PHẦN I : MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài:
Tiếng việt là môn học giữ vị trí quan trọng, bởi nó là công cụ để giao tiếp và
tư duy. Không một quốc gia nào không chăm lo đến việc dạy tiếng mẹ đẻ trong
nhà trường Tiểu học. Đó là môn học góp phần hình thành và phát triển ở học sinh 4
kỹ năng: nghe – nói – đọc – viết. Trong môn Tiếng Việt thì phân môn Tập làm văn
lại chiếm 1 vị trí khá quan trọng vì nó là sự “ tích hợp" 4 kỹ năng của học sinh.Việc
dạy Tập làm văn thể loại miêu tả cây cối ở lớp 4 là rất quan trọng. Qua văn miêu tả
cây cối giáo dục cho các em tình yêu thiên nhiên đất nước.
Nhưng trong thực tiễn ta lại nhận thấy việc dạy tập làm văn miêu tả cây cối như
sau:
- Về phía giáo viên: Phần lớn giáo viên năng lực viết văn còn hạn chế, phương
pháp hình thức dạy học môn Tập làm văn nói chung, dạy dạng bài viết văn tả cây
cối nói riêng còn đơn điệu, rập khuôn thậm chí tiết dạy khô cứng, nhàm chán chưa
tạo được hứng thú cho học sinh.
- Về phía học sinh: Học sinh học 2 buổi/ngày tại lớp, ít được tiếp xúc với cây
cối, thiếu hiểu biết về đặc điểm các loại cây, về thế giới tự nhiên trong cuộc sống,
thiếu sự lô gích trong trình bày bài viết, khả năng quan sát, sử dụng tiếng Việt của
học sinh kém linh hoạt, không sáng tạo, dẫn đến tư duy kém phát triển... Do đó một
bộ phận không nhỏ trong nhà trường viết bài văn miêu tả cây cối chưa đảm bảo yêu
cầu.
Mục tiêu giáo dục xã hội đang đặt ra những yêu cầu cấp thiết cần phải giải
quyết đó là định hướng đổi mới phương pháp dạy học Tập làm văn miêu tả cây cối
hiện nay để nâng cao chất lượng học sinh viết bài văn miêu tả cây cối. Dạy Tập làm
văn miêu tả cây cối ngoài ý giáo dục cho các em tình yêu thiên nhiên đất nước mà
thông qua bài văn tả cây cối bồi dưỡng tình cảm gắn bó với thiên nhiên, cảnh vật
gần gũi xung quanh mình qua đó giáo dục ý thức chung tay cùng cộng đồng tích
cực trồng, chăm sóc bảo vệ cây xanh để bảo vệ bầu không khí trong lành và gắn với
mục tiêu xây dưng cảnh quan môi trường xanh – sạch – đẹp, trường học thân
thiện...
Nhiều năm giảng dạy học sinh lớp 4 tại trường TH Điền Trung 1 tôi thấy các
tài.
- Đọc SGK, sách giáo viên, các loại sách tham khảo .
- Dự giờ, trao đổi ý kiến với đồng nghiệp về nội dung văn miêu tả cây cối
- Phương pháp điều tra, khảo sát thực tế , thu thập các thông tin , thống kê số liệu
và xử lý số liệu.
- Tổng kết rút kinh nghiệm trong quá trình dạy học.
- Tổ chức và tiến hành thực nghiệm sư phạm để kiểm tra tính khả thi của đề
tài.
2
PHẦN 2. NỘI DUNG
2.1. Cơ sở lý luận
Giáo dục là nền tảng của xã hội, là cơ sở tiền đề để quyết định sự phồn vinh
của đất nước. Giáo dục cung cấp những hiểu biết về kho tàng tri thức của nhân loại
cho biết bao thế hệ, giúp cho các em những hiểu biết cơ bản, cần thiết về khoa học
và cuộc sống. Mặt khác, giáo dục còn góp phần hình thành và bồi dưỡng nhân cách
tốt đẹp cho học sinh, đặc biệt là giáo dục Tiểu học, đây là bậc học mang tính chất
nền móng để các em tiếp tục học tiếp các bậc học cao hơn. Ở Tiểu học, Tiếng việt
là môn học giữ vị trí quan trọng, bởi nó là công cụ để giao tiếp và tư duy. Không
một quốc gia nào không chăm lo đến việc dạy tiếng mẹ đẻ trong nhà trường Tiểu
học. Đó là môn học góp phần hình thành và phát triển ở học sinh 4 kỹ năng: nghe –
nói – đọc – viết. Trong môn Tiếng Việt thì phân môn Tập làm văn lại chiếm 1 vị trí
khá quan trọng .
