BẢNG CHỮ VIẾT TẮT
Chữ viết đầy đủ
Chữ viết tắt
Ban Chấp hành
BCH
Ban Thường vụ
BTV
Ban xây dựng Đảng
BXDĐ
Chính trị quốc gia
CTQG
Công nghiệp hóa, hiện đại hóa
CNH, HĐH
Đội ngũ bí thư đảng ủy
ĐNBTĐU
Hệ thống chính trị
THỰC TIỄN BỒI DƯỠNG PHONG CÁCH
LÃNH ĐẠO CỦA ĐỘI NGŨ BÍ THƯ ĐẢNG ỦY
1.1.
CẤP XÃ Ở TỈNH BẠC LIÊU
Đội ngũ bí thư đảng ủy cấp xã và những vấn đề cơ bản về
13
bồi dưỡng phong cách lãnh đạo của đội ngũ bí thư đảng
1.2.
ủy cấp xã ở tỉnh Bạc Liêu
Thực trạng, nguyên nhân và một số kinh nghiệm bồi
13
dưỡng phong cách lãnh đạo của đội ngũ bí thư đảng ủy
cấp xã ở tỉnh Bạc Liêu
Chương 2 YÊU CẦU VÀ NHỮNG GIẢI PHÁP CHỦ YẾU
41
TĂNG CƯỜNG BỒI DƯỠNG PHONG CÁCH
LÃNH ĐẠO CỦA ĐỘI NGŨ BÍ THƯ ĐẢNG ỦY
2.1.
2.2.
chức đảng. Thực tiễn lãnh đạo cách mạng Việt Nam qua các giai đoạn lịch sử
cho thấy chất lượng và hiệu quả của việc ra quyết định, tổ chức thực hiện
quyết định, kiểm tra, sơ tổng kết các quyết định đều tuỳ thuộc vào phong cách
lãnh đạo và năng lực làm việc của đội ngũ cán bộ của Đảng nói chung, đội
ngũ cán bộ chủ chốt của từng Đảng bộ các cấp nói riêng. Để lãnh đạo đảng bộ
cấp xã có hiệu quả, thì người bí thư đảng ủy cấp xã phải có phong cách chuẩn
mực, được mọi người thừa nhận và có khả năng ảnh hưởng đến từng cá nhân
và tập thể. Bởi vì, phong cách bao gồm lối sống, cách thức làm việc, hoạt
động, ứng xử... tạo nên cái riêng của mỗi cá nhân.
Phong cách của người bí thư đảng ủy xã được xem như thứ tài sản quý
giá, nó có được là nhờ vào kết quả của quá trình học tập, rèn luyện, phát triển
từ vốn tri thức của sự kết hợp hài hòa giữa tri thức lý luận và tri thức kinh
nghiệm, từ hành vi ứng xử, sinh hoạt, lối sống, khả năng nhạy bén trước cái
mới... Vì vậy việc xây dựng phong cách chuẩn mực của người bí thư đảng ủy
xã là yêu cầu cơ bản thường xuyên và có tính cấp bách hiện nay.
Đối với đảng bộ cấp xã, người bí thư đảng ủy là người đứng đầu chịu
trách nhiệm trước cấp ủy cấp trên và đảng bộ cấp mình về mọi hoạt động, mọi
lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội và đời sống nhân dân ở đơn vị
mình lãnh đạo. Chất lượng hoạt động của đảng bộ cấp xã phụ thuộc rất lớn
vào phong cách lãnh đạo của người bí thư đảng ủy. Do vậy, người bí thư đảng
ủy cấp xã phải xây dựng được cho mình một phong cách chuẩn mực mới có
thể lãnh đạo đơn vị hoàn thành tốt nhiệm vụ và đạt kết quả cao. Phong cách
chuẩn mực đó sẽ là tiền đề bảo đảm chắc chắn cho sự thành công của người bí
4
thư đảng ủy trên cương vị là một người “đứng mũi chịu sào”, “người nhạc
trưởng” của đảng bộ. Người bí thư đảng ủy có phong cách chuẩn mực sẽ tập
hợp được cấp ủy viên và các cán bộ thuộc quyền cùng chung tay, đồng tâm
hiệp lực, đoàn kết xung quanh mình để thực hiện thắng lợi mục tiêu và nhiệm
bàn đến những vấn đề cơ bản về lý luận và thực tiễn của công tác xây dựng và
bồi dưỡng cán bộ, qua đó đề xuất những giải pháp nâng cao chất lượng công tác
xây dựng, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ của Đảng nói chung, đội ngũ cán bộ ở cơ sở
nói riêng đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.
