1. MỞ ĐẦU
1.1. Lý do chọn đề tài
Cha ông ta thường nói: “Hạt giống tốt phải được gieo ở mảnh đất tốt thì
mới phát triển được”. Mảnh đất ấy chính là môi trường sống để con người và
vạn vật phát triển. Đối với học sinh, ngoài gia đình, làng xóm, một môi trường
không thể thiếu để các em trưởng thành đó là trường học.
Trường học, là ngôi nhà thứ hai của các em học sinh. Môi trường giáo dục
luôn có tác động rất lớn đến sự hình thành và phát triển nhân cách của học sinh
thông qua các mối quan hệ xã hội đa dạng trong cuộc sống học tập, sinh hoạt
hàng ngày của các em.
Trong mỗi chúng ta, ai không mong muốn được sống, học tập, vui chơi
trong một môi trường thật sự xanh, sạch, đẹp, an toàn. Trường học xanh, sạch,
đẹp, an toàn tạo ra môi trường học tập, sinh hoạt và vui chơi, thú vị, hấp dẫn đối
với các em học sinh, làm cho các em càng thêm yêu quý trường lớp, thầy cô, bạn
bè.
Trường học xanh - sạch - đẹp - an toàn còn có ý nghĩa thiết thực trong
việc giáo dục học sinh ý thức, thói quen giữ gìn bảo vệ môi trường và tạo sự lan
tỏa đến môi trường gia đình cộng đồng nơi các em đang sống, đồng thời góp
phần hình thành nhân cách tốt đẹp và lối sống văn minh, văn hóa cho thế hệ trẻ
ngay từ tuổi học đường. Trường học xanh - sạch - đẹp - an toàn làm cho các em
ham thích đến trường, làm cho các em thấy được: “Mỗi ngày đến trường là một
ngày vui”.
Xuất phát từ lý do trên, tôi đã nghiên cứu và áp dụng đề tài khoa học
“Một số giải pháp trong công tác y tế học đường để góp phần xây dựng
Trường THPT Vĩnh Lộc xanh - sạch - đẹp - an toàn”.
1.2. Mục đích nghiên cứu
Đề tài nhằm thực hiện tốt phong trào xây dựng“Trường học thân thiện,
học sinh tích cực”do ngành giáo dục phát động. Cụ thể là xây dựng Trường
THPT Vĩnh Lộc ngày một xanh hơn, sạch hơn, đẹp hơn và an toàn tạo nên môi
trường thân thiện đối với học sinh, góp phần nâng cao hiệu quả và chất lượng
giáo dục.

Trường học xanh, sạch, đẹp, an toàn đã thật sự tạo ra môi trường học tập,
vui chơi an toàn, thú vị, hấp dẫn đối với học sinh và giúp các em càng thêm yêu
quí trường lớp, thầy cô, bạn bè. Trường học xanh, sạch, đẹp, an toàn còn có ý
nghĩa thiết thực trong việc giáo dục học sinh ý thức, thói quen giữ gìn bảo vệ
môi trường và tạo sự lan tỏa đến môi trường gia đình cộng đồng các em đang
sinh sống, đồng thời góp phần hình thành, phát triển nhân cách tốt đẹp và lối
sống văn minh, văn hóa cho thế hệ trẻ ngay từ tuổi học đường.
Trường THPT Vĩnh Lộc được Ủy ban nhân dân tỉnh Thanh Hóa công
nhận là trường chuẩn quốc gia mức độ 1 vào ngày 04/06/2014. Cơ sở vật chất
của trường được xây dựng đúng qui cách và có đầy đủ các phòng học cũng như
các phòng chức năng, nhà vệ sinh. Cảnh quan sư phạm thoáng mát, sạch đẹp.
Chất lượng giảng dạy và các hoạt động giáo dục của trường được ngành đánh
giá tương đối cao.
2.2. Thực trạng
Để thực hiện đề tài một cách khoa học thì ngay từ đầu năm học tôi tiến
hành khảo sát, đánh giá thực trạng của trường bám sát theo Hướng dẫn số
1741/BGD&ĐT-GDTrH ngày 5/3/2009 đánh giá kết quả phong trào thi đua
“Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” Nội dung 1 là “Xây dựng
trường lớp xanh, sạch, đẹp, an toàn”.
Việc khảo sát này giúp cho tôi thấy rõ tình hình, điều kiện của trường
mình khi thực hiện nội dung “Xây dựng trường lớp xanh - sạch - đẹp - an
toàn”. Kết quả khảo sát là căn cứ giúp trường đề ra kế hoạch thực hiện trong
năm học này và những năm tiếp theo.
Quá trình khảo sát được thực hiện với các phương pháp chủ yếu đó là
phương pháp thống kê, quan sát, phỏng vấn, trao đổi với giáo viên và học sinh.
Nội dung tiến hành khảo sát tập trung vào những vấn đề gồm: tìm hiểu những ưu
điểm, hạn chế trong việc thực hiện nội dung trên trong năm học, các năm học
trước thông qua các dữ liệu lưu trữ của nhà trường như báo cáo tổng kết năm
học, báo cáo tổng kết việc thực hiện phong trào “Xây dựng trường học thân
thiện, học sinh tích cực”, bảng chấm điểm phong trào “Xây dựng trường học

