BÀI KIỂM TRA HẾT MÔN

Môn học: QUẢN TRỊ HÀNH VI TỔ CHỨC

VỀ TÍNH CÁCH VÀ HÀNH VI CƯ XỬ CỦA BẢN THÂN
1. Giới thiệu
Trong khuôn khổ của môn học Quản trị hành vi tổ chức thuộc Chương trình đào tạo
thạc sỹ Quản trị kinh doanh Quốc tế (GaMBA), có nhiều nội dung được giới thiệu
cùng với việc đánh giá kết quả thu nhận của các học viên. Việc hoàn thành bài kiểm
tra hết môn Quản trị hành vi tổ chức dưới dạng một báo cáo “Về tính cách bản thân
cùng các hành vi cư xử của bạn” là cột mốc đánh dấu đầu tiên về thành quả lao động
đạt được trong những bước đi ban đầu vừa qua của các học viên đang theo học
Chương trình. Bên cạnh đó, nó cũng cung cấp những thông tin quan trọng ban đầu về
các học viên. Thông qua đó Ban tổ chức khóa học sẽ hiểu rõ hơn về năng lực, sở
trường cũng như tính cách của học viên để từ đó sẽ bố trí, sắp xếp và điều chỉnh những
trọng tâm nội dung bài giảng một cách phù hợp.
Cuộc sống con người ta ai cũng muốn có hạnh phúc, ai cũng muốn có được sự
thành đạt. Nhưng tại sao có người này thành công, người khác lại không? Qua thời
gian trải nghiệm cuộc sống, tôi nhận thấy một điều là sự thành công của mỗi con
người phụ thuộc rất nhiều vào kỹ năng sống của họ. Ví dụ thực tế là hồi tôi học đại
học, có nhiều bạn trong lớp hồi đó học cũng bình thường trong khi kết quả học tập của
một số bạn khác tốt hơn nhiều, nhưng sau này khi ra cuộc sống họ lại rất thành công
1


Môn học: Quản trị Hành vi tổ chức

trong sự nghiệp. Bản thân tôi suy nghĩ mình là người cũng có trách nhiệm và mong
muốn góp phần xây dựng hay tạo ra một điều gì đó trong cuộc sống gia đình hay cơ
quan. Tuy nhiên thực tế cho thấy điều đó không chỉ tùy thuộc vào năng lực và nghề
nghiệp của mình mà nó còn tùy thuộc tính cách cùng các hành vi ứng xử cá nhân với


Trong quá trình nghiên cứu, báo cáo sử dụng các phương pháp tổng hợp,
phương pháp phân tích và phương pháp so sánh. Những phương pháp này giúp cho
bài viết có được những thông tin, cách đánh giá đầy đủ, toàn diện nhưng đồng thời
cũng có điều kiện đi sâu phân tích, so sánh để trình bày được rõ nội dung, bản chất của
vấn đề được nêu lên.
2. Về tính cách và hành vi cư xử của bản thân
2.1. Mười điểm ghi nhận tính cách cá nhân
Người hướng ngoại thường lạc quan, nhiệt tình. Là người dễ gần, dễ giao lưu
và thích thú với giao tiếp xung quanh, tôi thuộc người hướng ngoại; nhiệt huyết; kín
đáo, trầm lặng không phải là tính cách bản thân. Việc tham gia các hoạt động chung
cùng mọi người, cùng tập thể giúp cho tôi có sự rộng mở không chỉ về kiến thức mà cả
những kinh nghiệm sống. Trong những mối quan hệ đó, mặc dù tôi luôn là người thể
hiện thiện chí, nhiệt tình nhưng không phải bao giờ, lúc nào cũng nhận được những sự
ủng hộ, đánh giá cao mà nhiều khi còn gặp phải những tình huống, kết quả hoàn toàn
ngược lại với mong muốn. Nghĩa là bản thân gặt hái được cả những kết quả tốt và bài
học xấu, trong đó có cả việc xảy ra những tình huống chỉ trích, tranh luận.
Tại cơ quan tôi đang làm việc, chuyện ganh đua giữa các đồng nghiệp với nhau
không phải là chuyện hiếm trong các hoạt động hàng ngày. Bình thường, điều đó vô
hại và đôi khi thậm chí còn là động lực thúc đẩy tinh thần làm việc trong đơn vị.
Nhưng khi có một đồng nghiệp có những hành vi cư xử không công bằng và có những
hành vi “không đẹp” thì rất dễ xảy ra những cuộc tranh luận, thậm chí công kích nhau
kịch liệt. Gặp những tình huống đó, mặc dù tôi không ngại việc đối thoại trực tiếp với
những người đồng nghiệp đó nhưng cũng chưa bao giờ tranh luận vô bổ, đặc biệt là
qua e-mail; bởi lẽ nội dung e-mail do vắn tắt nên rất có thể bị người khác hiểu sai hoặc
được dùng làm bằng chứng để chống đối lại mình. Mặt khác tôi cũng không tìm cách
biến nó thành cuộc tranh luận cá nhân vì tôi nghĩ công sở là nơi mà mọi người cùng
đến để làm việc cho cơ quan và trách nhiệm của mỗi người phải làm cho môi trường
làm việc đó được lành mạnh. Đa số nhiều người không kiềm chế được sự tức giận khi
bị đồng nghiệp có những hành vi cư xử “không đẹp” và bản thân họ sau đó đều cảm

