HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM

NGUYỄN THỊ DIÊN

NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ,
CÔNG CHỨC CẤP XÃ TRÊN ĐỊA BÀN
HUYỆN LƯƠNG TÀI, TỈNH BẮC NINH

Chuyên ngành:

Quản trị kinh doanh

Mã số:

60.34.01.02

Người hướng dẫn khoa học:

TS. Nguyễn Công Tiệp

NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan rằng, nội dung, số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn
của tôi là trung thực.
Tôi cũng xin cam kết mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cảm
ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn đều được chỉ rõ nguồn gốc, những kết luận,
kiến nghị đề cập tại Luận văn là vấn đề mới chưa được công bố trong công trình nghiên
cứu nào./.



Hà Nội, ngày

tháng năm 2016

Tác giả luận văn

Nguyễn Thị Diên

ii


MỤC LỤC

Lời cam đoan ................................................................................................................ i
Lời cảm ơn ................................................................................................................... ii
Mục lục ...................................................................................................................... iii
Danh mục các ký hiệu, chữ viết tắt .............................................................................. vi
Danh mục bảng .......................................................................................................... vii
Danh mục hình ............................................................................................................ ix
Trích yếu luận văn .........................................................................................................x
Thesis abstract ............................................................................................................ xii
Phần 1. Mở đầu ...........................................................................................................1
1.1.

Tính cấp thiết của đề tài ...................................................................................1

1.2.

Mục tiêu nghiên cứu ........................................................................................2

2.1.2.

Chất lượng cán bộ, công chức cấp xã .............................................................11

2.2 .

Cơ sở thực tiễn ..............................................................................................23

2.2.1.

Kinh nghiệm nâng cao chất lượng cán bộ, công chức cấp xã ở một số
nước trên thế giới ...........................................................................................23

2.2.2 .

Kinh nghiệm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức ở một số
địa phương ở Việt Nam..................................................................................26

2.2.3.

Bài học kinh nghiệm rút ra từ nghiên cứu lý luận và thực tiễn có thể vận
dụng vào huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh trong việc nâng cao chất
lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã.........................................................29

iii


Phần 3. Đặc điểm địa bàn và phương pháp nghiên cứu...........................................31
3.1.


Phần 4. Kết quả và thảo luận ....................................................................................42
4.1.

Thực trạng chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã trên địa bàn
huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh ....................................................................42

4.1.1.

Thực trạng số lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã trên địa bàn huyện
Lương Tài ......................................................................................................42

4.1.2

Thực trạng chất lượng cán bộ, công chức cấp xã huyện Lương Tài ................47

4.1.3

Đánh giá chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã của huyện Lương
Tài, tỉnh Bắc Ninh .........................................................................................53

4.1.4 .

Khả năng hoàn thành nhiệm vụ ......................................................................61

4.1.5.

Các yếu tố ảnh hưởng đến việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công
chức cấp xã trên địa bàn huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh .............................62

4.2.

4.3.1.

Định hướng đối với việc nâng cao chất lượng công chức cấp xã huyện
Lương Tài ......................................................................................................78

iv


4.3.2.

Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công chức cấp xã huyện
Lương Tài ......................................................................................................79

Phần 5. Kết luận và kiến nghị ...................................................................................91
5.1.

Kết luận .........................................................................................................91

5.2 .

Kiến nghị .......................................................................................................92

Tài liệu tham khảo .......................................................................................................94
Phụ lục ......................................................................................................................96

v


DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
Chữ viết tắt


LLCT

Lý luận chính trị

MTTQ

Mặt trận Tổ quốc

Nxb

Nhà xuất bản

PGS

Phó Giáo sư

QLNN

Quản lý nhà nước

THPT

Trung học phổ thông

THCS

Trung học cơ sở

TS

Số lượng cán bộ, công chức cấp xã trên địa bàn huyện Lương Tài,
giai đoạn 2013 - 2015 ...............................................................................42

Bảng 4.2:

Kết quả công tác tuyển dụng cán bộ, công chức cấp xã trên địa bàn
huyện Lương Tài giai đoạn 2013 - 2015 ...................................................43

Bảng 4.3:

