1


Đề mục

Trang

PHẦN I: MỞ ĐẦU
1.1. Lí do chọn đề tài
1.2. Mục đích nghiên cứu:
1.3. Đối tượng nghiên cứu
1.4. Phương pháp nghiên cứu

4
5
5
5

PHẦN II : NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1. Cơ sở lí luận
2.2. Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
2.3. Các giải pháp thực hiện
2.4. Những kinh nghiệm rút ra từ thực tiễn nghiên cứu, thực hiện
PHẦN III. KẾT LUẬN
1. Kết quả của việc ứng dụng đề tài SKKN.
2. Những kết luận trong quá trình nghiên cứu, vận dụng.
3. Những kiến nghị, đề xuất

Các từ được viết tắt trong sáng kiến.
GV: giáo viên.
HS: học sinh.

Để giải quyết tận gốc vấn đề môi trường trước hết phải bắt đầu từ nhận
thức, mà hiện nay chưa có một giáo trình hay môn học nào ở THPT giáo dục môi
trường cho học sinh.Vì vậy việc giáo dục môi trường chủ yếu được lồng ghép, tích
hợp vào một số môn học trong đó có môn GDCD lớp 10, có nhiều nội dung phù
hợp để giáo dục môi trường cho học sinh.
Để đáp ứng mục tiêu dạy học hiện nay là phải đảm bảo ba yêu cầu về: Kiến
thức, kĩ năng và thái độ trong mỗi tiết dạy. Có nghĩa là: Ngoài việc truyền thụ kiến
thức và rèn luyện kĩ năng giáo viên cần hình thành cho học sinh một nhân cách, lối
sống tốt. Nói về góc độ môn GDCD, trách nhiệm của giáo viên là phải từng bước
hình thành cho các em một lối sống lành mạnh, biết yêu quý thiên nhiên và sống
thân thiện với thiên nhiên. Từ đó các em mới có trách nhiệm bảo vệ thiên nhiên và
môi trường, giữ gìn vệ sinh nơi các em đang sinh sống và học tập. Thực tế trong
thời giảng dạy tại trường THPT Yên Định 1, bản thân tôi luôn đổi mới phương
pháp dạy học theo hướng tích cực, lồng ghép tích hợp các kiến thức cơ bản bài học
với việc giáo dục môi trường trong môn GDCD.
Nhằm giúp học sinh nhận thức đúng đắn việc giáo dục môi trường trong
các môn học. Với lí do trên tôi chọn đề tài: “Tích hợp giáo dục ý thức bảo vệ môi
trường trong dạy học môn giáo dục công dân lớp 10” nhằm nâng cao ý thức bảo
vệ môi trường cho học sinh ở trường THPT.

4


Thông qua đề tài này tôi muốn gửi đến các đồng nghiệp một vài kinh
nghiệm nhằm mục đích nâng cao giáo dục toàn diện cho học sinh, đồng thời góp
phần nhỏ bé để bảo vệ môi trường sống.
1.2. Mục đích nghiên cứu.
- Hiểu biết bản chất của các vấn đề về môi trường: môi trường thế giới, quốc
gia, địa phương, tính hữu hạn của tài nguyên thiên nhiên…
- Nhận thức được ý nghĩa, tầm quan trọng của các vấn đề về môi trường. Từ

nhân tạo bao quanh con người như: đất, nước, khí quyển, tài nguyên các loại trong
lòng đất, dưới biển, trên rừng... có ảnh hưởng đến đời sống, sản xuất, sự tồn tại,
phát triển của con người và thiên nhiên” [1].
Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường là một trong những biện pháp hữu hiệu
nhất, kinh tế nhất, có tính bền vững trong các biện pháp để thực hiện mục tiêu bảo
vệ môi trường và phát triển bền vững đất nước. Thông qua giáo dục, từng người và
cộng đồng được trang bị kiến thức về môi trường, ý thức bảo vệ môi trường, năng
lực phát hiện và xử lí các vấn đề về môi trường.
Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường còn góp phần hình thành nhân cách
người lao động mới, người chủ tương lai của đất nước- người lao động.
Tác động vào học sinh là tác động vào đối tượng dân số trẻ, chủ nhân tương
lai của đất nước. Nếu đội ngũ này có sự chuyển biến về nhận thức, tư tưởng và
hành vi tất yếu sẽ thay đổi lớn trong công tác bảo vệ môi trường. Chính vì vậy việc
tích hợp giáo dục ý thức bảo vệ môi trường trong trường học là rất cần thiết.

