BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT
TRƯỜNG ĐẠI HỌC LÂM NGHIỆP
NGUYỄN QUỐC DŨNG
GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ
CÁN BỘ - CÔNG CHỨC CẤP XÃ TẠI HUYỆN
MỎ CÀY BẮC, TỈNH BẾN TRE
LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ
Đồng Nai, 2014
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT
TRƯỜNG ĐẠI HỌC LÂM NGHIỆP
NGUYỄN QUỐC DŨNG
GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ
CÁN BỘ - CÔNG CHỨC CẤP XÃ TẠI HUYỆN
MỎ CÀY BẮC, TỈNH BẾN TRE
CHUYÊN NGÀNH: KINH TẾ NÔNG NGHIỆP
MÃ SỐ: 60.62.01.15
Đặc biệt tôi bày tỏ sự biết ơn sâu sắc đến Thầy TS. Nguyễn Phúc Thọ đã
tận tình hướng dẫn, chỉ bảo và giúp đỡ trong suốt quá trình thực hiện luận văn.
Tôi xin trân trọng cảm ơn phòng Nội vụ huyện Mỏ Cày Bắc, Trung tâm bồi
dưỡng chính trị huyện Mỏ Cày Bắc, UBND xã Phước Mỹ Trung, UBND xã
Thành An, chi Cục Thống kê Huyện Mỏ Cày Bắc, phòng Tài nguyên và Môi
trường huyện Mỏ Cày Bắc đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cung cấp số liệu, tài
liệu giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này.
Xin chân thành cám ơn lãnh đạo các cấp trên địa bàn Huyện Mỏ Cày Bắc
cũng như các cán bộ lãnh đạo trong hệ thống Công đoàn đã cho tôi có được
những bài học kinh nghiệm thực tế quý giá trong công tác cán bộ .
Xin chân thành cảm ơn tới gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp, đã
quan tâm động viên, giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện nghiên cứu đề tài.
Tuy nhiên, dù có nhiều cố gắng nỗ lực, song luận văn không tránh khỏi
thiếu sót và hạn chế .Vì vậy,Tôi kính mong nhận được sự góp ý chỉ bảo của các
thầy cô giáo và sự chia sẻ của các bạn đồng nghiệp.
Xin chân thành cảm ơn!
Đồng Nai, Ngày 4 Tháng 5 Năm 2014
Tác Giả
Nguyễn Quốc Dũng
iii
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN .....................................................................................................i
LỜI CẢM ƠN...........................................................................................................ii
MỤC LỤC .......................................................................................................... iii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT ...................................................................... vi
DANH MỤC BẢNG ...............................................................................................vi
2.2.1. Chọn điểm nghiên cứu ......................................................................... 43
2.2.2. Phương pháp thu thập tài liệu .............................................................. 43
2.3. Phương pháp xử lý thông tin...................................................................... 44
2.3.1. Phương pháp xử lý thông tin định lượng .............................................. 44
2.3.2. Phương pháp xử lý thông tin định tính: ............................................... 45
Chương 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN .............................46
3.1. Thực trạng đội ngũ cán bộ cơ sở (cấp xã) của huyện Mỏ Cày Bắc ......46
3.1.1. Cơ cấu giới tính và độ tuổi .................................................................. 46
3.1.2. Thời gian công tác và thời gian giữ chức vụ hiện tại ............................ 47
3.1.3. Theo trình độ ........................................................................................ 48
3.1.4 Ý kiến đánh giá của người dân................................................................. 52
3.1.5. Nhận xét, đánh giá của cán bộ lãnh đạo cấp huyện về cán bộ công chức
cấp xã............................................................................................................... 65
3.1.6. Đánh giá của cơ sở đào tạo, bồi dưỡng. ................................................ 67
3.1.7. Ý kiến của cán bộ cơ sở ........................................................................ 71
3.2. Những giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao chất lượng cán bộ cơ sở cấp xã
tại huyện Mỏ Cày Bắc ...........................................................................................77