Độ tuổi và giới tính của cán bộ, công chức cấp xã huyện Lương Tài
năm 2015 .................................................................................................44

Bảng 4.4:

Thời gian công tác và thâm niên giữ chức vụ hiện tại của cán bộ,
công chức cấp xã trên địa bàn huyện Lương Tài năm 2015.......................46

Bảng 4.5:

Trình độ học vấn cán bộ, công chức cấp xã huyện Lương Tài...................47

Bảng 4.6:

Trình độ chuyên môn cán bộ, công chức cấp xã huyện Lương Tài ............48

Bảng 4.7:

Trình độ lý luận chính trị CBCC cấp xã của huyện Lương Tài..................49


Bảng 4.18: Khả năng đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ của CBCC cấp xã năm 2015 ..........62
Bảng 4.19: Ảnh hưởng của các nhân tố khách quan đến nâng cao chất lượng đội
ngũ cán bộ, công chức cấp xã huyện Lương Tài .......................................65
Bảng 4.20: Kết quả công tác đào tạo, bồi dưỡng CBCC cấp xã huyện Lương Tài,
giai đoạn 2013 - 2015 ...............................................................................66
Bảng 4.21: Ảnh hưởng của các nhân tố chủ quan đến nâng cao chất lượng CBCC
cấp xã huyện Lương Tài ...........................................................................67
Bảng 4.22 Số lượng các lớp đã đào tạo, bồi dưỡng cho cán bộ cấp xã (từ năm
2013-2015)...............................................................................................74

viii


DANH MỤC HÌNH

Sơ đồ 2.1:

Phân cấp hành chính Việt Nam .................................................................4

Hình 3.1:

Bản đồ hành chính huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh ...............................32

ix


TRÍCH YẾU LUẬN VĂN

Tên đề tài: Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã trên địa bàn
huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh



2. Phương pháp nghiên cứu
Luận văn sử dụng phương pháp thống kê, phương pháp so sánh để đánh giá
thực trạng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã trên địa bàn huyện
Lương Tài.
3. Kết quả nghiên cứu
- Thực trạng chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã trên địa bàn huyện
Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh với số liệu nghiên cứu 03 năm từ năm 2013 - 2015.
- Thực trạng công tác nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã của
huyện Lương Tài.
- Định hướng và các giải pháp cơ bản nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công
chức cấp xã trên địa bàn huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh hiện nay.
4. Kết luận chung
Trên cơ sở đánh giá các kết quả nghiên cứu của đề tài cho thấy đội ngũ cán bộ,
công chức cấp xã huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh đã phần nào đáp ứng được yêu cầu
nhiệm vụ đặt ra cho cán bộ, công chức giai đoạn hiện nay. Từ đó đưa ra được các
nguyên nhân để đề xuất các giải pháp nhằm phát huy hơn nữa các mặt mạnh của đội
ngũ cán bộ, công chức cấp xã của huyện.

xi


THESIS ABSTRACT
Project title: Improving the quality of cadres, civil servants Luong Tai district,
Bac Ninh province
Students: Nguyen Thi Dien
Majors: Business Administration
Code: 60.34.04.10
Instructors: Dr. Nguyen Cong Czech

improving quality staff, civil servants Luong Tai district.
3. Findings
- Situation of the staff, civil servants Luong Tai district, Bac Ninh province to
research data 03 years from 2013 to 2015.
- Situation of raising the quality of cadres, civil servants of Luong Tai district.
- Orientation and basic solutions enhance the quality of cadres, civil servants
Luong Tai district, Bac Ninh province today.
4. Overall conclusion
Based on the assessment of the research results of the research showed that staff,
civil servants Luong Tai District, Bac Ninh Province has partially met the requirements
and tasks set for cadres and civil servants stage current period. Then set out the reasons
for the proposed measures to promote further the strength of the contingent of cadres,
civil