1 Ghi chú ( giải thích cho việc Trích dẫn TLTK)
- Ở mục 2.1. Đoạn “ môi trường bao gồm.....và sinh vật”.tác giả tham khảo nguyên văn từ TLTK
số 2
- Ở mục 2.1. Đoạn “ môi trường bao gồm.....thiên nhiên” tác giả tham khảo nguyên văn từ TLTK
số 1

7


2. 2. Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.
Giáo dục công dân là bộ môn có vai trò chủ chốt trong việc giáo dục tư
tưởng chính trị, đạo đức, pháp luật và lối sống cho học sinh, do đó có khả năng tích
hợp nhiều vấn đề xã hội, trong đó có tích hợp giáo dục ý thức bảo vệ môi trường.
Trong thực tế bộ môn này có thể tích hợp nhiều mức độ khác nhau các nội dung
GDBVMT cả về kiến thức, kĩ năng, thái độ. Phương pháp tích hợp GDBVMT

định siêu hình.
* Phương pháp tích hợp GDBVMT:
Trong mục này giáo viên có thể đưa bài tập phân loại kiến thức có chứa đựng
những nội dung về GDBVMT gồm cả những hành động tích cực (phủ định biện
chứng) và những hành động gây hại đến môi trường là (phủ định siêu hình) để làm
rõ khái niệm phủ định biện chứng và phủ định siêu hình. Thông qua đó giáo dục ý
thức bảo vệ môi trường cho học sinh. Cụ thể như sau:
Câu hỏi 1: Những việc làm sau đây thuộc phủ định biện chứng hay phủ
định siêu hình? Vì sao?
1. Gió bão làm đổ cây cối.
2. Trồng cây phủ xanh đất trống đồi chọc.
3. Phun thuốc trừ sâu không đúng tiêu chuẩn để tiêu diệt sâu bọ.
4. Dùng kích điện, xung mìn để đánh bắt thủy sản.
Đáp án: 1,3,4 là phủ định siêu hình.
Sau khi làm rõ khái niệm phủ định siêu hình giáo viên có thể cho một bài tập
liên hệ:
Câu hỏi 2: Em biết những hành vi nào gây hại môi trường ở địa phương
em thể hiện phủ định siêu hình?
Bài tập này giúp học sinh liên hệ tới một số việc làm gây hại cho môi trường
ở địa phương như: dùng mìn, vôi, thuốc diệt cỏ, thuốc trừ sâu để đánh bắt tôm cá;
dùng thuốc tăng trưởng siêu tốc cho vật nuôi, cây trồng…
9


BÀI 10: QUAN NIỆM VỀ ĐẠO ĐỨC
Mục 1: Quan niệm về đạo đức
* Mục tiêu tích hợp GDBVMT cần đạt.
- Kiến thức:
+ Bảo vệ môi trường là chuẩn mực đạo đức cần phải tuân theo.
+ Những tập quán gây hại cho môi trường cần phá bỏ.

Chiều qua lớp trực tuần 10A1 làm vệ sinh đã bỏ quên một đống rác ngay
giữa đường đi lại, sáng nay đến lớp thấy vậy bạn Lan lớp 10A4 đã tự giác lấy chổi,
bẵn hốt rác ra dọn sạch sẽ. Hành động đó của Lan bị mấy bạn nam cùng lớp cười
chế nhạo.
Em suy nghĩ như thế nào về hành động của Lan và thái độ của mấy bạn
nam cùng lớp? Nếu là Lan em có hành động như vậy không? Tại sao?
Tấm gương tiêu biểu: giáo viên nêu một số tấm gương chủ động bảo vệ
môi trường tiêu biểu.
( Tranh ảnh minh họa phần phụ lục )
Bài 15: CÔNG DÂN VỚI MỘT SỐ VẤN ĐỀ CẤP THIẾT CỦA NHÂN
LOẠI
Mục 1: Ô nhiễm môi trường và trách nhiệm của công dân trong việc bảo
vệ môi trường
* Mục tiêu tích hợp GDBVMT cần đạt:
- Kiến thức:
+ Khái niệm môi trường
+ Vai trò của môi trường đối với cuộc sống của con người
+ Thực trạng môi trường hiện nay
+ Hậu quả của ô nhiễm môi trường và suy thoái môi trường đối với sự tồn
tại và phát triển của loài người

11


+ Trách nhiệm của bản thân trong việc bảo vệ môi trường ( nêu những việc
làm cụ thể của bản thân góp phần bảo vệ môi trường).
- Kỹ năng:
+ Thực hiện đúng chính sách, pháp luật của Nhà nước về bảo vệ môi trường.
+ Có ý thức bảo vệ môi trường.
* Phương pháp tích hợp GDBVMT:



4. Vứt xác súc vật chết ra đường.
5. Sử dụng thuốc bảo vệ thực vật không đúng quy định.
6. Quá nhiều ô tô, xe máy chạy trong thành phố.
7. Phân loại rác trước khi xử lí, đổ rác đúng nơi quy định.
8. Sử dụng tiết kiệm điện, nước, sách vở, đồ dùng.
Mục 2: Sự bùng nổ về dân số và trách nhiệm của công dân trong việc
hạn chế sự bùng nổ về dân số
* Mục tiêu tích hợp GDBVMT cần đạt:
- Kiến thức: hậu quả của bùng nổ dân số đối với môi trường
- Kỹ năng: trách nhiệm của công dân trong việc hạn chế sự bùng nổ dân số
* Phương pháp tích hợp GDBVMT:
Sau khi cho học sinh tìm hiểu xong khái niệm bùng nổ dân số và hậu quả
của bùng nổ dân số, giáo viên sẽ đưa ra câu hỏi để cả lớp cùng trao đổi:
Em hãy phân tích và cho ví dụ cụ thể về hậu quả của bùng nổ dân số đối
với môi trường?
Để giải quyết vấn đề này giáo viên nêu lên những câu hỏi giúp giải quyết
vấn đề:
Thế nào là bùng nổ dân số?. “ Bùng nổ dân số là sự gia tăng dân số một
cách quá nhanh trong một thời gian ngắn, gây ảnh hưởng tieu cực đến mọi mặt của
đời sống xã hội” [1]
1 Ghi chú ( giải thích cho việc Trích dẫn TLTK)
- Ở mục 2.1. Đoạn “ Bùng nổ dân số....đời sống xã hội” tác giả tham khảo nguyên văn từ TLTK
số 1

Khi dân số tăng lên những nhu cầu nào cũng tăng, những nhu cầu đó đã gây
sức ép cho tăng trưởng kinh tế như thế nào? Tăng trưởng kinh tế tác động như thế
nào đến môi trường?


14


túi ni lông, vỏ bánh không còn ngổn ngang sau dãy nhà lớp học mà thay vào vị trí
là những chiếc sọt rác của từng lớp học. Nhiều em tỏ thái độ phê phán với những
hành vi xâm hại tới môi trường của các bạn khác. Kiến thức về bảo vệ môi trường
của các em bền vững, chắc chắn hơn, qua kiểm tra đánh giá tỉ lệ học sinh có bài
kiểm tra đạt điểm khá, giỏi cao hơn khi so sánh hai thời kì trước và sau khi áp dụng
phương pháp tích hợp này:
Sau khi kiểm tra bằng phiếu học tập ( phần phụ lục) . Kết quả thu được như
sau
Thời
kỳ
Trước
Sau

Yếu
6,5%
1,2%

Xếp loại %
Trung bình
62,5%
40%

khá

Giỏi

28%

nắm trắc các phương pháp kĩ thuật dạy học tích cực, thực hiện linh hoạt các khâu
lên lớp. Bản thân người giáo viên phải có thái độ, hành vi đúng đắn trong bảo vệ
môi trường, hành động và lời nói ăn khớp, tạo niềm tin cho các em học sinh.
3.2. Kiến nghị.
Để áp dụng giải pháp nói riêng, thực hiện nhiệm vụ môn học nói chung
chúng tôi mạnh rạn đề xuất một số ý kiến sau:
- Các cấp quản lí cần có biện pháp quan tâm, động viên khích lệ hơn đối với
giáo viên dạy GDCD để họ thêm lạc quan tự tin. Đổi chế độ, chính sách tiền lương,
thu nhập đối với giáo viên GDCD để họ hoàn thành tốt hai nhiệm vụ vừa đánh giá
cho điểm vừa giáo dục về kĩ năng, thái độ hành vi của học sinh.
- Tăng cường tổ chức tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên môn cho đội
ngũ giáo viên dạy GDCD để họ không bị lạc hậu so với yêu cầu giáo dục đặt ra.
- Tăng cường thiết bị dạy học, tài liệu tham khảo cho bộ môn.
- Các đơn vị trường học tích cực thực hiện tích hợp GDBVMT qua các môn
học và các hoạt động đoàn thể.

XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG Thanh Hóa, ngày 12 tháng 5 năm 2017
ĐƠN VỊ

Tôi xin cam đoan đây là sản phẩm của mình
16


viết, không sao chép nội dung của người
khác.

Lưu Thị Thanh

TÀI LIỆU THAM KHẢO