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ..............................................................................93
1. Kết luận ...............................................................................................................93
2. Kiến nghị .............................................................................................................95
PHỤ LỤC ..............................................................................................................102
v
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Từ viết tắt
Nội dung từ thể hiện
Hội đồng nhân dân
HTCT
Hệ thống chính trị
LĐNT
Lao động nông thôn
LĐTB&XH
Lao động thương binh và xã hội
MTTQ
Mặt trận tổ quốc
PTNT
Phát triển nông thôn
TNCS HCM
Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh
UBND
Ủy ban nhân dân
vii
DANH MỤC BIỂU ĐỒ
Tên
Trang
Biểu đồ 3.1: Cơ cấu cán bộ công chức cơ sở theo độ tuổi .......................................... 44
Biểu đồ 3.2: Cơ cấu cán bộ công chức cơ sở của huyện Mỏ Cày Bắc
theo thâm niên công tác...............................................................................................45
viii
DANH MỤC HÌNH HỘP
Tên
Trang
Hình 1: Hệ số hồi quy .................................................................................................61
Hộp 3.1 Ý kiến của học viên tham gia lớp học ...........................................................71
Hộp 3.2 Chế độ đối với học viên ................................................................................74
Hộp 3.3 Ý thức học viên .............................................................................................75
Hộp 3.3 Tác dụng của các lớp đào tạo, bồi dưỡng......................................................75
1
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Đất nước ta đang tiến hành công cuộc đổi mới, thực hiện công nghiệp hoá,
92/2009/NĐ – CP, vấn đề đánh giá thực trạng, chất lượng đội ngũ cán bộ công
chức cấp xã, cơ cấu và tình hình sử dụng là rất cấp thiết. Việc đánh giá này sẽ
làm cơ sở cho các cấp lãnh đạo đưa ra định hướng và giải pháp cụ thể nhằm bố
trí, sử dụng hợp lý, có giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức
cấp xã, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ mới.
Xuất phát từ một nền nông nghiệp truyền thống lâu đời, huyện Mỏ Cày
Bắc tỉnh Bến Tre không ngừng phát triển, góp phần chung cùng các huyện,
thành phố trong tỉnh đã và đang tạo ra bước ngoặt mới, tạo nền tảng vững chắc
để tỉnh Bến Tre phát triển. Trong giai đoạn đẩy nhanh, đẩy mạnh CNH-HĐH đất
nước hiện nay, vấn đề phát triển nông nghiệp, nông thôn, nông dân còn bộc lộ
nhiều bất cập. Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến những bất cập đó là
năng lực lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện của hệ thống chính trị còn chưa
đáp ứng được yêu cầu phát triển. Khả năng tham mưu, đề xuất, cụ thể hoá chủ
trương, chính sách của Đảng, Nhà nước và của tỉnh ở một số cơ sở còn yếu;
nhận thức của các cấp, các ngành đối với nông nghiệp, nông thôn và nông dân
còn hạn chế, bệnh quan liêu, xa dân có biểu hiện tăng. Một số cơ chế, chính sách
thực hiện thiếu nhất quán, thiếu đồng bộ. Đặc biệt là đội ngũ cán bộ cơ sở còn
thiếu năng lực cũng như chuyên môn về nông nghiệp, nông thôn.
Xuất phát từ thực tế trên tôi tiến hành nghiên cứu đề tài:
“Giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ - công chức cấp xã tại
huyện Mỏ Cày Bắc, tỉnh Bến Tre” mong muốn góp phần nâng cao chất
lượng đội ngũ cán bộ cấp xã tại huyện Mỏ Cày Bắc nói riêng cũng như đội
ngũ cán bộ cấp xã trên toàn tỉnh Bến Tre nói chung.
4
2. Mục tiêu nghiên cứu
* Mục tiêu tổng quát
Đánh giá thực trạng đội ngũ cán bộ cơ sở cấp xã trên địa bàn huyện Mỏ Cày
Bắc của tỉnh Bến Tre, trên cơ sở phân tích thực trạng chất lượng cán bộ cấp xã
lực lãnh đạo, tổ chức và điều hành hoạt động trong phạm vi quyền hạn; thái độ
và tinh thần trách nhiệm;
+ Đối với đội ngũ công chức thực thi nghiệp vụ: xem xét khả năng và kỹ
năng thực hiện; thái độ và tinh thần trách nhiệm với công việc.
