SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
TRƯỜNG THPT NGA SƠN
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
NÂNG CAO HỨNG THÚ HỌC TIN QUA HOẠT ĐỘNG
NGOẠI KHÓA CHO HỌC SINH THPT
Người thực hiện: Mai Phương Diệp
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác : Trường THPT Nga Sơn
SKKN thuộc lĩnh vực: Chuyên Môn
THANH HÓA NĂM 2017
MỤC LỤC
MỤC LỤC....................................................................................................... 2
1.1 Lý do chọn đề tài.............................................................................................1
1.3. Đối tượng nghiên cứu.....................................................................................1
TÀI LIỆU THAM KHẢO............................................................................. 13
1 SGK Tin học lớp 10. Chương trình giáo dục phổ thông môn Tin học Nxb
Giáo dục........................................................................................................ 13
2. SGK Tin học lớp 11. Chương trình giáo dục phổ thông môn Tin học Nxb
Giáo dục........................................................................................................ 13
3 SGK Tin học lớp 12. Chương trình giáo dục phổ thông môn Tin học Nxb
Giáo dục........................................................................................................ 13
Ngày nay việc học của các em học sinh còn mang nặng tư tưởng thuộc một
cách máy móc, học nhiều nhưng mau quên. Do đó, khi giảng dạy chúng ta có cố
gắng dạy nhiều cho các em thì cũng chưa hẳn đã tốt cho các em, mà đôi khi còn
gây một tác động tiêu cực là làm các em hoang mang và không hiểu bài tốt. Nên
việc tìm ra một phương pháp học mới cho các em, nhằm giúp các em đỡ căng
thẳng, mệt mỏi và vẫn có thể nhớ bài lâu hơn, nhằm tạo sự hứng thú ham học cho
các em là một việc hết sức quan trọng và tối cần thiết.
1.3. Đối tượng nghiên cứu
Học sinh trường THPT Nga Sơn.
1
1.4. Phương pháp nghiên cứu
- Coi trọng tính chủ động, sáng tạo của học sinh trong giờ học.
- Lấy học sinh làm trung tâm, thay đổi hoạt động chủ yếu là thuyết trình
sang hoạt động đối thoại, giao tiếp với học sinh.
Để có được một hoạt động ngoại khóa như mục đích mong muốn đặt ra cần
có sự chuẩn bị kĩ về dự kiến, cách thức tổ chức, giao nhiệm vụ cho học sinh, tiến
trình tổ chức hoạt động
1.5. Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm
Phương pháp dạy học truyền thống lấy giáo viên làm trung tâm, giáo viên nói
những điều mình hiểu, mình biết cho học sinh phải nghe, phải ghi như cái máy.
Phương pháp dạy học hiện đại lấy học sinh làm trung tâm, giáo viên có vai trò
hướng dẫn chỉ đạo học sinh tiếp thu lĩnh hội kiến thức. Ưu điểm lớn nhất của
phương pháp này là học sinh phát triển tư duy ngôn ngữ, tư duy hình tượng, tư duy
logic và kĩ năng lập luận bảo vệ ý kiến quan điểm của mình. Học sinh vừa là đối
tượng vừa là chủ thể của hoạt động học. Giáo viên không chỉ có kiến thức chuyên
môn vững mà còn cần có năng lực sư phạm tốt, khéo léo trong việc xử lí tình
huống phát sinh trong giờ học.
Với hình thức hoạt động ngoại khóa theo chủ đề chủ điểm, GV không chỉ
lên lớp. Mục tiêu của hình thức này nhằm củng cố, khắc sâu những tri thức đã học
qua các môn học trên lớp, mở rộng, nâng cao hiểu biết cho học sinh về các lĩnh
vực đời sống xã hội, tăng vốn hoạt động thực tiễn… Hoạt động ngoại khóa cũng sẽ
hỗ trợ cho giáo dục nội khóa, góp phần phát triển và hoàn thiện nhân cách, bồi
dưỡng năng khiếu và tài năng sáng tạo của học sinh. Nội dung của giáo dục ngoại
khóa rất phong phú và đa dạng thể hiện qua các hình thức sáng tạo, thường xuyên
đổi mới đáp ứng được nhu cầu tiếp nhận của học sinh. Nhờ đó các kiến thức tiếp
thu được ở trên lớp có cơ hội được áp dụng, mở rộng thêm trên thực tế, đồng thời
có tác dụng nâng cao hứng thú học tập nội khóa.
