TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA GIÁO DỤC MẦM NON

NGUYỄN THÙY TRANG

TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG
CHO TRẺ MẪU GIÁO LỚN LÀM QUEN
VỚI CHỮ CÁI BẰNG ỨNG DỤNG
PHẦN MỀM POWERPOINT 2010
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành: Phát triển ngôn ngữ
Ngƣời hƣớng dẫn khoa học:
ThS. VŨ THỊ TUYẾT

HÀ NỘI - 2017


LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành đề tài này em xin tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới cô giáo
hƣớng dẫn khóa luận ThS. Vũ Thị Tuyết đã tận tình giúp đỡ em trong suốt
quá trình thực hiện khóa luận.
Em xin chân thành cảm ơn quý thầy cô trong khoa Giáo dục Mầm non Trƣờng Đại học Sƣ phạm Hà Nội 2 đã tạo điều kiện cho em hoàn thành khóa
luận này.
Hà Nội, tháng 4 năm 2017
Sinh viên thực hiện

Nguyễn Thùy Trang


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi, có sự hỗ trợ của

cho trẻ mẫu giáo lớn làm quen với chữ cái ..................................................... 39
1.3 Tiểu kết chƣơng 1...................................................................................... 40
Chƣơng 2. QUY TRÌNH TỔ CHỨC CHO TRẺ MẪU GIÁO LỚN LÀM
QUEN VỚI CHỮ CÁI BẰNG ỨNG DỤNG PHẦN MỀM
POWERPOINT 2010 VÀ MỘT SỐ GIÁO ÁN MINH HỌA ................... 42
2.1 Quy trình thiết kế bài giảng điện tử trong tổ chức hoạt động cho trẻ mẫu
giáo lớn làm quen với chữ cái ......................................................................... 42
2.1.1 Quy trình thiết kế hoạt động tổ chức cho trẻ mẫu giáo lớn làm quen với
chữ cái ............................................................................................................. 42
2.1.2. Quy trình thiết kế giáo án điện tử bằng phần mềm PowerPoint 2010 .. 45


2.2 Giáo án minh họa ...................................................................................... 46
2.3. Tiểu kết chƣơng 2..................................................................................... 66
Chƣơng 3. MỘT SỐ BIỆN PHÁP ỨNG DỤNG HIỆU QUẢ PHẦN MỀM
POWERPOINT 2010 TRONG TỔ CHỨC CHO TRẺ MẪU GIÁO LỚN
LÀM QUEN VỚI CHỮ CÁI ........................................................................ 67
3.1 Nguyên tắc đề xuất biện pháp ................................................................... 67
3.1.1 Đảm bảo tính mục đích .......................................................................... 67
3.1.2 Đảm bảo khơi dậy sự tò mò, lòng ham học hỏi ở trẻ ............................. 68
3.1.3 Đảm bảo kích thích và phát huy tính chủ động, sáng tạo ở trẻ .............. 69
3.2 Biện pháp ứng dụng hiệu quả phần mềm PowerPoint 2010 trong việc tổ
chức cho trẻ mẫu giáo lớn làm quen với chữ cái ............................................ 70
3.2.1 Tìm hiểu kĩ mục tiêu, nội dung từng bài dạy chữ cái và đặc điểm riêng
của chữ cái ....................................................................................................... 70
3.2.2. Lựa chọn các nội dung, hình ảnh phù hợp để đƣa vào bài giảng điện tử.. 72
3.2.3 Tham khảo các bài giảng điện tử, cách soạn bài giảng điện tử và cách
thiết kế các trò chơi bằng phần mềm PowerPoint 2010.................................. 74
3.2.4 Luyện tập soạn giáo án điện tử và dạy thử thƣờng xuyên ..................... 78
3.3 Tiểu kết chƣơng 3...................................................................................... 79

