SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
PHÒNG GD&ĐT ĐÔNG SƠN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ KINH NGHIỆM NÂNG CAO
HIỆU QUẢ SỬ DỤNG ĐỒ DÙNG TRỰC QUAN
TRONG DẠY HỌC PHÂN MÔN LỊCH SỬ LỚP 5
Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐÔNG HÒA
ĐÔNG SƠN – THANH HOÁ

Người thực hiện: Lê Phú Hồng
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị: Trường Tiểu học Đông Hòa
SKKN thuộc môn: Lịch sử
1
THANH HOÁ, NĂM 2016


MỤC LỤC
NỘI DUNG

TRANG

Mục lục
Phần I: MỞ ĐẦU
1.
2.
3.
4.

Lí do chọn đề tài

8. Biện pháp 3
9. Biện pháp 4
10. Biện pháp 5
11. Biện pháp 6

5
5

7
7
11
11

12. Hiệu quả thực tế giảng dạy phân môn Lịch sử lớp 5B mà

16

Tôi đã thường xuyên sử dụng đồ dùng dạy học, nhằm hỗ trợ bài

16

dạy trên lớp

17

Phần III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

19
20


sinh khai thác kiến thức, vừa là nguồn tri thức đa dạng, phong phú mà học sinh rất
dễ nắm bắt.
Vì vậy, việc cho các em quan sát đồ dùng trực quan rồi từ đó các em rút ra
những nhận xét, tiếp thu tri thức, bồi dưỡng, rèn luyện về học tập là con đường phát
triển tối ưu của giáo dục - đó chính là con đường lấy học sinh làm trung tâm, làm
chủ thể của việc nhận thức với sự hướng dẫn, giáo dục tích cực có hiệu quả của
giáo viên, điều này được thực hiện trên cơ sở hoạt động tích cực, tự giác của học
sinh. Đây là tính ưu việt của phương pháp phát huy tính tích cực của học sinh được
gọi là phương pháp dạy học mới để phân biệt với phương pháp dạy học cũ hay còn
gọi là kiểu dạy học truyền thống.
Nhận thức được điều này, trong quá trình trực tiếp giảng dạy ở lớp 5 trường
Tiểu học Đông Hòa, Tôi nhận thấy đây là một vấn đề bổ ích, nó có ý nghĩa rất lớn
đối với việc nâng cao chất lượng dạy học phân môn Lịch sử ở lớp 5. Chính vì vậy,
3


tôi đã tìm tòi được "Một số kinh nghiệm nâng cao hiệu quả sử dụng đồ dùng
trực quan trong dạy học phân môn Lịch sử lớp 5B trường Tiểu học Đông Hòa
– Đông Sơn" với mục đích tạo được niềm say mê, hứng thú học tập, đặc biệt là
tính tích cực, chủ động vấng tạo cho học sinh.
2. Mục đích nghiên cứu
Sử dụng phương pháp trực quan, đề ra một số phương pháp đổi mới nhằm
phát huy tính tích cực, chủ động học tập phân môn Lịch sử cho các em để tìm ra
những ưu điểm và hạn chế của việc học tập bộ môn, thái độ của từng học sinh đối
với phân môn.
3. Đối tượng nghiên cứu
Tìm hiểu "Một số kinh nghiệm nâng cao hiệu quả sử dụng đồ dùng trực
quan trong dạy học phân môn lịch sử lớp 5".
4. Phương pháp nghiên cứu:
a. Phương pháp nghiên cứu lý luận

ngữ của học sinh. Mỗi khi quan sát vào loại đồ dùng trực quan nào, học sinh cũng
thích nhận xét, phán đoán, hình dung xem quá khứ lịch sử được phản ánh, minh
họa như thế nào. Từ đó các em mới suy nghĩ và tìm cách diễn đạt bằng lời nói
chính xác, có hình ảnh rõ ràng, cụ thể về bức tranh xã hội đã qua.
Trước tiên, hiệu quả của việc sử dụng phương pháp trực quan trong dạy học
lịch sử là do nhiều yếu tố quyết định như: Chất lượng đồ dùng trực quan, hiện vật,
bản đồ, tranh ảnh lịch sử,.… Phương pháp sử dụng, kỹ năng và năng lực sư phạm
của người giáo viên, đặc biệt là trình độ nhận thức của học sinh. Vì đồ dùng trực
quan được sử dụng tốt sẽ huy động được sự tham gia của nhiều giác quan, sẽ kết
hợp được hai hệ thống tín hiệu trong quá trình nhận thức: “Tai nghe – mắt thấy” tạo
điều kiện cho học sinh dễ hiểu, nhớ lâu, gây được mối quan hệ thần kinh tạm thời
khá phong phú; phát huy ở học sinh năng lực chú ý, quan sát, niềm say mê, hứng
thú đặc biệt là tính tích cực hoạt động độc lập. Ngược lại, nếu không sử dụng đồ
dùng trực quan đúng mức mà bị lạm dụng thì dễ làm cho học sinh phân tán tư
tưởng, không tập trung vào các dấu hiệu, nội dung chính, thậm chí hạn chế sự phát
triển năng lực tư duy trừu tượng của học sinh.

