PHONG CÁCH LÃNH ĐẠO CỦA CEO
JACK MA VÀ CÔNG TY ALIBABA MỤC
LỤC

CHƯƠNG 1: LỜI MỞ ĐẦU
1.1. Lý do chọn đề tài
Từ một giáo viên tiếng Anh không có một chút hiểu biết về công nghệ thông
tin, vậy mà sau 15 năm khởi nghiệp với công ty mua bán trực tuyến Alibaba, Jack Ma
- Mã Vân đã trở thành người giàu nhất Trung Quốc và nằm trong danh sách 100 tỷ
phú giàu nhất thế giới với khối tài sản khổng lồ lên tới 41 tỷ đô la Mỹ. Người ta biết
đến Alibaba như một tập đoàn thương mại điện tử hàng đầu tại Trung Quốc, một biểu
tượng mới của nền kinh tế thế giới. Thế nhưng, ít ai biết được đằng sau thành công
của Alibaba là cả một hành trình lập nghiệp gian lao với những ý tưởng táo bạo và
một tầm nhìn xa đi trước thời đại của Jack Ma.
Sự thành công mà Jack Ma có được ngày hôm nay chính là nhờ sự táo bạo và
thức thời. Ông đã nhìn thấy tương lai của ngành Internet ở Trung Quốc và đã can đảm
dấn thân khám phá. Trong suốt quá trình ấy, dù phải đối mặt với nhiều gian nan, thử
thách nhưng điều quan trọng nhất là ông không bao giờ bỏ cuộc. Chính những nỗ lực
của ông đã làm nên tên tuổi Tỷ phú Jack Ma ngày hôm nay. Vì vậy, nhóm em đã chọn
đề tài “Phong cách lãnh đạo của CEO Jack Ma và công ty Alibaba” với mong
muốn được tìm hiểu sâu hơn nghệ thuật lãnh đạo của ông.
2


1.2. Mục tiêu nghiên cứu
Phân tích và làm rõ phong cách lãnh đạo của Jack Ma tại công ty Alibaba để rút
ra những đặc trưng trong phong cách lãnh đạo của Jack Ma, qua đó nhận thấy quá
trình đi đến thành công của ông. Từ những phân tích đó, chúng ta đưa ra những bài
học quý giá từ ông Jack Ma.
1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Lãnh đạo là "tổ chức một nhóm những người để đạt mục tiêu chung". Những
nhà nghiên cứu về lãnh đạo đã đưa ra những lí thuyết bao gồm những đặc điểm,
những sự tác động qua lại do các yếu tố bên ngoài, chức năng, ứng xử, tầm nhìn và giá
trị, uy tín, và trí thông minh, cùng với nhiều thứ khác. Người mà mọi người sẽ tuân
theo phải có khả năng hướng dẫn hoặc định hướng cho người khác.
Lãnh đạo là chỉ đường, vạch lối, nhìn xa trông rộng, hướng tới mục tiêu cuối
cùng.
Lãnh đạo là người đề ra chủ trương, đường lối, quan tâm đến vấn đề chiến
lược, mục tiêu lâu dài.
2.1.2. Khái niệm phong cách lãnh đạo
Phong cách lãnh đạo của một cá nhân là dạng hành vi người đó có thể thực
hiện các nỗ lực ảnh hưởng tới hoạt động của những người khác theo nhận thức của đối
tượng. Phong cách lãnh đạo là cách thức làm việc của nhà lãnh đạo gồm hệ thống các
dấu hiệu đặc trưng của hoạt động của nhà lãnh đạo, được quy định bởi các đặc điểm
nhân cách của họ. Phong cách lãnh đạo được coi như một nhân tố quan trọng trong
quản lý, nó không chỉ thể hiện tính khoa học và tổ chức mà còn thể hiện tài năng, chí
hướng và nghệ thuật chỉ huy của người lãnh đạo. Mỗi nhà quản trị đều có một phong
cách lãnh đạo riêng, không có phong cách lãnh đạo nào là tốt nhất cho mọi tình huống
quản trị, điều quan trọng là nhà quản trị biết cách vận dụng phong cách lãnh đạo tuỳ
thuộc vào mỗi tình huống cụ thể.
2.2. Các phong cách lãnh đạo cơ bản
2.2.1. Phong cách lãnh đạo chuyên quyền
Đây là phong cách lãnh đạo được đặc trưng bằng việc tập trung mọi quyền lực
vào một mình người lãnh đạo, họ quản lý bằng ý chí của mình, trấn áp ý chí và sáng
kiến của mọi thành viên trong tập thể. Lãnh đạo chuyên quyền là người thích ra lệnh,
quyết đoán, ít có lòng tin ở cấp dưới. Họ thúc đẩy nhân viên làm việc bằng đe doạ,
trừng phạt là chủ yếu. Ưu điểm của phong cách lãnh đạo này là người lãnh đạo giải
quyết công việc nhanh chóng, triệt để và thống nhất, nắm bắt được thời cơ, cơ hội
kinh doanh. Ngoài ra, phong cách lãnh đạo này đảm bảo quyền lực của nhà lãnh đạo.
Tuy nhiên, nhược điểm của phong cách này là không phát huy tính sáng tạo của nhân

