SỞ GD&ĐT TỈNH THANH HÓA
PHÒNG GD&ĐT THÀNH PHỐ THANH HÓA

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP XÂY DỰNG MÔI TRƯỜNG
XANH - SẠCH - ĐẸP - AN TOÀN - THÂN THIỆN
TRONG TRƯỜNG MẦM NON

Người thực hiện: Nguyễn Thị Mười
Chức vụ: Hiệu trưởng
Đơn vị: Trường MN Trường Thi B
SKKN thuộc lĩnh vực: Quản lý

THANH HÓA NĂM 2016

PHẦN I: MỞ ĐẦU
1


1.Lý do chọn đề tài
Để thực hiện có hiệu quả kế hoạch hành động của ngành Giáo dục - Đào
tạo, Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 29-NQ/TW
của Ban chấp hành Trung ương khoá XI về “ Đổi mới căn bản, toàn diện Giáo
dục và Đào tạo ” trước hết cần quan tâm đến đổi mới môi trường giáo dục, trong
đó có nội dung đảm bảo môi trường: Xanh, sạch, đẹp, an toàn, thân thiện trong
các nhà trường là một trong những điều kiện quan trọng trong việc nâng cao
chất luợng giáo dục, đào tạo trong nhà trường.
Trường học, là ngôi nhà thứ hai của trẻ. Đặc biệt với trường mầm non là
nơi để lại nhiều dâú ấn đậm sâu trong cuộc đời của mỗi con người, vì trường
mầm non là cái nôi đầu tiên nuôi dưỡng, chăm sóc con trẻ ngay từ những bước
khởi đầu trong cuộc đời, trong nhà trường trẻ được tiếp thu những kiến thức, kỹ


2


Là một hiệu trưởng nhà trường khiến tôi luôn suy nghĩ trăn trở, tìm tòi,
nghiên cứu và đưa ra các giải pháp sao cho hiệu quả nhất, phù hợp với điều kiện
thực tế của nhà trường và của địa phương. Với sự đam mê nghề nghiệp và tình
yêu thương đối với trẻ nhỏ đã thôi thúc tôi hoàn thành sáng kiến kinh nghiệm: “
Một số biện pháp trong công tác chỉ đạo xây dựng môi trường xanh, sạch, đẹp,
an toàn, thân thiện ở Trường MN Trường Thi B - Thành phố Thanh hoá”.
2. Mục đích nghiên cứu
- Nhằm tiếp tục thực hiện tốt phong trào thi đua "Xây dựng trường học thân
thiện, học sinh tích cực" do ngành giáo dục phát động, góp phần nâng cao chất
lượng giảng dạy của giáo viên và nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho
học sinh thông qua việc lồng ghép các hoạt động trong ngày của trẻ.
- Xây dựng được môi trường giáo dục thân thiện giữa cô và trẻ, giữa cô và phụ
huynh, giữa trẻ với trẻ; tạo môi trường xanh, sạch, đẹp, an toàn, thân thiện thu
hút trẻ ham thích đến trường, và trẻ thấy thêm yêu trường, lớp, bạn bè, cô giáo
và thực sự trẻ thấy được “ Mỗi ngày đến trường là một ngày vui ”.
- Nâng cao hiệu quả việc dạy kỹ năng sống cho trẻ bằng thói quen giữ gìn và
bảo vệ môi trường.
- Tiếp tục phát huy tối đa nội lực của nhà trường, tranh thủ sự ủng hộ của cha mẹ
học sinh, của xã hội trong việc xây dựng nhà trường “ Xanh, sạch, đẹp, an toàn,
thân thiện”.
3. Đối tượng nghiên cứu
- Cán bộ giáo viên, cha mẹ học sinh, học sinh và môi trường Trường mầm non
Trường Thi B- TPTH.
- Hoạt động dạy học trong trường mầm non Trường Thi B; mối liên hệ giữa nhà
trường, gia đình và xã hội; môi trường giáo dục trong và ngoài nhà trường; giao
tiếp, ứng xử và kỹ năng sống của trẻ mầm non.