5


Với tất cả ý nghĩa giáo dưỡng, giáo dục và phát triển nêu trên, đồ dùng trực
quan góp phần to lớn nâng cao chất lượng dạy học lịch sử, gây hứng thú học tập
cho học sinh, giúp học sinh nhớ kỹ, hiểu sâu những hình ảnh, những sự kiện, kiến
thức lịch sử. Nó là chiếc “cầu nối” giữa hiện thực với quá khứ, khách quan với đời
sống hiện tại.
II. Thực trạng
1. Thực trạng chung
Trong những năm gần đây, phân môn Lịch sử ở Tiểu học nói chung và phân
môn Lịch sử lớp 5 nói riêng trong trường Tiểu học đã được chú trọng hơn trước.
Điều đó được thể hiện ở chỗ phân môn Lịch sử được xếp ngang hàng với các môn

6


chép”. Do đó nhiều học sinh không nắm vững kiến thức, khi trả lời câu hỏi thì nhìn
vào sách giáo khoa đọc nguyên bản nên học thuộc một cách máy móc nhanh quên.
- Thiết bị dạy học phân môn lịch sử (bản đồ, hiện vật,…) còn thiếu, các tranh
ảnh, lược đồ sách giáo khoa thì một số ít giáo viên chỉ cho học sinh khai thác sơ sài
hoặc quan sát qua loa. Cũng có khi giáo viên yêu cầu học sinh vẽ lược đồ mà không
hướng dẫn kỹ càng, học sinh không biết cách vẽ nên tiết dạy không có lược đồ,…
đặc biệt là đói với giáo viên dạy Tiểu học cùng một lúc phải dạy nhiều môn, khiến
cho việc sử dụng phương pháp đồ dùng trực quan càng khó khăn, dẫn đến tiết học
nhàm chán, học sinh nắm bắt kiến thức mơ hồ, mau quên nên kết quả học tập của
học sinh chưa cao.
- Việc sử dụng hình vẽ, tranh ảnh chưa phù hợp về thời gian và cách khai thác.
Một số tiết học giáo viên chỉ nêu vài ba câu hỏi và huy động học sinh nhanh trả lời;
chưa có câu hỏi giành cho học sinh học chậm (chưa hoàn thành) nên các đối tượng
học sinh này ít được tham gia hoạt động, dễ chán nản môn học của mình. Một số ít
giáo viên lại đặt ra những câu hỏi hơi khó mà không có hệ thống câu hỏi gợi mở
nên học sinh không trả lời được, nhiều khi giáo viên trả lời thay cho học sinh. Vấn
đề này được thể hiện rõ trong hoạt động quan sát tranh ảnh, thảo luận nhóm, giáo
viên chỉ biết nêu ra câu hỏi mà không gợi ý, không hướng dẫn học sinh trả lời câu
hỏi như thế nào. Vì không có câu hỏi gợi mở để giải quyết vấn đề nên học sinh
không trả lời được,...
- Sử dụng bản đồ, lược đồ, sơ đồ còn lúng túng về phương pháp, cách khai
thác tẻ nhạt, đại khái.
- Sử dụng băng hình, video còn nhiều hạn chế.
* Về phía học sinh: Học sinh thường trả lời câu hỏi do giáo viên đặt ra thông
qua việc nhìn sách giáo khoa và nhắc lại, chưa có sự độc lập tư duy. Một số học
sinh còn đọc nguyên xi sách giáo khoa để trả lời câu hỏi, một số học sinh còn lười
học thậm chí trên lớp không tập trung suy nghĩ cho nên việc ghi nhận các sự kiện,