TS.Thang Văn Phúc và TS. Nguyễn Minh Phương,“Xây dựng đội ngũ
cán bộ, công chức đáp ứng đòi hỏi của Nhà nước pháp quyền XHCN của
dân, do dân, vì dân”, 2004. Trên cơ sở nghiên cứu các quan điểm cơ bản của
chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và của Đảng Cộng sản Việt
Nam về vai trò, vị trí người cán bộ cũng như yêu cầu đào tạo, xây dựng đội
ngũ cán bộ, công chức, những bài học kinh nghiệm về tuyển chọn và sử dụng
nhân tài trong lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc ta, cũng như những
kinh nghiệm xây dựng nền công vụ chính quy, hiện đại của các nước trong
khu vực... Từ đó xác định hệ thống các yêu cầu, tiêu chuẩn cán bộ công chức
đáp ứng đòi hỏi của Nhà nước pháp quyền XHCN của dân, do dân, vì dân.
Giáo dục, rèn luyện cán bộ, đảng viên theo đạo đức cách mạng, phong
cách tư duy khoa học Hồ Chí Minh, Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội, 2005. Tác
giả nghiên cứu sâu về giáo dục, rèn luyện đạo đức cách mạng và phương pháp
cách mạng Hồ Chí Minh trên các lĩnh vực.
Nhóm đề tài: “Xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp phường ở Thành
phố Cần Thơ hiện nay” luận văn Thạc sĩ của Phạm Thị Thuý Vân, 2005;
“Xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt của hệ thống chính trị cấp phường, quận
Thanh Xuân, Thành phố Hà Nội giai đoạn hiện nay” luận văn Thạc sĩ của Hà
Thị Bích Thủy, 2006. Các tác giả đã đề cập đến đội ngũ cán bộ cấp cơ sở,
nhất là đội ngũ cán bộ chủ chốt. Đồng thời có những đóng góp trong việc
vạch ra giải pháp nâng cao chất lượng xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt của
hệ thống chính trị ở cơ sở.
Một số luận án tiến sĩ, luận văn thạc sĩ như: “Xây dựng đội ngũ cán bộ
chủ chốt cấp xã vùng nông thôn đồng bằng sông Cửu Long hiện nay”, luận án
tiến sĩ khoa học lịch sử của Phạm Công Khâm, năm 2000; “Xây dựng
đức và tài, giữa tiêu chuẩn và cơ cấu, giữa năng lực thực tế và bằng cấp...
7
“Quan điểm và giải pháp để củng cố và tăng cường hệ thống chính trị ở
cơ sở” của Hoàng Chí Bảo, Tạp chí Dân vận, số 1+2-2002. Tác giả trình bày
hai phần lớn: quan điểm chỉ đạo nhằm củng cố, tăng cường hệ thống chính trị
ở cơ sở; những giải pháp cấp bách tập trung chủ yếu vào lĩnh vực chính quyền
cơ sở (xã, phường, thị trấn). Tác giả coi đây là lĩnh vực có nhiều tình huống
phức tạp hơn cả và là khâu đột phá.
“Đảng bộ Bạc Liêu với công tác tổ chức - cán bộ” của Phan Quốc Hưng,
Tạp chí Xây dựng Đảng, số 9, 2002. Đây là bài viết của đồng chí Bí thư Tỉnh ủy
Bạc Liêu về công tác tổ chức - cán bộ của tỉnh, đánh giá những thuận lợi, khó
khăn cũng như những mặt làm được và chưa được của công tác cán bộ ở tỉnh.
Tác giả nhấn mạnh những trọng tâm công tác cán bộ mà Tỉnh ủy đã tiến hành
trong thời gian trước đó làm tiền đề cho việc thực hiện thắng lợi nghị quyết Đại
hội XIII của Đảng bộ tỉnh, các nghị quyết của Trung ương về công tác tổ chức cán bộ, góp phần xây dựng Đảng bộ Bạc Liêu ngày càng vững mạnh.
