CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN
Kính gửi: - Hội đồng sáng kiến sở GDĐT Ninh Bình
Chúng tôi ghi tên dưới đây:
S
T
T

Họ và tên

Ngày tháng
năm sinh

1 Nguyễn Thị Thanh Thêu 13/11/1980

2 Phạm Thị Kim Thoa

3 Đinh Thị Phong Thu

28/10/1978

22/09/1977

Nơi công
tác (hoặc
nơi cư
trú)

Chức

Sư phạm
Anh Văn

Tỷ lệ %
đóng
góp vào
việc tạo
ra sáng
kiến

36%

32%

32%

I. ĐỀ NGHỊ XÉT CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN:

“Một số giải pháp nâng cao chất lượng dạy
học
trải nghiệm sáng tạo gắn với chủ đề trong
môn Ngữ Văn 8”
- Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Lĩnh vực Giáo dục.
II. MÔ TẢ SÁNG KIẾN:
Năm 2002, tại hội nghị Thượng đỉnh liên hiệp quốc về phát triển bền vững,
chương trình “ Dạy học vì một tương lai bền vững” được UNESCO thông qua
trong đó có học phần quan trọng về “giáo dục trải nghiệm” được giới thiệu phổ
biến sâu rộng. Cho đến ngày nay, giáo dục trải nghiệm đang tiếp tục phát triển và
hình thành mạng lưới rộng lớn được nhiều cá nhân, tổ chức và trường học trên
toàn thế giới ứng dụng, UNESCO cũng nhìn nhận giáo dục trải nghiệm như là

được.
Vấn đề trăn trở, băn khoăn đặt ra là làm thế nào để gọi cảm xúc văn chương
về với học sinh, khơi gợi những xúc cảm tươi mới để các em hào hứng, say mê,
yêu thích môn văn. Chúng tôi đã tìm đến một phương pháp dạy học mới tích cực,
hiệu quả: dạy học trải nghiệm sáng tạo gắn với chủ đề trong môn Ngữ Văn 8.
2. Giải pháp mới, cải tiến:
Hiện nay, dạy học theo chủ đề kết hợp tăng cường trải nghiệm sáng tạo
đang được đốc thúc thực nghiệm. Qua các buổi chuyên đề, phòng GDĐT huyện
Hoa Lư, Sở GDĐT tỉnh Ninh Bình đã chủ trương dạy ít nhất một chủ đề trên học
kỳ, hoặc hai chủ đề trên năm đối với môn Ngữ Văn bậc THCS tính theo bốn khối
lớp. Trong dự thảo chương trình giáo dục phổ thông mới, kế hoạch giáo dục chia
làm hai phần: phần một là các môn học, các chuyên đề học tập; phần hai là hoạt
động trải nghiệm sáng tạo.
Qua quá trình thực hiện, chúng tôi đúc rút được một số nhóm giải pháp cơ
bản, cần thiết như sau:
2.1 Nhóm giải pháp đối với giáo viên
+ Bản thân giáo viên cần tăng cường học tập, trau dồi kiến thức và sẵn sàng
đổi mới.
Yêu cầu rất quan trọng đặt ra đối với giáo viên là cần phải đổi mới phương
pháp dạy học: đón đầu, đi trước, thử nghiệm theo hướng đổi mới chương trình
GDPT: dạy học theo chủ đề kết hợp với hoạt động trải nghiệm sáng tạo. Sự đổi
mới ngay trong nhận thức của bản thân người thầy để thay đổi nếp nghĩ, nếp tư
duy trước lối dạy và học truyền thống, dám đối mặt với những khó khăn, thách

-3–


thức... thể hiện bản lĩnh quyết đoán, chủ động, sáng tạo của “người chiến sỹ trên
mặt trận văn hóa”.
- Trước hết giáo viên cần nghiên cứu đầy đủ phân phối chương trình để

+ Giáo viên cần xây dựng kế hoạch chi tiết, lựa chọn các hình thức TNST để
tổ chức thành công nội dung trải nghiệm gắn với chủ đề dạy học.
- Xây dựng kế hoạch cụ thể cho các hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong
mỗi chủ đề, xác định rõ mục đích yêu cầu, sự chuẩn bị, tiến trình thực hiện, các
bước tiến hành; phân công nhiệm vụ cụ thể cho các tổ nhóm và yêu cầu các tổ