Điểm 5, 6
TS
TL%
9

36.0

Điểm dưới 5
TS
TL%
8

32.0
7


Như vậy, căn cứ vào bảng khảo sát chất lượng trên, Tôi nhận thấy rằng: Số
lượng các em học sinh chưa hoàn thành ở phân môn Lịch Sử lớp 4B rất cao. Tìm
hiểu nguyên nhân từ các câu trả lời rất thật của các em, đó là: Môn học đang còn
nặng về đọc hiểu giống như môn Tập đọc. Nội dung bài học cần cung cấp rất ít.
(Kênh chữ); Một số hình ảnh, tư liệu phục vụ việc tìm hiểu nội dung bài chưa có.
(Một bài chỉ có 2 đến 3 tranh ảnh, hình ảnh, lược đồ,…Bài nào nhiều nhất thì cũng
chỉ có 4 tranh ảnh, hình ảnh, lược đồ). Vì vậy, rất khó tìm câu trả lời của giáo viên
trong bài học.
III. Các biện pháp thực hiện
Trong qúa trình giảng dạy, các hình thức trùc quan thường dùng ë phân
m«n LÞch sö lớp 5 bao gåm chñ yÕu c¸c lo¹i sau:
- Hình vẽ, tranh, ảnh (Có trong SGK; Đồ dùng dạy học của phân môn trong
thư viện nhà trường)
- Mô hình (chỉ chuẩn bị được ở một số tiết hoặc đồ dùng tự làm trong tổ khối)

kích thích óc tò mò, phát triển năng lực nhận thức. Từ đó làm cho các em khâm
phục, học tập được đạo đức, tài năng của họ.
Tuy nhiên phải chọn thời gian phù hợp để đưa chân dung của nhân vật lịch
sử ra. Khi sử dụng, giáo viên phải phân tích, định hướng cho học sinh, tự mình
đánh giá vai trò, tính cách của nhân vật.
+ Ví dụ: Khi giảng bài 10: “Bác Hồ đọc tuyên ngôn độc lập” Khi dạy đến
hoạt động 1: tôi cho học sinh quan sát Hình 2-SGK trang 22 giới thiệu về quang
cảnh lễ đài, Bác Hồ cùng một số vị lãnh đạo của Nhà nước đang đứng trên lễ đài
của buổi lễ, tại Quảng trường Ba đình lịch sử vào ngày 2-9-1945; sẽ gây được hứng
thú cho học sinh trong việc tìm hiểu về sự trang trọng, niềm tự hào dân tộc.

Bác Hồ đọc bản tuyên ngôn độc lập

9


+ Khi dạy bài 17: “Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ” trong phần hướng dẫn
học sinh khai thác, tìm hiểu nội dung bài, tôi cho học sinh quan sát Hình 1; Hình 2;
Hình 3; Hình 4; Chú ý hướng dẫn học sinh quan sát lược đồ Hình 3: Lược đồ chiến
dịch Điện Biên Phủ. Sau đó, tôi mô phỏng trên lược đồ, dùng que chỉ: Nêu lên 3
mũi tấn công của quân ta; Các căn cứ điểm của địch,…; Dựa vào lược đồ, sự mô
phỏng, giảng giải của tôi, học sinh rất hứng thú, chăm chú lắng nghe không chớp
mắt. Lúc này, tôi phải đóng vai trò là một hướng dẫn viên du lịch. Vì vậy, tôi phải
chuẩn bị thật kĩ càng về nội dung thuyết trình của mình. Cũng như các thao tác chỉ
lược đồ phù hợp, chính xác với lời nói.
Có thể là hình vẽ được giáo viên chuẩn bị trước, (như hình vẽ minh hoạ các sự
kiện lịch sử , ...)
Đối với hình vẽ: Giáo viên cần hướng dẫn học sinh tiến hành theo các bước sau:
- Đọc tên và cho biết các sự kiện lịch sử trên hình vẽ.
- Tìm hiểu mốc thời gian diễn ra sự kiện lịch sử, địa phương diễn ra sự kiện đó.