xiii


PHẦN 1. MỞ ĐẦU

1.1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
Trong suốt quá trình hình thành và phát triển của nền hành chính nhà nước
Việt nam, chính quyền cấp cơ sở giữ một vị trí, vai trò rất quan trọng, ảnh hưởng
trực tiếp đến sự thành công hay thất bại của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại
hóa đất nước.
Ở nước ta, cấp xã (xã, phường, thị trấn) là một trong bốn cấp hành chính.
Cấp xã là thấp nhất, gần dân nhất, là cấp trực tiếp tổ chức và vận động nhân dân
thực hiện đường lối, chủ trương, nghị quyết của Đảng, pháp luật của Nhà nước,
tăng cường đại đoàn kết toàn dân, phát huy quyền làm chủ của nhân dân, huy
động mọi khả năng phát triển kinh tế - xã hội, tổ chức cuộc sống của cộng đồng
dân cư. Thực tiễn cho thấy nơi đâu có quan tâm đầy đủ và làm tốt công tác cán

vững mạnh đang là một vấn đề cấp thiết, đặc biệt là cán bộ lãnh đạo, quản lý.
Do đó, vấn đề xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở vững mạnh trở thành một
yêu cầu quan trọng, một nhiệm vụ cấp bách phải được nhận thức đầy đủ và triển
khai một cách có hiệu quả. Để xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở vững mạnh, cần
phải tập trung làm rõ những vấn đề có tính lý luận, đáp ứng đòi hỏi của thực tiễn,
vừa giải quyết yêu cầu trước mắt, vừa phải có tính chiến lược lâu dài.
Lương Tài là một trong tám huyện, thị xã, thành phố của tỉnh Bắc Ninh, là
huyện xa trung tâm tỉnh lỵ. Trong những năm qua, đội ngũ cán bộ, công chức cấp
xã huyện Lương Tài đã có nhiều đóng góp quan trọng vào việc phát triển kinh tế,
xã hội của huyện, tuy nhiên để đáp ứng cao hơn những yêu cầu trong giai đoạn
phát triển mới, thì cần thiết phải có đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã có khả
năng tổ chức và thực hiện tốt chủ trương, đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà
nước, công tâm, thạo việc, tận tụy với nhân dân.
Với những lý do nêu trên tôi lựa chọn đề tài: “Nâng cao chất lượng đội
ngũ cán bộ, công chức cấp xã trên địa bàn huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh”
để làm luận văn tốt nghiệp cao học của mình.
1.2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
1.2.1. Mục tiêu chung
Đánh giá thực trạng chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã ở huyện
Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh trong thời gian vừa qua, từ đó đề xuất một số giải pháp
nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã của huyện Lương
Tài trong thời gian tới.
1.2.2. Mục tiêu cụ thể
- Góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về cán bộ, công chức
và nâng cao chất lượng cán bộ cán bộ, công chức ở cấp xã.
2


- Đánh giá thực trạng và phân tích các yếu tố ảnh hưởng tới chất lượng đội
ngũ cán bộ, công chức cấp xã trên địa bàn huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh trong


PHẦN 2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
2.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN
2.1.1. Một số khái niệm
2.1.1.1 Khái niệm về chính quyền cấp xã
Trong hệ thống hành chính nước ta, chính quyền xã, phường, thị trấn (gọi
chung là cấp xã) là chính quyền cấp thấp nhất trong hệ thống chính quyền 4 cấp
hoàn chỉnh: Trung ương, tỉnh, huyện, xã.
NHÀ NƯỚC