* Bàn về phong cách và bồi dưỡng phong cách
công tác của đội ngũ cán bộ
Đặng Xuân Kỳ, Phương pháp và phong cách Hồ Chí Minh, Nxb CTQG,
Hà Nội, 1997. Tác giả đã nghiên cứu một cách khái quát, hệ thống những vấn
đề cơ bản về phương pháp và phong cách Hồ Chí Minh, khẳng định tính
thống nhất, mối quan hệ giữa phương pháp Hồ Chí Minh với phương pháp
cách mạng Việt Nam, giữa phong cách Hồ Chí Minh với phong cách của
những người cộng sản chân chính. Tác giả luận giải và cho rằng, phong cách
Hồ Chí Minh là sự tổng hợp của phong cách tư duy; phong cách làm việc;
phong cách ứng xử; phong cách sinh hoạt... Từ đó, tác giả khẳng định vị trí,
tầm quan trọng của việc nghiên cứu và vận dụng sáng tạo phong cách Hồ Chí
Minh trong công tác xây dựng Đảng hiện nay.
Thang Văn Phúc (chủ biên), Đạo đức, phong cách, lề lối làm việc của cán
Học viện CTQG Hồ Chí Minh, ngày 24/5/2007. Tác giả bàn về việc giáo dục
cho cán bộ, đảng viên về đạo đức, phẩm chất, lối sống, xây dựng, bồi đắp cái
tốt, cái đúng trong hành vi đạo đức, biểu dương người tốt, việc tốt, lên án cái
xấu, cái ác một cách cụ thể để có đội ngũ cán bộ trong sạch, vững mạnh.
GS,TS Hoàng Chí Bảo, “Tìm hiểu phương pháp Hồ Chí Minh”, Nxb Lý
luận chính trị, Hà Nội, 2005; TS Phạm Văn Bính, “Phương pháp dân chủ Hồ
9
Chí Minh”, Nxb CTQG, Hà Nội, 2007. Trong công trình nói trên, các tác giả
đã đi sâu nghiên cứu về phương pháp cách mạng Hồ Chí Minh; nghiên cứu
phong cách Hồ Chí Minh trên các lĩnh vực: Phong cách tư duy, phong cách làm
việc, phong cách diễn đạt, phong cách ứng xử và phong cách sinh hoạt.
“Tác phong Hồ Chí Minh” của Biện Thanh Lâm, Ban Tuyên giáo huyện
Cái Nước tỉnh Cà Mau đăng trên tạp chí xây dựng Đảng số 3, năm 2004 đã đề
cập đến tác phong Hồ Chí Minh trong đó đề cập đến các lĩnh vực công tác, lãnh
đạo và sinh hoạt hàng ngày của cán bộ, đảng viên. Đồng thời cũng nêu lên các
mối quan hệ: Đối với công việc, đối với người khác và đối với bản thân mình.
“Vấn đề cán bộ ở cơ sở xã, phường, thị trấn” của Lê Đức Bình, Báo
Nhân Dân, tháng 7-2002. Tác giả khẳng định cán bộ cơ sở là hạt nhân, là lực
lượng nòng cốt của hệ thống chính trị ở cơ sở. Tuy nhiên, do nhận thức chưa
đầy đủ vị trí, vai trò của cán bộ cơ sở, nên công tác xây dựng đội ngũ cán bộ ở
cơ sở còn nhiều bất cập; cấp ủy đảng, chính quyền chưa quan tâm đúng mức
đến công tác cán bộ ở cơ sở; chế độ, chính sách đối với cán bộ cơ sở chưa thỏa
đáng. Từ đó, có một thực tế đáng chú ý: người có trình độ, năng lực không chịu
ở lại và về công tác ở cơ sở. Nguồn cán bộ cơ sở mỏng, hụt hẫng, trong khi
đúng ra cơ sở phải là nơi tạo nguồn, nơi rèn luyện cán bộ cho cấp trên. Tác giả
nêu lên một số yêu cầu đổi mới về quy hoạch, kế hoạch công tác cán bộ; cải
tiến chế độ, chính sách đối với cán bộ cơ sở; sắp xếp lại, kiện toàn hệ thống
trường lớp đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cơ sở. Ngoài ra, tác giả còn phân tích một
theo các góc độ khác nhau. Đây là những tài liệu quan trọng, nguồn tư liệu bổ ích
mà đề tài luận văn có thể kế thừa. Tuy nhiên, trong các công trình nêu trên, chưa
có công trình nào nghiên cứu một cách hệ thống và chuyên sâu việc bồi dưỡng
phong cách lãnh đạo của ĐNBTĐU xã ở tỉnh Bạc Liêu hiện nay.