như tinh thần đấu tranh của nhân dân Nghệ-Tĩnh. Để học sinh có được sự hiểu biết
ban đầu về vai trò của Đảng vạch ra là hoàn toàn đúng đắn và xác thực với Cách
mạng Việt Nam mà Xô Viết Nghệ Tĩnh là đỉnh cao của phong trào Cách mạng 1930
–1931 là cuộc tổng diễn tập đầu tiên của Cách mạng tháng 8 sau này. Tôi cho học
sinh quan sát bức tranh hình 1 “Xô viết Nghệ-Tĩnh”, đặc biệt chú ý đến trang phục,
vũ khí,...của giai cấp nông dân và công nhân, khí thế đấu tranh của họ. Hướng dẫn
học sinh miêu tả.
Học sinh bước đầu nhận biết về vai trò, vị trí của Đảng Cộng Sản Việt Nam: Lần
đầu tiên nước ta dưới sự lãnh đạo của Đảng giai cấp công nhân và nông dân (đây là 2
lực lượng đông đảo của Cách mạng đoàn kết bên nhau chống đế quốc và phong kiến)

Hình ảnh: Phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh

Qua phong trào này Đảng ta đã huy động đông đảo quần chúng nhân dân
(hàng vạn người) đấu tranh có tổ chức, qua đó giáo dục họ. Đó là cuộc tổng diễn
tập đầu tiên chuẩn bị cho Cách mạng tháng Tám thành công năm 1945.
Như vậy việc sử dụng tranh ảnh vừa khai thác được nội dung lịch sử thể hiện
trong tranh ảnh bổ sung cho bài giảng, vừa phát huy được năng lực tư duy cho học
sinh, kích thích trí tưởng tượng phong phú, tạo hứng thú học tập cho các em.
Hiện nay kênh hình trong sách giáo khoa tương đối đầy đủ, do vậy việc sử
dụng hình vẽ tranh ảnh để giới thiệu và khắc sâu bài học lịch sử, phát huy tính tích
cực sáng tạo của học sinh là hiệu quả nhất. Hình ảnh, tranh vẽ trong sách giáo khoa
có ý nghĩa hết sức to lớn, không chỉ là nguồn kiến thức có tác dụng giáo dục tư
tưởng, tình cảm mà còn phát triển tư duy học tập bộ môn lịch sử của học sinh. Sử
dụng tốt loại phương tiện trực quan này sẽ phát huy được tính tích cực, chủ động,
11


tạo ra sự hứng thú trong quá trình nhận thức. Từ việc quan sát học sinh sẽ đi tới
công việc tư duy trừu tượng, nhưng quan sát tranh ảnh không thể gây ra sự chú ý,

chắc các khái niệm, các sự kiện lịch sử trong chương trình Lịch sử lớp 5.
Cụ thể như các em: Trần Viết Khánh, Lê Thị Út, Lê Thị Trúc.....
3. Biện pháp 3: Sử dụng bản đồ, niên biểu, lược đồ, sơ đồ
Bản đồ, niên biểu, lược đồ là những đồ dung trực quan quy ước không thể
thiếu được trong dạy học phân môn Lịch sử nói chung và phân môn Lịch sử lớp 5
nói riêng. Nhờ có những đồ dùng trực quan này mà học sinh có biểu tượng đúng
đắn về hình ảnh địa lý, địa điểm xảy ra sự kiện lịch sử. Chúng ta cũng biết mỗi một
sự kiện lịch sử bao giờ cũng gắn liền với mốc thời gian và không gian nhất định,
12


nếu ta tách sự kiện lịch sử khỏi không gian và thời gian ta sẽ không hiểu được nội
dung ý nghĩa của sự kiện đó. Nắm được địa điểm xảy ra sự kiện lịch sử sẽ không
chỉ là biết tên địa điểm xảy ra sự kiện mà quan trọng hơn gắn liền với mỗi địa điểm
đó là các yếu tố, địa hình phạm vi không gian, thời gian cũng như đặc điểm điều
kiện tự nhiên của địa điểm đó.
Bản đồ lịch sử nhằm xác định địa điểm của sự kiện trong thời gian và không
gian nhất định. Đồng thời bản đồ lịch sử còn giúp học sinh suy nghĩ và giải thích
các hiện tượng lịch sử về mối liên hệ nhân quả, về tính quy luật và trình tự phát
triển của quá trình lịch sử, giúp các em củng cố, ghi nhớ những kiến thức đã học.
+ VÝ dô: Khi dạy bài 14: Thu - Đông 1947, Việt Bắc “Mồ chôn giặc Pháp”.
Tôi treo lược đồ hình 2: Lược đồ chiến dịch Việt Bắc Thu - Đông 1947. Thông qua
việc trực quan của lược đồ này, tôi mới định hướng cho học sinh xác định các địa danh
tiêu biểu và trả lời được câu hỏi 2-SGK trang 32; “Nêu một số địa danh tiêu biểu cho
chiến thắng của ta trong chiến dịch Việt Bắc Thu-Đông 1947”.