Chương trình Tập làm văn lớp 4 có 3 dạng bài được thiết kế tổng cộng 62
tiết/năm. Cụ thể như sau:
- Dạng văn Kể chuyện : 19 tiết.
- Dạng văn miêu tả : 30 tiết.
+ Khái niệm văn miêu tả : 1 tiết.
Tiết 10: Miêu tả cây cối ( Kiểm tra viết)
Tiết 11: Trả bài văn miêu tả cây cối.
Ta thấy sự phân bố các tiết trong văn miêu tả cây cối được trình bày rất lô
gich, mỗi tiết được luyện tập một nội dung từ đơn giản đến phức tạp. Số lượng văn
tả cây cối chiếm nhiều tiết so với tổng số tiết văn miêu tả nên việc rèn kỹ năng viết
văn miêu tả nói chung, văn tả cây cối nói riêng là rất quan trọng.
2.2. Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
Sau nhiều năm làm tổ trưởng phụ trách khối 4,5, qua thực tế giảng dạy lớp 4,
qua dự giờ thăm lớp, trao đổi, trò chuyện, tâm sự, tham khảo ý kiến của bạn bè
động nghiệp và đặc biệt là thông qua chấm các bài kiểm tra của học sinh, tôi nhận
thấy một số hạn chế trong việc dạy học sinh lớp 4 trưởng Tiểu học Điền Trung I
viết bài văn tả cây cối như sau:
2.2.1.Thực trạng của giáo viên:
Bên cạnh những đồng chí giáo viên đã tích cực, say sưa nghiên cứu sáng tạo
để tìm ra những biện pháp dạy học sinh khi viết đoạn văn sao cho hiệu quả nhất thì
còn một số giáo viên còn rất ngại, đôi khi"sợ" dạy tiết Tập làm văn với tâm lí có
dạy học sinh cũng không viết được. Cụ thể:
- Giáo viên chưa tạo được sự hứng thú cho học sinh khi dạy phân môn Tập
làm văn.
- Giáo viên chưa chú ý đến việc hình thành cho các em thói quen tích lũy
những hiểu biết về thế giới tự nhiên trong cuộc sống và trong văn học.
- Việc giúp học sinh vận dụng kiến thức Tiếng Việt vào dạy Tập làm văn còn
hạn chế.
- Một số giáo viên chưa thật sự chú ý đến việc dạy học sinh cách quan sát, lập
dàn ý cho một bài văn.
- Việc rèn kĩ năng viết bài cho học sinh chưa thường xuyên , hiệu quả.
Tập làm văn là phân môn mang tính chất tổng hợp, sáng tạo, thực hành từ các
phân môn khác của Tiếng Việt. Đồng thời còn gắn bó mật thiết với tất cả các môn
4
kiểm tra chất lượng viết văn của hai lớp .
Thời điểm kiểm tra : Tuần 2 tháng 9 năm học 2015-2016 khi chưa áp dụng
sáng kiến.
Kết quả thu được như sau:
Bảng 1: Thống kê theo số lỗi của học sinh:
5
Các lỗi phổ biến
Lớp
Dùng từ
Chưa biết
Tổng số
miêu tả
cách quan
học
không phù
sát
sinh
hợp.
SL TL
SL TL
4A
4B
17
17
SL TL
8
8
47.0
47.8
Chưa liên
kết chặt
chẽ giữa
các câu
SL TL
7
7
41.7
41.7
Bảng 2: Kết quả đánh giá chất lượng viết văn của hai lớp 4A và 4B
Hoàn thành
Lớp
Tổng số
HS
Chưa hoàn
thành
Hoàn thành
tốt
47.1
5
29.4
4A
17
SL
0
4B
17
0
TL
Từ thực trạng trên ta thấy chất lượng viết văn của học sinh chưa đạt kết quả
cao, số học sinh mắc lỗi còn rất nhiều. Tỉ lệ học sinh chưa hoàn thành kiến thức, kĩ
năng còn rất cao. Để khắc phục thực trạng trên, từ năm học 2015 – 2016, tôi bắt
đầu áp dụng một số biện pháp mới bằng các cách làm cụ thể của tôi như sau:
2.3. Các giải pháp thực hiện
Để giúp học sinh viết được một bài văn miêu tả cây cối hay, có tính sáng tạo,
giàu hình ảnh thì trước hết cần giúp các em hiểu rằng: tả cây cối là dùng lời văn của
mình giúp người đọc như thấy cụ thể trước mắt cái cây đó hình dáng như thế nào?