3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài
* Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở làm rõ những vấn đề cơ bản về lý luận, thực tiễn đề xuất
những yêu cầu, giải pháp chủ yếu tăng cường bồi dưỡng phong cách lãnh đạo
của ĐNBTĐU cấp xã ở tỉnh Bạc Liêu hiện nay.
* Nhiệm vụ nghiên cứu
11
- Nghiên cứu những vấn đề cơ bản về phong cách và bồi dưỡng phong
cách lãnh đạo của ĐNBTĐU cấp xã ở tỉnh Bạc Liêu.
- Đánh giá đúng thực trạng, chỉ rõ nguyên nhân và rút ra một số kinh
nghiệm bồi dưỡng phong cách lãnh đạo của ĐNBTĐU cấp xã ở tỉnh Bạc Liêu.
- Xác định yêu cầu và đề xuất những giải pháp chủ yếu tăng cường bồi
dưỡng phong cách lãnh đạo của ĐNBTĐU cấp xã ở tỉnh Bạc Liêu hiện nay.
4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu của đề tài
* Đối tượng nghiên cứu
Bồi dưỡng phong cách lãnh đạo của ĐNBTĐU cấp xã, phường, thị trấn ở
tỉnh Bạc Liêu là đối tượng nghiên cứu của luận văn.
* Phạm vi nghiên cứu
Luận văn tập trung nghiên cứu phong cách lãnh đạo và hoạt động bồi dưỡng
phong cách lãnh đạo của ĐNBTĐU cấp xã vùng nông thôn ở Đảng bộ tỉnh Bạc
Liêu. Các tư liệu, số liệu phục vụ nghiên cứu đề tài giới hạn từ 2005 đến nay.
5. Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu đề tài
* Cơ sở lý luận
Hệ thống quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh;
BÍ THƯ ĐẢNG ỦY CẤP XÃ Ở TỈNH BẠC LIÊU
1.1. Đội ngũ bí thư đảng ủy cấp xã và những vấn đề cơ bản về bồi dưỡng
phong cách lãnh đạo của đội ngũ bí thư đảng ủy cấp xã ở tỉnh Bạc Liêu
1.1.1. Đội ngũ bí thư đảng ủy cấp xã và phong cách lãnh đạo của đội
ngũ bí thư đảng ủy cấp xã ở tỉnh Bạc Liêu
*Một số nét khái quát về tỉnh Bạc Liêu và xã, phường, thị trấn ở tỉnh Bạc Liêu
Tỉnh Bạc Liêu tái lập lần thứ hai vào ngày 01- 01-1997, được tách ra từ
tỉnh Minh Hải. Là một tỉnh thuộc bán đảo Cà Mau – miền đất cực Nam của
Tổ quốc. Lúc mới tách tỉnh, có 3 huyện là Vĩnh Lợi, Hồng Dân, Giá Rai và
thị xã Bạc Liêu (nay là thành phố Bạc Liêu). Đến nay, có thêm 3 huyện tách
từ 3 huyện cũ là Đông Hải (tách ra từ huyện Giá Rai), Phước Long (tách ra từ
huyện Hồng Dân), Hòa Bình (tách ra từ huyện Vĩnh Lợi). Trung tâm hành
chính của tỉnh là thành phố Bạc Liêu, theo hướng quốc lộ 1A, cách thành phố
Hồ Chí Minh 280 km, cách thành phố Cần Thơ 110 km về phía Bắc; cách
thành phố Cà Mau, cũng trên quốc lộ 1A, 67 km về phía Nam. Tổng dân số:
876.171 người (theo số liệu niên giám thống kê 2012), trong đó 435.893 nam,
440.278 nữ. Dân số tập trung ở Thành thị là 238.926 người, nông thôn
637.245 người. Các dân tộc cùng sinh sống: Kinh: 755.309 người, Kh’mer:
77.816 người, Hoa: 42.626 người, còn lại là dân tộc khác. Dân tộc Kh’mer
sống tập trung ở các huyện Hòa Bình, Vĩnh Lợi, Giá Rai, Hồng Dân và thành
phố Bạc Liêu. Người Hoa sống tập trung ở thành phố Bạc Liêu.