gia đình luôn làm người ta phải dành hầu như toàn bộ thời gian, sức lực để giải quyết
hậu quả. Điều này sẽ làm chúng ta quên mất mình đang tìm kiếm cái gì và mục đích
thực sự của cuộc đời mình là gì. Do vậy việc dành thời gian suy nghĩ và sắp xếp các
công việc thực sự quan trọng nhất đối với chúng ta sẽ giúp giải thoát khỏi những
vướng mắc không đáng có, dành thời gian cho việc hoàn thành những mục tiêu thiết
yếu nhất. Nếu không làm như vậy chúng ta sẽ không có thời gian để thực hiện tất cả
4


Môn học: Quản trị Hành vi tổ chức

cùng một lúc cũng như rất ít công việc bạn làm đạt được hiệu quả cao. Dù bạn là một
cái mỏ năng lượng với đầy sức mạnh thì cũng đến lúc tài nguyên trong đó cũng bị cạn
kiệt. Việc khai thác, sử dụng hợp lý nguồn tài nguyên quý giá này tôi nghĩ mình sẽ
phải học chưa biết đến bao giờ mới hết.
Mọi người đều biết trong mỗi con người đều chứa đựng những sức mạnh tiềm
ẩn, giúp họ vượt qua khó khăn, trở ngại trong cuộc sống, nó giúp cho đứa trẻ bị ngã
biết tự đứng dậy để đứng vững và đi trên đôi chân của mình trong suốt cuộc đời. Vậy
thì sức mạnh tiềm ẩn trong mỗi con người là gì, nó nằm ở đâu? Câu hỏi này không dễ
trả lời song chúng ta có thể tự mình tìm hiểu phần nào thông qua các phương pháp
đánh giá tính cách cá nhân.
2.2. Đánh giá tính cách cá nhân
Nguồn năng lượng thể hiện định hướng tự nhiên qua tính cách mỗi con người
đều có hai mặt: Một mặt hướng ra thế giới bên ngoài của hành động, của sự nhiệt tình,
con người và sự vật; một mặt kia lại hướng vào bên trong của bản thể suy nghĩ, mối
quan tâm, sức sáng tạo và sự tưởng tượng. Đây là hai mặt khác biệt nhưng tạo nên bản
chất con người, làm nên tính cách mỗi người trong xã hội là hướng ngoại (E) hay
hướng nội (I).
Suy nghĩ, suy xét trước khi hành động là sự thể hiện tính trật tự, có kế hoạch
trong công việc, cũng như những ứng xử trước những quan hệ xã hội diễn ra hàng