gương mẫu trong mọi hoạt động của nhà trường, kiên định vững vàng trong tư
tưởng, xác định rõ vị trí và nhiệm vụ của người giáo viên mầm non.
- Nhà trường được cha mẹ học sinh quan tâm và phối hợp nhiệt tình trong các
hoạt động giáo dục, trong việc hỗ trợ kinh phí để tổ chức các hoạt động giáo dục
cũng như việc xây dựng cảng quan môi trường .
* Khó khăn
- Cơ sở vật chất của nhà trường được xây dựng đến nay đã cũ, khuôn viên nhà
trường không được vuông (hình lá cờ), chưa được quy hoạch theo một mô hình
tổng thể, sân trường nhiều chỗ bị lún, thấp và thường bị ứ đọng nước khi có
mưa, hệ thống cống rãnh thường xuyên bị tắc.
- Các hành lang trên các tầng chưa có cây xanh leo nên còn nắng nhiều, giờ hoạt
động ngoài trời của trẻ chưa được phong phú,
- Kế hoạch phong trào thi đua còn chung chung, chưa cụ thể, chưa có chiều sâu,
các nội dung triển khai còn mang tính hình thức nên việc triển khai chưa có hiệu
quả cao.

5


- Công tác phối kết hợp với cha mẹ học sinh, các ban ngành đoàn thể, chính
quyền địa phương trong quá trình thực hiện phong trào còn chưa sâu rộng.
- Hệ thống cây xanh, hoa, cây cảnh cằn cỗi, số cây cho bóng mát chưa nhiều. Bố
trí vị trí trồng cây chưa phù hợp, chưa cắt tỉa và tạo dáng cho cây, công tác chăm
sóc cây chưa thường xuyên và chưa biết huy động sức mạnh từ phía cha mẹ học
sinh. Chính vì vậy nhà trường mới đảm bảo nội dung "trường xanh" nhưng
"chưa đẹp".
- Việc tạo môi trường mở cho trẻ hoạt động của một số nhóm lớp chưa có hiệu
quả cao, môi trường ngoài lớp học chưa được quan tâm nhiều, công tác vệ sinh
chưa được thường xuyên.
- Giáo viên chưa biết tận dụng các nguyên liệu dễ kiếm để làm đồ dùng dạy học

10%

Yếu
5%

Bảng 2: Tổng hợp cơ sở vật chất, trang thiết bị, đồ dùng, đồ chơi đầu năm
Nội dung
Thực tế
Diện tích sân chơi đảm bảo yêu cầu về Diện tích đảm bảo yêu cầu nhưng sân
thiết kế
không vuông, còn thấp, lún và hay bị
ngập nước
Đồ chơi ngoài trời
Chưa phong phú
Phòng vệ sinh sử dụng

Đủ cho CBGV, học sinh nhưng còn
hay bị tắc nghẽn, chưa có bồn rửa tay,
nhà VS ở khu vực vui chơi

6


Hệ thống cây xanh cho bóng mát, hoa, Chưa phong phú, cây cằn cỗi, nhiều
cây cảnh
đất còn bỏ trống chưa được trồng cây
phủ xanh, chưa có nhiều sắc hoa

Thiết bị, đồ dùng dạy học theo thông tư 12 bộ thiếu 02 bộ , đồ chơi tự tạo còn
02/TT-BGD&ĐT

việc, giao trách nhiệm, sắp đặt nguồn lực, tổ chức giám sát việc thực hiện và
điều phối các hoạt động có hiệu quả.
Giải pháp 2: Xây dựng các nội dung cụ thể cho từng tiêu chí
Muốn xây dựng được cảnh quan môi trường theo hướng xanh, sạch, đẹp,
an toàn, thân thiện, trước hết cần xây dựng được yêu cầu cần đạt cho từng tiêu
chí và phải phù hợp với thực tế của nhà trường, của địa phương, từ đó làm cái
đích để xây dựng kế hoạch phấn đấu thực hịên cho từng giai đoạn. Trong các nội
dung thực hiện chúng tôi tập trung vào một số tiêu chí trọng tâm để chỉ đạo thực
hiện đó là:
- Tiêu chí xanh: Vườn trường phải được quy hoạch tổng thể, có khu vui chơi,
vườn cổ tích của bé, có bồn hoa, cây cảnh, cây bóng mát, tuyệt đối không để đất

