MỤC LỤC
TT

Tên mục
I. PHẦN MỞ ĐẦU

Trang
2

1

1. Lí do chọn đề tài

2

2

2. Mục đích nghiên cứu

3

3

3. Đối tượng nghiên cứu

3

4

4. Phương pháp nghiên cứu


3.2. Bài tập phát triển sức mạnh nhanh, sức bật
3.3. Bài tập phát triển sức mạnh chung và chuyên môn với
dây cao su.

6
7
9

11

3.4. Bài tập rèn luyện khả năng tăng tốc

9

12

3.5. Bài tập phát triển sức nhanh tốc độ.

10

13

3.6. Bài tập rèn luyện sức nhanh bền.

10

14

4. Hiệu quả


Thế nhưng hiện nay, giờ Thể dục có lúc, có nơi còn bị xem nhẹ. Về mặt
nhận thức còn cho rằng môn Thể dục chỉ là môn phụ, học cho đủ nội dung, chưa
chú ý đến chất lượng giảng dạy. Có những trường còn chưa có sân tập dành riêng
cho môn học hoặc có sân nhưng chưa đảm bảo tiêu chuẩn theo quy định. Dụng cụ
tập luyện chưa đáp ứng được yêu cầu của bộ môn, các tài liệu tham khảo dành
cho môn Thể dục thì hầu như không có ... Nhiều em học sinh chưa tích cực, tự
giác tập luyện, ý thức học còn kém, chỉ học cho đủ nội dung chứ chưa chú ý đến
chất lượng của bài tập ... Cá biệt, có trường vẫn còn sử dụng giáo viên kiêm
nhiệm có ít hoặc không có chuyên môn Thể dục để giảng dạy môn Thể dục. Bài
dạy còn sơ sài, nặng về giảng giải kĩ thuật, chưa coi trọng đến sự phát triển các tố
chất thể lực.
Thực tiễn hiện nay trong các trường THCS, nội dung các môn Điền kinh
chiếm khoảng 70% của môn Thể dục và chiếm một vị trí quan trọng trong công
tác giáo dục thể chất. Điền kinh là môn học trọng điểm của chương trình TDTT
cho học sinh các trường trung học. Thông qua học tập và tập luyện môn điền kinh
sẽ thúc đẩy quá trình trao đổi chất của cơ thể, cải thiện và nâng cao chức năng
các cơ quan nội tạng, phát triển toàn diện các tố chất thể lực và năng lực hoạt
động cơ bản cho học sinh, nâng cao sức khỏe chung. Thêm vào đó, tính ganh đua
của môn điền kinh khá mạnh, sự thắng thua trong thi đấu đôi khi chỉ hơn kém
nhau 1% giây hoặc 1cm. Vì vậy, rất có lợi cho cho việc bồi dưỡng phẩm chất, ý
chí, đạo đức, tác phong và tinh thần đoàn kết, hợp tác của học sinh. Với nội dung
và tác dụng to lớn lớn như vậy, cá nhân tôi không tham vọng cải tiến toàn bộ
chương trình điền kinh mà tôi chỉ đi sâu vào cải tiến một phần của chương này.
Như chúng ta đã biết, chạy ngắn là một trong những nội dung của môn
điền kinh, thuộc loại hoạt động có chu kỳ. Trong đó những động tác nhất định
được lặp lại với cường độ cực đại, đòi hỏi người tập phải có trình độ thể lực nhất
2


định mới có thể đáp ứng được yêu cầu phát triển của quá trình tập luyện, như việc


3


II. PHẦN NỘI DUNG.
1. Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm:
"Khoa học ngày càng phát triển, nó trở thành lực lượng để cải tạo sự phát
triển của xã hội. Trước nhiệm vụ đó, cần phải có những con người phát triển
toàn diện về đức, trí, thể, mĩ và các kĩ năng cơ bản. Điều đó, đòi hỏi nhà sư
phạm phải đào tạo được những con người có đầy đủ sức khỏe và trí tuệ" (Trích
"Luật Giáo dục - Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Hà Nội 1998").
"Để đánh giá sự phát triển thể chất của con người thường dựa vào các chỉ
số về hình thái và các chỉ số về chức năng, trong đó có các chỉ số đánh giá khả
năng vận động gồm: Sức nhanh, sức mạnh, sức bền, sự khéo léo, chính xác ...
(Trích "Giáo trình Lý luận và phương pháp giảng dạy TDTT - Nhà xuất bản Giáo
dục, 1998 - Nguyễn Mậu Loan").
Do đó, việc xây dựng và hướng dẫn học sinh tập các bài tập nhằm phát
triển thể lực một cách liên tục, có hệ thống là việc làm không thể thiếu được
nhằm tăng cường thể lực, phát triển các tố chất cho học sinh, giúp học sinh hoàn
thành tốt yêu cầu của bộ môn nói riêng và học tập tốt các môn học khác nói
chung.
Để hướng dẫn cho học sinh học tập có hiệu quả phải căn cứ vào nội dung
cụ thể của một giờ Thể dục, phong trào thể dục thể thao của trường, của địa
phương, sức khỏe và thể lực của các em, quỹ thời gian cũng như điều kiện cơ sở
vật chất thực tại để sắp xếp cho hợp lí.
Đây là công việc khó khăn đòi hỏi người giáo viên phải nắm vững thực
tiễn, phải luôn có sự sáng tạo trong việc xây dựng, đưa ra những bài tập phù hợp
với học sinh, với điều kiện, hoàn cảnh nhưng phải hấp dẫn, không gây nhàm
chán.
Để đáp ứng được yêu cầu trên, việc đổi mới phương pháp dạy học đối với

