XUẤT HUYẾT TIÊU HÓA
DO VỠ TĨNH MẠCH THỰC QUẢN
Nguyễn Đăng Sảng, Bs. Cao cấp
Trưởng khoa Tiêu hóa Bv. Thống nhất


NỘI DUNG
1.
2.
3.
4.
5.

Tóm tắt nội dung chính
Dịch tễ học.
Xử trí cấp cứu XHTH.
Phòng ngừa xuất huyết tái phát.
Phòng ngừa khi chưa xuất huyết.


TÓM TẮT NỘI DUNG CHÍNH (1)
• BN xơ bị dãn TMTQ lớn
– Nguy cơ XHTH 25 -35%.
– Nguy cơ tử vong: 30 -50%.
– Tử vong phụ thuộc:

• Tình trạng bệnh, độ nặng XH.


Tóm tắt nội dung chính (2)


• Kết hợp ĐT nội soi với thuốc chẹn thụ thể beta
– Thuận lợi phòng ngừa tái phát XH ở BN nguy cơ cao.

• Khi thất bại điều trị
– Đặt stent hệ thống cửa (TIPS)
– Phẫu thuật nối cửa chủ, ghép gan.


DỊCH TỄ HỌC
1. XHTH ở BN xơ gan
-

50% xơ gan do rượu

-

bị dãn TMTQ trong 2 năm.

70 - 80% bị dãn TMTQ trong 10 năm.


Dịch tễ học (2)

• TM thực quản dãn to
25 -30% bị XH.

• Khả năng cứu sống
Ở lần đầu tùy thuộc thái độ xử trí.
Nguy cơ tái phát XHTH 65 -70% trong 6 tháng.


– Truyền máu, ổn định huyết động học.


Xử trí cấp cứu XHTH (2)

• Cứu sống ngay
– Bảo vệ đường thở
Với BN nặng hoặc hôn mê gan.
– Kháng sinh để giảm nguy cơ nhiễm trùng:
•Cấy máu trước,
•Chọc dò cổ chướng, xét nghiệm.
– Octreotid cho ngay trước nội soi.


Xử trí cấp cứu XHTH (3)

• Xử trí ban đầu (3)
• 2.Nội soi cấp cứu
– Chỉ tiến hành khi đủ máu truuyền.
– Tiến hành ngay khi dã cứu sống BN.
– Nội soi để xác định vị trí, mức độ dãn TMTQ.


Xử trí XHTH cấp cứu (4)
ĐiỀU TRỊ NỘI SOI

• Chích xơ và thắt vòng cao su.
– Có lợi trong xứ trí XHTH cấp tính
– Thắt vòng cao su thành công 80% - 90%,
ít biến chứng.

2.Các thuốc gốm có:
vasopressin, nitroglycerin, somatostatin,
octreotide,vapreotide, terlipressin.
*


Điều trỊ bằng thuốc (2 )

Vasopressin
Kiểm soát XH 50% bn.
Tác dụng phụ: NMCT, TMT.
Tái phát XH 45%bn.
Truyền TM 0,1-0,4 U/phút.


Điều trị bằng thuốc (3)
• Kết hợp vasopressin (VASO) với
nitroglycerin
– Kiểm soát XH tốt hơn chỉ dùng vasopressin.
– Nitroglycerin giảm tác dụng phụ vasopressin.

• Somatostatin
– Truyền TM khởi đầu 250-500microg,
– tiếp theo 250-500microg/g
– Kiểm soát XH 60-80% bn
– Ít tác dụng phụ.


Điều trị bằng thuốc (4)
• Octreotide

Biến chứng: hít dịch, bị ngạt thở.
Không nên giữ bóng >24 giờ
– Vì nguy cơ hoại tử thực quản.


XỬ TRÍ KHI DÙNG THUỐC THẤT BẠI
1. Nối cửa chủ trong gan (TIPS)
2. Thành công của TIPS
90-95% bn, giảm tỷ lệ tử vong ngay.

3. Biến chứng TIPS
XH tái phát, hôn mê gan.

4. Phẫu thuật nối cửa chủ
Tiến hành sớm (12 giờ chẩn đoán)
Kết quả tốt
nhưng không chấp nhận rộng rãi.


PHÒNG NGỪA XUẤT HUYẾT TÁI PHÁT
•
•
•
•
•

Nội soi điều trị
Dùng thuốc.
Kết hợp nội soi và thuốc.
TIPS.