- Phân tích và đánh giá tính hợp lý trong việc sử dụng cán bộ công chức cấp
xã. Xác định những năng lực, kỹ năng còn yếu và thiếu; chỉ ra những tồn tại hạn
chế trong quá trình đào tạo, bồi dưỡng CBCC cấp xã.
Phạm vi không gian
Đề tài nghiên cứu chọn huyện Mỏ Cày Bắc địa bàn khảo sát, trong huyện
có 13 xã có những đặc điểm tương tự nhau về hoạt động bồi dưỡng cán bộ cơ sở
nên tôi chọn điểm 1 xã Phước Mỹ Trung - xã Phước Mỹ Trung (đô thị loại 5) là
trung tâm phát triển kinh tế - xã hội của huyện đồng thời cũng là nơi có điều
kiện kinh tế - xã hội phát triển nhất huyện; là khu vực có giao thông đi lại thuận
tiện, có điều kiện cho giao lưu buôn bán và phát triển ngành dịch vụ và 1 xã – xã
Thành An - là khu vực thuần nông, điều kiện kinh tế - xã hội còn gặp nhiều khó
khăn.
Phạm vi thời gian
- Thời gian nghiên cứu: Tài liệu được thu thập từ năm 2010 - 2012
- Số liệu thứ cấp: Thu thập số liệu , báo cáo từ năm 2010 - 2012
- Số liệu sơ cấp: Nghiên cứu, khảo sát, tổng hợp, phân tích nắm bắt tình hình
liên quan đến chất lượng cán bộ cơ sở trên địa bàn huyện đến năm 2012.
6
Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỂN GIẢI PHÁP NÂNG CAO
CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CÔNG CHỨC CẤP XÃ
HUYỆN MỎ CÀY BẮC
1.1. Cơ sở lý luận
1.1.1. Một số khái niệm về quan điểm cơ bản về cán bộ và công tác cán bộ
+ Quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lê Nin về cán bộ và công tác cán bộ
bộ là những người đem chính sách của Đảng và Nhà nước giải thích cho dân
hiểu và thi hành, đồng thời đem tình hình của dân chúng báo cáo với Đảng và
Nhà nước hiểu rõ để đặt chính sách cho đúng”
Bác Hồ rất quan tâm đến công tác đào tạo, bồi dưỡng sử dụng và đề bạt cán
bộ. Công tác cán bộ có vai trò rất quan trọng, nó tạo nên đội ngũ cán bộ đáp ứng
yêu cầu nhiệm vụ của từng thời kỳ cách mạng. Công tác cán bộ của Đảng gồm
nhiều công việc, có thể gọi mỗi công việc là một phần của công tác cán bộ.
Trong tác phẩm “sửa đổi lối làm việc” Bác chỉ ra rằng công tác cán bộ gồm
những công việc chủ yếu như: Huấn luyện cán bộ; dạy cán bộ và dùng cán bộ;
lựa chọn cán bộ, cách đối với cán bộ; chính sách cán bộ... Theo Bác Hồ, công
tác “Huấn luyện cán bộ là công việc gốc của Đảng” và Bác rất quan tâm đến
tiêu chuẩn cán bộ, theo Bác người cán bộ phải có đức, có tài, “có đức mà không
có tài thì làm việc gì cũng khó, có tài mà không có đức là người vô dụng”, phẩm
chất đạo đức và năng lực công tác không thể thiếu mặt nào. Đảng ta muốn có
đội ngũ cán bộ tốt phải đào tạo, huấn luyện để cán bộ có lòng trung thành với sự
nghiệp cách mạng, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, có mối quan hệ chặt chẽ
với quần chúng nhân dân, có tinh thần tập thể, có ý thức kỷ luật và phải thể hiện
ở các mặt cần kiệm, liêm chính, chí công, vô tư. Bác Hồ chỉ ra rằng công tác đào
tạo cán bộ phải làm thường xuyên, liên tục và lâu dài, không phải chỉ làm vài ba
tháng hoặc vài ba năm.
