Sáng kiến kinh nghiệm

PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO MỎ CÀY NAM
TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THÀNH THỚI A

Đề tài:

VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP CHIA NHÓM
TRONG GIẢNG DẠY PHÂN MÔN VẼ TRANH
Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ

- Đề tài thuộc lĩnh vực chuyên môn: Dạy môn Mỹ Thuật
- Họ và tên người thực hiện: Nguyễn Thị Hồng Liên
- Chức vụ: Tổ trưởng
- Sinh hoạt tỗ chuyên môn: Tổ Tiếng Anh - Mỹ Thuật - Nhạc

Năm học 2011 - 2012
Trang1


Sáng kiến kinh nghiệm

Đề tài:

VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP CHIA NHÓM
TRONG GIẢNG DẠY PHÂN MÔN VẼ TRANH
Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
PHẦN MỞ ĐẦU
I/ BỐI CẢNH CỦA ĐỀ TÀI
Mĩ thuật là một môn nghệ thuật tạo ra cái đẹp nhằm phục vụ nhu cầu
vật chất và tinh thần của con người. Trong đời sống xã hội mới ngày nay, ở

tự lập kế hoạch và làm việc theo kế hoạch
- Tạo cơ hội cho học sinh cùng trao đổi học hỏi tranh luận với nhau thể
hiện nhận thức của mình. Rèn luyện cho các em tác phong làm việc nghiêm
túc, hiểu được vai trò của cá nhân và tập thể.
Đối với phân môn vẽ tranh thì phương pháp luyện tập thực hành rất
quan trọng hình thành cho học sinh tập quan sát, nhận xét, đánh giá sự vật
hiện tựơng xung quanh, nâng cao khả năng tìm tòi, sáng tạo khéo léo; bồi
dưỡng thị hiếu thẩm mĩ...nhưng đối với học sinh việc vẽ hình ảnh về nhà cửa,
cây cối, con vật ..và đặc biệt là hình dáng người ở các tư thế thì các em thể
hiện rất khó khăn không thể hiện ra được hình ảnh như mình muốn. Đó cũng
là trăn trở bức xúc của bản thân từ đó thúc đẩy tôi tìm ra phương pháp để giúp
các em học sinh học tốt hơn trong phân môn vẽ tranh này.
V/ ĐIỂM MỚI TRONG KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
So với phương pháp thực hiện trước đây thì phương pháp này áp dụng
có hiệu quả khả thi hơn, chất lượng học tập của học sinh tiến bộ rõ, tinh thần
tự giác học tập được nâng lên và sự đoàn kết trong tập thể được phát huy
mạnh mẽ.

PHẦN NỘI DUNG
I/ CƠ SỞ LÍ LUẬN.
Dạy và học Mĩ Thuật ở trường Trung học cơ sở không nhằm đào tạo
họa sĩ hay người làm nghệ thuật mà nhằm giáo dục thị hiếu thẩm mĩ cho học
sinh. Chủ yếu là tạo điều kiện cho học sinh tiếp xúc làm quen và thưởng thức
cái đẹp, tập tạo ra cái đẹp và vận dụng cái đẹp vào trong cuộc sống, lấy hoạt
động Mĩ Thuật “ Dạy và học” để nâng cao hiểu biết của học sinh về nhiều
mặt. Để làm được điều đó cần hiểu về cách nhìn, cách cảm nhận, lý giải sự
vật, hiện tượng của học sinh hay nói cách khác là ngôn ngữ tạo hình của học
Trang3



đơn giản, ngắn gọn và được lặp đi lặp lại nhiều lần về nội dung ở các khối
nhưng để vận dụng vào trong một bài vẽ thì quả là còn khó khăn đối với học
Trang4