học tập, lòng ham hiểu biết và tƣ duy sáng tạo của trẻ. Tuy nhiên, việc ứng

1


dụng phần mềm này vào thiết kế bài giảng điện tử trong tổ chức các hoạt
động nói chung cũng nhƣ trong việc cho trẻ làm quen với chữ cái nói riêng
còn chƣa thực sự hiệu quả. Nguyên nhân có thể là bắt nguồn từ việc tiếp cận
công nghệ còn hạn chế, trình độ tin học chƣa cao hoặc có thể do giáo viên
ngại chuẩn bị vì mất nhiều thời gian. Tổ chức các hoạt động nói chung cũng
nhƣ cho trẻ làm quen với chữ cái nói riêng rất cần những hình ảnh trực quan
minh họa. Bởi trẻ mầm non thì học qua trực quan, học qua những hình ảnh cụ
thể nhất và hình ảnh sinh động thì lại luôn gây đƣợc sự chú ý của trẻ, góp
phần hình thành kiến thức một cách tự nhiên và bền vững nhất. Vì vậy, nếu
vận dụng một cách hợp lý phần mềm PowerPoint 2010 vào thiết kế bài giảng
điện tử sẽ tạo đƣợc hiệu quả cao trong việc tổ chức các hoạt động có chủ đích
cũng nhƣ cho trẻ làm quen với chữ cái.
Từ những lí do trên, tôi đã mạnh dạn chọn cho mình đề tài “Tổ chức
hoạt động cho trẻ mẫu giáo lớn làm quen với chữ cái bằng ứng dụng
phần mềm PowerPoint 2010”.
2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
Tổ chức hoạt động cho trẻ mẫu giáo lớn làm quen với chữ cái là một
nội dung quan trọng nằm trong mục tiêu chung của giáo dục mầm non. Nó là
nội dung cấp thiết cũng nhƣ là đòi hỏi của xã hội khi trẻ chuẩn bị bƣớc vào
lớp một - biết các chữ cái tiếng Việt. Chính vì mức độ quan trọng của có mà
từ xƣa tới nay đã có rất nhiều tác giả nghiên cứu việc dạy học chữ cái cho trẻ
mẫu giáo lớn cũng nhƣ các biện pháp, phƣơng pháp dạy học chữ cái.
Ở Việt Nam từ sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, vấn đề về ngôn
ngữ, việc phát triển ngôn ngữ cũng nhƣ dạy chữ cái tiếng Việt đã đƣợc quan
tâm hơn. Một số hội nghị khoa học ở Trung ƣơng cũng nhƣ các địa phƣơng đã

cứu về các phƣơng pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo. Hầu hết các
tác giả đều quan tâm tới đặc điểm chữ cái tiếng Việt, đƣa ra chƣơng trình dạy
học chữ cái cho trẻ mẫu giáo lớn, thời lƣợng thực hiện chƣơng trình cho trẻ
làm quen với chữ cái tiếng Việt,… Tuy nhiên theo nhận định của tôi thì mỗi

3


công trình của một tác giả lại nghiên cứu từng khía cạnh khác nhau về chữ cái
tiếng Việt nhƣng chƣa tác giả nào nghiên cứu việc ứng dụng phần mềm
PowerPoint 2010 vào dạy học chữ cái cho trẻ mẫu giáo lớn. Chính vì lí do này
mà tôi quyết tâm theo đuổi nghiên cứu đề tài “Tổ chức hoạt động cho trẻ
mẫu giáo lớn làm quen với chữ cái bằng ứng dụng phần mềm
PowerPoint 2010”.
3. Mục đích nghiên cứu
- Nghiên cứu hoạt động cho trẻ làm quen với chữ cái và đặc điểm, ƣu
thế, khả năng ứng dụng phần mềm PowerPoint 2010 vào thiết kế bài giảng
cho trẻ làm quen với chữ cái.
- Đề xuất biện pháp sử dụng hiệu quả phần mềm PowerPoint 2010
trong dạy học chữ cái.
4. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn của việc cho trẻ làm quen với chữ
cái bằng ứng dụng phần mềm PowerPoint 2010
- Thiết kế mẫu bài giảng điện tử trong việc cho trẻ làm quen với chữ cái
bằng ứng dụng phần mềm PowerPoint 2010
- Đề xuất biện pháp sử dụng hiệu quả phần mềm PowerPoint 2010
trong dạy học chữ cái.
5. Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu
5.1 Đối tƣợng nghiên cứu: Tìm hiểu việc tổ chức hoạt động cho trẻ
làm quen với chữ cái bằng ứng dụng phần mềm PowerPoint 2010.