7


trống. Những loại cỏ, hoa phải phù hợp theo quy hoạch cụ thể và để cho mỗi góc
của sân, vườn trường phải được trang trí hợp lý, sáng tạo
- Tiêu chí sạch: Đảm bảo đủ nhà vệ sinh cho cán bộ giáo viên và học sinh và
phải được vệ sinh sạch sẽ hàng ngày, xây dựng hố rác đảm bảo vệ sinh môi
trường, xử lý rác đúng quy trình tránh ô nhiễm, ở phía sân sau có thùng rác lưu
động, có nắp đậy để ở vị trí xa khu vực vui chơi sinh hoạt của trẻ và phải thuận
tiện cho việc sử dụng, ở từng thùng rác có khẩu hiệu tuyên truyền như : “ Hãy
bỏ rác đúng nơi qui định” “ Hãy cho tôi rác” “ Hãy bỏ rác vào thùng” “ Hãy bảo
vệ môi trường” Hay “Mắt thấy rác, tay lựơm liền”. Có hệ thống chậu rửa tay cho
trẻ, hệ thống cống rãnh xung quanh khu vực trường phải được khơi thông, có
tấm đậy an toàn, đảm bảo bầu không khí trong lành không bị ô nhiễm. Nâng cấp
lát nền lại sân chơi, cống rãnh thoát nước được khơi thông, đảm bảo không ứ
tắc, giữ gìn sân chơi lớp học, khuôn viên nhà trường, lớp học sạch đẹp, đủ ánh
sáng, thoáng mát, đường đi lối lại không có rác, có nội quy bảo vệ trường học,
nội quy vệ sinh lớp học…


- Trước hết, là người cán bộ quản lý trường học phải nhận thức được tầm quan
trọng của công tác giáo dục bảo vệ môi trường, xây dựng cảnh quan trong
trường học, Tuyên truyền để đội ngũ CB,GV,NV hiểu rõ về mục đích, ý nghĩa
của phong trào, đồng thời nắm chắc hơn về các nội dung của phong trào thông
qua các hình thức như: Quán triệt đầy đủ các công văn hướng dẫn và chỉ đạo của
ngành; tổ chức thảo luận, tham gia góp ý vào kế hoạch thực hiện của nhà trường;
giao chỉ tiêu phấn đấu cho từng bộ phận, từng cá nhân, từng nhóm lớp, tổ chức
ký cam kết và đăng ký những việc làm cụ thể ngay từ đầu năm học.
- Tham mưu với lãnh đạo địa phương và các tổ chức đoàn thể trong phường về
kế hoạch thực hiện phong trào thi đua “Xây dựng trường học xanh, sạch, đẹp, an
toàn, thân thiện”. Sự tham gia vào cuộc của các tổ chức chính trị xã hội, các
đoàn thể góp phần đẩy mạnh và nâng cao chất lượng phong trào thi đua.
- Tổ chức tuyên truyền tới các bậc cha mẹ học sinh về kế hoạch thực hiện phong
trào thi đua của nhà trường thông qua các hình thức: Tuyên truyền thông qua hội
nghị cha mẹ học sinh; mời cha mẹ học sinh đến dự trong các đợt tổ chức Hội thi
giành cho trẻ. Thông báo tình hình sức khỏe, bệnh tật của con trẻ, thông báo
những bất thường xảy ra trong ngày khi trẻ đến trường. Phát hiện sớm những
cháu có năng khiếu bẩm sinh về: Hội họa, âm nhạc... Tuyên truyền cho các bậc
cha mẹ trẻ một số kiến thức khoa học nuôi dạy trẻ, về mục đích của việc xây
dựng trường học xanh, sạch, đẹp, an toàn, thân thiện .
- Chỉ đạo cho giáo viên làm tốt công tác giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ
thường xuyên, liên tục thông qua việc lồng ghép vào các môn học, các hoạt
động trải nghiệm thực tế trong ngày của trẻ, bên cạnh đó hướng dẫn kỹ năng
chăm sóc tưới cây, bảo vệ cây xanh, kỹ năng vệ sinh tự phục vụ, kỹ năng cho trẻ
khi vui chơi, sinh hoạt, kỹ năng khi tham gia giao thông trên đường bộ đúng
cách để không xảy ra tai nạn, kỹ năng khi ngồi trên mô tô xe máy phải đội mũ
bảo hiểm, giáo viên cần nhắc trẻ biết tiết kiệm điện nứơc khi sử dụng, rửa tay
bằng xà phòng sau khi đi vệ sinh và rửa tay trước khi ăn, nhắc trẻ không sờ tay
vào lỗ cắm điện, không leo lên lan can, không xô đẩy nhau khi đi lên xuống cầu

