Anh ở Trường Cao đẳng sư phạm; nghiên cứu tài liệu liên quản đến
quản lý chương trình dạy học môn Tiếng Anh ở Trường Cao đẳng sư phạm.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN
3
7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi: Chúng tôi xây dựng 02 bảng hỏi
(01 bảng hỏi dành cho cán bộ quản lý; 01 bảng hỏi dành cho giảng viên) để tìm
hiểu thực trạng thực hiện chương trình dạy học môn Tiếng Anh và thực trạng
quản lý việc thực hiện chương trình môn Tiếng Anh ở trường Cao đẳng Sư phạm
Dong Kham Xang nước cộng hòa dân chủ nhân dân Lào.
- Phương pháp quan sát: Chúng tôi quan sát giờ dạy môn Tiếng Anh của
giảng viên và một số hoạt động quản lý chương trình dạy học môn Tiếng Anh
của cán bộ quản lý.
- Phương pháp phỏng vấn sâu: Phỏng vấn cán bộ quản lý và giảng viên để
tìm hiểu các khó khăn của giảng viên và cán bộ quản lý
- Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động: Nghiên cứu chương trình
dạy học môn Tiếng Anh và văn bản liên quan đến hoạt động quản lý chương
trình dạy học môn Tiếng Anh của nhà trường.
7.3. Phương pháp thống kê toán học
Chúng tôi sử dụng một số phần mềm thống kê toán học để xử lý kết quả
thu được từ phương pháp điều tra bằng bảng hỏi.
8. Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, danh mục các tài liệu tham
trường trung cấp Uông bí Quảng Ninh [12].
Trần Hữu San (2011) nghiên cứu biện pháp quản lý hoạt động đào tạo ở
trường Trung cấp Văn hoá Nghệ thuật và Du lịch Lào Cai [22].
Bên cạnh các bài viết, công trình nghiên cứu về hoạt động đào tạo, ở Việt
Nam có nhiều nghiên cứu, bài viết về chương trình đào tạo, như:
Năm 2013, tác giả Đặng Văn Tám trường Đại học cảnh sát nhân dân đã
đưa ra một tham luận về “Một số vấn đề về chương trình giáo dục và phát triển
chương trình giáo dục bậc đại học”. Trong tham luận này, tác giả đề cập đến
các cách tiếp cận chương trình đào tạo, quy trình phát triển chương trình đào
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN
5
tạo.
Năm 2012, tác giả Phạm Văn Nam, Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí
Minh có bài viết “Phát triển chương trình đào tạo nhằm nâng cao chất lượng đào
tạo đại học ở Việt Nam”. Bài viết tiếp cận lý thuyết về phát triển chương trình
đào tạo đại học hiện đại; phân tích các xu thế trên thế giới trong việc nâng cao
chất lượng đào tạo đại học đáp ứng nhu cầu của nền kinh tế tri thức; cách tiếp
cận xây dựng và phát triển chương trình đào tạo; đánh giá khái quát những tồn
tại trong việc xây dựng chương trình đào tạo ở các trường đại học nước ta hiện
nay [19].
Tác giả Trần Khánh Đức, Đại học quốc gia Hà Nội có bài “Phát triển
chương trình đào tạo”. Bài viết đã đề cập đến khái niệm và cách tiếp cận xây
dựng chương trình đào tạo; mục tiêu và hệ mục tiêu giáo dục; phân loại chương
trình giáo dục; quy trình phát triển chương trình đào tạo; một số vấn đề phát triển
chương trình nghề nghiệp và một số vấn đề phát triển chương trình, giáo trình,
sách giáo khoa.
Về quản lý chương trình dạy học môn Tiếng Anh có các công trình tiêu
biểu sau:
cận công nghệ thông tin nhanh nhất. Chính vì vậy mà trọng tâm trong đào tạo
của các nhà trường Đại học, Cao đẳng và TCCN hiện nay là phải cải tiến chương
trình dạy và học môn Tiếng Anh như thế nào để thực sự có hiệu quả. Để thực
hiện được điều đó thì vai trò của quản lý là chủ đạo và quyết định. Mỗi môn học
có những nét đặc thù riêng đòi hỏi nhà quản lý cần có những hiểu biết về môn
học mới có các biện pháp quản lý chương trình môn học đó một cách có hiệu
quả. Đã có nhiều tác giả quan tâm nghiên cứu việc giảng dạy ngoại ngữ ở trường
Đại học, Cao đẳng và vấn đề quản lý chương trình giảng dạy ngoại ngữ cũng
được đề cập.
Tuy nhiên, ở Lào hiện nay, lĩnh vực quản lý giáo dục nói chung, quản lý
chương trình dạy học môn Tiếng Anh nói riêng ít được quan tâm nghiên cứu.