Sáng kiến kinh nghiệm

sinh nhất là đối với học sinh khối 6 và những học sinh không có năng khiếu
dẫn đến tình trạng bài vẽ còn sơ sài qua loa, đối phó không có chất lượng và
số lượng nộp bài không đảm bảo. Điều đó cho thấy giữa thực hành và lí

thuyết còn cả một khoảng cách lớn đối với các em, có lẽ thực hành là
một chuyện, lí thuyết lại là một chuyện khác. Cái cốt yếu là mình thích
mình vẽ. Nói như thế nhưng cũng có một số em ý thức được bố cục đẹp
và hợp lí đưa lại kết quả cao cho bài vẽ.
Mĩ thuật là một bộ môn thuộc lĩnh vực nghệ thuật nhằm tạo ra cái đẹp
phục vụ nhu cầu vật chất và tinh thần. Do đó tuy môn học này cũng nhằm
cung cấp kiến thức và theo những quy định chung nhưng khi vận dụng giáo
viên không đòi hỏi, không bắt buộc tất cả học sinh phải làm bài như nhau và
tuân thủ một cách máy móc, rập khuôn theo cái chung. Học sinh tuy vẽ cùng
đề tài nhưng sản phẩm sẽ rất khác nhau về bố cục, đường nét hình ảnh, màu
sắc và cách khai thác nội dung, cách nhìn, cách hiểu, cách cảm nhận của mỗi
học sinh khác nhau sẽ tạo ra những sản phẩm khác nhau. Vì thế có thể nói kết
quả học tập của học sinh phụ thuộc vào sự “ giàu có” kiến thức và “ nghệ
thuật truyền đạt” của giáo viên cũng như cách tổ chức bài học sau cho học
sinh tham gia học tập một cách tự giác. Nhưng quan trọng hơn cả là khả năng
cảm nhận của học sinh. Bởi lẻ, học sinh có thích thú thì mới chịu khó suy
nghĩ, tìm tòi và thể hiện bằng cảm xúc của mình. Vẽ có cảm xúc bao giờ cũng
mang lại hiệu quả cao. Vì thế dạy học mĩ thuật không đơn giản là dạy và học
kỹ thuật vẽ mà còn phải kết hợp với dạy và học cảm thụ thế giới xung quanh.

bài phác thảo phối hợp cùng lớp trưởng thực hiện. Đồng thời có nhiệm vụ điều
khiển nhóm hoạt động, gợi ý về nội dung bài vẽ cùng trao đổi thảo luận với
những thành viên trong nhóm. Trong từng nhóm giáo viên cần lưu ý quan tâm
những học sinh vẽ yếu có biện pháp giúp đỡ phân công học sinh khá giỏi kèm.
Phần tiếp theo giáo viên quy định mỗi học sinh chuẩn bị một quyển tập
dùng để dán tranh ảnh sưu tầm. Ngoài tranh ảnh giới thiệu ở sách giáo khoa, ở
bộ đồ đồ dùng dạy học, giáo viên yêu cầu học sinh sưu tầm thêm, tự lựa chọn
hình ảnh theo cảm nhận riêng của mình, cách học này rất bổ ích vì giúp học
sinh có ý thức tự tìm tòi tự nhiên để học tập, gắn kết giữa học và hành, hình
thành ở học sinh tính tự giác trong học tập, phát triển khả năng độc lập tư duy,
cái tôi trong suy nghĩ sáng tạo. Tranh ảnh sưu tầm gồm những động tác con
người như đi, đứng, chạy, nhảy, khom, con vật, phong cảnh... và tất cả những
hình ảnh có liên quan đến phân môn vẽ tranh. Đặc biệt là những nhóm trưởng
Trang6


Sáng kiến kinh nghiệm

phải thực hiện tốt khâu chuẩn bị này. Khi đến giờ học mĩ thuật thuộc phân
môn vẽ tranh thì tất cả học sinh mang theo tập sưu tầm để trong giờ thực hành
tham khảo vận dụng vào bài tập và để giáo viên kiểm tra. Giáo viên kiểm tra
để đánh giá đôn đốc nhắc nhở, kiểm tra để có biện pháp giúp đỡ nâng dần sức
học của học sinh.
Trước khi lặp lại phân môn vẽ tranh thì ở khâu dặn về nhà giáo viên đã
có phổ biến kĩ về phần chuẩn bị. Như vậy các em đã biết trước đề tài mình
sắp vẽ và các có kế hoạch tự thảo luận với nhau tìm ra nội dung riêng cho
mình và định hướng phác thảo bài vẽ. Nếu các nhóm có gặp khó khăn gì mà
nhóm trưởng không giải quyết được thì trực tiếp gặp giáo viên giải đáp làm
như vậy sẽ tạo được tình cảm gần gũi giữa giáo viên và học sinh. Đồng thời
tạo ra sự đoàn kết trong học tập với hình thức nhóm bạn cùng tiến hình thành