Thành phố trực
thuộc trung ương

Quận

Tỉnh

Thị xã

Phường

Huyện

Xã

Thành phố trực
thuộc tỉnh

Thị trấn


Đảng, cho Chính phủ hiểu rõ, để đặt chính sách cho đúng.
Hiện nay, nước ta có 11.162 đơn vị hành chính cấp xã, bao gồm
1.567 phường, 597 thị trấn và 9064 xã, với tổng số trên 222.735 cán bộ, công
chức và 317.766 cán bộ không chuyên trách cấp xã. Đây là những người trực tiếp
thực hiện và đưa chủ trương, đường lối, nghị quyết của Ðảng, chính sách, pháp
luật của Nhà nước đến với nhân dân, tuyên truyền, vận động và tổ chức nhân dân
thực hiện.
Tóm lại, có thể nêu khái quát chính quyền cấp xã như sau: Chính quyền
cấp xã bao gồm HĐND và UBND, là cấp thấp nhất trong hệ thống chính quyền 4
cấp ở Việt Nam, thực hiện quyền lực nhà nước ở địa phương, có chức năng thay
mặt nhân dân địa phương, căn cứ vào nguyện vọng của nhân dân địa phương,
quyết định và tổ chức thực hiện những vấn đề có liên quan đến phát triển kinh tế,
văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phòng và đời sống của nhân dân địa phương, theo
Hiến pháp, Pháp luật và các mệnh lệnh, quyết định của cấp trên.
2.1.1.2 Đặc điểm của chính quyền cấp xã
Chính quyền cấp xã có những đặc điểm cơ bản như sau:

5


Thứ nhất, chính quyền cấp xã là cấp thấp nhất trong hệ thống chính quyền
các cấp của Nhà nước ta (Trung ương, tỉnh, huyện, xã) là cấp quản lý hành chính
Nhà nước trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hoá - xã hội, an ninh, quốc
phòng ở địa bàn cơ sở.
Thứ hai, chính quyền cấp xã là cấp trực tiếp tổ chức và thực hiện đường
lối chính trị, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước trong cuộc sống, là
cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân, là cấp gần gũi dân nhất, là nơi trực
tiếp đáp ứng và giải quyết các yêu cầu chính đáng của nhân dân.
Thứ ba, chính quyền cấp xã gồm HĐND và UBND, mà không có cơ quan
Toà án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân. HĐND là cơ quan quyền lực Nhà

Trong một số nghị quyết của Đảng cũng như một số văn bản pháp
quy, mặc dù chưa ra định nghĩa rõ ràng nhưng đã có đề cập đến khái niệm về
công chức.
Công chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch,
chức vụ, chức danh trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ
chức chính trị - xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơ quan, đơn vị
thuộc Quân đội nhân dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp,
công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân mà không
phải là sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp và trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của
đơn vị sự nghiệp công lập của Đảng cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức
chính trị - xã hội (gọi chung là đơn vị sự nghiệp công lập) trong biên chế và
hưởng lương từ ngân sách nhà nước; đối với công chức trong bộ máy lãnh đạo,
quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập thì lương được bảo đảm từ quỹ lương của
đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật (khoản 2 điều 4 Luật
công chức năm 2008).
Thực tiễn 30 năm đổi mới vừa qua, nước ta đã đạt được những thành tựu
to lớn và quan trọng về kinh tế, xã hội, giữ vững ổn định về chính trị và hiện nay
đang đứng trước yêu cầu đổi mới của sự phát triển của tầm cao hơn trước. Đòi
hỏi phải đổi mới và nâng cao chất lượng của hệ thống chính trị ở cơ sở xã,
phường, thị trấn cũng được đặt ra.
Khái niệm về cán bộ, công chức cấp xã
Căn cứ Luật Tổ chức HĐND và UBND năm 2003 về nhiệm vụ cụ thể của
HĐND và UBND; Luật Cán bộ, công chức ngày 13 tháng 11 năm 2008; Nghị
định số 92/2009/NĐ- CP ngày 22 tháng 10 năm 2009 của Chính phủ về chức
danh, số lượng, một số chế độ, chính sách đối với cán bộ, công chức ở xã,
phường, thị trấn và những người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã; Thông
tư liên tịch số 03/2010/TTLT-BNV-BTC-BLĐTB&XH ngày 27 tháng 5 năm
2010 của Bộ Nội vụ, Bộ Tài chính và Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội
7