-4–


nhóm cùng xây dựng kế hoạch cụ thể, phân công nhiệm vụ đến từng thành viên
cùng nhau thực hiện các nội dung trải nghiệm.
- Quy mô của hoạt động trải nghiệm phù hợp với từng chủ đề : Xác định rõ
các đối tượng tham gia trong phạm vi liên trường hay trong trường, trong một
khối, lớp; nơi chốn, địa điểm thực hiện hoạt động trải nghiệm gắn với nội dung
kiến thức của chủ đề .
- Lựa chọn các hình thức tổ chức hoạt động trải nghiệm phù hợp nhằm làm
nổi bật, khơi gợi kiến thức cảm xúc của nội dung bài học. Giáo viên cần tìm hiểu,
nắm vững các hình thức tổ chức dạy học trải nghiệm sáng tạo. Bởi vì, hoạt động
trải nghiệm sáng tạo được tổ chức dưới rất nhiều hình thức khác nhau như: hoạt
động câu lạc bộ, tổ chức trò chơi, diễn đàn, sân khấu tương tác, tham quan dã
ngoại, các hội thi, hoạt động giao lưu, hoạt động nhân đạo, hoạt động tình nguyện
… Mỗi hình thức hoạt động trên đều mang ý nghĩa giáo dục nhất định và có
những ưu điểm cũng như tồn tại khi thực hiện. Vấn đề đặt ra là tùy theo tính chất
của chuyên đề được xây dựng, nhu cầu của học sinh trong quá trình giảng dạy
giáo viên nắm bắt được, tình hình thực tế của nhà trường, địa phương để lựa chọn
hình thức tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo phù hợp, hiệu quả.
- Trong quá trình thực hiện cần phối kết hợp với các giáo viên khác, với nhà
trường, với phụ huynh học sinh, với địa phương để được tạo điều kiện giúp đỡ về
mọi mặt góp phần thực hiện thành công chủ đề; đảm bảo quy trình và an toàn
trong từng hoạt động trải nghiệm cụ thể.

trách nhiệm. Việc lựa chọn đội ngũ cán sự lớp chủ yếu phải dựa trên năng lực
quản lý, tổ chức, chỉ đạo lớp, tổ, nhóm của các em; dựa trên uy tín, sự tin tưởng,
tín nhiệm của chính các thành viên trong nhóm... Đội ngũ các em học sinh làm
cán bộ lớp sẽ có nhiệm vụ: phân công, lãnh đạo, tổ chức giao nhiệm vụ cho các
thành viên, giám sát và cùng nhau thực hiện các nội dung như: xây dựng ý
tưởng, xây dựng kế hoạch, tổ chức phân công cho các thành viên cùng chuẩn bị
và thực hiện…
- Giới thiệu, hướng dẫn cho học sinh hiểu về mục đích của các hình thức
trải nghiệm sáng tạo, cách thức tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo.Thông
qua đó, học sinh biết lựa chọn hình thức tổ chức phù hợp với nội dung; nắm được
các bước cơ bản cùng thực hiện, thấy được trách nhiệm của các cá nhân khi tham
gia hoạt động trải nghiệm sáng tạo.
Ví dụ: Khi tổ chức dạy học trải nghiệm sáng tạo gắn với chủ đề “ Vẻ đẹp hình
tượng người nông dân qua hai văn bản “Tức nước vỡ bờ” và” Lão Hạc”- Ngữ
Văn 8, giáo viên chia lớp thành ba nhóm, phân công nhiệm vụ cho các nhóm cụ
thể:
+ Nhóm 1 - nhóm “Lão Hạc”: Xuống thăm và làm phóng sự về tấm gương
người nông dân làm kinh tế giỏi ở địa phương – Địa chỉ đến: gia đình Bác
Phạm Văn Diện một nông dân làm kinh tế trang trại giỏi trên địa bàn xã Ninh
Hòa, huyện Hoa Lư ( Hoặc làm phóng sự về một ngày làm việc nhà nông của
chính bố mẹ, người thân các em vì xã Ninh Hòa là một xã thuần nông 95% các
bậc phụ huynh làm nông nghiệp) ; chuẩn bị tiểu phẩm : “Lão Hạc kể chuyện bán
chó”.
+ Nhóm 2 – nhóm “ Ông Giáo”: Tìm hiểu về quang cảnh “nông thôn mới” ở địa
bàn xã Ninh Hòa, huyện Hoa Lư - phóng sự “Quê em ngày càng đổi mới”,;
chuẩn bị tiểu phẩm: “ Chị Dậu bán con”
+ Nhóm 3 - nhóm “ Chị Dậu”: Tìm hiểu qua sách báo tranh ảnh, nghe lão nông
địa phương kể chuyện đời sống “nông thôn xưa” làm phóng sự “Nông thôn,
nông dân Việt Nam Xưa”; chuẩn bị tiểu phẩm “Tức nước vỡ bờ”.