những quyết định được đưa ra đó. Họ xem vai trò của họ chỉ là người giúp đỡ các hoạt
động của thuộc cấp bằng cách cung cấp thông tin và hành động như một đầu mối liên
hệ với môi trường bên ngoài. Người lãnh đạo phân tán quyền ra quyết định cho cấp
dưới và dành cho cấp dưới mức độ tự do cao. Ưu điểm của phong cách lãnh đạo tự do
là tạo ra môi trường làm việc “mở” trong nhóm, trong tổ chức. Mỗi thành viên đều có
khuynh hướng trở thành chủ thể cung cấp nhưngý tưởng, ý kiến để giải quyết những
vấn đề quan trọng do thực tiễn đặt ra. Nhược điểm của phong cách lãnh đạo này đó là
dễ tạo ra tâm lý buồn chán cho người lãnh đạo, dẫn tớitùy tiện, lơ là công việc. Ngoài
ra, trong phong cách này nhân viên ít tin phục lãnh đạo, người lãnh đạo có thể vắng
mặt thường xuyên.
Trên đây là 3 phong cách lãnh đạo cơ bản của nhà quản trị, qua đó thấy được
rằng không có một phong cách lãnh đạo nào là phongcách sử dụng tối ưu, việc sử
dụng phong cách nào đó phụ thuộc vào những điều kiện và hoàn cảnh cụ thể. Vì vậy,
các nhà quản trị cần kết hợp được cả 3 phong cách lãnh đạo nhằm phát huy được ưu
điểm và khắc phục được nhược điểm để thành một nhà quản trị giỏi.
Với các nhà lãnh đạo tài năng, họ xây dựng cho bản thân một phong cách chủ
đạo nhưng vẫn sử dụng các phong cách còn lại một cách linh hoạt. Ngược lại, các nhà
lãnh đạo yếu kém về năng lực luôn có xu hướng chỉ gắn bó với một phong cách duy
nhất và phong cách đó thường là lãnh đạo chuyên quyền.

5


2.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến việc lựa chọn phong cách.
Từ việc nghiên cứu các dạng phong cách lãnh đạo ta thấy mỗi phong cách lãnh
đạo có những đặc trưng riêng, có những điểm mạnh và hạn chế riêng. Khó có thể tìm
thấy một phong cách lãnh đạo trong cùng một hoàn cảnh, ngay cả đối với phong cách
lãnh đạo dân chủ đã được rất nhiều nhà lãnh và nhân viên đánh giá cao. Điều này cho
thấy nhà quản trị cần biết lựa chọn đúng phong cách lãnh đạo đối với từng hoàn cảnh
hay tình huống cụ thể. Việc lựa chọn phong cách lãnh đạo còn phụ thuộc vào nhiều

 Thứ nhất, là tùy thuộc vào cá tính của mỗi vị lãnh đạo sẽ là nguyên nhân làm người
lãnh đạo định hướng riêng. Ví dụ như người tự tin, quyết đoán, dám nghĩ, dám làm,
dám chịu trách nhiệm với tập thể, họ sẽ chọn phong cách độc đoán, ra mệnh lệnh. Còn
người nào sẵn sang lắng nghe ý kiến của quần chúng, tôn trọng và muốn phát huy tính
sáng tạo của quần chúng thì họ sễ thiên về hướng dân chủ.
 Thứ hai, là phụ thuộc vào chính định hướng giá trị của mỗi các nhân. Sự lựa chọn
một phong cách lãnh đạo là phản ánh các các giá trị cá nhân, niềm tin, lý tưởng của cá
nhân mà người lãnh đạo gắn bó.
 Thứ ba, là phụ thuộc vào năng lực của mỗi cá nhân người lãnh đạo. Năng lực là
những phẩm chất tâm lý cá nhân giúp cho họ hoạt động đạt hiệu quả nhất định. Năng
lực ảnh hưởng đến việc đề ra chiến lược, vạch ra mục tiêu, phương pháp lãnh đạo và
ảnh hưởng đến phong cách và uy tín người lãnh đạo.
 Thứ tư, là môi trường hoạt động ảnh hưởng lớn đến phong cách của họ. Nếu môi
trường tốt họ sẽ phát huy sáng tạo khả năng vốn có của mình.
 Thứ năm, là về mối quan hệ, đối tượng của hoạt động quản lý, tình huống trong quá
trình hoạt động…là những yếu tố ảnh hưởng đến cách nhìn của người lãnh đạo và đi
theo một chiều hướng nhất định.