trường THCS Công Liêm, tôi thấy hầu như các em chưa đạt được thành tích cao,
phần lớn là do các em còn rất yếu về thể lực. Trong quá trình tập luyện, hầu như
các em chưa xác định rõ tác dụng của các bài tập bổ trợ là yếu tố quan trọng giúp
các em phát triển thể lực, nâng cao thành tích chạy ngắn. Cho nên, khi ra sân tập
các em chỉ tập mang tính chiếu lệ, uể oải, chán nán, chỉ muốn chạy ngay mà bỏ
qua các quy định cần thiết phải thực hiện trong một giờ học. Tình trạng mệt mỏi,
chán nản thường kéo dài dẫn đến kết quả giờ học không cao, số học sinh đạt kết
quả khá, tốt không nhiều, chỉ chiếm khoảng 30 - 40% tổng số học sinh của một
lớp. Chính vì thế, việc xây dựng và hướng dẫn học sinh tập các bài tập nhằm phát
triển thể lực một cách liên tục, có hệ thống là cần thiết nhằm nâng cao thành tích
chạy ngắn (60 - 80m) và đạt được tiêu chuẩn rèn luyện thân thể theo độ tuổi quy
định ở trường THCS mà Bộ Giáo dục đã đề ra.
Căn cứ vào cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn trên, tôi đã "Biện pháp hướng
dẫn học sinh tập luyện một số bài tập nhằm phát triển thể lực, nâng cao thành
tích chạy ngắn cho học sinh THCS" để hướng dẫn học sinh luyện tập trong giờ
Thể dục.
3. Các giải pháp giải quyết vấn đề:
Để có thể hướng dẫn học sinh tập luyện có hiệu quả và phát triển được thể
lực, nâng cao thành tích chạy ngắn, tôi đã xác định và tìm tòi những nhóm bài tập
5


phù hợp với điều kiện thực tế của trường mình, địa phương mình đang công tác
cũng như trình độ tập luyện và lứa tuổi của các em. Cụ thể:
- Những bài tập phát triển tính linh hoạt thần kinh, đồng thời nâng cao kĩ
thuật chạy như: chạy nâng cao đùi tại chỗ tần số cao, chạy gót chạm mông, chạy
đạp sau ...
- Những bài tập phát triển sức mạnh, sức nhanh, sức bật như: chơi trò chơi
"chọi gà", nhảy dây, bật nhảy cao chụm hai chân, bật nhảy tư thế nửa ngồi, nhảy
lò cò ...