quan nhiều hơn. Có thể cũng do ảnh hưởng nghề nghiệp nên trong các hoạt động
thường ngày tôi luôn quan tâm đến các thông tin rành mạch, cụ thể và không thích
phải phán đoán khi thông tin chưa rõ ràng.
Các hoạt động phán xét của não bộ vừa có mang tính lý trí, vừa mang cảm tính.
Phần lý trí (T) của bộ não chúng ta thực hiện phân tích thông tin một cách tách bạch,
khách quan. Nó hoạt động dựa trên các nguyên tắc đáng tin cậy, rút ra và hình thành
kết luận một cách hệ thống. Nó là bản chất luận lý của mỗi người chúng ta. Trong khi
đó phần cảm tính (F) của bộ não chúng ta rút ra kết luận một cách cảm tính và chút
nào đó hành xử mang tính thiếu công minh, dựa vào sự thích hay không thích. Đó là
bản chất cảm tính của con người. Việc hành xử của mỗi người dựa trên tính cách lý trí
hay cảm tính là rất khác nhau. Bản thân tôi có đặc điểm suy nghĩ thiên về lý trí, luôn
có sự nhường nhịn trong việc xử lý các mâu thuẫn như một phần tự nhiên và bình
thường trong mối quan hệ giao tiếp hàng ngày. Sự nhường nhịn đòi hỏi phải kiểm soát
được những cảm xúc, nhiều khi gây ảnh hưởng bất lợi. Nếu một người biết kiểm soát
được cảm xúc của mình sẽ dễ có sự đồng cảm, chia xẻ với người khác. Tuy nhiên phải
nhận thấy rằng đây là bài học khó.
6


Môn học: Quản trị Hành vi tổ chức

Thông thường mọi người đều sử dụng cả hai quá trình đánh giá (suy nghĩ và
cảm xúc) và lĩnh hội (ghi nhận và cảm nhận) để tổ chức thông tin, đưa các ý kiến, ra
các quyết định, triển khai hành động và thu xếp cuộc sống của mình. Phong cách đánh
giá (J) tiếp cận thế giới bên ngoài với một kế hoạch và mục tiêu tổ chức lại những gì
xung quanh, chuẩn bị kỹ càng, ra quyết định và hướng tới sự chỉn chu, hoàn thành.
Trong khi đó phong cách lĩnh hội (P) đón nhận thế giới bên ngoài như nó vốn có và
sau đó đón nhận và hòa hợp, mềm dẻo, kết thúc mở và đón nhận các cơ hội mới và
thay đổi kế hoạch. Tuy nhiên thực tế mọi người thường có phản ứng hành xử một cách
tự nhiên hoặc theo cách đánh giá hoặc theo cách lĩnh hội, tạo nên phong cách riêng

đó phát triển đều cần có sự tôn trọng, chia xẻ. Bản chất tự nhiên của con người là luôn
thích sống tự do hơn tự giác. Song nếu sự tự do đó ảnh hưởng không tốt đến người
khác là không thích hợp, bản thân cũng khó có thể được hưởng hạnh phúc trọn vẹn.
Hạnh phúc luôn là điều quan trọng nhất nhưng cũng xuất phát từ những điều bình
thường, nhỏ nhất trong cuộc sống./.

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Biết người biết mình. Trần Thị Quyên. NXB Thanh niên. 2008.
2. Cuộc sống thay đổi khi chúng ta thay đổi. Andrew Matthews. NXB Văn hóa Thông
tin (bản dịch tiếng Việt.2005).
3. Nghệ thuật xử thế và hòa giải trong đời sống hàng ngày. Kỳ Anh. NXB Đà Nẵng.
2005.
4. Vươn đến sự hoàn thiện. Zig Ziglar. NXB trẻ (bản dịch tiếng Việt. 2008).
5. Một số bài viết về Nhận thức và Giá trị trên trang Web chungta.com.vn.