tác đổi mới giáo dục nói chung và giáo dục trải nghiệm nói riêng.
- Nhà trường cũng cần phải xác định rõ yêu cầu của việc đổi mới dạy học
theo chủ đề gắn với trải nghiệm sáng tạo là xu thế tất yếu của dạy học các bộ môn
trong đó có môn Ngữ Văn. Ngay từ đầu năm học, nhà trường đưa nội dung dạy
trải nghiệm sáng tạo gắn với chủ đề dạy học vào kế hoạch hoạt động chuyên
môn. Bộ phận chuyên môn nhà trường cùng với giáo viên xây dựng kế hoạch
chương trình cụ thể cho các chủ đề của một môn học hay liên môn.
- Trong thời điểm cụ thể, nhà trường cần sắp xếp thời khóa biểu hợp lý, linh
hoạt. Có thể bố trí dạy học theo chủ đề gắn với trải nghiệm sáng tạo ngay trên lớp
trong các giờ học hoặc trong các buổi học ngoại khóa tách biệt.
- Nhà trường, bộ phận chuyên môn cần giao quyền tự chủ và khuyến khích
giáo viên linh hoạt sáng tạo trong việc xây dựng kế hoạch dạy học theo chủ đề
-7–


kết hợp trải nghiệm sáng tạo.
- Nhà trường cũng cần đâu tư về cơ sở vật chất, trang thiết bị, tài chính phục
vụ cho hoạt động dạy học trải nghiệm sáng tạo để phát triển phẩm chất năng lực
của học sinh
+ Đối với chính quyền , các tổ chức đoàn thể và cộng đồng xã hội địa
phương
- Trước khi tổ chức các hoạt động trải nghiệm giáo viên giảng dạy, nhà
trường cần chủ động đề xuất, phối hợp với cấp ủy Đảng, chính quyền, các ban
nghành, đoàn thể địa phương, các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp địa phương,
các nhà hoạt động xã hội, những nghệ nhân, những người lao động tiêu biểu...
cùng tham gia. Các cơ sở như khu di tích lịch sử văn hóa, danh lam thắng cảnh,
cơ quan, công trường, các hộ gia đình tiêu biểu, khu chăn nuôi, đồng ruộng, làng
nghề.... đều có thể là địa điểm lý tưởng cho học sinh học tập thực hành hoạt động
trải nghiệm sáng tạo.
Ví dụ: Khi dạy trải nghiêm sáng tạo gắn với chủ đề: “Quê hương giàu