- Mục đích bài tập: Xây dựng cảm giác nâng cao đùi trong khi chạy, tăn
cường tính linh hoạt thần kinh.
- Yêu cầu kĩ thuật: Đùi nâng cao vuông góc với thân người, cẳng chân thả
lỏng, thân người thẳng, cao trọng tâm, tần số nhanh.
- Cách thức tổ chức tập luyện: Giáo viên làm mẫu kĩ thuật động tác + giảng
giải ngắn gọn, cho học sinh tập tại chỗ với đội hình hàng ngang.
* Bài tập 2: Chạy gót chạm mông tại chỗ tần số cao.
+ Nhóm A: thực hiện trong thời gian 20 giây
+ Nhóm B: thực hiện trong thời gian 15 giây
+ Nhóm C: thực hiện trong thời gian 15 giây
+ Nhóm D: thực hiện trong thời gian 10 giây.
- Mục đích: Tăng cường tần số bước, xây dựng cảm giác thả lỏng chân khi
lăng sau, phát triển cơ phía sau đùi (cơ nhị đầu).
- Yêu cầu kĩ thuật: Thực hiện động tác nhanh, tiếp xúc đất bằng nửa bàn
chân trên, gót lăng cao chạm mông, người hơi ngả về trước.
- Cách thức tổ chức tập luyện: Giáo viên làm mẫu kĩ thuật động tác + giảng
giải ngắn gọn, cho học sinh tập tại chỗ với đội hình hàng ngang.
* Bài tập 3: Chạy đạp sau
+ Nhóm A: thực hiện quãng đường 30m
+ Nhóm B: thực hiện quãng đường 20m
+ Nhóm C: thực hiện quãng đường 20m
+ Nhóm D: thực hiện quãng đường 15m
- Mục đích: Xây dựng cảm giác đạp thẳng chân sau khi chạy.
- Yêu cầu kĩ thuật: Các khớp hông, gối, cổ chân phải duỗi hết, chú ý nâng
cao đùi chân lăng.
- Cách tổ chức: Giáo viên làm mẫu, nêu yêu cầu kĩ thuật, sau đó cho học
sinh chạy đạp sau, có thể tập từng hàng hoặc 4 em/ 1 đợt.
3.2. Bài tập phát triển sức mạnh nhanh, sức bật:
* Bài tập 1: Tập dưới hình thức chơi trò chơi "chọi gà".

- Nhóm D: 10 lần.
-> Bài tập này nhằm phát triển sức mạnh của đùi, khi bật gối gấp nhiều, đùi
song song với mặt đất.
* Bài tập 5: Bật nhảy trong hố cát.
- Nhóm A: 20 lần.
- Nhóm B: 15 lần.
- Nhóm C: 15 lần.
- Nhóm D: 10 lần.
* Bài tập 6: Lò cò cao gối tại chỗ.
- Nhóm A: 20 lần.
- Nhóm B: 15 lần.
- Nhóm C: 15 lần.
- Nhóm D: 10 lần.
* Bài tập 7: Lò cò cao gối di chuyển về trước.
- Nhóm A: 20 m.
- Nhóm B: 15 m.
- Nhóm C: 15 m.
8


- Nhóm D: 10 m.
3.3. Bài tập phát triển sức mạnh chung và chuyên môn với dây cao su.
* Bài tập 1: Chạy kéo dây cao su có người giúp đỡ.
- Nhóm A: 20 m.
- Nhóm B: 15 m.
- Nhóm C: 15 m.
- Nhóm D: 10 m.
+ Yêu cầu: người giúo đỡ chạy chậm để kéo căng dây cao su.
* Bài tập 2: Chạy đạp sau kéo dây cao su có người giúp đỡ.
- Nhóm A: 20 m.

- Yêu cầu: Chạy từ chậm đến nhanh, cuối cự ly đạt tốc độ cao.
- Cách tổ chức tập luyện: Cho học sinh bắt đầu chạy từ tư thế đứng tự
nhiên, chạy từ chậm đến nhanh dần.
- Đội hình tập luyện: Đội hình hàng dọc, cho từng hàng chạy, mỗi hàng
cách nhau 15 - 20m để giáo viên dễ quan sát, sửa sai.
x x x x x x x x x x

x

x x x x x x x x x x

x

x x x x x x x x x x

x

x x x x x x x x x x

x

* Bài tập 3: Chơi các trò chơi tiếp sức: "Chạy tiếp sức 25 - 30m", "lò cò tiếp sức
10 - 15m".
- Bài tập này có thể giáo viên áp dụng thường xuyên trong các tiết học
hoặc các em có thể tập hàng ngày, tập trong các giờ ngoại khóa, ở nhà (theo
nhóm). Bài tập này mang tính chất trò chơi thông thường, thu hút và gây hứng
thú, kích thích các em tập luyện tích cực đạt hiệu quả cao.
3.5. Bài tập phát triển sức nhanh tốc độ:
* Bài tập 1: Chạy tốc độ cao 30 - 60m.
- Mục đích: Phát triển tốc độ, gây hứng thú, kích thích học sinh luyện tập.