7


CHƯƠNG 3: PHONG CÁCH LÃNH ĐẠO CỦA JACK MA TẠI CÔNG TY
ALIBABA
3.1. Sơ lược về tiểu sử của Jack Ma
Tỷ phú Jack Ma là một doanh nhân người Trung Quốc. Ông còn có tên Mã Vân
(tiếng Trung Quốc: 马马; sinh 10 tháng 9 năm 1964). Ông là người sáng lập và chủ tịch
điều hành của Tập đoàn Alibaba, một gia đình của các doanh nghiệp dựa trên Internet
rất thành công. Ông là doanh nhân Trung Quốc đại lục đầu tiên xuất hiện trên trang
bìa của tạp chí Forbes.
Tỷ phú Jack Ma sinh ra ở Hàng Châu, tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc. Ngay từ

trước công chúng.
Tính đến thời điểm ngày 15 tháng 6 năm 2015, ông đã sở hữu khối tài sản 24,8
tỷ USD. Đây là con số được Forbes đánh giá.
3.2. Phong cách lãnh đạo của Jack Ma
3.2.1. Bốn nguyên tắc quản trị của Jack Ma
Không có gì đáng ngạc nhiên ở đất nước rộng lớn- Trung Quốc, khi Aliababa
thương hiệu được nhận diện rộng rãi nhất ở quốc gia này.
Alibaba bắt đầu là một doanh nghiệp nội địa của Trung Quốc mang giấc mơ
vươn ra toàn cầu. Và Alibaba trở thành câu chuyện thành công đáng chú ý khi trở
thành doanh nghiệp có giá trị phát hành lần đầu ra công chúng lớn nhất trong lịch sử.
Doanh nghiệp này được dẫn dắt bởi Jack Ma, người đàn ông đầy tham vọng
luôn muốn đạt được những thành quả vượt ngoài khả năng hiện tại của bản thân.
Tham vọng đó chính là cơ sở để Alibaba cách mạng hóa ngành thương mại điện tử,
ngân hàng, và bảo hiểm – không chỉ ở phạm vi Trung Quốc mà còn ở phạm vi toàn
thế giới. Jack Ma không kinh doanh để kiếm tiền, ông có tham vọng thay đổi cách
thức kinh doanh truyền thống ở Trung Quốc, mang lại linh hồn cho quốc gia này và
thống lĩnh thế giới thương mại điện tử.
Bất kì một doanh nghiệp hay một công ty… cũng có lúc thăng, thúc trầm, lúc
đỉnh cao nhưng cũng có lúc phong ba. Đối với Alibaba, doanh nghiệp này đã từng
khởi đầu rất khó khăn (thiếu vốn, công nghệ, và kế hoạch hoạt động). Jack Ma từng
thừa nhận rằng ngay từ lúc đầu ông không hề được chuẩn bị để điều hành một công ty
toàn cầu.

9


Nhận ra sai lầm và sửa chữa, đưa tầm nhìn để biến ước mơ thành hiện thực,
“đánh bại eBay, thâu tóm Yahoo và cản bước tiến của Google”.
Sự thành công của Jack Ma để lại cho lớp trẻ tầm ảnh hưởng vô cùng to lớn.
Đặc biệt là phong cách lãnh đạo của ông với 4 nguyên tắc quản trị:

thức mạnh mẽ về vai trò bản thân, hoan nghênh mọi ý kiến thẳng thắn từ nhân viên,
thúc đẩy lòng trung thành và xây dựng một nền tảng vững chắc làm cơ sở cho sự phát
10


triển của công ty. Bạn không cần phải trở nên quá nghiêm túc vì đã nắm vai trò lãnh
đạo.
Khi đối mặt với thị trường cạnh tranh có quá nhiều nét tương đồng, nếu như thay
đổi góc độ suy nghĩ, đứng ở một vị trí khác để lên kế hoạch thì sẽ xuất hiện rất nhiều
kết quả bất ngờ. Cuộc sống không chỉ có một đường ray, đôi khi chỉ cần thay đổi góc
nhìn khi trông thấy một ngõ nhỏ, bạn sẽ phát hiện một lối đi dẫn đến đại lộ!
Đặc biệt, một nhà lãnh đạo biết thay đổi góc độ suy nghĩ và giúp nhân viên hiểu
rằng cần thay đổi góc nhìn đối với các vấn đề, nhìn nhận vấn đề bằng một con mắt
khác, điều này giúp cho họ rèn luyện tư duy đổi mới.(Jack Ma khuyến khích nhân
viên trồng chuối trong văn phòng).