chức cho CB,GV,NV học tập các quy định về đạo đức nhà giáo và ký cam kết về
thực hiện các quy định về đạo đức nhà giáo. Xây dựng Quy tắc ứng xử có văn
hóa trong nhà trường, quy định cụ thể cách ứng xử: Giữa giáo viên với học sinh;
giáo viên với giáo viên; giáo viên với phụ huynh, quy định ứng xử trong thực
hiện nhiệm vụ được giao, với nhân dân nơi cư trú, với gia đình và ứng xử nơi
công cộng.
- Tổ chức lấy ý kiến cha mẹ học sinh góp ý xây dựng trường qua: Hòm thư góp
ý, qua Ban đại diện CMHS. Vận động cha mẹ học sinh cùng tham gia trang trí
nhóm lớp với các hình ảnh sinh động, ngộ nghĩnh và được thay đổi thường
xuyên theo chủ đề để đảm bảo phù hợp và tránh sự nhàm chán đối với trẻ.
- Xây dựng lớp học sạch, đẹp, an toàn, thân thiện: Tổ chức cho các lớp đăng ký
và thực hiện: Lớp sạch - đẹp - an toàn - thân thiện. Xem lớp học là ngôi nhà thân
yêu sống và học tập hàng ngày, học sinh có ý thức giữ gìn vệ sinh sạch sẽ, không
viết, vẽ trên tường, không vứt rác bừa bãi, chơi và cất đồ chơi đúng nơi quy
định. Đối với trẻ mẫu giáo tổ chức cho trẻ cùng cô lao động tổng vệ sinh lớp
học, sắp xếp đồ dùng, đồ chơi ngăn nắp, gọn gàng. Trang trí lớp học theo chủ
điểm phù hợp, ngộ nghĩnh, gần gũi, đặc biệt quan tâm đến tạo môi trường mở
cho trẻ hoạt động. Tổ chức trang trí lớp học theo chủ đề. Các nhóm lớp xây
dựng các góc thiên nhiên để tạo điều kiện, cơ hội cho trẻ được tham gia chăm
sóc hoa, cây cảnh vào các giờ hoạt động ngoài trời, trẻ được phát hiện ra những
điều kỳ lạ xung quanh, từ đó trẻ thích được trồng, chăm sóc cây, đây cũng là một
trong những hoạt động rèn kỹ năng sống cho trẻ.
- Tổ chức cho giáo viên đi tham quan học hỏi các đơn vị trường bạn về cách
trang trí; tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên môn hướng dẫn giáo viên cách tạo
môi trường mở cho trẻ hoạt động, tham khảo các hình ảnh trên mạng...
- Tổ chức phát động làm đồ dùng, đồ chơi tự tạo: Tổ chức cho giáo viên sưu tầm
các nguyên vật liệu phế thải và vận động cha mẹ học sinh tìm kiếm, hỗ trợ các
nguyên vật liệu phế thải.... để làm đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho các hoạt động
học tập và vui chơi của trẻ. Để có được sự hỗ trợ nguyên vật liệu từ phía cha mẹ
học sinh nhà trường đã mời phụ huynh dự giờ các tiết chuyên đề được sử dụng