động thực hành là chủ yếu vì vậy cần luyện tập nhiều bài. Trong khi học sinh
làm bài giáo viên cần bao quát lớp để theo dõi, giúp đỡ gợi ý, bổ sung những
điều cần thiết. Qua đó giáo viên phát hiện những cái sai của học sinh và gợi ý
đưa ra phương án khắc phục chứ không làm thay học sinh mà chỉ là người dẫn
đường người tổ chức, người điều khiển, học sinh là những người thực hành
tìm hiểu và khám phá. Các thao tác của giáo viên là quan trọng nhưng không
phải là trọng tâm của giờ học, trọng tâm của tiết học chính là học sinh, phần
lớn thời gian của tiết học là sự tìm tòi, trau dồi và sáng tạo của học sinh với
các bài vẽ. Học sinh sẽ tự giác suy nghĩ và tìm cách điều chỉnh sửa chữa ngay
trên thực trạng bài vẽ của mình qua góp ý của giáo viên, lúc này học sinh đóng
vai trò là người thực hiện. Khi hết thời gian làm bài giáo viên đề nghị học sinh
ngừng vẽ quan sát trên bảng nhận xét bài vẽ của các bạn về nội dung, bố cục,
hình ảnh, màu sắc ( nếu có), nhưng thường trong một tiết các em chỉ vẽ được
hình. Qua nhận xét đánh giá, các em thấy được sự chuẩn bị của nhóm mình
như thế nào để có hướng phấn đấu, thi đua với những nhóm bạn. Giáo viên sẽ
chọn ngẫu nhiên mỗi nhóm một bài vẽ dán lên bảng. Các cá nhân cùng quan
sát đưa ra nhận xét của mình theo yêu cầu gợi ý của giáo viên về bài vẽ với
nhiều ý kiến khác nhau và thử xếp loại bài từ cao đến thấp. Dựa trên ý kiến
học sinh giáo viên sẽ bổ sung nhận xét làm rõ những ưu điểm, hạn chế trên
từng bài và xếp loại bài từ cao đến thấp tuyên dương bài vẽ tốt động viên bài
vẽ chưa tốt. Sau mỗi tiết thực hành giáo viên có tuyên dương cá nhân , tuyên
dương nhóm nhằm giúp học sinh ham thích học tập làm bài bằng khả năng
cảm xúc riêng của mình.
Trang8


Sáng kiến kinh nghiệm

Thông qua quan sát nhận xét, góp phần hình thành thị hiếu thẩm mĩ cho
học sinh, thích sáng tạo trân trọng cái đẹp ( sách bồi dưỡng theo xuyên chu kỳ