Lược đồ chiến dịch Thu – Đông 1947
13



Việc học lịch sử nhất thiết phải có bản đồ. Bản đồ vừa là phương tiện giúp các
em khai thác kiến thức và là nguồn tri thức địa lý phong phú, nội dung địa lý đã
được mã hoá trở thành một thứ ngôn ngữ đặc biệt đó là ngôn ngữ bản đồ.
- Thông qua việc sử dụng bản đồ giáo viên hướng dẫn học sinh rèn luyện
được các kỹ năng bản đồ.
- Đọc tên bản đồ để biết đối tượng lịch sử được thể hiện trên bản đồ là gì.
- Hiểu bản đồ, đọc được bản chú giải để biết cái người ta thể hiện đối tượng
đó trên bản đồ như thế nào, bằng các ký hiệu gì? Bằng màu sắc gì?...
- Xác định vị trí, phương hướng của các địa điểm trên bản đồ.
- Hướng dẫn học sinh biết dựa vào bản đồ, kết hợp với các kiến thức lịch sử để
phân tích, so sánh, giải thích các mối quan hệ của các sự kiện giữa các đối tượng.
Việc giảng dạy kết hợp với việc sử dụng bản đồ, lược đồ, niên biểu thực tế đã
đạt được những kết quả cao, hầu hết các em đã chăm chú tìm hiểu số liệu, thời gian
các sự kiện, lắng nghe, dể hiểu và nắm được bài ngay trên lớp. Qua các việc sử
dụng lược đồ các em cũng có thể đánh giá được tác động của các điều kiện tự nhiên
liên quan đến sự kiện lịch sử và cũng qua đó giáo viên cũng có thể đánh giá được
khả năng lĩnh hội của các em và có hướng điều chỉnh, sửa chữa kịp thời cho các em
và đây cũng là phương pháp kích thích khả năng tìm tòi, sáng tạo của học sinh.
Phát huy tính tích cực hóa của học sinh trong kĩ năng quan sát và kể lại, trình bày
lại diễn biến cuộc kháng chiến qua bản đồ, lược đồ.
Một phương pháp sử dụng đồ dùng trực quan trong dạy học Lịch sử không thể
thiếu là sử dụng niên biểu để hệ thống hoá các sự kiện quan trọng theo thứ tự thời
gian, đồng thời nêu mối liên hệ giữa các sự kiện cơ bản của một nước hay nhiều
nước trong một thời kì.
Ví dụ: Khi dạy bài 11: Các sự kiện lịch sử tiêu biểu từ năm 1858 đến năm 1945.
Các nhân vật lịch
Thời gian
Các sự kiện tiêu biểu
sử tiêu biểu
1 - 9 - 1858

Chiến dịch Điện Biên Phủ toàn thắng.
07/5/1954
Sau 1954
Nước nhà bị chia cắt.
Miền Bắc xây dựng Nhà máy Cơ khí Hà Nội.
12/1955
17 – 1 – 1960
Miền Nam “Đồng khởi”, tiêu biểu là của nhân dân tỉnh Bến Tre
Tấn công vào các thành phố, cơ quan đầu não của Mĩ – Ngụy.
Tết Mậu thân 1968
12 - 1972
Chiến thắng Điện Biên Phủ trên không
Chiến dịch Hồ Chí Minh toàn thắng, giải phóng hoàn toàn
30/4/1975
Miền Nam – thống nhất đất nước.
25 – 4 – 1976
Tổng tuyển cử bầu Quốc hội nước Việt Nam thống nhất
Khởi công xây dựng nhà máy Thủy điện Hòa Bình.
06/11/1979
Bên cạnh việc sử dụng đồ dùng dạy học là sử dụng bản đồ, lược đồ, lập niên
biểu, việc sử dụng sơ đồ vào dạy học lịch sử cũng góp phần quan trọng vào việc
nâng cao hiệu quả dạy học lịch sử. Thông qua việc giáo viên hướng dẫn học sinh vẽ
sơ đồ vào dạy lịch sử sẽ cụ thể hoá nội dung sự kiện bằng những mô hình, hình học
đơn giản, diễn tả tổ chức cơ cấu xã hội, một chế độ chính trị, mối quan hệ giữa các
sự kiện lịch sử...
Ví dụ: Khi dạy bài 11:
Ôn tập: Hơn tám mươi năm chống thực dân Pháp
xâm lược và đô hộ ( 1858 – 1945)
Câu 4: Nêu tên sự kiện lịch sử tương ứng với các năm trân trục thời gian.
1858