xung hoàn thiện cùng với thầy cô, nhà trường kết hợp giáo dục các em tốt hơn.
- Sau khi trải nghiệm cha mẹ cần trò chuyện hỏi han các con về quá trình
tham gia hoạt động, kết quả thu được, chia sẻ với các em những cảm xúc , niềm
vui trong học tập hay khuyến khích các em vượt qua những khó khăn, hạn chế
cần khắc phục... đối khớp với những thông tin về con mình từ giáo viên hay bạn
bè để hiểu và chăm sóc, tạo điều kiện cho con em phát triển một cách toàn diện.
Ví dụ: Khi dạy hoạt động trải nghiệm sáng tạo gắn với chủ đề “ Vẻ đẹp
hình tượng người nông dân - Ngữ Văn 8: giáo viên tham mưu với Ban giám
hiệu nhà trường để chuẩn bị các nội dung trải nghiệm, hoạt động ngoại khóa, dự
thảo chương trình, kế hoạch hoạt động, xin ý kiến chỉ đạo, sự cộng tác giúp đỡ từ
các bạn đồng nghiệp, các lực lượng xã hội trong và ngoài nhà trường.
+ Hình thức trải nghiệm - Sân khấu hóa : cần chuẩn bị phục trang, đạo
cụ...để các em diễn xuất. Giáo viên có thể đề xuất với BGH nhà trường thuê,
mượn hoặc huy động nguồn từ phía gia đình học sinh trợ giúp.
+Hình thức trải nghiệm sáng tạo “Em làm phóng viên nhỏ” trình chiếu
phim ảnh cần có máy tính, máy chiếu, phòng chiếu phim đảm bảo chất lượng âm
thanh, hình ảnh để học sinh xem phim, video tư liệu hình ảnh, trình chiếu sản
phẩm: các hình ảnh, vi deo tự làm của các em... chuẩn bị sân khấu để các em học
sinh hái hoa dân chủ...
+ Đặc biệt, giáo viên cùng với ban giám hiệu nhà trường phải liên hệ trực
tiếp với Đảng Ủy, UBND xã, Hội nông dân xã Ninh Hòa để tìm hiểu tấm gương
nông dân điển hình sản xuất, làm kinh tế giỏi ở địa phương, tìm hiểu phong trào
xây dựng nông thôn mới... Qua tìm hiểu tình hình thực tế và được sự giới thiệu
của lãnh đạo địa phương, Hội nông dân xã, giáo viên đã liên hệ với gia đình bác
Phạm Văn Diện - một nông dân làm kinh tế trang trại giỏi ở xã Ninh Hòa, huyện
Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình (Báo chí Trung ương và địa phương đã có rất nhiều bài
viết, phóng sự, câu chuyện kể về tấm gương của bác). Sau đó, giáo viên liên hệ,
hướng dẫn, tổ chức để đưa các em học sinh xuống thăm trang trại của gia đình
Bác Phạm Văn Diện ( Địa chỉ Thôn Đại Áng- xã Ninh Hòa) để các em làm phóng
sự, quay video, trò chuyện, phỏng vấn nhân vật. Giáo viên cũng liên hệ và tổ

các bậc phụ huynh học sinh được nâng lên rõ rệt, từ đó kêu gọi các nhà hảo tâm,
các mạnh thường quân tiếp tục đầu tư trang thiết bị, cơ sở vật chất, tạo môi
trường giáo dục hiện đại, an toàn, lành mạnh nâng cao chất lượng dạy và học.
+ Bản thân người dạy và người học đều nhận được sự ủng hộ nhiệt tình, tích
cực từ phía lãnh đạo chính quyền, phụ huynh, nhân dân địa phương.
+ Đội ngũ giáo viên được bồi dưỡng thêm về nghiệp vụ, trách nhiệm và lòng
yêu nghề, mến trẻ các hoạt động trải nghiệm sáng tạo là yếu tố quan trọng tạo
dựng môi trường giáo dục thân thiện, giúp HS học tập tích cực, đạt hiệu quả cao,
yêu mến thầy cô, bạn bè, trường lớp.
+ Các em chủ động hơn trong việc tiếp thu và lĩnh hội kiến thức, sáng tạo
trong học tập, gắn học với hành, tích cực tham gia các hoạt động thiện nguyện tại
cộng đồng...Góp phần hình thành phát triển phẩm chất, năng lực của những người
công dân tương lai .
Có thể nói các giải pháp nâng cao chất lượng dạy học trải nghiệm sáng tạo
gắn với chủ đề đã thực sự góp phần xây dựng môi trường giáo dục ngày càng
năng động, xây dựng một xã hội học tập, đúng với yêu cầu của công tác xã hội
hóa giáo dục, yêu cầu đổi mới của ngành GD&ĐT.
XÁC NHẬN CỦA PHÒNG GDĐT
Ninh Hòa, ngày 15 tháng 4 năm 2017
- 10 –


Người viết
Nguyễn Thị Thanh Thêu
Phạm Thị Kim Thoa
Đinh Thị Phong Thu

- 11 –