+ Quan điểm của Đảng ta về cán bộ và công tác cán bộ.
Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX và lần thứ X đã chỉ rõ: Mục tiêu của công
8
tác cán bộ là xây dựng được đội ngũ cán bộ đồng bộ và có chất lượng mà nòng
cốt là đội ngũ cán bộ chủ chốt của các ngành, các cấp ở cơ sở. Một trong những
tiêu chuẩn của đội ngũ cán bộ hiện nay là phải có kiến thức, có phẩm chất đạo
đức tốt, có năng lực tổ chức tốt các khâu công việc trong công cuộc đổi mới, có
tinh thần học tập để không ngừng nâng cao trình độ lý luận, trình độ chuyên
Chất lượng của đội ngũ cán bộ, công chức là chỉ tiêu tổng hợp chất lượng
của từng cán bộ, công chức cấp xã. Đối với đội ngũ cán bộ, công chức chính
quyền cấp xã, muốn xác định chất lượng cao hay thấp ngoài việc đánh giá phẩm
chất đạo đức phải có hàng loạt chỉ tiêu đánh giá trình độ năng lực và sự tín
nhiệm của nhân dân địa phương. Chẳng hạn, các lớp đào tạo huấn luyện đã qua;
bằng cấp (kể cả ngoại ngữ, tin học) về chuyên môn, kỹ thuật, quản lý nhà nước,
pháp luật,…; độ tuổi; thâm niên công tác,… Chất lượng của đội ngũ cán bộ,
công chức còn được đánh giá dưới góc độ khả năng thích ứng, xử lý các tình
huống phát sinh của người cán bộ, công chức đối với công vụ được giao. Công
vụ là một hoạt động gắn liền với công chức, là một loại lao động đặc thù để thực
hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước; thi hành pháp luật - đưa pháp luật vào đời
sống; quản lý và sử dụng có hiệu quả công sản và ngân sách Nhà nước phục vụ
nhiệm vụ chính trị.
Từ những góc độ khác nhau nêu trên, có thể đưa ra khái niệm chất lượng đội
ngũ cán bộ chính quyền cấp xã nhý sau: Chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức
chính quyền cấp xă là chỉ tiêu tổng hợp đánh giá phẩm chất đạo đức, trình độ,
năng lực và khả năng thích ứng, thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ được giao của họ.
Để đánh giá đúng thực trạng và xác định các giải pháp nâng cao chất
lượng đội ngũ cán bộ, công chức chính quyền cấp xã cần phải xác định rõ những
10
tiêu chí đánh giá chất lượng đội ngũ cán bộ, cũng như hiểu rõ những yếu tố tác
động đến chất lượng của đội ngũ cán bộ, công chức chính quyền cấp xã.
1.1.3 Những tiêu chí đánh giá chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức chính
quyền cấp xã
+ Về phẩm chất đạo đức
Đây là phẩm chất rất quan trọng đối với đội ngũ cán bộ, công chức chính
quyền cấp xã, nó là cái "gốc" của người cán bộ. Người cán bộ phải có đầy đủ
đạo đức cách mạng thì mới có đủ điều kiện để phục vụ nhân dân, phục vụ Tổ
- Trình độ học vấn là một chỉ tiêu hết sức quan trọng phản ánh chất lượng
của cán bộ, công chức và có tác động mạnh mẽ tới quá trình phát triển kinh tế xã
hội. Trình độ học vấn cao tạo khả năng tiếp thu và vận dụng một cách nhanh
chóng những tiến bộ khoa học kỹ thuật vào thực tiễn
- Trình độ chuyên môn là sự hiểu biết, khả năng thực hành về chuyên môn
nào đó, nó biểu hiện trình độ được đào tạo ở các trường trung học chuyên
nghiệp, cao đẳng, đại học và sau đại học, có khả năng chỉ đạo quản lý một công
việc thuộc một chuyên môn nhất định. Do đó trình độ chuyên môn của đội ngũ
cán bộ, công chức được đo bằng: Tỷ lệ cán bộ, công chức có trình độ sơ cấp,
trung cấp, cao đẳng, đại học.