mới tạo được khuôn viên nhà trường luôn xanh và sạch.
Giải pháp 7: Tăng cường công tác kiểm tra, đánh giá
Đây là một giải pháp tích cực để nâng cao hoạt động, bất kỳ một hoạt
động nào ở trường cũng đều phải chú ý đến khâu kiểm tra, đánh giá. Không
kiểm tra, đánh giá có nghiã là không có quá trình quản lý. Vì vậy Ban giám hiệu
nhà trường phối hợp với ban chỉ đạo phong trào và các đoàn thể trong nhà
trường phải thường xuyên kiểm tra đánh gía cụ thể công tác giáo dục bảo vệ môi
trường, kỹ năng của trẻ trong việc vệ sinh cá nhân, ý thức vệ sinh và bảo vệ môi
trường, xây dựng trường lớp xanh, sạch, đẹp, an toàn, thân thiện. Đánh giá từng
việc làm cụ thể của từng cá nhân, từng tổ, khối và hiệu quả của từng việc được
giao .
4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm
Do có sự chỉ đạo chặt chẽ của phòng GD&ĐT Thành phố, sự đồng tình
ủng hộ của chính quyền địa phương, của cha mẹ học sinh, sự phối hợp chặt chẽ
giữa nhà trường với các tổ chức đoàn thể và đặc biệt là sự năng động, sáng tạo,
chỉ đạo chặt chẽ trong quá trình triển khai thực hiện phong trào nên hoạt động
giáo dục bảo vệ môi trường , xây dựng cảnh quan môi trường xanh, sạch, đẹp,
an toàn, thân thiện của nhà trường đã có những bước chuyển biến rõ rệt, đội ngũ
CBGV đã nhận thức rõ vai trò vị trí của công tác này trong trường mầm non,
xem đây là hoạt động tích cực, thiết thực giúp trẻ phát triến một cách toàn diện,
rèn luyện kỹ năng sống và thói quen văn hoá cho trẻ. Đặc biệt đã thu được nhiều
kết quả đáng kể như sau:
* Đánh giá chất lượng của giáo viên và trẻ cuối năm:
Nôi dung
Tốt Khá
Trung bình
Yếu
Chất lượng thực hiện chuyên
đề VSMT của trẻ


52.000.000đ. Làm 5 khẩu hiệu về trường học thân thiện, 20 bảng biểu các lớp và
khu vực nhà ăn bán trú, vẽ tranh trang trí xung quanh trường, lớp với tổng số
tiền 84.000.000đ.
Huy động CMHS mua sắm trang thiết bị, đồ dùng, đồ chơi, cải tạo cơ sở vật
chất, cải tạo nâng cấp lát nền sân, tạo cảnh quan vườn trường: Trồng cây, hoa,
xây hòn non bộ, vòi phun nước với tổng kinh phí đã huy động được là 519 triệu
đồng.
- Hệ thống cây xanh, cây ăn quả phát triển tốt bước đầu đã cho bóng mát và
nhiều loại quả như : Ổi, Xoài, Bưởi, Bồng Bồng …Các bồn hoa, giàn hoa leo
xung quanh sân trường, hành lang 3 tầng hoa nở quanh năm với nhiều màu sắc
khác nhau, tạo cảnh quan môi trường xanh, sạch, đẹp, thân thiện. Các góc sân
trường, khu "Vườn thiên nhiên của bé " đều đã được thiết kế hợp lý, an toàn, tạo
sự hấp dẫn, thân thiện cho trẻ, trẻ có thể tham gia hoạt động ngoài trời, hoạt
động chiều với một không gian đầy màu sắc, hít thở không khí trong lành và
được nghe những câu chuyện cổ tích phát ra từ những chiếc loa đá được thiết kế
vô cùng tinh xảo trong các hang đá, sau những lùm cây hoặc sau lưng các con
vật đáng yêu.
- Đội ngũ giáo viên luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm, thương yêu, chăm sóc
học sinh tận tình chu đáo. Tổ chức các hoạt động chủ động, sáng tạo, đã biết tạo
cơ hội cho trẻ được tìm tòi, khám phá, biết phát huy tính tích cực, sáng tạo ở trẻ.
Giáo viên thân thiện, gần gũi với các bậc phụ huynh và học sinh, tạo được niềm
tin cho cha mẹ học sinh khi gửi con em vào trường.
- Đề tài đã được áp dụng có hiệu quả tại đơn vị, bên cạnh đó nhà trường cũng đã
vinh dự được đón các trường mầm non trong địa bàn Thành phố, và các huyện
trong tỉnh về tham quan học tập.