Thế mạnh du lịch của Bạc Liêu là du lịch sinh thái, du lịch biển với
những cảnh quan thiên nhiên độc đáo như vườn chim, vườn nhãn…, với những
di tích lịch sử - văn hóa như: tháp cổ Vĩnh Hưng, đồng Nọc Nạng, đền thờ Chủ
tịch Hồ Chí Minh, nhà lưu niệm cố nhạc sĩ Cao Văn Lầu, khu căn cứ Tỉnh ủy,
các đình, chùa… Sự hấp dẫn của du lịch Bạc Liêu còn ở những nét độc đáo
trong ẩm thực, trang phục, lễ hội của các dân tộc Kinh, Hoa, Kh’mer…
14
15
quyền cấp trên; các chủ trương của các đoàn thể cấp trên, đồng thời xây dựng
và tổ chức thực hiện các nghị quyết, chương trình công tác của cấp mình.
Cấp xã ở Bạc Liêu là nơi diễn ra nhiều hoạt động văn hóa, xã hội, chính
trị phong phú, cần có sự quan tâm, giúp đỡ, điều chỉnh của các cấp chính
quyền và các đảng bộ cơ sở, để các hoạt động đó diễn ra theo hướng tích cực.
Đảng bộ, chi bộ cơ sở xã là hạt nhân chính trị, lãnh đạo thực hiện đường lối,
chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; lãnh đạo phát triển
kinh tế - xã hội; xây dựng hệ thống chính trị ở xã vững mạnh, nông thôn giàu
đẹp, văn minh; không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân
dân, động viên nhân dân làm tròn nghĩa vụ đối với Nhà nước.
Bạc Liêu hiện có 64 đảng bộ xã, phường, thị trấn ( trong đó có 50 đảng
bộ xã, chiếm 78,12%). Các đảng bộ cấp xã chiếm tỷ lệ khá lớn về số lượng
đảng viên ở TCCS đảng, nên các đảng bộ cấp xã có vị trí, vai trò đặc biệt
quan trọng đối với năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng ở vùng nông
thôn. Các Đảng bộ này là nền tảng của Đảng ở cơ sở, nhất là vùng nông thôn; là
nơi trực tiếp tiến hành các hoạt động xây dựng nội bộ Đảng; nơi thể hiện sự gắn
bó giữa Đảng và nhân dân, đặc biệt là giai cấp nông dân.
Đảng bộ xã là đơn vị chiến đấu, đại diện cho lập trường giai cấp công nhân
ở cơ sở, lãnh đạo và định hướng giải quyết mọi vấn đề ở cơ sở theo quan điểm,
đường lối của Đảng, đặc biệt là các vấn đề nông dân, nông nghiệp và nông thôn.
Đây cũng là nơi đúc kết những kinh nghiệm, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng chính
đáng của nhân dân để phản ánh với Đảng, để Đảng sửa đổi, bổ sung đường lối,
chủ trương, chính sách ngày càng đúng đắn và hoàn thiện hơn.
Vai trò của các Đảng bộ cấp xã còn thể hiện ở chỗ quán triệt và vận dụng
sáng tạo đường lối, chủ trương, nghị quyết của Đảng, chính sách của Nhà nước
và của cơ quan cấp trên cho phù hợp với đặc điểm của địa phương; đề ra chủ
trương, phương hướng công tác của đảng bộ. Trong quá trình tổ chức thực
bộ, BTV và thường trực đảng ủy; cùng đảng bộ, BTV và thường trực đảng ủy
chịu trách nhiệm trước huyện ủy, BTV huyện ủy, trước đảng bộ và nhân dân
trong xã về sự lãnh đạo của Đảng trên mọi lĩnh vực ở địa phương. Vì vậy,
người bí thư đảng ủy xã ngoài yêu cầu chung của cấp ủy còn phải là người
thực sự tiêu biểu cho tập thể và đảng bộ, có kiến thức tương đối toàn diện, am
17
hiểu công tác đảng, công tác quần chúng, là người có khả năng đoàn kết phối
hợp điều hành hoạt động tập thể, có uy tín trong nhân dân, có phong cách
chuẩn mực được quần chúng tín nhiệm để ứng cử vào cấp ủy, làm chủ tịch hội
đồng nhân dân hoặc chủ tịch UBND (ở những nơi thí điểm nhất thể hóa chức
danh bí thư đảng ủy kiêm chủ tịch UBND cùng cấp).