3.2.1.1. Nhìn từ góc nhìn của khách hàng
Jack Ma điều hành một kinh doanh thương mại điện tử nhưng ông không nhìn
sản phẩm từ cái nhìn của người làm công nghệ. Ông nhìn sản phẩm và thị trường dưới
góc nhìn của một người tiêu dùng. Nhờ vào đó mà Alibaba luôn cho ra đời những sản
phẩm thực tiễn, hữu dụng, gắn liền với nhu cầu thực tế.
Khi đã cho ra đời một ý tưởng, hãy suy nghĩ về cách tối ưu nhất để thực hiện ý
tưởng đó. Nếu chỉ muốn mở một công ty nhỏ, điều gì khiến bạn trở nên khác biệt?
Bạn sẽ tạo ra sự kết nối với khách hàng như thế nào? Jack Ma ví việc tìm được một
khách hàng xem trọng sản phẩm của mình giống như tìm được một người bạn tâm
giao.
“Kinh doanh không chỉ đơn thuần là hoạt động mua và bán, nó là việc tạo ra và
mang đến một tập hợp những giá trị cho khách hàng. Tìm được một người tiêu dùng
yêu thích sản phẩm của mình chẳng khác nào tìm được một tri kỷ trong đời”.
3.2.1.2. Theo đuổi một sứ mệnh

trong mơ, sẵn sàng chung tay đưa doanh nghiệp và cuộc chơi lớn hơn.
3.2.2. Quan điểm của Jack Ma và văn hóa doanh nghiệp Alibaba
Phong cách quản lý của người Trung Quốc vốn rất khác so với phương Tây.
Tuy nhiên, điểm thành công của Jack Ma là đã biết pha trộn hoàn hảo giữa 2 nền văn
hóa này để mang lại thành công cho Alibaba.
6 điểm đặc biệt trong phong cách quản lý và văn hóa đã tạo nên thành công cho
Alibaba:
3.2.2.1. Mục đích của Alibaba là gì? Nhân viên của Alibaba tập trung vào điều gì?

 Mục đích của Alibaba
Mục đích của chúng tôi (Alibaba) là xây dựng một nền tảng cho các doanh nhân.
Đơn giản chúng tôi muốn tạo ra việc làm cho các doanh nhân. Đối với Alibaba mà
nói, khách hàng thậm chí quan trọng hơn cả lợi nhuận.

 Nhân viên của Alibaba tập trung vào điều gì?
Alibaba tạo ra dịch vụ C2C TaoBao tại Trung Quốc: KPI chính của đội quản lý
là tạo ra một khối lượng công việc cho người dùng TaoBao. Trong những ngày đầu,
Jack Ma nói với nhân viên rằng họ cần tạo ra “X triệu việc làm” trong năm nay. “Nếu
mang về doanh thu vượt qua mục tiêu hiện tại, tôi sẽ phạt. Bởi điều đó có nghĩa là các
anh đang cố gắng kiếm được nhiều tiền hơn từ trên website”.
12


Chúng tôi luôn cố gắng để đạt được mục tiêu của công ty chứ không phải làm vui
lòng Jack Ma”.
Các nhân viên “Làm sai, không sao cả. Nhưng nếu không làm gì, anh sẽ bị thay
thế"
3.2.2.2. Chính sự kiên nhẫn đã giúp ALIBABA đánh bại EBAY
Taobao.com được Alibaba – một công ty thương mại điện tử Trung Quốc –
thành lập vào năm 2003. Đây được xem là động thái phòng thủ trước Ebay – công ty