Tuy nhiên qua khảo sát kỹ năng thực hành giữ gìn, bảo vệ môi trường,
phòng chống tai nạn thương tích của học sinh trong thực tế còn có những hạn
chế nhất định. Cụ thể như hầu hết khi hỏi các em học sinh “Để giữ gìn trường
lớp sạch, đẹp em phải làm gì?” thì các em đều trả lời được là không được vứt rác
bừa bãi, vẽ bậy lên tường… Tuy nhiên, thực tế các em biết nhưng một số em vẫn
không thực hành những nội dung các em đã trả lời.
Ví dụ: Một số em ăn quà xong bỏ vỏ ni lông vào bồn hoa thay vì bỏ vào thùng
rác, một số em còn vẽ bậy lên tường, bàn ghế, ăn kẹo cao su nhả bã kẹo bừa
bãi… Tương tự như vậy trong việc thực hiện Luật giao thông đường bộ, khi hỏi
các em là “Em hãy cho biết đi bộ tham gia giao thông như thế nào là đúng?”.
Các em trả lời đúng và rất nhanh tuy nhiên khi lưu thông trên đường các em vẫn
đi theo hàng hai, hàng ba, …
Việc giáo dục môi trường, giáo dục kỹ năng sống của giáo viên bên cạnh
những ưu điểm cũng còn có những mặt hạn chế, cụ thể là giáo viên chưa trú
trọng đến giáo dục hành vi thực tế ngoài cuộc sống cho các em học sinh mà chủ
yếu là truyền đạt lý thuyết trên lớp học. Chưa thực hiện tốt phương châm “Học
thông qua hành động”.
Trên cơ sở khảo sát nắm bắt tình hình thực tế của nhà trường trong việc
thực hiện nội dung xây dựng trường lớp “Xanh - sạch - đẹp - an toàn” tôi đưa ra
một số biện pháp trọng tâm nhằm thúc đẩy, phát huy hết các ưu điểm mà nhà
trường đã đạt được và khắc phục các tồn tại, hạn chế trong việc thực hiện nội
dung này.
2.3. Giải pháp
2.3.1. Tổ chức quán triệt chủ trương và phối hợp thực hiện
Nội dung xây dựng trường lớp “Xanh, sạch, đẹp, an toàn” là một trong 5
nội dung của phong trào “Xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực” vì
vậy ngay sau khi thành lập Ban chỉ đạo thực hiện phong trào “Xây dựng trường
học thân thiện học sinh tích cực” và ban hành kế hoạch thực hiện các đồng chí
trong ban lao động tiến hành phân công trách nhiệm cho các thành viên phụ
trách từng tiêu chí cụ thể để triển khai thực hiện kế hoạch đề ra .