Gốc, rễ, thân, cành, lá ra sao? Hoa và quả có màu sắc và hương vị gì?
- Sau khi học sinh kể tôi khen ngợi và dặn học sinh về sưu tầm những tác
phẩm văn học có nội dung miêu tả các loại cây( cây ăn quả, cây bóng mát, cây
hoa…) mà em thấy hay và thích nhất để đọc trước lớp vào tiết học sau. Bạn nào
sưu tầm được tác phẩm hay và chỉ rõ được cái hay trong cách viết của tác giả sẽ
được tuyên dương trước lớp.
Với cách làm trên, từ chỗ học sinh không thích đọc các bài văn tả cây cối tôi
đã tạo cho các em sự hứng thú và tích cực tìm tòi để đọc và đem đến lớp các tác
phẩm văn học có nội dung miêu tả cây cối.
Nhiệm vụ thứ hai: Tạo hứng thú cho học sinh khi tiếp xúc với tác phẩm
văn học.
Sau khi đã tạo được hứng thú cho học sinh bằng cách đưa học sinh đến với
các các tác phẩm văn học . Nhiệm vụ tiếp theo của tôi là phải tạo được hứng thú
cho học sinh khi tiếp xúc với các tác phẩm văn học có nội dung miêu tả cây cối qua
đó hình thành và rèn luyện các kỹ năng viết văn cho học sinh.
7
Để học sinh có lòng yêu thích văn học và có hứng thú khi viết văn nói chung,
văn tả cây cối nói riêng, khi dạy Tập đọc tôi đã làm như sau:
+ Ví dụ 1: Khi dạy bài: “Sầu riêng” Tiếng Việt 4 – tập 2 :
Sau khi tìm hiểu bài tôi yêu cầu học sinh tìm những từ ngữ , câu văn hay đoạn
văn em cảm thấy hay trong bài và em thấy hay ở chỗ nào. Ngay lập tức các em đã
đưa ra được các từ ngữ hay câu văn mà các em cảm nhận được đó là hay và chỉ ra
được cái hay trong câu văn đó.
Ví dụ: Học sinh đưa ra từ ngữ: “thơm mùi thơm”, “béo cái béo”, “ngọt cái
vị ngọt”và giải thích được tác giả đã sử dụng điệp từ : thơm, béo, ngọt… để tả
hương vị đặc biệt của quả sầu riêng) .
Đồng thời tôi khuyến khích các em học thuộc lòng những đoạn văn, những
bài thơ hay mà các em yêu thích, kiểm tra những đoạn mà học sinh thích trong giờ
học sau. Có lần tôi lại cho học sinh diễn xuôi lại một số bài thơ tả cây cối, tả cảnh
+ Quan sát cây cối bằng các giác quan như thị giác, thính giác, khứu giác và
cả xúc giác. Trước tiên là quan sát bao quát cây và cảm nhận vẻ đẹp của nó.như thế
nào, rồi quan sát từng bộ phận của cây theo một trình tự nhất định ( quan sát theo
từng thời kì phát triển của cây hay quan sát theo từng thời kỳ phát triển của một bộ
phận trên cây ). Quan sát thật kĩ những bộ phận của cây mà em thích thú, ấn tượng.
Khi quan sát cây, các em cũng có thể trao đổi theo nhóm với nhau để tìm ra những
đặc điểm của cây một cách tốt nhất.
+ Kết hợp quan sát là ghi chép (ghi chép những điều quan sát được) và liên
tưởng (liên tưởng để so sánh, nhân hóa sự vật).
Ví dụ: Quan sát cây bàng. Tôi hướng dẫn các em quan sát theo trình tự:
+ Quan sát từ xa:
-Hình dáng của cây khi nhìn từ xa (ví dụ : Trông xa như một chiếc ô màu
xanh khổng lồ)
+ Quan sát khi đến gần:
- Gốc, rễ, thân, cành, lá, hoa, quả.