8


Môn học: Quản trị Hành vi tổ chức

BIG 5
Mười điểm ghi nhận tính cách cá nhân
Một số tính cách cá nhân (có thể đúng hoặc không đúng với bạn) được liệt kê trong
bảng dưới đây. Hãy đánh dấu vào các ô tương ứng bên cạnh mỗi câu để thể hiện sự
đồng ý hay không đồng ý của bạn với nó. Bạn nên đánh dấu thể hiện sao cho các mức
độ của mỗi tính cách phù hợp nhất với mình ngay cả khi có một tính cách khác phù
hợp hơn nó.
1 = Cực kỳ phản đối
2 = Rất phản đối
3 = Phản đối

7

√
√
√
√

một con người phóng
khoáng
6. Kín đáo, trầm lặng
7. Cảm thông, nồng ấm
8. Thiếu ngăn nắp, bất cẩn
9. Điềm tĩnh, cảm xúc ổn

4

√
√
√
√
√
√

9


Môn học: Quản trị Hành vi tổ chức

MBTI
Tính cách cá nhân – Bản đánh giá học viên bắt đầu ở đây:

•

 Nghĩ/ suy xét trước, rồi mới hành

 Thường cởi mở và được khích lệ

Thường cần một khoảng "thời gian
riêng tư" để tái tạo năng lượng

•

Được khích lệ từ bên trong, tâm hồn

bởi con người hay sự việc của thế

đôi khi như "đóng lại" với thế giới

giới bên ngoài

bên ngoài

 Tận hưởng sự đa dạng và thay đổi
trong mối quan hệ con người
Chọn điều phù hợp

nhất:

•

Thích các mối quan hệ và giao tiếp một

Các đặc điểm trực giác

Tinh thần sống với Hiện Tại, chú

•

ý tới các cơ hội hiện tại
•

•

•

chú ý tới các cơ hội tương lai

 Sử dụng các giác quan thông

•

ra/ khám phá các triển vọng mới

giải pháp mang tính thực tiễn

là bản năng tự nhiên

Tính gợi nhớ giàu chi tiết về

•

 Tính gợi nhớ nhấn mạnh vào

Chọn điều phù hợp
nhất:

Sử dụng trí tưởng tượng và tạo

thường và tự động tìm kiếm các

nghiệm trong quá khứ
•

Tinh thần song với Tương Lai,

Giác quan (S)

Trực giác (N)

Q3. Việc hình thành sự Phán xét và lựa chọn nào là tự nhiên nhất? Phần Lý trí (T) của
bộ não chúng ta phân tích thông tin một cách TÁCH BẠCH, khách quan. Nó hoạt động dựa

11


Môn học: Quản trị Hành vi tổ chức

trên các nguyên tắc đáng tin cậy, rút ra và hình thành kết luận một cách hệ thống. Nó là bản
chất luận lý của chúng ta. Phần Cảm tính (F) của bộ não chúng ta rút ra kết luận một cách
CẢM TÍNH và chút nào đó hành xử mang tính thiếu công minh, dựa vào sự thích/ không
thích, ảnh hưởng tới những thứ khác, và tính nhân bản hay các giá trị thẩm mỹ. Đó là bản
chất cảm tính của chúng ta. Trong khi mọi người sử dụng hai phương tiện này để hình thành
nên kết luận, mỗi chúng ta đều có xu hướng thiên lệch về một cách nào đó vậy nên khi chúng

 Tìm kiếm sự đồng thuận và ý kiến tập thể
một cách tự nhiên

Dễ dàng đưa ra các phân tích
giá trị và quan trọng

Nhạy cảm một cách tự nhiên với nhu cầu và
phản ứng của con người.

và nhiệm vụ cần phải hoàn
•

Tự động sử dụng các cảm xúc cá nhân và ảnh

•

 Chấp nhận mâu thuẫn như

Không thoải mái với mâu thuẫn; có phản ứng
tiêu cực với sự không hòa hợp.

một phần tự nhiên và bình
thường trong mối quan hệ của
con người
Chọn điều phù hợp nhất:

Lý trí (T)

Cảm tính (F)



 Tập trung vào hành động hướng công

tính.

việc; hoàn thành các phần quan trọng

•

•

Thích đa nhiệm, đa dạng, làm và chơi
kết hợp

trước khi tiến hành.
•

Thoải mái tiến hành công việc mà

Làm việc tốt nhất và tránh stress khi cách

•

 Thoải mái đón nhận áp lực về thời

xa thời hạn cuối.

hạn; làm việc tốt nhất khi hạn chót tới

 Sử dụng các mục tiêu, thời hạn và chu