Bí thư đảng ủy cấp xã là người lãnh đạo, điều hành công tác của đảng ủy
và điều hành hoạt động của hội đồng nhân dân, chịu trách nhiệm cá nhân và
thực hiện nhiệm vụ thuộc chức năng lĩnh vực quản lý của mình. Bí thư cùng
tập thể đảng ủy chịu trách nhiệm về hoạt động của UBND xã và các đoàn thể
quần chúng nhân dân. Bí thư đảng ủy cấp xã là người đứng đầu đảng bộ về
công tác đảng, chịu trách nhiệm trước cấp trên và trước cán bộ, nhân dân về
phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững ổn định chính trị, quốc phòng - an ninh
trên địa bàn Tỉnh; là người thông qua những quyết định về tất cả các vấn đề
quan trọng nhất của tập thể đảng ủy, tập thể thường vụ theo quy định của
Điều lệ Đảng. Như vậy, bí thư đảng ủy cấp xã vừa là người lãnh đạo (đứng
đầu cấp ủy ở Đảng bộ cấp xã) vừa là người điều hành hội đồng nhân dân
(theo quy định của Luật tổ chức Hội đồng nhân dân).
Chức năng, nhiệm vụ, mối quan hệ của bí thư đảng ủy cấp xã ở tỉnh Bạc
Liêu: Chức năng, nhiệm vụ của người bí thư đảng ủy cấp xã, theo tiêu chuẩn
đối với cán bộ, công chức xã, phường, thị trấn, ban hành kèm theo Quyết định
số 04/2004/QĐ-BNV ngày 16 tháng 01 năm 2004 của Bộ trưởng Bộ Nội vụ
quy định chức năng, nhiệm vụ của bí thư đảng ủy như sau:
Một là: ĐNBTĐU cấp xã là lực lượng nòng cốt ở địa phương, trực tiếp
tiếp thu, quán triệt, thực hiện thắng lợi đường lối, nghị quyết, chỉ thị của Đảng,
chính sách pháp luật của Nhà nước các cấp và cấp mình.
Đội ngũ cán bộ có vai trò đặc biệt quan trọng, theo Hồ Chí Minh: cán bộ
là cái gốc của mọi công việc, muôn việc thành công hay thất bại đều do cán bộ
tốt hoặc kém. Trong mối quan hệ giữa cán bộ với đường lối của Đảng, khi
Đảng có đường lối đúng thì cán bộ là nhân tố giữ vai trò quyết định việc đưa
đường lối của Đảng vào cuộc sống.
ĐNBTĐU cấp xã là những cán bộ chủ chốt, có vai trò hết sức quan trọng
đối với việc chủ trì quán triệt, triển khai, cụ thể hóa đường lối, nghị quyết, đồng
thời đề xuất chủ trương, biện pháp lãnh đạo thực hiện cho sát với tình hình thực
19
tiễn ở cơ sở xã, phường, thị trấn. Vì vậy, hoạt động của ĐNBTĐU cấp xã góp
phần quyết định tới việc thực hiện thắng lợi đường lối của Đảng, chính sách,
pháp luật của Nhà nước ở cấp xã.
Hai là: ĐNBTĐU cấp xã là người trực tiếp chịu trách nhiệm trước pháp
luật, cấp ủy cấp trên, cấp ủy cấp mình về toàn bộ hoạt động của cấp xã; là
hạt nhân lãnh đạo, trung tâm đoàn kết, thống nhất góp phần nâng cao năng
lực lãnh đạo, sức chiến đấu của đảng ủy, tổ chức đảng và xây dựng đội ngũ
đảng viên trong sạch, vững mạnh.
Bí thư đảng ủy cấp xã là người đứng đầu đảng bộ cấp xã, chủ trì, điều
hành toàn bộ hoạt động của đảng ủy cấp xã theo đúng Điều lệ Đảng, nguyên
tắc, cơ chế lãnh đạo, quy định của tổ chức đảng cấp trên, hoạt động trong
khuôn khổ hiến pháp và pháp luật Nhà nước. Đồng thời, sự vững mạnh hay yếu
kém của cấp ủy, chính quyền địa phương phụ thuộc một phần quan trọng vào
trách nhiệm, vai trò của người bí thư đảng ủy cấp xã.