- Cảnh vật xung quanh tác động đến cây (nắng, gió, khí hậu, chim chóc, ong
bướm, con người…)
- Đó chính là quan sát bao quát rồi quan sát từng bộ phận của cây bàng.
Thông thường học sinh chỉ dùng mắt để quan sát. Do đó, kết quả thu được
thường chỉ là các nhận xét và cảm xúc gắn liền với thị giác. Xong tôi đã hướng dẫn
các em biết cách phối hợp nhịp nhàng các giác quan để quan sát.
Ví dụ: Quan sát cây bàng: Tôi hướng dẫn như sau:
- Các em dùng mắt để quan sát từ xa xem hình dáng của nó như thế nào?
trông nó giống cái gì?…(cái ô khổng lồ, …)
- Em hãy dùng tay để sờ xem vỏ cây của cây bàng như thế nào (sần sùi, hơi
nham nhám)
- Em hãy dùng mắt và tai để quan sát và lắng nghe xem trên cây có những loài
vật nào? Chúng làm gì ? …
- Với mỗi bộ phận của cây tôi đều có một câu hỏi gợi ý và giúp các em sử
dụng từ ngữ để ghi lại những gì quan sát được.
Như vây, bên cạnh việc cung cấp vốn sống thực tế thì tôi đã hướng dẫn các
em biết tích lũy vốn văn học cho mình. Không chỉ khi học văn miêu tả mà ngay
trong cuộc sống hàng ngày trước bất kì cảnh vật, hiện tượng nào mình gặp , các em
hãy để ý , quan sát và ghi chép lại những gì mình cảm thấy hay , thấy đẹp , thấy
rung động , hay những câu văn giàu hình ảnh mà mình thấy tâm đắc …Qua đó ,
vốn sống của các em sẽ phong phú hơn, viết văn sẽ tốt hơn.
2.3.3. Biện pháp thứ ba: Rèn kỹ năng sử dụng các biện pháp nghệ thuật
và vận dụng kiến thức Tiếng việt vào viết văn tả cây cối.
10
Kiến thức Tập làm văn là kiến thức tổng hợp. Các phân môn khác hỗ trợ rất
nhiều cho việc viết văn của học sinh. Nếu các em không biết vận dụng các kiến
thức của phân môn khác thì các em không thể viết được bài văn hay, bài văn giàu
hình ảnh, cảm xúc. Để giúp các em biết vận dụng kiến thức Tiếng Việt vào viết văn
miêu tả cây cối, tôi đã tiến hành một số việc làm sau:
Việc làm thứ nhất : Giúp học sinh.vận dụng những từ ngữ gợi tả , gợi cảm
vào viết văn.
Trong văn miêu tả thì vốn từ ngữ miêu tả rất quan trọng, tôi đã giúp học sinh
tích lũy được một số các từ ngữ như biện pháp thứ hai đã trình bày.Việc dùng từ
ngữ giàu hình ảnh, gợi tả, gợi cảm vào viết văn sẽ giúp cho câu văn, bài văn trở nên
sinh động hơn, mượt mà hơn, ý tứ hơn và thu hút người đọc, người nghe hơn. Để
giúp học sinh vận dụng những từ ngữ gợi tả , gợi cảm vào viết văn, tôi đã hướng
dẫn các em như sau:
Để chuẩn bị cho bài học mới , với đề bài tả cây ăn quả thì tôi cho các em về
nhà tìm các từ ngữ chỉ màu sắc thích hợp để tả quả khi chín ( vàng tươi , vàng
mong, vàng ươm, đỏ mọng, đỏ rực…)rồi dặt câu với từ em vừa tìm được có nội
dung miêu tả quả khi chín. Còn khi tả cây đang lên xanh tốt, tôi lại cho học sinh về
tìm các từ chỉ sắc xanh của lá ( xanh non, xanh mượt mà, xanh thẫm …) và đặt câu
với từ em vừa tìm được có nội dung miêu tả cây cối. Bước vào đầu của tiết học, tôi
học sinh phải sử dụng biện pháp nghệ thuật như so sánh, nhân hóa, sử dụng các
điệp từ, điệp ngữ, từ láy. Để Rèn kỹ năng sử dụng các biện pháp nghệ thuật vào viết
câu, Trong giảng dạy, tôi đã tiến hành như sau:
Trước khi viết câu, tôi cho học sinh lựa chọn những chi tiết, sự vật nào có thể
miêu tả theo cách so sánh hay nhân hóa. Chọn được sự vật để miêu tả rồi thì tôi lại
cho học sinh chọn xem so sánh với cái gì và nhân hóa thế nào?