giao cho đồng chí bí thư Đoàn trực tiếp phối hợp với giáo viên chủ nhiệm tổ
chức thực hiện.
Công tác tuyên truyền giáo dục thực hiện phong trào xây dựng “Trường
học xanh - sạch - đẹp - an toàn” được thực hiện với các hình thức cụ thể như:
Tuyên truyền trong giờ chào cờ đầu tuần: nhận xét, đánh giá, nhắc nhở, khen
thưởng, động viên; thi tìm hiểu dân chủ dười cờ , tổ chức các hoạt động dưới cờ.
Tuyên truyền thông qua chương trình phát thanh, trong sinh hoạt trong lớp, sinh
hoạt Đoàn, giáo viên chủ nhiệm nhắc nhở trong các giờ sinh hoạt lớp, 15 phút
mỗi buổi sáng. Tổ chức Ngày hội vệ sinh trường học, thi tìm hiểu về chủ đề môi
trường, an toàn giao thông. Phát động cho học sinh trồng cây xanh. Nhà trường
treo các khẩu hiệu tuyên truyền : “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh
tích cực”,“ không vứt rác là văn minh”, “Cổng trường em sạch đẹp, an toàn”,“
An toàn là bạn, tai nạn là thù”, vv … Giáo viên chủ nhiệm là người trực tiếp
tuyên truyền cho các em hiểu ý nghĩa của các khẩu hiệu và hướng dẫn các em
thực hiện theo.
Tóm lại tuyên truyền là một trong các biện pháp mang lại hiệu quả cao vì
nó tác động vào ý thức giữ gìn môi trường, bảo vệ cây xanh, bảo vệ lớp học…
của từng em học sinh. Đa số các em học sinh thông qua tuyên truyền giáo dục ý
thức các em sẽ thực hiện theo nội dung tuyên truyền một cách nghiêm túc.
2.3.3. Tổ chức, chỉ đạo các phong trào
Kết hợp với công tác tuyên truyền, nhà trường phối hợp thêm nhiều các

5


biện pháp giáo dục khác để thực hiện nội dung đã đề ra.
2.3.3.1. Phong trào “Sân trường em không có rác”
Sân trường có thể nói là bộ mặt của nhà trường, sân trường sạch hay bẩn
nó phản ánh một phần nội dung giáo dục môi trường của nhà trường đã đạt hiệu
quả hay chưa. Nội dung này nhà trường giao cho giáo viên chủ nhiệm, các lớp

đường gây cản trở học sinh đi lại học sinh khi tan học.
Thứ hai: “Cấm đậu xe trước cổng trường” để phụ huynh học sinh thực
hiện. Đảm bảo cổng trường thông thoáng không ách tắc giao thông khi tan học.
Thứ ba: Quy định tất cả học sinh đi xe đạp, xe đạp điện khi ra khu vực
cổng trường giờ tan học không được chạy xe mà phải dắt xe qua khu vực đông
người mới được phép lên xe đi. Không đi bộ tràn ra lòng lề đường khi tan học.
Giao cho tổng phụ trách đoàn và giáo viên chủ nhiệm triển khai thực hiện.
Thứ tư: Giao cho Đoàn trường trực tiếp thường trực và thực hiện công tác
ổn định trật tự giao thông khu vực cổng trường vào giờ tan học.
Nhờ thực hiện các biện pháp trên mà trong năm học khu vực cổng trường
an toàn, không có tai nạn giao thông xảy ra.
Ngoài việc chú trọng thực hiện nội dung trên thì nhà trường cũng thường
xuyên hướng dẫn các em kỹ năng vui chơi, sinh hoạt đúng cách để không để xảy
ra tai nạn. Công việc này được giao cho Đoàn trường, Hội Chữ Thập Đỏ, nhân
viên y tế và giáo viên chủ nhiệm phối hợp tuyên truyền, hướng dẫn, nhắc nhở
các em thực hiện.
Ví dụ: Giáo dục học sinh một số tình huống thường gặp trong trường như
kỹ năng xử lý tình huống khi thấy bạn bị té chảy máu chẳng hạn. Gặp tình
huống trên thì thứ nhất các em phải báo ngay cho thầy cô biết, thứ hai là phải
khẩn trương đưa bạn vào phòng y tế. Như vậy khi gặp các tình huống này xảy ra
các em đã được nghe và học qua nên các em có thể xử lý được ngay.
Việc thực hiện phong trào“Trường em không có tai nạn thương tích” đã
giúp giảm thiểu các tai nạn xảy ra trong nhà trường. Trong năm học nhà trường
không có học sinh bị tử vong hay bị thương tích nặng phải nằm viện do tai nạn,
thương tích xảy ra trong trường.
2.3.3.3. Phong trào “Xanh hóa sân trường”
Một trường học, lớp học xanh mát, ngập tràn sắc màu thiên nhiên, để mỗi
ngày đến lớp, các em học sinh có cảm giác như mình đang vào công viên. Nhìn
ở phương diện khoa học: cây cỏ, lá hoa được ví như lá phổi thanh lọc những khí
chất độc hại cho cơ thể. Ở góc độ đời sống tinh thần, màu xanh thiên nhiên có