(chữ cái tiếng Việt tạo nên từ cơ sở chữ Hán). Chữ Hán và chữ Nôm tồn tại
trong thời kì phong kiến, có phạm vi sử dụng hạn chế. Chữ Hán là văn tự
chính thức trong giao dịch hành chính, giáo dục và nhiều lĩnh vực khác (văn,
sử, địa lí,…) dƣới các triều đại vua chúa Việt Nam hay chính quyền đô hộ của
Trung Quốc. Tuy vậy, chữ Hán lại không thể ghi hết tên ngƣời, tên địa
phƣơng, tên núi, các loại sản vật của Việt Nam bởi một số khuôn hình ngữ âm
tiếng Việt không tìm thấy trong tiếng Hán. Sau đó, chữ Nôm ra đời. Tuy đƣợc
coi là chữ Quốc ngữ nhƣng chƣa bao giờ chữ Nôm thực hiện đƣợc chức năng
ngôn ngữ của một quốc gia thống nhất. Chữ Nôm chỉ dựa vào cấu tạo chữ
Hán để ghi âm tiếng Việt, mang tính chủ quan của ngƣời sáng tạo và sử dụng.
Do đó chữ Nôm không thống nhất về cách viết, có nhiều chữ khó hiểu.
Chữ cái tiếng Việt hiện nay có nguồn gốc ở chữ viết một số ngôn ngữ ở
châu Âu bởi sự giống nhau ở một bộ chữ cái La tinh (nhƣ chữ Pháp, chữ Ý,
chữ Bồ Đào Nha…), đƣợc du nhập vào nƣớc ta từ đầu thế kỉ XVII nhằm phục
vụ cho việc giảng đạo Thiên Chúa và đó chính là chữ Quốc ngữ. Tiến trình
của chữ Quốc ngữ từ khi khởi đạo đến khi hoàn tất là cả một quãng thời gian
dài gần hai thế kỉ gồm bốn chặng chính:
1. Thời kì sơ khai, phôi thai của chữ Quốc ngữ (1620 - 1631) với các
tài liệu viết tay của J. Roiz (1621), Gaspar Luis (1626), Alexandre De Rhodes

6


(1625), Antonio De Fontes (1626), Francisco Buzomi (1626) và cuốn sách
của Christopho Borri (1631).
2. Thời kì hình thành chữ Quốc ngữ (1631 - 1648) với những thƣ từ và
tài liệu của Alexandre De Rhodes (1631, 1636, 1644, 1647), của Gaspard’
Amaral (1632, 1637) và hai tài liệu viết tay khác (1645, 1648). Ngoài ra có
thể kể đến một số chữ Quốc ngữ dùng để phiên âm chữ Nôm trong 40 tác
phẩm viết tay bằng chữ Nôm do G. Maiorica biên tập từ 1634 - 1640

đảm bảo sự tƣơng ứng 1:1 giữa các âm và chữ, tức là mỗi chữ cái, các âm
tiếng Việt đều rời, có cấu tạo đơn giản nên việc đánh vần không phức tạp lắm.
Trong dạy học vần, việc dạy viết (nhất là những âm tiết đầu) có một số khó
khăn nhất định do cấu tạo hệ thống chữ cái tiếng Việt còn tồn tại một số bất
hợp lí:
Thứ nhất, một ghi âm bằng nhiều con chữ. Ví dụ:
Âm /k/ ghi âm bằng ba con chữ: c, k, q
Âm /i/ ghi âm bằng hai con chữ: i, y
Âm /ɣ/ ghi âm bằng hai con chữ: g, gh
Âm /ŋ/ ghi âm bằng hai con chữ: ng, ngh
Âm /ie/ ghi âm bằng bốn con chữ: ia, ie, ya, ye
Âm /uo/ ghi âm bằng hai con chữ: uô, ua
Âm /wɣ/ ghi âm bằng hai con chữ: ƣơ, ƣa.
Thứ hai, một chữ dùng để ghi nhiều âm. Ví dụ:
Chữ g biểu thị âm /ɣ/ (ghế,…), khi lại biểu thị âm /z/ (gì, gìn…).
Chữ a chủ yếu dùng để biểu thị âm /a/ nhƣng đứng trƣớc u và y lại là âm tiết
biểu thị âm /ă/. Còn trong tổ hợp tổ hợp ia thì a biểu thị yếu tố thứ hai của
nguyên âm đôi /ie/, trong tổ hợp của ua thì a biểu thị yếu tố thứ hai của
nguyên âm đôi /uo/
Chữ o chủ yếu dùng để biểu thị nguyên âm /ɔ/ nhƣng khi đứng ngay sau a, e
với tƣ cách là âm cuối thì biểu thị âm đệm /u / (heo, mao,…).