Lâu nay trong trường phổ thông vẫn coi ngoại khóa là một hoạt động ngoài
giờ học, một hoạt động phụ, nằm ngoài quản lí chuyên môn. Cũng có quan niệm
cho rằng hoạt động ngoại khóa như một hình thức giải trí, được tổ chức theo một
hình thức chương trình trình diễn văn nghệ múa hát, chủ đề đơn giản, sơ sài về nội
dung, không chủ điểm, không mang tính giáo dục cao và càng không có khả năng
phát huy khả năng của HS (vì chỉ HS nào có năng khiếu mới được lựa chọn tham
gia và trình diễn năng khiếu của mình) nên thường gây tâm lí nhàm chán. Quan
điểm về hoạt động ngoại khóa như trên là không thỏa đáng, chưa thể hiện sự quan
tâm đúng mức cũng như lợi ích thiết thực của hoạt động này đối với việc ghi nhớ
kiến thức, nhạy bén trong nhận diện vấn đề và cả khả năng sáng tạo của HS trong
quá trình học tập.
Tháng 12/2015, PGS, Tiến sĩ Nguyễn Xuân Thành - Phó vụ trưởng Vụ giáo
dục trung học Bộ giáo dục trong chuyên đề bàn về đổi mới Giáo dục, trong quá
trình nói chuyện cùng cán bộ giáoviên các trường THPT trong huyện Yên Khánh
có nói về một hạn chế của phương pháp dạy hiện nay: đúng là có đổi mới, nhưng
mới chỉ là đổi mới về cách sử dụng phương tiện dạy học - từ bảng sang máy chiếu,
từ hình dung tưởng tượng đến quan sát trực quan bằng hình ảnh minh họa sinh
động; còn cơ bản vẫn là dạy theo cách cũ. Vẫn cứ bám sát vào SGK, nói những cái
trong SGK đã có, phần quan trọng nhất, đó là thực hành thì lại là về nhà tự làm nói vội vào lúc cuối giờ coi như dặn dò - thế là xong một tiến trình lên lớp. Đó là
một bất cập mà chúng ta đều trải qua trong quá trình giảng dạy. Vẫn tâm lí áp lực
cháy giáo án, đi thi phải tái hiện kiến thức nên chỉ chú trọng giảng tất cả kiến thức
thú tìm hiểu khám phá giá trị của môn Tin học.
- Chưa phát huy được khả năng sáng tạo, chủ động trong học tập do sự áp đặt
trong cách truyền thụ cũng như trong quá trình kiểm tra với phần phải tái hiện kiến
thức (thường học vẹt, học tủ).
- Việc vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các tình huống trong học tập
còn lúng túng, khó khăn.
Đối với giáo viên:
- Tương tác với học sinh ít nên không có cái nhìn đa chiều, đôi khi tự bằng
lòng với chính mình nên nhiều khi không có cơ hội nhìn lại mình để tự nâng cao
năng lực truyền đạt (phương pháp) cũng như năng lực về chuyên môn.
- Bài giảng trở thành giáo điều, khô khan, khó tiếp nhận.
4
- Giáo viên chưa có điều kiện bộc lộ hết nghiệp vụ sư phạm của mình, không
có điều kiện làm việc chung với cả tổ nhóm để nâng cao hiệu quả chuyên môn
cũng như trao đổi rút kinh nghiệm.
Hiện tượng đó phản ánh rõ một điều là dạy học và đánh giá học phần này hiện
nay còn khá nặng về lý luận, thiếu tính thiết thực. Vì vậy cần phải thay đổi nhận
thức về tính thiết thực của môn học đối với việc hình thành năng lực tổ chức hoạt
động giáo dục ở trường phổ thông cho học sinh
2.3.Các giải pháp thực hiện để giải quyết vấn đề
•
Coi trọng tính chủ động, sáng tạo của học sinh trong giờ học.
Lấy học sinh làm trung tâm, thay đổi hoạt động chủ yếu là thuyết trình
sang hoạt động đối thoại, giao tiếp với học sinh.
•
chuột vào số tương ứng, lập tức
câu hỏi sẽ hiện ra, và GV bấm
tính giờ với TG là 20s. Nếu HS trả
lời đúng, GV nhấp chuột vào
khung câu hỏi để xuất hiện câu trả
lời. Khi đó câu trả lời sẽ hiện ra
các chữ cái nằm trong các ô chữ
tương ứng. Sau đó GV nhấp lại
vào số hàng ngang tương ứng để
câu hỏi đó biến mất, để tiếp tục
cho câu hỏi ở hàng ngang tiếp
theo. Cứ như vậy cho đến khi hết
câu hỏi ở các hàng ngang thì
dừng.
-GV nêu thể lệ của trò chơi ở vòng
từng khối lớp khi nhấp chuột vào
slide
- GV chiếu màn hình của trò chơi
trên
- HS: Các tổ cử đại diện lên ngồi vào
đúng vị trí đã được quy định và
bước vào vòng thi thứ 1.