+ Ví dụ 1 : Bài tả cây cam đang mùa quả chín.
Câu văn : Những chùm cam chín vàng trông thật là ngon.Tôi cho học sinh viết
lại câu văn trên có sử dụng biện pháp tu từ.
Học sinh có thể viết thành : Những chùm cam chín vàng óng, da căng mọng
như mời gọi mọi người đến thưởng thức.
Và cho học sinh chỉ ra các biện pháp tu từ được sử dụng trong câu em vừa
viết.
+ Ví dụ 2: + Tả hình dáng của một cây bàng cổ thụ .
Câu : Thân cây to, cao.
Học sinh lại có thể viết: Thân cây to cao nhìn xa như một chiếc ô lớn khổng
lồ.
Trong khi dạy, tôi đưa ra 2 cách miêu tả sau:
Cách : Những hôm trời nắng, lá cây héo rũ lại. em liền múc nước tưới cho cây.
Cách 2: Những hôm trời nắng như thiêu như đốt, nhìn mặt mày cậu ta có vẻ ỉu
sìu, em biết ngay và liền lấy nước tưới cho cây. Chẳng mấy chốc cây lại tươi tỉnh
hẳn lên, khẽ rung rung chiếc lá như nói lời cảm ơn với em.
Lúc này tôi cho học sinh đọc và cảm nhận về hai cách viết trên. Hầu như học
sinh đều đồng tình với cách 2. Điều này chứng tỏ học sinh đã nhìn nhận được tác
12
dụng của các biện pháp tu từ khi vận dụng vào viết văn, đã làm cho câu văn trở nên
sinh động hơn, hấp dẫn hơn, dễ dàng lôi cuốn được người đọc.
Với cách làm này, từ chỗ học sinh chưa biết cách sử dụng các biện phá nghệ
củng, lộn xộn. Để giúp các em có kĩ năng sắp xếp các ý đã quan sát thành một dàn
ý, tôi đã đưa ra hệ thống câu hỏi gợi mở :
13
Ví dụ với đề bài : Tả cây bàng ở sân trường em.
Tôi cho học sinh nêu các chi tiết em ghi chép được khi quan sát cây bàng, học
snh dựa vào cấu tạo bài văn miêu tả cây cối được trình bày theo ba phần của bố
cục bài văn và cho học sinh viết thành dàn ý.
*) Mở bài: Giới thiệu cây bàng ở sân trường(Cây do ai trồng ? Có từ bao giờ?
*) Thân bài: Miêu tả cây:
- Tả bao quát:
Dáng cây cao to ... cành đưa bốn phía tạo bóng mát rộng
- Tả chi tiết:
+ Rễ : nhô lên khỏi mặt đất như những con rắn đang bò.
+ Thân : tròn, màu nâu xỉn, xù xì như da cóc.
+ Tán lá : xanh um, mát rượi, che kín một khoảng sân trường.
+ hoa: mọc thành chùm , nhỏ li ti màu trẵngen giữa đám lá xanh.
+ quả: màu vàng , lấp ló trong kẽ lá.
Các chi tiết liên quan đến sự vật : mưa xuân, nắng mùa hạ, gió mùa thu,
chim chóc, ong bướm, âm thanh của tiếng chim,…Đặc biệt là con người cùng
những tình cảm gắn bóvới cây, sự chăm sóc , bảo vệ cây,..
- Ích lợi của cây: (cho bóng mát, cho ta quả, bảo vệ bầu không khí trong
lành.)
*) Kết bài: Cây bàng đã đem lại cho em và các bạn cảm giác dễ chịu gì, làm
đẹp cho ngôi trường như thế nào?
Và cuối tiết học tôi lại dặn học sinh về nhà lập một dàn ý tả một cây xung
quanh gia đình em.
Với việc làm như trên thì học sinh đã lập được dàn ý một cách dế dàng và học
sinh có kí năng lập dàn ý tốt.
đọc. Vì vậy tôi đã gợi ý để học sinh biết cách làm phần kết bài có mở rộng bằng
cảm xúc của mình một cách tự nhiên thông qua những câu hỏi mở, sau đó cho các
em nhận xét, sửa sai và chắt lọc để có được những kết bài hay.