8


Thứ ba, ghép nhiều con chữ để biểu thị một âm nhƣ các trƣờng hợp sau: ch,
tr, ng, ngh, nh, ph, th.
Mặc dù vậy nhƣng có thể khẳng định rằng chữ viết tiếng Việt có cấu
tạo khá đơn giản cũng nhƣ có tính thống nhất cao nên việc dạy chữ cái đối với
trẻ mẫu giáo ở Việt Nam có thể giải quyết trong vòng ba tới bốn tháng. Hiện

Điều ấy có ý nghĩa rất lớn trong việc hình thành kĩ năng tiền đọc và phát triển
kĩ năng đọc của trẻ sau này. Không những thế, ở các giờ ôn tập lại về các chữ
cái đã học, trẻ còn đƣợc cô giáo hƣớng dẫn dùng bút để tô nét của chữ cái.
Việc này không những giúp trẻ đƣợc khắc sâu hơn biểu tƣợng về chữ cái,
hình thành các kĩ năng tiền viết nhƣ: cầm bút, rèn luyện cử động của cổ tay,
ngón tay. Qua đó hình thành ở trẻ các phẩm chất đạo đức nhƣ sự kiên trì, lòng
quyết tâm, tính kỉ luật… làm cơ sở hình thành nhân cách trẻ sau này.
1.1.2.2 Nội dung chương trình tổ chức hoạt động làm quen với chữ cái cho trẻ
mẫu giáo lớn
Các chƣơng trình cho trẻ mẫu giáo lớn làm quen với chữ cái đều thống
nhất ở nội dung cho trẻ làm quen với 29 chữ cái là: a, ă, â, b, c, d, đ, e, ê, g, h, i,
k, l, m, n, o, ô, ơ, p, q, r, s, t, u, ƣ, v, x, y; không dạy trẻ các chữ viết thuộc về các
nguyên âm đôi nhƣ: uô, ƣơ, iê, các chữ ghép nhƣ: ph, ng, th, ch, tr, nh, kh…
Khi dạy trẻ mẫu giáo lớn, 29 chữ cái sẽ đƣợc phân thành các nhóm chữ cái
đồng dạng:
Nhóm 1: o, ô, ơ
Nhóm 2: a, ă, â
Nhóm 3: e, ê
Nhóm 4: u, ƣ
Nhóm 5: i, t, c
Nhóm 6: b, d, đ
Nhóm 7: m, n, l
Nhóm 8: h, k

10


Nhóm 9: p, q
Nhóm 10: g, y
Nhóm 11: x, s

2010 đƣợc phát triển lên từ phiên bản 2007. Đƣợc bổ sung nhiều tính năng
mới, có thể nói PowerPoint 2010 vƣợt trội hơn hẳn so với PowerPoint 2007
về cả sự phong phú lẫn tiện lợi mang tới cho ngƣời dùng. Tuy nhiên, những
ngƣời đã sử dụng thành thạo hoặc những ngƣời mới bắt đầu tìm hiểu
PowerPoint đều phải học qua cách sử dụng chƣơng trình này.
Dƣới đây là một số tính năng mới mà chúng ta gặp khi sử dụng phiên bản
PowerPoint 2010:
- Các Tab và Ribbon
PowerPoint 2010 xây dựng Ribbon có các nút lệnh đồ họa dễ nhận biết
đƣợc chia thành nhiều Tab (ngăn) thay cho hệ thống thực đơn đổ xuống trƣớc
đây. Mỗi Tab giống nhƣ một thanh công cụ với các nút lệnh và danh sách
lệnh cho ngƣời dùng lựa chọn sử dụng.
Các Tab không dễ tùy biến dễ nhƣ các thanh công cụ ở các phiên bản
trƣớc, nhƣng PowerPoint 2010 có thêm một thanh công cụ gọi là Quick
Access Toolbar (QAT - thanh công cụ truy cập nhanh) giúp ngƣời dùng có
thể tùy biến và gắn thêm các nút lệnh thƣờng dùng một cách nhanh chóng và
dễ dàng. Bạn có thể thêm vào QAT bất kỳ nút lệnh nào bằng cách nhấp chuột
phải vào nó và chọn Add to Quick Access Toolbar.
Ribbon xuất hiện thêm ngăn Transition giúp việc áp dụng hiệu ứng
chuyển từ slide này sang silde nhanh chóng và thuận tiện hơn. Ngoài ra, nút
Minimize the Ribbon giúp cho ngƣời dùng dễ dàng phóng to hay thu gọn
Ribbon.