- HS: 4 em của 4 tổ sẽ lần lượt lựa
chọn câu hỏi và trả lời bằng cách
giơ tay trả lời câu hỏi. Nếu HS chọn
câu hỏi mà không có câu trả lời khi
đã hết thời gian thì nhường quyền
trả lời cho các em còn lại. Nếu các
em còn lại cũng không có câu trả lời
truyền thụ một chiều, rèn luyện tư duy sáng tạo, phát triển mở rộng kiến thức và
giáo dục học sinh một cách toàn diện. Có thể coi hoạt động ngoại khóa là hoạt
động có tính chất tích hợp - đúng với chủ trương hiện nay của Bộ giáo dục -đào
tạo, thậm chí là tích hợp cao hơn các dạng tích hợp khác vì nó tổng hợp được kiến
thức theo cả chiều rộng và bề sâu, tích hợp được nhiều kĩ năng trong một buổi
ngoại khóa: kết hợp giữa kiến thức lí thuyết với kinh nghiệm thực hành, trải
nghiệm trong thực tế; hình thức tổ chức đa đạng phát huy được nhiều năng lực của
HS với bộ môn và trong cả thực tiễn, năng lực tư duy sáng tạo, nhạy bén, hoạt
động tập thể, kĩ năng giải quyết tình huống… Mặt khác, hoạt động ngoại khóa môn
Tin học cũng giảm bớt lối thuyết trình dài dòng vốn vẫn sử dụng trong giờ học
chính khóa, tạo điều kiện cho GV chủ động về cách dạy, tạo nên những bài giảng
mang phong cách, dấu ấn riêng.
2.4.1.Với việc hình thành các năng lực cho HS
Năng lực giao tiếp, năng lực giải quyết tình huống thực tiễn: Môn Tin là một
môn học đặc thù, luôn gắn với thực tiễn và được ứng dụng trong thực tiễn nhiều
nhất, hình thành nhân cách, lối sống lành mạnh cho học sinh , giúp các em biết
cách giao tiếp trong các lĩnh vực của đời sống. Đó cũng là cơ sở để học tốt các
môn học khác: biết phân tích, phán đoán (các hình ảnh, các tín hiệu qua hình thức
của hoạt động ngoại khóa), có khả năng rút ra kết luận và suy luận một cách khoa
học, biết cách giải quyết có hiệu quả các tình huống trong học tập và cuộc sống.
Cũng trên nền tảng đó, HS có năng lực hành động, năng lực thích ứng, năng lực
giao tiếp và năng lực tự khẳng định. Nếu chỉ giảng dạy đơn điệu trên bục giảng
chính khóa thì học sinh chỉ được tiếp thu một chiều kiến thức mà không có cơ hội
trở thành chủ thể tiếp nhận với cảm quan cá nhân. Cần phải có hoạt động ngoại
khóa để tạo nên một hình thức dạy học trải nghiệm với những yếu tố vui mà có ích,
củng cố được kiến thức. Trên cơ sở đã trang bị những kiến thức lí thuyết cơ bản
trên lớp thì hoạt động ngoại khóa sẽ là cơ hội hiện thực hóa lí thuyết, là cơ hội
được tiếp xúc những thẩm mĩ có thật của môn văn với đúng đặc thù của nó.
Năng lực phát hiện vấn đề (nhận biết nhạy bén): Những câu hỏi khó, hóc búa
lôgic buộc HS phải tìm được không phải một mà nhiều cách tiếp cận, nhiều cách lí
Tóm lại: Hoạt động ngoại khoá có thể được coi như một trong các hình thức
để đánh giá học sinh theo quan điểm phát triển toàn diện và càng có ý nghĩa hơn
nếu các hoạt động ngoại khoá có tác động trở lại, giúp học sinh có thêm hứng thú,
niềm vui trong học tập môn tin học .Với những lý do trên, hoạt động ngoại khoá
nên được tổ chức gắn liền với quá trình học tập chính khóa để HS tham gia với
niềm say mê, tự nguyện, quan trọng nhất là thay đổi được cách tiếp nhận và thái độ
học đối với bộ môn.
Ngoài ra trong phạm vi là 1 lớp học thì sẽ không làm ảnh hưởng đến các lớp
khác với hình thức học nhóm như thế. Còn với nội dung của các tiết bài tập thì
giúp các em có lượng kiến thức gói gọn lại mà vẫn nhớ được bài tốt.
III. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
3.1.Kết luận
Hiệu quả xã hội của sáng kiến kinh nghiệm:
Khi hoạt động ngoại khóa được áp dụng vào thực tế giảng dạy môn Tin học
đem lại hiệu quả giáo dục rất lớn. Cụ thể là:
8
* Đối với học sinh:
- Được bồi dưỡng kiến thức sâu rộng về mọi lĩnh vực nhất là kiến thức về
khoa học Tự nhiên. Có ý thức tự học, tự bồi dưỡng kiến thức để phát triển tâm hồn,
nhân cách, trí tuệ.
- Được rèn luyện kĩ năng sống từ những bài học thiết thực trong cuộc sống
- Có khả năng thích nghi với những môi trường mời cũng như bước ra khỏi
thế giới nhỏ của bản thân, tự tin khám phá nhiều hơn về bản thân và cuộc sống.
điều quan trọng nhất mà mỗi học sinh học được là kiến thức về xã hội và sự nhạy
bén ở những hoàn cảnh khác nhau. Cũng chính từ hoạt động ngoại khóa phong phú
này, học sinh có cơ hội hoàn thiện nền tảng kiến thức vững chắc, nâng cao tính
sáng tạo, sự tự tin cũng như kĩ năng giải quyết vấn đề và nuôi dưỡng tâm hồn lành
mạnh, khỏe khoắn.
•
Được BGH nhất trí, ủng hộ từ khi mới bắt đầu hình thành ý tưởng
Chất lượng học sinh cả 3 khối đạt mức trung bình, ham học hỏi, tìm tòi,
thích sáng tạo và có khả năng thực hiện các nhiệm vụ được giao.
•
Cung cấp, giới thiệu những tư liệu cần thiết, liên quan đến hoạt động
giáo dục ngoài giờ lên lớp cho học sinh, tổ chức các buổi tuyên truyền giáo
dục ý thức chấp hành, tinh thần, thái độ và đề cao trách nhiệm và quyền lợi của
học sinh khi tham gia các hoạt động.
•
Cần có biện pháp kiểm tra, theo dõi, đánh giá kết quả, khen thưởng,
động viên kịp thời đối với những học sinh năng nổ, có trách nhiệm trong các
công việc được giao.
•
Vận động, thuyết phục, kích thích lòng nhiệt tình và sự say mê hoạt
động trong học sinh, đồng thời nghiêm khắc xử lý những đối tượng có hành vi
chây lười, làm ảnh hưởng đến hoạt động chung.
•
Làm cho các chương trình, nội dung ngoại khoá mang tính thiết thực, có
ích và có ý nghĩa thực tiễn đối với giáo viên và học sinh
•
Để đảm bảo thực hiện đầy đủ, đúng nội dung chương trình, ban chỉ đạo hoạt
động ngoại khóa (thầy cô giáo trong tổ bộ môn) kiến nghị cùng Ban lãnh đạo nhà
Đối với HS:
•
Có hứng thú, nhiệt tình và trách nhiệm khi tham gia ngoại khóa.
Có trình độ nhận thức tương đối để có thể trả lời được những câu hỏi
dạng tái hiện, cần có tư duy nhạy bén để giải đáp được chủ đề chính; có năng
lực sáng tạo. Có thái độ chủ động, tích cực trong việc tìm đọc các tác phẩm
của các tác giả GV đã hướng dẫn
•
Đối với giáo viên:
Cần có sự đầu tư công phu về nội dung và hình thức tổ chức: đa dạng và
phong phú, được diễn ra trong một không gian rộng, thời gian không bị bó hẹp.
•
•
Phải có sự nâng cao về nội dung của từng chủ đề qua các năm.
Có kế hoạch chuẩn bị lâu dài, không dồn ép, mức độ vừa phải để không
ảnh hưởng đến các hoạt động chính khóa.
•
Nội dung, cách thức tổ chức mang tính khoa học, thiết thực, có sức thu
hút, phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí, khả năng của HS.
•
Triển khai và thực hiện tổ chức cần có sự hỗ trợ của các bộ phận khác
nhau phụ trách từng mảng để hoạt động ngoại khóa diễn ra đúng kế hoạch và
XÁC NHẬN CỦA
THỦ TRƯƠNG ĐƠN VỊ
Nga Sơn ngày 25 tháng 5 năm 2017
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của
mình viết không sao chép nội dung
của người khác.
Người thực hiện
Mai Phương Diệp
12
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 SGK Tin học lớp 10. Chương trình giáo dục phổ thông môn Tin học Nxb Giáo
dục.
2. SGK Tin học lớp 11. Chương trình giáo dục phổ thông môn Tin học Nxb Giáo
dục
3 SGK Tin học lớp 12. Chương trình giáo dục phổ thông môn Tin học Nxb Giáo
dục
4.Giáo trình powerpoint 2010 Tiếng việt.
13