Sáng kiến kinh nghiệm

trình nhận xét, đánh giá giáo viên có tuyên dương kịp thời những bài vẽ tốt và
động viên những bài vẽ còn mắc phải hạn chế.
Kết thúc tiết học giáo viên thu bài tại lớp thông qua các nhóm trưởng,
yêu cầu các nhóm trưởng tự thu trong nhóm mình. Làm như vậy sẽ không mất
nhiều thời gian, dễ kiểm soát số lượng bài nộp và khi chấm bài giáo viên sẽ
biết rõ sự tiến bộ trong bài vẽ của các thành viên trong từng nhóm có đồng đều
không và đánh giá được nhóm nào hoạt động hiệu quả hơn.
Đến phần dặn về nhà giáo viên đưa ra một số yêu cầu liên quan đến bài
học cũ và bài học mới đề nghị học sinh ghi tập về nhà nhớ thực hiện.
Mục đích cuối cùng của việc dạy và học ở trường trung học cơ sở là
không nhằm đào tạo họa sĩ mà lấy giáo dục thẫm mĩ cho học sinh làm mục
tiêu chủ yếu.
Trong đời sống ngày nay, ở mọi nơi mọi lúc đều cần đến vẻ đẹp “ kịp
thời” của mĩ thuật và nghệ thụât là một nhu cầu chính đáng của con người. Vì
thế giáo dục phải nhằm mục tiêu phát triển toàn diện con người một cách bền
vững. Trước hết cấp trung học cơ sở là cơ sở để học sinh hình thành thế giới
quan, nhân sinh quan khoa học.
IV. HIỆU QUẢ CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Khi chưa áp dụng phương pháp này tôi nhận thấy tình trạng học sinh học
tập chưa thật sự tích cực, một số học sinh ( nhất là đối với học sinh không có
năng khiếu ) còn làm bài qua loa, chữa cháy và số ít còn không có bài vẽ để
nộp. Từ khi áp dụng phương pháp này các đối tượng tiêu cực giảm đi rõ rệt,
chất lượng bài vẽ ngày càng được nâng cao và số lượng nộp bài đảm bảo. Tỉ lệ
khá giỏi của học sinh được tăng lên đáng kể cụ thể như sau:
Năm

Giỏi


0%

2008- 2009

54.8%

34.4%

10.8%

100%

0%

2009- 2010

55,1 %

35,3%

9,6%

100%

0%

* Kết quả đạt được ở những năm vừa qua khi HS tham gia vẽ tranh hè.
Trang10


và say mê hứng thú hơn trong phân môn vẽ tranh nhất là đối với những học
sinh không có năng khiếu và cũng tạo điều kiện thuận lợi cho những học sinh
vẽ tốt nâng cao năng khiếu của mình để có thể tham gia vào các cuộc thi vẽ
tranh do các cấp tổ chức.
Trang11


Sáng kiến kinh nghiệm

IV/ NHỮNG KIẾN NGHỊ, ĐỀ XUẤT
Mĩ thuật là môn học thuộc về năng khiếu nên thực hành là chủ yếu.
Mẫu vật của bộ môn này cũng khá nhiều cùng với tranh ảnh minh họa nên rất
cần có một phòng giành riêng cho mĩ thuật để giúp giáo viên dễ bảo quản và
khỏi mất thời gian di dời những vật mẫu đi từng phòng ví dụ như giá vẽ, giá
đặt mẫu và những vật mẫu khác: ấm tích, bình thủy, lọ hoa, bát, đĩa…( là
những vật dễ vỡ ) tùy yêu cầu của từng bài. Tôi rấy mong có được sự ủng hộ
của nhà trường nhiều hơn nữa để tiết học Mĩ thuật đạt chất lượng cao..
LỜI KẾT
Trong khuôn khổ của một đề tài nghiên cứu nhỏ tôi chưa thể đề cập sâu
rộng hết nhưng mong muốn của tôi được góp một phần vào việc xây dựng và
phát triển nhân cách của con người mới, con người phát triển toàn diện.
Rất mong các đồng chí đóng góp ý kiến để tôi có thể áp dụng vào bài
giảng được tốt hơn.
Cuối lời xin chúc sức khỏe ban tổ chức, ban giám khảo cùng quý bạn
đồng nghiệp. Chúc cuộc thi thành công.
Thân aí kính chào !

Trang12



Trang 1

V/ ĐIỂM MỚI TRONG KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

Trang 2

PHẦN NỘI DUNG

Trang 2

I/ CƠ SỞ LÍ LUẬN.

Trang 2

II/ THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ

Trang 3

III/ CÁC BIỆN PHÁP ĐÃ TIẾN HÀNH ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN
Trang 3

ĐỀ
1/Tầm quan của việc vẽ tranh trong giảng dạy mĩ thuật

Trang 3

2/ Hình thức tổ chức vẽ tranh theo nhóm.

Trang 5



Trang15


Sáng kiến kinh nghiệm

Trang16


Sáng kiến kinh nghiệm

Trang17