hướng dẫn, chỉ đạo tốt học sinh mới lĩnh hội chắc kiến thức.
Ví dụ: Khi dạy bài Chiến dịch Biên giới thu- đông 1950 tôi đã sử dụng băng
video học sinh rất dễ dàng hiểu được quá trình chuẩn bị của quân và dân ta cũng
như diễn biến của chiến dịch, học sinh tiếp thu bài nhanh, rất hứng thú với bài học.
Hoặc khi dạy bài 26-Lịch sử lớp 5: “Tiến vào Dinh Độc lập” tôi sử dụng băng
video thì học sinh dễ cảm nhận được hào khí của dân tộc, của những chiếc xe tăng
đầu tiên húc đổ cổng Dinh Độc lập, hình ảnh do bà Phơ-răng-xoa đờ Muyn-đơ cung
cấp. Quân đội ta cùng lúc vượt qua tuyến phòng thủ bên ngoài của địch tiến vào
trung tâm Sài Gòn,... Diễn biến của chiến dịch như thế học sinh sẽ tiếp thu bài rất
nhanh và sẽ nhớ lâu những hình ảnh mà mình đã được xem qua băng hình...
Thông qua băng hình, video tư liệu trên giúp học sinh hiểu sâu sắc hơn về nội
dung bài học, từ đó các em có ý thức lên án chiến tranh, bảo bệ nền hòa bình. Sống
trong thời kỳ hòa bình phải biết sống như thế nào cho xứng đáng với cha ông, với
các anh hùng đã hy sinh trong sự nghiệp đấu tranh giành độc lập dân tộc và bảo vệ
Tổ quốc, đồng thời các em có ý thức hơn trong học tập và rèn luyện phẩm chất đạo
đức, ý thức về vị trí và vai trò của phân môn Lịch sử.
Tóm lại, trong dạy học Lịch sử ở trường Tiểu học nói chung và ở lớp 5 nói
riêng, việc kết hợp chặt chẽ giữa lời nói sinh động với sử dụng đồ dùng trực quan là
một trong những điều quan trọng nhất để thực hiện nhiệm vụ giáo dưỡng, giáo dục
và phát triển, học sinh hieur bài hơn.
Ví dụ: Lê Phú Thông, Lê Quốc Khánh, Lê Sỹ Thắng, Lê Thị Vân....
5. Biện pháp 5: Sử dụng đèn chiếu trong dạy học lịch sử

17


Sử dụng đèn chiếu là một phương pháp mới trong dạy học lịch sử. Một số
tranh ảnh, phần bài học quan trọng giáo viên có thể pho to hoặc viết vào giấy trong
sau đó đưa lên máy chiếu học sinh sẽ thấy thích thú hơn, nhớ lâu hơn khi được học
trên máy chiếu.

tự vẽ trên cơ sở nội dung của bài nhằm bổ sung cho sách giáo khoa.
Đối với những bài cần tranh ảnh chân dung lịch sử minh họa, giáo viên và học
sinh nên sưu tầm: trên mạng, tài liệu tham khảo và đưa vào nội dung của bài học
nhằm tăng tính hình ảnh gây hứng thú, khắc sâu bài học. Những bức ảnh này có giá
trị lịch sử to lớn giúp học sinh hiểu sự kiện một cách cụ thể, sinh động, gợi cảm xúc
lịch sử của các em.
Ví dụ: Khi dạy bài 17: Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ
Tôi hướng dẫn học sinh tìm hiểu chiến dịch Điện Biên Phủ qua sa bàn tự
làm, sau khi quan sát và phân tích sa bàn tôi cho học sinh tìm hiểu nội dung và
tường thuật lại diễn biến của chiến dịch Với cách tiếp cận bài mới như vậy, học
sinh không những dễ nắm vững kiến thức bài học mà còn hứng thú xây dựng bài,
và nhớ lâu hơn về sự kiện lịch sử hào hùng của dân tộc.