trường thương mại điện tử của Trung Quốc, với 170 triệu thành viên đăng ký, và
doanh thu từ các hoạt động quảng cáo trực tuyến, dịch vụ có thu phí như thiết kế gian
hàng, đào tạo bán hàng đạt hơn 20 tỷ Nhân dân tệ (RMB).Với thành tích ấy ,Taobao
của Alibaba đã chính thức đánh bại Ebay và trở thành công ty Thương Mại điện tử
thống trị ở Trung Quốc.
3.2.2.3. Sức mạnh đồng đội
Jack Ma vốn là một giáo viên và điều này đã ảnh hưởng không nhỏ tới phong
cách quản lý của ông. Ông ấy “rất cởi mở nhưng những lúc cần lại cũng rất nghiêm
khắc”. Jack Ma được đánh giá là nhà lãnh đạo hoàn hảo cho đội ngũ nhân viên chưa
có kinh nghiệm, mục tiêu của ông là giúp họ trở thành những nhà quản lý tuyệt vời
Nếu nhìn vào Alibaba có thể thấy rõ phong cách quản lý định hướng theo nhóm
nhiều hơn so với phương Tây. Ví dụ điển hình là các công ty phương Tây thường có 2
nhà sáng lập còn Alibaba có tới 18 nhà sáng lập. Jack Ma cho rằng người Trung Quốc
có lối sống dân chủ và tập thể nên các công ty Trung Quốc có thể hoạt động hiệu quả
nhất khi xây dựng mô hình quản lý theo nhóm lãnh đạo, điều này khác hẳn so với
người phương Tây – nơi có xu hướng theo chủ nghĩa cá nhân nhiều hơn.
3.2.2.4. Nhân viên mắc lỗi và cách xử lý của Jack Ma
Jack Ma quan niệm những người làm việc ở Alibaba phải là những người có
ước mơ, coi công việc là thứ cần đào sâu học hỏi. Sau khi vào Alibaba, bắt buộc bạn
phải hòa nhập vào văn hóa cũng như chấp nhận lý tưởng của công ty. Nếu nhân viên
không thể hòa nhập, bên trong doanh nghiệp sẽ hình thành mâu thuẫn không thể hòa
giải. Tuy mỗi người có ưu thế của riêng mình, nhưng nếu không cùng chí hướng sẽ
làm yếu đi sức mạnh của doanh nghiệp
Khi nhân viên mắc lỗi Jack Ma sẽ không khiển trách hay trừng phạt mà ông
còn thông cảm và khuyến khích họ nếu họ biết lỗi và sửa sai, ngược lại nếu người
nhân viên nào gây ra lỗi nhưng không có động thái gì để khắc phục sai lầm của mình
thì Jack Ma sẵn sàng mạnh tay thay thế người nhân viên đó.
3.2.2.5. Cách chọn nhân viên

Nếu kết quả bình chọn cho thấy ai ở vị trí cuối cùng, dù họ rất cố gắng và cũng rất
xuất sắc trong công việc, người ấy vẫn phải ra đi =>Với hoạt động này,Alibaba thể
hiện rõ nguyên tắc sử dụng nhân viên: “xuất sắc giữ lại, kém bị đào thảo” nhằm khơi
dậy tính tích cực của họ một cách hiệu quả, làm cho doanh nghiệp luôn ở trạng thái
tích cực cầu tiến, khắc phục vấn nạn người nhiều việc ít, từ đó nâng cao hiệu suất
công việc và hiệu quả các bộ phận.
3.2.2.6. Không để mất nhân tài chỉ vì đặt họ vào sai vị trí.
Khi Porter làm việc tại Alibaba, chức vụ của anh ấy đã thay đổi 8 lần trong 8
năm. Sau mỗi năm, hệ thống quản lý sẽ được thay đổi phụ thuộc vào nhu cầu của cả
nhóm. Giống như đội bóng sử dụng quyền thay người dựa trên trạng thái tấn công của
đội bạn.
Một nét văn hóa rất hay của Alibaba đó là: Nếu làm việc trong công ty nhưng
cảm thấy đó chưa phải là vị trí phù hợp nhất, Jack Ma sẽ vui vẻ cho phép bạn chuyển
sang một vị trí khác. Dù có thể đóng vai trò ít quan trọng hơn nhưng bạn vẫn ở lại
công ty”.
Ví dụ: Khi một đồng sáng lập được giao phụ trách mảng bán hàng tại Thượng
Hải, tôi nghĩ anh ấy có lẽ là người bán hàng tồi nhất trong văn phòng, đây có thể là
dấu chấm hết cho sự nghệp của người đó. Nhưng Jack Ma lại tìm ra được lĩnh vực mà

15


anh này làm tốt và chuyển sang phụ trách website tiếng Trung của công ty. Và anh ấy
nhanh chóng tham gia vào hàng ngũ lãnh đạo và đạt danh hiệu “nhân viên của năm”.
Rất khó khi bạn cứ mãi đi trên một con đường mà không thể thành công. Trong
trường hợp như vậy, hầu hết các công ty sẽ sa thải nhân viên. Nhưng thật đáng tiếc khi
để mất một nhân viên tài năng chỉ vì bố trí sai vị trí công việc.
Chính vì vậy, một trong những giá trị cốt lõi của Alibaba mà bất kỳ ai cũng
luôn tâm niệm đó là “cởi mở với thay đổi”
3.2.3. Điều gì làm nên một nhà lãnh đạo thực thụ?