Hình 3: Học sinh lau dọn cửa kính, lớp học
Phong trào đã rèn luyện tinh thần vì tập thể của học sinh, cùng nhau xây
dựng lớp học gọn gàng, sạch đẹp như chính ngôi nhà của các em.
2.3.3.5. Phong trào “Nhà vệ sinh của em sạch sẽ”
Vấn đề nhà vệ sinh trường học là một vấn đề nổi cộm của trường học
trong thời gian vừa qua. Sở giáo dục đào tạo, Phòng giáo dục đào tạo cũng đã có
các văn bản chỉ đạo thực hiện việc không được để nhà vệ sinh học sinh dơ bẩn.
Vì vậy nhà trường đặc biệt chú ý kiểm tra đôn đốc và chỉ đạo thực hiện
nội dung này.
Việc làm đầu tiên là xây dựng nội qui sử dụng công trình vệ sinh của học
sinh với các nội dung cụ thể như học sinh đi đúng nơi vệ sinh dành cho nam, nữ.
Đi tiểu đúng nơi qui định, tiểu xong múc nước dội sạch, rửa tay sạch sẽ; đi đại
tiện vào khu vực qui định và đóng cánh cửa, đi đại tiện đúng lỗ, sử dụng giấy vệ
sinh phải bỏ vảo sọt đựng, xả nước khi đi đại tiện, rửa tay sạch sẽ… Bảng nội
qui được dán ngay trước các khu vệ sinh của học sinh.
Thứ hai là chỉ đạo giáo viên tăng cường giáo dục ý thức chấp hành nội qui

9


sử dụng công trình vệ sinh, tạo thành thói quen có văn hóa khi đi vệ sinh.
Thứ ba là kiểm tra, nhắc nhở thường xuyên việc quét dọn nhà vệ sinh,
đảm bảo không để nhà vệ sinh dơ bẩn. Ít nhất một ngày phải thực hiện ba lượt
vệ sinh, cụ thể là sau giờ ra chơi buổi sáng, sau giờ ra chơi buổi chiều và khi học
sinh tan học.
Qua việc thực hiện phong trào thì nhà vệ sinh của nhà trường luôn được
vệ sinh sạch sẽ.
2.3.3.6. Phong trào “Một nhà trường không có khói thuốc”