13


PHẦN III. KẾT LUẬN,KIẾN NGHỊ

7. Bằng hình thức thi đua khen thuởng, tổ chức những hoạt động thi đua tạo môi
trường xanh sạch trong nhà trường cho cả cô và trẻ. Thúc đẩy giáo viên và trẻ
tinh thần chung tay xây dựng môi trường, giáo dục trẻ sớm về ý thức giữ gìn và
bảo vệ môi trường, tham gia các hoạt động xã hội giúp trẻ biết chia sẻ giúp đỡ
người khác, từ đó tạo cho trẻ có kỹ năng sống ngay từ tuổi mầm non.
8. Trao đổi thông tin thường xuyên giữa nhà trường với gia đình; kết hợp tuyên
truyền, phổ biến kiến thức khoa học nuôi dưỡng, chăm sóc giáo dục trẻ; xử lý
kịp thời các vấn đề liên quan đến chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ em trong trường học.
9. Chăm lo đời sống vật chất tinh thần; nâng cao trình độ nghiệp vụ, đạo đức
nghề nghiệp cho đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường.

14


10. Thường xuyên phối hợp với các cơ quan, tổ chức đoàn thể trên địa bàn có
liên quan trong việc chăm sóc, bảo vệ sức khỏe, phòng chống tai nạn, thương
tích, bảo đảm an toàn cho trẻ em.
Việc xây dựng môi trường xanh, sạch, đẹp, an toàn, thân thiện là nội dung
được ngành GD&ĐT đặc biệt quan tâm trong công tác chỉ đạo thực hiện phong
trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” đối với tất cả
các đơn vị trường học. Nhất là ngành học mầm non việc xây dựng môi trường
giáo dục lành mạnh, an toàn cả về thể chất và tinh thần được xã hội đặc biệt
quan tâm. Chính vì vậy trong những năm qua, bên cạnh việc nâng cao được chất
lượng giáo dục, Trường mầm non Trường Thi B đã đúc rút kinh nghiệm thành
các biện pháp chỉ đạo có hiệu quả công tác xây dựng môi trường xanh, sạch,
đẹp, an toàn, thân thiện. Tạo khí thế thi đua sôi nổi trong toàn thể CB,GV,NV và
các cháu học sinh. Theo đó, các thế hệ học sinh năng động, sáng tạo, tích cực
được học tập trong môi trường trường học thân thiện sẽ là nhân tố quyết định sự
phát triển bền vững của đất nước.
2. Kiến nghị

- Chỉ thị số số 40/2008/CT-BGDĐT ngày 22 tháng 07 năm 2008 Bộ Giáo dục và
Đào tạo về việc phát động phong trào thi đua " Xây dựng trường học thân thiện,
học sinh tích cực”;
- Thông tư số 13/TT-BGD& ĐT ngày 15/4/2010 Ban hành Quy định về xây dựng
trường học an toàn, phòng,chống tai nạn,thương tích trong cơ sở giáo dục mầm
non;
- Nghiên cứu các chỉ thị, các văn bản chỉ đạo của các cấp, của ngành về việc
phát động phong trào thi đua " Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích
cực”.

16


17