cho những người xung quanh bạn làm
việc chăm chỉ cho mục tiêu chung. Tự
hào về công việc mình làm và không
bao giờ nói không là chìa khóa cho triết lý kinh doanh của Jack Ma.
Jack Ma cho biết các nhà lãnh đạo cần phải là người kiên trì, bền bỉ và có một tầm
nhìn rõ ràng. Hiểu biết những gì bạn muốn đạt được và có niềm thôi thúc để đuổi theo
nó sẽ không chỉ dẫn bạn vào con đường dẫn đến thành công, nó còn sẽ truyền cảm
hứng cho những người xung quanh bạn làm việc chăm chỉ cho mục tiêu chung. Nắm
lấy niềm hãnh diện trong công việc của bạn và nói “không” trước bất kỳ thử thách,
nghi ngại là những chìa khóa then chốt trong triết lý kinh doanh của Jack Ma.
3.2.6. Không xem đối thủ là kẻ thù.
Một trong những khía cạnh độc đáo
nhất của triết lý kinh doanh của Jack Ma là
ý tưởng cạnh tranh thân thiện. Ma không
xem đối thủ cạnh tranh của mình như là kẻ
thù, mà họ là những người bạn Jack Ma có
thể học hỏi được và là những người thách
thức ông khám phá, đạt được những tiềm
năng của mình.
3.3. Tại sao Jack Ma lại thành công, tại sao ông giàu?
3.3.1. Tư duy, suy nghĩ vượt trội, khác thường.
3.3.1.1. Niềm đam mê
Jack Ma còn cho hay, ông ít khi đọc sách kinh doanh nhưng lại luôn có sở thích
đặc biệt với các loại tiểu thuyết võ thuật. Ông cũng khuyến khích các bạn trẻ đọc
những loại sách mình thích thay vì chạy theo tìm hiểu những loại sách người khác
đang đọc.
Thích hát hò trong các sự kiện của công ty. Jack Ma cho biết, từ những ngày đầu
mới thành lập, ông luôn muốn mang lại một bầu không khí làm việc thoải mái nhưng
hiệu quả tại công ty của mình. Công ty của Jack Ma thường tổ chức các chương trình
17

một diễn đàn lành mạnh, nơi ai cũng có thể thực hiện ước mơ kinh doanh của mình.
Có một điểm chung trong những hành động của Mã Vân là rất bất ngờ và quyết
liệt. Và nếu có một cơ hội nào đó đang tồn tại lơ lửng, mờ ảo ngoài kia, nó sẽ lọt vào
mắt của Mã Vân.
Ngày 11 tháng 8 năm 2005, Alibaba mua lại toàn bộ tài sản của Yahoo Trung
Quốc, đánh dấu lần sáp nhập lịch sử trong thị trường internet của Trung Quốc.

18


Jack Ma có triết lý: “Cơ hội chưa rõ rõ ràng mới là cơ hội thật sự”, bởi đơn giản
khi đã rõ ràng tức là nhiều người nhìn thấy, nhiều người làm, tính cạnh tranh sẽ cao,
cơ hội thành công sẽ thấp.
Chính vì vậy mọi ý tưởng của Jack Ma thường bị mọi người cho là khoác lác, viển
vông. Jack Ma đã từng thắng cược 10.000 NDT với 2 lãnh đạo Alibaba vì họ đã cho là
kế hoạch năm của Jack Ma là viển vông (cuối năm Alibaba đã đạt kế hoạch).

 Triết lý về tận dụng cơ hội
Jack Ma cho rằng năng lực hành động, tính kiên trì, bền bỉ thực hiện đến cùng quan
trọng hơn ý tưởng. Nhiều người đêm nằm nghĩ ta rất nhiều ý tưởng, nhưng sáng ra họ
vẫn làm việc như cũ, nhiều người có ý tưởng tất hay, nhưng lại không đủ kiên trì thực
hiện đến cùng.
3.3.1.3. Tư duy tích cực

 Hành động nhanh chóng quyết liệt
Hầu hết mọi người đều bỏ lỡ cơ hội trước mắt mà không thực hiện. Hành động với
một cơ hội nào đó có nghĩa là bạn đã vực dậy từ những thất bại trước đó. “Hãy chấp
nhận thất bại để lấy được thành công”, ông cho biết.

 Có cái nhìn lạc quan

khăn, thách thức và coi nó là điều tất yếu sẽ xảy ra.

 Jack Ma rất yêu cuộc sống
"Tôi luôn tự nói với mình rằng chúng ta sinh ra không phải để làm việc mà để tận
hưởng cuộc sống. Chúng ta có mặt ở đây để tạo ra cuộc sống tốt đẹp hơn cho nhau
chứ không phải để làm việc. Nếu bạn dành toàn bộ cuộc đời mình chỉ để làm việc thì
chắc chắn bạn sẽ thấy hối tiếc". Câu nói đầy cảm tính này chính là cốt lõi trong triết
lý sống của Jack Ma. Sống là trải nghiệm thế giới và giúp đỡ người khác. Nếu mục
tiêu của bạn là tiền bạc thì hãy thay đổi suy nghĩ của mình.
3.3.1.4. Đánh giá và sử dụng về tài năng khác biệt
Jack Ma thuê những người có kĩ năng vượt trội.
Khi được hỏi rằng điều gì làm nên sự khác biệt giữa người lãnh đạo và nhân
viên, Jack Ma từng nói rằng: Nhân viên nên là người có kĩ năng chuyên môn giỏi hơn
bạn. Nếu không, điều đó có nghĩa là bạn đã thuê nhầm người". Tập trung vào kĩ năng
của nhân viên và thuê người biết cách làm việc tốt để thực hiện tầm nhìn của bạn là
điều trụ cột rất quan trọng với bất kì công ty nào.
Jack Ma đã phân tích rằng việc bỏ số tiền lớn thuê những chuyên gia hàng đầu
về lãnh đạo công ty không phải là ý kiến tốt. Nó giống như việc lắp một động cơ
Boeing vào một chiếc máy kéo nhỏ, động cơ sẽ không làm cái máy biết bay mà chỉ
làm hỏng nó thôi. Thay vào đó, cần tìm những người thực sự phù hợp với yêu cầu
công việc. Đây là cách làm đúng đắn mà Jack Ma đã áp dụng vào công ty của ông.
Ngoài ra, ông cũng chia sẻ thêm một số quan điểm:

1.
2.
3.
4.

Quá trình khởi nghiệp sẽ khó khăn và khiến người ta mắc nhiều sai lầm. Nhưng
sẽ thu được kinh nghiệm và đây là tài sản quý giá nhất khi khởi nghiệp.

nhìn vào ông. Ma cho rằng mọi người bắt đầu để ý và ở xung quanh ông vì sự giàu có
chứ không phải bởi con người thật của ông.

 Tiền bạc và quyền lực chính trị không thể tồn tại cùng nhau
Tiền bạc và quyền lực chính trị luôn loại trừ lẫn nhau. Khi cả hai cùng xảy ra, thì ở
đó sẽ có một cuộc nội chiến. Nếu bạn hứng thú với cả hai, hãy theo đuổi từng cái một,
không nên theo đuổi cả hai cùng một lúc.
3.3.1.6. Biến những điều phức tạp trở thành vô cùng đơn giản
“Hãy làm cho việc kinh doanh trên toàn cầu trở nên dễ dàng hơn”
Đây là phương châm chỉ đạo cốt lõi của tập đoàn Alibaba. Để làm rõ hơn về
phương châm này, Jack Ma từng chia sẻ: “Tôi muốn các nhân viên của mình đừng chỉ
chăm chăm nhìn vào 5 nhân dân tệ (NDT) trong túi khách hàng. Nhiệm vụ của doanh
nhân là giúp khách hàng biến 5 NDT ban đầu thành 50 NDT, sau đó mới lấy đi 5 NDT
kia… Nếu khách hàng chỉ có 5 NDT mà bạn cũng lấy nốt thì họ sẽ không còn tiền
nữa, bạn sẽ phải đi tìm khách hàng mới. Cứ thế, cứ thế, đến khi tất cả khách hàng đều
hết tiền thì công ty cũng coi như xong”.

21


Phương châm độc đáo và thú vị này đã khiến Jack Ma được rất nhiều bạn bè
quốc tế coi trọng, đồng thời càng khẳng định tên tuổi của ông trong giới kinh doanh
toàn cầu.
3.3.2. Do sinh ra và lớn lên ở Trung Quốc
Trong lĩnh vực IT, chỉ có 2 quốc gia là Mỹ và Trung Quốc là có thể sản sinh ra
các tỷ phú, thành công một cách nhanh chóng và vượt trội. Lý do là Mỹ và Trung
Quốc là 2 quốc gia có qui mô dân số và kinh tế lớn gấp nhiều lần các quốc gia còn lại,
nên các sản phẩm/giải pháp IT sẽ có giá trị rất lớn khi được sử dụng rộng rãi.
Alibaba & Jack Ma, KỲ TÍCH 16 năm,
Chỉ ra đời có 16 năm ở một đất nước kinh tế đang phát triển, Jack Ma và