Với tư cách là bí thư đảng bộ, bí thư đảng ủy cấp xã là hạt nhân lãnh đạo,
trung tâm đoàn kết trong ban thường vụ, trong đảng ủy, trực tiếp góp phần
chuyển về cơ sở...
ĐNBTĐU cấp xã ở tỉnh Bạc Liêu được cơ cấu theo hướng trẻ hóa nên có
tuổi đời và thâm niên công tác phần lớn là đồng đều. Tổng hợp kết quả thống
kê, về tuổi đời từ 30 đến 40 tuổi chiếm tỷ lệ 34%, từ 41 đến 50 tuổi chiếm tỷ lệ
54%, trên 50 tuổi chiếm tỷ lệ là 12 %, về thâm niên công tác từ 01 đến 05 năm
là 60 %, từ 06 đến 10 năm là 24%, từ 11 năm trở lên là 16% (Phụ lục số 4);
trong đó có 45 đồng chí là ủy viên BCH huyện ủy (Phụ lục số 4). Hầu hết
ĐNBTĐU cấp xã đều xuất thân từ các tầng lớp lao động ở địa phương, gia
đình có truyền thống cách mạng, được trưởng thành từ phong trào là chủ yếu
chiếm 100% và 68% bí thư đảng ủy là cán bộ tham gia công tác ở các phòng,
ban chuyên môn cấp huyện được luân chuyển về cơ sở... (Phụ lục số 4). Kết
quả thống kê nêu trên cho thấy đây là đặc điểm chung của ĐNBTĐU cấp xã ở
tỉnh Bạc Liêu đồng thời cũng là điều kiện, là cơ sở để chủ thể và các lực lượng
tham gia vào quá trình bồi dưỡng phong cách lãnh đạo cho đội ngũ này lựa
chọn nội dung, hình thức, biện pháp bồi dưỡng một cách phù hợp nhất.
ĐNBTĐU cấp xã được bầu chọn từ nhiều nguồn khác nhau, trình độ về
chuyên môn, kinh nghiệm công tác rất phong phú, đa dạng.
21
Bí thư đảng ủy cấp xã ở tỉnh Bạc Liêu hầu hết được quy hoạch đào tạo,
bồi dưỡng tương đối đồng đều, 100% có trình độ từ trung cấp trở lên, trong đó
trình độ sau Đại học chiếm 4%, đại học 80%, còn lại 16% là cao đẳng và
trung cấp chuyên môn khác (Phụ lục số 4). Đội ngũ này chẳng những được
đào tạo cơ bản mà còn được tuyển chọn từ nhiều nguồn quy hoạch cán bộ
khác nhau của các đảng bộ cơ sở và các ban, ngành của huyện. Qua khảo sát
thực tế cho thấy có 32% bí thư đảng ủy được tuyển chọn từ nguồn quy hoạch
ở cơ sở (Phụ lục số 4), nguồn cán bộ này đã qua đảm nhiệm một số cương vị
công tác ở các bộ phận như văn phòng đảng ủy, UBND và các bộ phận trực
thuộc đảng bộ cấp xã... nên đã có nhiều kinh nghiệm trong công tác lãnh đạo,
chất lượng cuộc sống hàng ngày, đây cũng là tấm gương sáng cho quần
chúng, đảng viên trên địa bàn học tập và rèn luyện theo. Những hoạt động đó
rất đỗi bình thường nhưng cũng rất vinh quang thể hiện được bản chất của
người cộng sản “làm việc, lao động và sáng tạo”...