Bài văn không thể hay nếu thiếu cảm xúc của người viết, cảm xúc không chỉ
bộc lộ ở phần kết bài mà còn thể hiện ở từng câu, từng đoạn của bài. Vì vậy giáo
viên cần chú ý rèn cho học sinh cách bộc lộ cảm xúc trong bài văn một cách thường
xuyên liên tục, từ tiết đầu tiên của mỗi loại bài đến những tiết luyện tập xây dựng
đoạn văn, tiết viết bài và ngay trong tiết trả bài nữa.
Nhiệm vụ thứ ba: Rèn kĩ năng viết thân bài:
Thông thường, khi làm văn, học sinh chia làm ba phần : Mở bài, thân bài ,
kết bài. Do đó, ứng với ba phần là ba đoạn văn, mở bài và kết bài ngắn, thân bài
dài.Dù nội dung văn nghèo nàn hay phong phú, dù lượng văn dài hay ngắn, dù đối
tượng miêu tả ít hay nhiều cũng chỉ một đoạn. Đây là hạn chế đáng tiếc mà ta bắt
15
gặp trong bài làm của học sinh. Vì vậy tôi đã giúp học sinh khắc khục tình trạng
này bằng cách:
Điều trước tiên tôi hướng dẫn học sinh là các em phải xác định những ý cần
triển khai trong nội dung bài văn miêu tả để chia thân bài thành các đoạn văn tương
ứng và tôi đã hướng dẫn các em chia đoạn theo các cách sau:
Cách thứ nhất: Chia đoạn theo trình tự thời gian: tôi cho học sinh đặt đối
tượng miêu tả vào các khoảng thời gian khác nhau trong một năm thì theo bốn
mùa: xuân, hạ, thu, đông; trong một ngày thì có : sáng, trưa, chiều, tối.
Cách thứ hai: Chia đoạn theo trình tự không gian: tôi cho học sinh quan sát đối
tượng từ nhiều góc độ , nhiều hướng khác nhau: Từ xa nhìn lại, từ ngoài nhìn vào,
từ trong nhìn ra, từ trên nhìn xuống, từ dưới nhìn lên, nhìn phía trước, phía sau,nhìn
toàn bộ hay nhìn chi tiết…
Cách thứ ba: Chia đoạn theo đối tượng miêu tả :Tôi cho học sinh nêu các bộ
Lưu ý học sinh khi quan sát :
Để tiện cho việc tả bao quát đến cụ thể , các em nên chọn góc độ từ xa đến
gần. Từ xa , những gì đã hiện lên , lại gần để tả từng bộ phận của cây nhưng cần
chú ý đến tả bóng mát…
Cây cối gắn liền với nắng, gió, chim chóc, với cả mùa nữa…vào mùa nào cây
đang có nhiều lá và cho bóng mát, cây đang ra hoa?...Rồi âm thanh?...
Bước 3 : Tôi yêu cầu học sinh lập dàn ý( tôi theo dõi, giúp đỡ học sinh còn
chậm ). Và học sinh sắp xếp các ý đã quan sát thành dàn ý.
Bước 4: Lúc này tôi yêu cầu học sinh chuyển dàn ý thành bài văn.
Bước 5: Đánh giá kết quả làm bài của học sinh.
Việc chấm và nhận xét bài làm của học sinh là không thể thiếu được. Chấm
và chữa bài là đánh giá cái được và cái chưa được của học sinh.Mục đích của việc
chấm bài là đánh giá kết quả bài làm của học sinh từ đó nắm được năng lực viết
văn của học sinh để chuẩn bị tốt hơn cho những bài viết sau.
Khi nhận xét bài, tôi đã chỉ rõ cái được và cái chưa được của bài về từng khía
canh như: ( Bố cụ,Cách dùng từ, viết câu,liên kết câu, liên kết đoạn …)
Ngoài ra trong quá trình dạy học, tôi tích lũy được rất nhiều những bài văn
hay của học sinh trong các năm học trước, tôi đọc cho các em nghe rồi cùng các em
phân tích cái hay, cái cần học tập trong từng bài văn .
Với cách làm trên, từ chỗ học sinh viết bài văn chưa đúng bố cục, chưa biết
cách viết phần thân bài, mở bài hay kết bài của bài văn tả cây cối tôi đã giúp các
em có kĩ năng viết văn miêu tả cây cối, không những có bài văn đúng mà còn có
nhiều bài văn hay, sáng tạo, liên kết câu chặt chẽ.