- Thực hiện các bài tập nhằm phát triển tính linh hoạt thần kinh, phát triển
sức mạnh, nhanh, sức bật ... khi chơi các trò chơi tiếp sức, thi chạy nhanh...
- Sau khi tập phải biết thực hiện một số động tác thả lỏng, thư duỗi cơ bắp
để đưa dần cơ thể về trạng thái bình thường.
- Dọn vệ sinh sân tập, không tập ở những nơi môi trường, vệ sinh không
đảm bảo.
- Tập luyện thường xuyên mỗi ngày từ 40 - 60 phút vào những thời điểm
thích hợp như: buổi sáng, buổi chiều...
- Có thể tập một mình hoặc tập theo nhóm bạn cùng lớp, khác lớp, khác lứa
tuổi...
- Tập có kế hoạch, có phương pháp khoa học mới đem lại sức khỏe và thể
lực tốt.
4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm.
Từ thực tế trên, với hệ thống bài tập nhằm phát triển thể lực hỗ trợ cho nội
dung từng tiết học, phần học. Trên cơ sở đó, bản thân tôi đã xây dựng cụ thể
phương pháp tập luyện cho giờ nội khóa, ngoại khóa cũng như tự tập luyện ở nhà
của học sinh theo từng yêu cầu cụ thể. Sau đó tôi tiến hành kiểm tra, rút kinh
nghiệm cho việc thực hiện các bài tập trên.
Trước khi thực nghiệm tôi đã tiến hành kiểm tra thể lực và thành tích của
hai lớp 8A và 8C, kết quả chỉ đạt được 40 - 50% loại khá, giỏi.

Nhóm

Loại đạt
SL
%

Lớp 8A
Loại khá
SL

3
2

8,8
5,9

7
4

21,2
12,1

2
3

6,1
9,1

9

26,
10 30,3
5
D
10 29,4
7 21,2
Sau khi đưa ra các bài tập nhằm phát triển thể lực cho nhóm thực nghiệm (lớp
8C), tôi tiến hành kiểm tra đối chiếu kết quả như sau:
Lớp 8A
Lớp 8C

triển thể lực, nâng cao thành tích chạy ngắn. Từ đó tôi có thể áp dụng các bài tập
này vào giờ dạy cho học sinh trường THCS Công Liêm, nhằm nâng cao thể lực
và thành tích cho các em.
III. PHẦN KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ:

1. Kết luận:
Qua vận dụng lý luận cùng thực tiễn giảng dạy, tôi đã tích lũy được một
vài kinh nghiệm để giúp học sinh đạt được thành tích cao trong chạy ngắn. Việc
"Xây dựng và hướng dẫn học sinh tập các bài tập nhằm tăng cường thể lực" sẽ
12


giúp cho việc hoàn thành tốt hơn các mục tiêu của từng tiết học, giờ học ở
trường. Hướng dẫn các em say mê học tập bộ môn hơn, thể hiện tính tự giác
trong tập luyện, hoàn thành tốt tiêu chuẩn rèn luyện thân thể về thể dục thể thao
theo độ tuổi của học sinh THCS.
Là một giáo viên giảng dạy Thể dục ở nhà trường có bề dày thành tích về
chất lượng dạy và học thuộc tốp đầu của huyện, không gì hạnh phúc hơn khi thấy
các em say mê, yêu thích môn học, luôn vui tươi, khỏe mạnh, nhanh nhẹn. Đó
cũng là mong muốn của bản thân tôi và của cả tập thể đội ngũ cán bộ, giáo viên
trường THCS Công Liêm - nơi tôi đang công tác.
Việc đảm bảo khối lượng vận động đối với một giờ Thể dục sẽ góp phần
quyết định việc nâng cao kĩ thuật, thành tích, kĩ năng, kĩ xảo của học sinh trong
giờ học. Muốn vậy, học sinh phải có thể lực tốt.
Để giúp học sinh đạt được các mục tiêu trên thì:
a. Đối với giáo viên:
- Bên cạnh việc tăng cường tập thể lực trong từng tiết học, giáo viên phải
xây dựng được hệ thống bài tập cụ thể phù hợp với từng đối tượng học sinh.
- Hướng dẫn phương pháp tập luyện đúng về: kĩ thuật, khối lượng vận
động, thời gian tập luyện ...

gần 20 năm công tác và giảng dạy, với chút kinh nghiệm có được tôi đã mạnh dạn
"Xây dựng và hướng dẫn học sinh luyện tập một số bài tập nhằm phát triển thể
lực, nâng cao thành tích chạy ngắn". Mục đích là cùng đồng nghiệp học hỏi, bàn
luận để nâng cao chuyên môn, nghiệp vụ của bản thân. Từ đó có thể tìm ra được
phương pháp giảng dạy có hiệu quả nhất.
Song, chắc chắn không thể tránh khỏi những thiếu sót, rất mong được sự
quan tâm, đóng góp ý kiến chân thành của đồng nghiệp để cùng nhau hoàn thành
tốt hơn công tác giáo dục thể chất trong nhà trường phổ thông./.
XÁC NHẬN CỦA NHÀ TRƯỜNG

Nông Cống, ngày 10 tháng 3 năm 2017
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình viết,
không sao chép nội dung của người khác.

NGƯỜI VIẾT

Lê Thị Vẻ

14