ĐNBTĐU cấp xã ở tỉnh Bạc Liêu được bầu chọn, bổ nhiệm chủ yếu từ
nguồn quy hoạch, tuyển chọn tại địa phương, kể cả nguồn luân chuyển từ
huyện về. Chính vì thế, đội ngũ này chịu ảnh hưởng rất lớn bởi những thói
quen, phong tục, tập quán, phong cách và lối sống của những cư dân vùng
nông thôn miền Tây Nam bộ như: Lòng nhiệt tình cách mạng; phóng khoáng
trong giao tiếp; xuề xoà, dễ dãi trong công việc, nặng tình cảm trong giải
quyết công việc; đôi khi cục bộ trong suy nghĩ và hành động... Song,
ĐNBTĐU là người đứng đầu một đảng bộ, người “nhạc trưởng” của một đơn
vị nên rất cần phải có đầy đủ những kiến thức về công tác xây dựng Đảng,
phương pháp công tác, tác phong lãnh đạo, uy tín cá nhân, am hiểu phong tục
tập quán, phong cách lối sống của cư dân nơi mình công tác để tập thể tin
tưởng, tín nhiệm. Từ thực tế cho thấy, nếu người bí thư đảng ủy nào có trình
độ nhận thức, phong cách lãnh đạo chuẩn mực, có năng lực lãnh đạo tốt, xử lý
hài hòa mọi quan hệ trong công việc thì khả năng hoàn thành nhiệm vụ càng
cao. Do đó, phong tục, tập quán, phong cách, lối sống của nhân dân địa
phương cũng như của người bí thư đảng ủy cấp xã là một đặc điểm có sự ảnh
hưởng lớn đối với phong cách lãnh đạo của đội ngũ này.
23
ĐNBTĐU cấp xã đảm nhiệm nhiều cương vị, nhiệm vụ và phải giải quyết
các mối quan hệ khác nhau nên cũng có nhiều kinh nghiệm trong giao tiếp và
giải quyết công việc.
ĐNBTĐU cấp xã tuy chưa từng đảm nhiệm cương vị lãnh đạo chủ chốt,
nhưng đa số trải qua các cương vị, nhiệm vụ ở cơ sở và từng là trưởng – phó
các ngành chuyên môn cấp huyện nên có được những kinh nghiệm trong lãnh
làm việc của một người hay một hạng người nào đó”. Trong cấu trúc của nhân
cách, phong cách thuộc phạm trù của tính cách, là một nội dung mang tính tổng
hợp của tính cách. Đồng thời, phong cách là một mặt có tính độc lập tương đối
của tính cách con người, phong cách biểu lộ thái độ của chủ thể bằng các
phương pháp, cách thức cụ thể để xử lý các tình huống xảy ra trong thực tiễn, do
đó phong cách được xem như là hình thức biểu hiện của tính cách. Mối quan hệ
giữa tính cách và phong cách gắn bó hữu cơ với nhau như quan hệ giữa nội dung
với hình thức góp phần thể hiện rõ bộ mặt đạo đức của nhân cách.
Phong cách gắn bó chặt chẽ với hoạt động của con người. Chẳng hạn,
người có phong cách dân chủ thì mọi hoạt động, các quyết định khác nhau
trong giải quyết công việc đều dựa vào một tiêu chí: coi trọng ý kiến của
người khác, ý kiến của cấp dưới trước khi cân nhắc ra quyết định hành động.
Phong cách luôn chịu sự ảnh hưởng nhất định của môi trường, hoàn cảnh
xã hội bên ngoài tác động tới nhân cách tạo nên những kiểu hoạt động điển
hình do xã hội mang lại.
Từ quan niệm phong cách nói chung, có thể khẳng định rằng, phong
cách lãnh đạo là một kiểu phong cách đặc thù gắn với chức trách, nhiệm vụ,
lĩnh vực hoạt động và cương vị của chủ thể. Phong cách lãnh đạo có thể là
của một người hoặc của một tổ chức được thể hiện trong mọi hoạt động tạo
nên giá trị, những nét riêng của chủ thể đó, chẳng hạn: phong cách lãnh đạo
của Hồ Chí Minh, phong cách lãnh đạo của Đảng…
Phong cách lãnh đạo có quan hệ mật thiết với tư tưởng, đạo đức, đường
lối, phương pháp. Nếu đường lối lãnh đạo có tính quyết định thì phương pháp
lãnh đạo là những cách thức có tính nguyên tắc để đưa đường lối lãnh đạo vào
thực tiễn cuộc sống. Một phong cách lãnh đạo dân chủ, giản dị, thẳng thắn,
chân thành, cởi mở, sâu sát quần chúng, không sợ khuyết điểm… cùng với
25
những hiểu biết khoa học, khách quan, công tâm luôn giúp người lãnh đạo