- Văn phòng - Thống kê
- Địa chính - Xây dựng - Đô thị và Môi trường (đối với phường, thị trấn)
8


hoặc Địa chính - Nông nghiệp - Xây dựng và Môi trường (đối với xã)
- Tài chính - Kế toán
- Tư pháp - Hộ tịch
- Văn hóa - Xã hội.
Từ những phân tích trên có thể đưa ra khái niệm như sau: CBCC cấp xã là
công dân Việt Nam, trong biên chế, được hưởng lương từ ngân sách nhà nước
theo quy định của pháp luật, được bầu để giữ chức vụ, hoặc được tuyển dụng
giao giữ chức danh chuyên môn nghiệp vụ thuộc UBND cấp xã.
Để nâng cao hiệu lực hoạt động của chính quyền cấp xã đội ngũ CBCC
cấp xã không những cần phải có nhiệt tình cách mạng, có phẩm chất tốt, đạo đức
tốt mà còn cần phải có tri thức, trình độ chuyên môn nghiệp vụ, năng lực công
tác để hoàn thành nhiệm vụ.
2.1.1.4. Số lượng cán bộ, công chức cấp xã
Số lượng cán bộ chuyên trách, công chức cấp xã quy định tại khoản 1
Điều 4 Nghị định số 92/2009/NĐ- CP ngày 22 tháng 10 năm 2009 của Chính phủ
về chức danh, số lượng, một số chế độ, chính sách đối với cán bộ, công chức ở
xã, phường, thị trấn và những người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã được
quy định như sau (khoản 1 điều 4 nghị định số 92/2009).
- Đối với xã, phường, thị trấn loại 1: không quá 25 người
- Đối với xã, phường, thị trấn loại 2: không quá 23 người
- Đối với xã, phường, thị trấn loại 3: không quá 21 người
2.1.1.5. Vị trí, vai trò của cán bộ, công chức cấp xã
Vốn quý nhất của Đảng, Nhà nước và nhân dân ta là đội ngũ cán bộ, công
chức. Cán bộ, công chức là một trong những nhân tố quan trọng quyết định sự
thành công hay thất bại của sự nghiệp cách mạng. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã

vững mạnh. Qua đó phát hiện, nhân rộng những nhân tố mới, những cách làm
hiệu quả. Với ý nghĩa đó, đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã có vai trò quyết định
thúc đẩy các cuộc vận động cách mạng ở địa phương, cơ sở.
- Cán bộ, công chức cấp xã là cầu nối giữa Đảng - Nhà nước với nhân
dân, truyền dẫn đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước tới nhân dân, phản
ánh tâm tư nguyện vọng của nhân dân với Đảng, góp phần đưa đường lối, chủ
trương, chính sách của Đảng và Nhà nước vào cuộc sống. Thông qua đội ngũ
này, Đảng và Nhà nước ta đánh giá được tính đúng đắn của đường lối, chính
sách, kịp thời phát hiện những hạn chế, thiếu sót và những nhu cầu mới phát sinh
từ thực tế khách quan để bổ sung và hoàn thiện chính sách.
Vì vậy, sự vững mạnh hay yếu kém của hệ thống chính trị, của phong trào
cách mạng quần chúng ở cơ sở gắn liền với phẩm chất, năng lực của đội ngũ cán
10


bộ, công chức cấp xã. Họ có vai trò quan trọng ảnh hưởng đến năng lực lãnh đạo
và sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng, đến năng lực và hiệu quả quản lý, điều
hành của chính quyền, khả năng tham mưu và tổ chức thực hiện mọi nhiệm vụ
của các tổ chức, đoàn thể, lực lượng vũ trang và nhân dân địa phương. Bộ máy
chính quyền đó ở cơ sở hoạt động có hiệu lực, hiệu quả hay không phụ thuộc vào
phẩm chất, năng lực của đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã. Đội ngũ này có phẩm
chất, năng lực tốt mới có thể phát huy sức mạnh của hệ thống chính trị, huy động
được mọi nguồn lực để thúc đẩy thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh
tế - xã hội, củng cố quốc phòng - an ninh tại địa phương.
2.1.2. Chất lượng cán bộ, công chức cấp xã
2.1.2.1. Khái niệm chất lượng cán bộ, công chức cấp xã
Chất lượng là một phạm trù được sử dụng khá phổ biến, là đối tượng
nghiên cứu của nhiều chuyên ngành, nhiều môn khoa học và được xem xét dưới
nhiều góc độ khác nhau, tuỳ thuộc nhu cầu tiếp cận và khai thác. “Chất lượng”
hiểu ở nghĩa chung nhất là “Cái tạo nên phẩm chất, giá trị của một con người,