giữ gìn sạch sẽ hàng ngày.
2.3.5. Giáo dục môi trường, giáo dục kỹ năng sống trong các tiết học
Hiện nay việc tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường, giáo dục kỹ năng
sống trong một số tiết học là bắt buộc. Nếu các thầy cô giáo biết cách lồng ghép
thường xuyên vấn đề này trong các bài giảng của mình thì hiệu quả chắc chắn
không phải là nhỏ. Sở dĩ như vậy vì thầy cô giáo vừa là những tấm gương rất
thuyết phục, vừa là những người có sức lay động, cảm hóa sâu sắc. Một lời nói
của thầy cô có thể tác động trực tiếp và lớn lao hơn cả những chương trình
truyền thông.
Để chỉ đạo thực hiện có hiệu quả nội dung trên thì nhà trường tổ chức
tập huấn các chuyên đề bồi dưỡng kiến thức và kỹ năng cho giáo viên về giáo
dục môi trường nhằm nâng cao khả năng tích hợp, lồng ghép giáo dục môi
trường trong các giờ học chính khóa.
Tổ chức giảng mẫu cho giáo viên toàn trường rút kinh nghiệm. Tổ chức
thao giảng theo các tổ để giáo viên trong tổ cùng bàn bạc để đưa ra những
phương pháp giảng dạy phù hợp với đối tượng học sinh từng khối.
Ban giám hiệu thường xuyên dự giờ và góp ý cho giáo viên cách thực
thực hiện để đạt mục tiêu đề ra. Đặc biệt chú ý giáo viên đến việc giáo dục bằng
những tình huống cụ thể tránh nói lý thuyết suông.
Qua các tiết học có giáo dục môi trường thì giáo viên cung cấp cho học
sinh những kiến thức cơ bản về môi trường, đó là những hiểu biết về môi trường

11


tự nhiên, sự ô nhiễm môi trường, phương pháp bảo vệ môi trường. Đặc biệt qua
các tiết học này giúp cho học sinh có ý thức giữ gìn, bảo vệ môi trường sống và
các kỹ năng bảo vệ môi trường.
2.3.6. Phối hợp với phụ huynh học sinh xây dựng nhà trường “Xanh sạch - đẹp - an toàn”
Phụ huynh học sinh là một yếu tố không thể thiếu trong việc thực hiện

giữ gìn sức khỏe cho bản thân, biết giữ gìn vệ sinh cá nhân, vệ sinh lớp học, vệ
sinh sân trường, đi vệ sinh đúng quy định… góp phần làm cho khuôn viên trường,
lớp học luôn sạch, đẹp, thoáng mát.
Học sinh có thói quen tốt bảo vệ môi trường như ăn kẹo cao su xong biết
lấy giấy gói bọc bó singum vào thùng rác, không khạc nhổ bừa bãi, đi vệ sinh
đúng nơi qui định, tham gia giao thông đúng luật, vui chơi đúng cách không để
xảy ra tai nạn…
3. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

12


3.1. Kết luận
Tôi đã áp dụng thành công đề tài: “Một số giải pháp thực hiện công tác y
tế học đường để góp phần xây dựng trường THPT Vĩnh Lộc Xanh - sạch - đẹp an toàn” tại trường THPT Vĩnh Lộc. Tôi tin chắc rằng nếu mọi người đều có ý
thức bảo vệ môi trường thì không chỉ các giáo viên, học sinh được hưởng một
môi trường học đường trong lành, mà về lâu dài thế hệ tương lai sẽ làm tốt việc
chung tay bảo vệ môi trường.
Qua thực tế quá trình quản lý, chỉ đạo thực hiện nội dung xây dựng trường
lớp “Xanh - sạch - đẹp - an toàn” cùng với những kinh nghiệm của bản thân và
sự nghiên cứu học hỏi đồng nghiệp, tôi nhận thấy phần trình bày trên còn có
những hạn chế nhất định. Vì vậy tôi rất mong sự góp ý chân thành của các cấp
lãnh đạo để cho đề tài của tôi ngày càng hoàn thiện hơn.
3.2. Kiến nghị, đề xuất
Đề nghị các cấp, các ban ngành cần quan tâm hơn nữa đến vấn đề vệ sinh
trường học.
Đối với nhà trường: Phải thường xuyên quan tâm kiểm tra, giám sát việc
thực hiện các nội dung về giáo dục môi trường, coi đó như một hoạt động
chuyên môn của trường. Xem xét, bố trí một bộ phận chuyên trách, theo dõi và
thường xuyên kiểm tra đôn đốc việc thực hiện kế hoạch đã đề ra.