19


Đồ dùng dạy học tự làm

Tóm lại: Sử dụng hình vẽ, tranh ảnh trong sách giáo khoa, cũng như sử dụng
các đồ dùng trực quan do giáo viên và học sinh tự sưu tầm, tự làm, bổ sung cho
sách giáo khoa là một điều hết sức cần thiết có tác dụng lớn lao trong dạy học lịch
sử. Song khi sử dụng giáo viên cần chú ý đến các yêu cầu của việc sử dụng đồ dùng
trực quan trong dạy học bộ môn lịch sử và đã có nhiều học sinh tiến bộ rõ rệt.
Ví dụ: Hoàng Anh, Nguyễn Hằng, Nguyễn Quỳnh, Xuân Mai,....
IV. Hiệu quả thực tế giảng dạy phân môn Lịch sử lớp 5B mà tôi đã
thường xuyên sử dụng đồ dùng dạy học, nhằm hỗ trợ bài dạy trên lớp
Mặc dù thời gian rất hạn chế nhưng tôi đã vận dụng sáng kiến kinh nghiệm
này vào các tiết dạy phân môn Lịch sử lớp 5 ở trường Tiểu học Đông Hòa đạt được
kết quả khá cao. Trước hết bản thân đã nhận thấy rằng những kinh nghiệm này rất
phù hợp với chương trình sách giáo khoa mới và các tiết dạy có sử dụng đồ dùng

36.0

Điểm 5, 6
TS
TL%
8
32.0

Điểm dưới 5
TS
TL%
0
0

Kết quả đạt được ở trên cho thấy tính khả thi của việc áp dụng đồ dùng trực
quan trong dạy học phân môn Lịch sử là rất phù hợp, rất cần thiết. Bởi thông qua
đồ dùng trực quan giúp học sinh lĩnh hội tri thức, phát huy tính tích cực, chủ động
hoạt động độc lập gây hứng thú trong học tập, chất lượng học sinh đạt điểm 9, 10
tương đối cao, không có học sinh chưa hoàn thành.
Như vậy, sử dụng đồ dùng trực quan trong dạy học lịch sử ở trường Tiểu học
là một việc làm rất quan trọng và có ý nghĩa lớn cần được mỗi thầy giáo, cô giáo
vận dụng sáng tạo trong công tác giảng dạy của mình, trong hoạt động chuyên môn.
Mỗi giáo viên sau khi vận dụng các phương pháp dạy học này vào từng bài phải có
sự nhận xét, đánh giá, rút kinh nghiệm và trao đổi, phổ biến với đồng nghiệp để
khẳng định những biện pháp sư phạm trong việc nâng cao chất lượng bộ môn.

21


C. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

kiến thức ở sách vở, rút ngắn khoảng cách giữa lí thuyết với thực tế.
* Với gia đình
Cần quan tâm đến con em, tạo điều kiện cho các em học tập thật tốt, giành cho
các em nhiều thời gian hơn để các em học phân môn Lịch sử. Các em ngoài học
trên lớp cũng cần có nhiều thời gian ở nhà để tự học tập, nghiên cứu và tìm tòi.
Trên đây là một vài kinh nghiệm nho nhỏ được rút ra từ thực tiễn trong quá
trình giảng dạy của bản thân cá nhân tôi. Với đề tài này chắc chắn sẽ còn nhiều
thiếu sót và hạn chế, rất mong sự đóng góp ý kiến của lãnh đạo, của quý thầy cô
22


giáo, các đồng nghiệp cũng như sự chỉ đạo về chuyên môn của nhà trường để bản
thân được học hỏi thêm, mỗi ngày phát huy tốt hơn giờ dạy Lịch sử ở Trường Tiểu
học nói chung và ở trường Tiểu học Đông Hòa nói riêng.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Đông Hòa, ngày 23 tháng 3 năm 2016
XÁC NHẬN CỦA THỦ
TRƯỞNG ĐƠN VỊ

Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình
viết, không sao chép nội dung của người khác
NGƯỜI VIẾT ĐỀ TÀI

Lê Phú Hồng

23


TÀI LIỆU THAM KHẢO