Việc quản lý chương trình dạy học môn Tiếng Anh ở trường CĐSP Dong
Kham Xang nước CHDCND Lào vẫn còn hạn chế. Kết quả học tập của sinh viên
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN
7
chưa cao. Vì vậy, để nâng cao kết quả học tập môn Tiếng Anh cần nghiên cứu
tìm kiếm những biện pháp quản lý tốt chương trình giảng dạy và học tập môn
Tiếng Anh của nhà trường để nâng cao chất lượng dạy học đáp ứng nhu cầu xã
hội trong giai đoan mới.
1.2. Một số khái niệm cơ bản
1.2.1. Quản lý
C.Mác đã chỉ rõ: “Bất cứ lao động xã hội của một cộng đồng nào, được
tiến hành trên quy mô lớn, cũng cần có sự quản lý, nó làm hài hòa mối quan hệ
giữa các công việc riêng rẽ và thực hiện những chức năng chung nhất, xuất phát
từ sự vận động của toàn bộ cơ cấu lao động, khác với sự vận động của từng bộ
phận riêng lẻ. Một nghệ sĩ chơi đàn chỉ phải điều khiển chính mình, nhưng một
dàn nhạc thì cần phải có nhạc trưởng”[ 4, tr.342].
Có thể nói rằng: Quản lý là một hiện tượng xã hội, là yếu tố cấu thành của
thống vận hành theo đường lối, nguyên lý của Đảng, thực hiện được các tính chất
của nhà trường XHCN Việt Nam mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy học, giáo
dục thế hệ trẻ, đưa thế hệ giáo dục đến mục tiêu dự kiến lên trạng thái mới về
chất” [20, tr.12].
Từ những khái niệm trên có thể hiểu quản lý giáo dục như sau:
QLGD là quá trình tác động có định hướng của nhà quản lý giáo dục trong
việc vận dụng nguyên lý, phương pháp chung nhất của khoa học nhằm đạt được
những mục tiêu đề ra. Những tác động đó thực chất là những tác động khoa học
đến nhà trường, làm cho nhà trường tổ chức một cách khoa học có kế hoạch, quá
trình dạy và học theo mục tiêu đào tạo.
Như vậy ta hiểu rằng: QLGD là hệ thống những tác động có mục đích, có
kế hoạch của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý trong lĩnh vực giáo dục nhằm
đạt mục tiêu giáo dục đề ra, hợp với quy luật phát triển xã hội.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN
9
1.2.3. Quản lý nhà trường
Theo tác giả Phạm Minh Hạc: “Quản lý nhà trường là thực hiện đường lối
chính sách của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà trường
vận hành theo nguyên lý giáo dục, mục tiêu đào tạo đối với ngành giáo dục, với
thế hệ trẻ và với từng học sinh” [10, tr.61].
Theo tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc: “Quản lý nhà trường là hệ thống những
tác động có hướng đích của chủ thể quản lý đến con người (giáo viên, cán bộ
nhân viên và học sinh) đến các nguồn lực (cơ sở vật chất, tài chính, thông tin)
hợp quy luật nhằm đạt mục tiêu giáo dục”[17, tr.11].
Bản chất quản lý nhà trường là quản lý hoạt động dạy và học, làm sao đưa
hoạt động đó từ trạng thái này sang trạng thái khác để dần tới mục tiêu giáo dục.
các yếu tố liên quan đến hoạt động dạy và học, quá trình dạy học mà chủ yếu là
quản lý hoạt động dạy của giáo viên và hoạt động học của học sinh nhằm tiến tới
mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo, hoàn thiện và phát triển nhân cách thế hệ trẻ
một cách khoa học, toàn diện và hiệu quả.
1.2.4. Chương trình dạy học môn Tiếng Anh
1.2.4.1. Chương trình; chương trình dạy học
Ta có thể định nghĩa chương trình theo những cách sau:
Chương trình là: Các mục, các vấn đề, các nhiệm vụ đề ra và được sắp xếp
theo trình tự thực hiện trong một thời gian.
Chương trình là: Nội dung kiến thức về một môn học ấn định cho từng
lớp, từng cấp, từng năm.
Chương trình như là một phần của khối kiến thức được chuyển hoá qua
khâu thiết kế.
Chương trình như là kết quả chắc chắn đạt được của người học vào cuối
khoá học - sản phẩm đào tạo.
Chương trình là một quá trình (Tổ chức thực hiện).
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN
11
Chương trình dạy học là một bản kế hoạch, trình bày một cách có hệ thống
toàn bộ hoạt động giảng dạy, học tập trong một cơ sở giáo dục trong một thời
gian xác định, trong đó có mô tả:
Mục tiêu, chuẩn đầu ra của chương trình môn học được xác định cụ thể
với chuẩn kiến thức, kĩ năng thái độ mà người học cần đạt được.
Nội dung dạy học với độ rộng và độ sâu tương ứng với chuẩn đầu ra của
môn học được xác định với chuẩn kiến thức, kĩ năng, thái độ.
Hình thức tổ chức dạy - học với các phương pháp, phương tiện, công cụ