Jack Ma quan niệm: Chúng ta sinh ra để sống chứ không phải để làm việc, vì vậy
trước hết phải làm người, phải học đối nhân xử thế, yêu nghiệp, kính nghề.
Nhờ quan niệm đúng đắn về TIỀN BẠC. Quan niệm đúng đắn về tiền bạc là
một trong những nguyên lý thành công trong cuộc sống.
Các nhà thành công học cho rằng muốn thành công thì phải hiểu đúng giá trị
của đồng tiền. Hiểu đúng tức là không tuyệt đối hoá đồng tiền, coi tiền là tất cả, là vạn
năng, nhưng cũng không nên coi nhẹ đồng tiền, nếu ai nói “tôi khinh đồng tiền, tiền
bạc lắm” thì chắc chắn người ấy nghèo khó suốt đời.
Tiền là thước đo giá trị lao động của mỗi người, có tiền chúng ta có điều kiện
để tổ chức cuộc sống của chúng ta tốt hơn, chăm sóc sức khoẻ, báo hiếu các bậc sinh
thành, chăm sóc con cái, giải trí tốt hơn.
Khi lập nghiệp, hầu hết các bạn trẻ muốn làm giầu, muốn kiếm được nhiều
tiền, nhưng cũng có một số ít theo đuổi niềm đam mê. Một nghiên cứu ở Mỹ trong 20
năm với 1.500 sinh viên ngành kinh tế đã cho kết quả là tỷ lệ trở thành triệu phú của
nhóm “theo đuổi niềm đam mê trước” cao hơn 850 lần nhóm “kiếm tiền trước”.
Jack Ma là người luôn theo đuổi niềm đam mê, ông khuyên các bạn trẻ “lập công ty
không phải để kiếm tiền, mà vì bạn yêu thích công việc này, thích làm việc này, nhờ
đó bạn hăng hái nhất, có động lực nhất, hạnh phúc nhất”.
Trong kinh doanh, Jack Ma cũng coi “công ty hạnh phúc là số 1, doanh số, lợi
nhuận, tăng trưởng là số 2” hay “khách hàng là số 1, nhân viên là số 2, lợi nhuận của
công ty là số 3”. Thực tế cuộc sống đã đúc kết rằng: “người càng nhăm nhăm kiếm
tiền thì tiền càng không đến, người theo đuổi niềm đam mê thì tiền tự đến”.
Khi kiếm được nhiều tiền, thái độ và quan niệm về tiền của mỗi người rất khác
nhau. Tôi vô cùng kính phục và ngưỡng mộ những tỷ phú Warren Buffett, Bill Gates,
John Rockefeller, Andrew Carnegie vì tấm lòng nhân ái, họ đã bỏ ra 90%, 95%, thậm
chí toàn bộ tài sản kiếm được trong cả cuộc đời để làm từ thiện.
Nhưng với Jack Ma, tôi thật sự ngỡ ngàng và khâm phục bởi Jack Ma đã nâng
tầm quan niệm về tiền bạc lên một đẳng cấp mới cao hơn, mang tính trách nhiệm hơn.
Warren Buffett, Bill Gates, John Rockefeller, Andrew Carnegie vẫn coi tiền là của
mình, mình đi làm từ thiện, còn Jack Ma không coi tiền là của mình nữa mà là tiền

hơn”.
4.1.2. Không cần tuyển dụng đội ngũ toàn ngôi sao
Vấn đề quan trọng là tìm ra một đội ngũ nhân viên có khả năng làm việc tốt
cùng nhau thay vì tuyển dụng một đội ngũ tập hợp toàn ngôi sao với CV đẹp.
“Alibaba đã thử nghiệm một đội ngũ nhân viên có bằng MBA và CV đẹp. Tuy nhiên
kết quả họ không làm việc tốt cùng nhau”.
24


4.2. Nhược điểm phong cách lãnh đạo của Jack Ma
4.2.1. Đánh giá nhân viên theo tiêu chuẩn riêng của mình
Mỗi người đều có quan điểm, tiêu chuẩn riêng của mình, điều mình cho là đúng
chưa chắc đã là đúng với người khác, chỉ cần bản thân sự việc không có gì sai sót hay
không quá to tát thì cũng nên bỏ qua.
Thế nhưng, không ít lãnh đạo lại luôn coi ý kiến của mình là trên hết, đánh giá
của mình là luôn đúng. Những vị lãnh đạo này không biết rằng, đánh giá không chính
xác của họ sẽ khiến nhân viên mất tự tin.
Sai lầm lớn nhất của người lãnh đạo khi dùng tiêu chuẩn của mình để đánh giá
nhân viên là tùy tiện khen chê, bình phẩm sai đúng, kiểu như: “Anh A quá lỗ mãng,
ông B quá luộm thuộm, anh C là nhân viên gương mẫu”… mà căn cứ của lời bình đó
chỉ được ông quan sát qua 1, 2 lần ngẫu nhiên.
Chỉ một câu cũng có thể làm người ta có nhiều cảm giác khác nhau. Do đó, nhà
lãnh đạo nên hiểu tính quan trọng của ngôn ngữ, không nên tùy tiện bình phẩm khiến
nhân viên không còn cảm thấy tự tin vào việc mình làm nữa.
4.2.2. Đả kích tinh thần sáng tạo của nhân viên trẻ
Nhân viên trẻ tuổi thường rất khó dùng, nhưng khi đã dùng được họ thì họ sẽ
có những đóng góp lớn cho công ty. Vì vậy, không thể coi thường việc dùng những
người trẻ tuổi. Nhân viên trẻ thường có những linh cảm và sáng tạo táo bạo. Chính bởi
họ chưa có đủ kinh nghiệm thực tế và lý lẽ nên những linh cảm hoặc sáng tạo này là
khó tránh.