- Trình độ lý luận chính trị là mức độ đạt được trong hệ thống những kiến
thức lý luận về lĩnh vực chính trị, lĩnh vực giành và giữ chính quyền, bao gồm
các kiến thức về quyền lực chính trị, đảng phái chính trị, đấu tranh chính trị,…
Hệ thống kiến thức này trang bị và củng cố lập trường giai cấp, lập trường quan
12
điểm của Đảng lãnh đạo là Đảng Cộng sản Việt Nam. Nó giúp cho mỗi cán bộ,
công chức cấp cơ sở có quan điểm và lập trường đúng đắn trong quá trình thực
hiện nhiệm vụ của mình. Trình độ lý luận chính trị được biểu hiện thông qua các
chỉ tiêu: Tỷ lệ cán bộ, công chức có trình độ lý luận chính trị sơ cấp, trung cấp,
cao cấp.
- Trình độ quản lý nhà nước của đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã đóng
vai trò quan trọng trong công tác tổ chức hoạt động của chính quyền cấp xã, bao
gồm các chỉ tiêu:
+ Số lượng cán bộ, công chức chưa qua bồi dưỡng về quản lý nhà nước
+ Số lượng cán bộ, công chức đã qua bồi dưỡng về quản lý nhà nước
Tóm lại, đây là những kiến thức cơ bản mà một người cán bộ, công chức nói
chung hoạt động trong lĩnh vực quản lý nhà nước trong hệ thống cơ quan nhà nước
cần phải có để có thể thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ của mình theo yêu cầu của
Tóm lại: Một đội ngũ cán bộ, công chức chính quyền cấp xã có chất lượng
là đội ngũ có phẩm chất chính trị, đạo đức cách mạng, có trình độ năng lực và có
khả năng vận dụng đường lối, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước
một cách có hiệu quả nhất nhằm nâng cao đời sống kinh tế, văn hóa, xã hội của
nhân dân tại địa phương góp phần xây dựng một xã hội công bằng, dân chủ, văn
minh.
* Cán bộ, công chức
Cán bộ, công chức: Theo Điều 4 Luật số: 22/2008/QH12 Luật cán bộ công
chức được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XII, kỳ họp
thứ 4 thông qua ngày 13 tháng 11 năm 2008 quy định:
1. Cán bộ là công dân Việt Nam, được bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ chức
14
vụ, chức danh theo nhiệm kỳ trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà
nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, ở tỉnh, thành phố trực thuộc trung
ương (sau đây gọi chung là cấp tỉnh), ở huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh
(sau đây gọi chung là cấp huyện), trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách
nhà nước.
2. Công chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch,
chức vụ, chức danh trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ
chức chính trị - xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơ quan, đơn vị
thuộc Quân đội nhân dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp,
công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân mà không
phải là sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp và trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của
đơn vị sự nghiệp công lập của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức
chính trị - xã hội (sau đây gọi chung là đơn vị sự nghiệp công lập), trong biên
chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước; đối với công chức trong bộ máy
lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập thì lương được bảo đảm từ quỹ
lương của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật.
Các tiêu chuẩn cụ thể đối với từng cán bộ chuyên trách và cán bộ công
chức cấp xã đã được quy định tiêu chuẩn cụ thể tại quy định này.
* Những yếu tố ảnh hưởng đến đội ngũ cán bộ cơ sở cấp xã
Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến đội ngũ cán bộ cơ sở trong đó có những yếu
tố chính là:
Thứ nhất: Các yếu tố ảnh hưởng đến số lượng
+ Dân số: Dân số của mỗi địa phương liên quan đến nhiều mặt của hoạt
động kinh tế - xã hội của địa phương đó như vậy cũng ảnh hưởng tới công tác
quản lý của cán bộ cơ sở.
+ Đặc điểm của địa phương: Nếu địa phương là xã, phường, thị trấn ở
vùng đồng bằng, miền núi, vùng cao, vùng sâu, vùng xa, hải đảo cũng được quy
định số lượng cán bộ cơ sở là khác nhau.
Theo Nghị định số 121/2003/NĐ-CP quy định số lượng cán bộ chuyên trách,