2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm.
17
Sau một thời gian nghiên cứu đề tài, áp dụng trực tiếp vào lớp 4A- trường
Tiểu học Điền Trung I do tôi chủ nhiệm, tôi nhận thấy các em bắt đầu có hứng thú
và đam mê với phân môn Tập làm văn. Giờ học diễn ra nhẹ nhàng và sinh động
Hạn chế vốn Chưa biết
Chưa liên
từ
sử dụng các kết chặt chẽ
biện pháp tu giữa các câu
từ
SL
TL
SL
TL
SL
TL
4A
4B
17
0
0
1
5.8
2
11.7
0
So sánh
đối
chứng
4A
Lớp
thực
nghiệm
4B
Lớp
đối
chứng
17
Trước
khi thực
hiện
Sau khi
thực hiện
Hoàn thành tốt
SL
TL%
0
5
Tăng
5em
9
6
35.3
6
tăng
3 em
53.0
35.3
0
17.6
Giảm
3em
17.6
Giảm
5 em
29.4
4
2 em
11.7
Tăng
1 em
5.8
Giảm
3 em
17.6
Từ thực tế kết quả bài làm của học sinh,tôi nhận thấy vốn từ ngữ miêu tả của
các em ngày càng phong phú hơn cả về số lượng lẫn chất lượng. Cách sử dụng từ
của các em chính xác hơn. Trong khi viết văn các em đã biết cách sử dụng các biện
pháp nghệ thuật như so sánh, nhân hóa, các từ láy, các điệp từ…Cụ thể: Số em
hoàn thành tốt tăng lên 5 em ( Băng, Hạnh, An,Quỳnh,Dương)- chiếm 29.4% ,Số
em hoàn thành khá tăng thêm 3 em (Trang,Trung ,Đại) - chiếm 17.6 % . Số em
hoàn thành kiến thức, kĩ năng giảm 3 em( Trang,Toàn,Định) - chiếm 17.6% và số
em không hoàn thành kiến thức kĩ năng giảm hẳn 29.4% . So với kết quả lớp 4B thì
kết quả của lớp 4A cao hơn nhiều .Đặc biệt là số em mắc lỗi được giảm rõ rêt. Nói
chung , chất lượng viết văn của học sinh đã được nâng lên rõ rệt. Số bài đạt hoàn
thành tốt và hoàn thành khá được nâng lên , số bài chưa hoàn thành giảm đi rõ rệt.
Điều đáng mừng là không còn em nào chưa hoàn thành. Điều đó chứng tỏ những
biện pháp mà tôi áp dụng đã thực sự góp phần "Nâng cao chất lượng viết văn miêu
tả cây cối cho học sinh lớp 4".
PHẦN 3: KẾT LUẬN - ĐỀ XUẤT
Đề xuất với nhà trường:
- Tổ chức có hiệu quả các buổi sinh hoạt chuyên môn ( tăng cường dự giờ,
trao đổi kinh nghiệm ,…) bổ sung và tăng cường sử dụng các tài liệu tham khảo về
văn học ở tiểu học.
- Tạo điều kiện để tôi được triển khai rộng sáng kiến để được áp dụng rộng rãi
trong toàn trường.
Đề xuất với phòng GD&ĐT:
. - Đối với nhứng sáng kiến kinh nghiệm của những đông chí giáo viên trong
nghành có giá trị áp dụng trong giảng dạy phòng giáo dục in ấn thành tập san để
các trường được học tập những kinh nghiệm quý báu ấy.
- Có sự khuyến khích động viên đối vói những giáo viên có nhứng sáng kiến
kinh nghiệm hay.
Trên đây là một sáng kiến nhỏ của bản thân tôi trong quá trình giảng dạy phân
môn Tập làm văn ở trường Tiểu học Điền Trung I. Bản thân tôi còn rất nhiều thiếu
xóttrong quá trình viết sáng kiến . Rất mong nhận được sự góp ý của đồng nghiệm và
các cấp lãnh đạo.
Tôi xin chân thành cảm ơn.
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình viết,
XÁC NHẬN CỦA NHÀ TRƯỜNG
không sao chép nội dung của người khác
HIỆU TRƯỞNG
Điền Trung, tháng 3 năm 2016
NGƯỜI THỰC HIỆN
Nguyễn Thị Ngọ
ơ
Trần Thị Hiền
20
2
2
3
4
15
15
16
21