Hình 1: Ribbon được tổ chức lại

12


- Ngăn File thay cho nút Office
Ngăn File chứa các lệnh liên quan đến bài thuyết trình đang soạn thảo

Hình 4: Chèn video từ các nguồn trên mạng
- Thêm nhiều hiệu ứng độc đáo cho hình ảnh
Với PowerPoint 2010, ngƣời dùng có thể sử dụng nhiều hiệu ứng mỹ
thuật khác nhau cho hình ảnh để trình chiếu mà không cần phải thông qua các
phần mềm chỉnh sửa.

14


Hình 5: Hiệu ứng màu sắc của hình ảnh

Hình 6: Hiệu ứng sáng tối của hình ảnh
- Xóa các phần không cần thiết trong hình
Một tính năng mới đƣợc bổ sung trong phiên bản PowerPoint 2010
chính là cho phép loại bỏ hình nền của các hình ngay trong chƣơng trình.

15


Hình 7: Loại bỏ nền hình
- Nhiều hiệu ứng chuyển Slide mới
PowerPoint 2010 có thêm nhiều hiệu ứng chuyển slide mới, đặc biệt là
các hiệu ứng 3-D đẹp mắt và sinh động.

Hình 8: Hiệu ứng chuyển slide
- Tạo file PDF chỉ bằng một cú nhấp chuột: ƣu điểm của Office 2010 so với
Office 2007 chính là không phải cài đặt thêm bất cứ tiện ích hỗ trợ nào mà
vẫn có thể lƣu tài liệu dƣới dạng PDF chỉ bằng một cú nhấp chuột. Để thực
hiện tạo file PDF ta vào File/Save&Send/Creat PDF/XPS Document.


Hình 9: Paste Options

17


Nhận xét:
PowerPoint 2010 có rất nhiều cải tiến so với PowerPoint 2007 và
PowerPoint 2003 nhƣ: Bổ sung nhiều hiệu ứng chuyển slide độc đáo; hỗ trợ
định dạng hình ảnh với hiệu ứng sinh động, nhúng/chèn video linh hoạt hơn
và nhiều tính năng vƣợt trội khác nhƣ: tạo file PDF đơn giản hơn, bổ sung
chức năng xem trƣớc tài liệu khi thiện hiện cắt/dán…
1.2.1.3 Các thành phần trên cửa sổ chương trình của PowerPoint 2010
- Giao diện của PowerPoint 2010 đƣợc thiết kế vô cùng khoa học giúp
cho ngƣời dùng dễ dàng học và sử dụng. Các thành phần trên cửa sổ
PowerPoint 2010 nhƣ sau:

Hình 10: Các thành phần trên cửa sổ PowerPoint 2010
- Thanh tiêu đề (Title bar): thể hiện tên của chƣơng trình đang chạy là
PowerPoint 2010 và tên của bài trình diễn hiện hành. Nếu cửa sổ chƣa toàn
màn hình thì ta có thể dùng chuột kéo Title bar để di chuyển cửa sổ.

18


- Ribbon: Chức năng của Ribbon là sự kết hợp của thanh thực đơn và các
thanh công cụ, đƣợc trình bày trong các ngăn (tab) chứa nút và danh sách lệnh.
+ File: Chứa các lệnh nhƣ lƣu một file thuyết trình PowerPoint, mở
một file PowerPoint mới, đóng một file PowerPoint đang sử dụng hoặc chứa
lệnh in PowerPoint hoặc các tùy chọn Options trong PowerPoint...
+ Ngăn Home: Chứa các nút lệnh thƣờng xuyên sử dụng trong quá

+ Ngăn Slide Show: Chuẩn bị các thiết lập cho bài thuyết trình trƣớc khi
trình diễn, tùy biến về mặt nội dung của bài thuyết trình trong các tình huống

20