MỘT SỐ GIẢI PHÁP
Giúp đỡ học sinh nghèo, học sinh có hoàn cảnh khó khăn
PHẦN MỞ ĐẦU
I. BỐI CẢNH
Bước vào thế kỷ 21, đất nước ta trên đường hội nhập và phát triển mạnh mẻ,
cùng với tác động nề kinh tế thị trường, cuộc sống người dân được nâng lên rõ nét;
việc phân hoá và khoảng cách giữa - nghèo giàu ngày càng xa, cuộc sống của một
bộ phận người dân gặp không ít khó khăn. Từ đó ảnh hưởng rất lớn đến một số học
sinh có hoàn cảnh sống khó khăn, một phần do mưu sinh vì cuộc sống thiếu sự quan
tâm đến con em làm cho một bộ phận học sinh la cà lêu lõng việc học dẫn đến học
yếu và bỏ học.
Hiện nay chính sách xóa đói giảm nghèo được chính phủ, lãnh đạo các cấp
đặc biệt quan tâm giúp đỡ, công tác xã hội từ thiện được nhiều nhà hảo tâm chú ý và
phát triển mạnh ở mọi nơi…
Đề tài được nghiên cứu phương pháp thực hiện trong 4 năm qua, rút kinh
nghiệm, khắc phục những hạn chế và bất cập để áp dụng năm học 2010-2011.
II. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Trẻ em là niềm hy vọng, là tương lai của dân tộc. Trẻ em được sống và lớn lên
trong tình yêu thương chăm sóc của cha mẹ, người thân, của thầy cô và mọi người.
Trẻ em được học hành đến nơi đến chốn sẽ là niềm hạnh phúc của gia đình của cộng
đồng và của nước nhà. Thế nhưng trên thực tế, do nhiều nguyên nhân khác nhau;
không ít trẻ em không được sống chung với cha mẹ, không được học hành đến nơi
đến chốn, không ít trẻ em không có điều kiện học tập, phải bỏ học giữa chừng để lao
vào công cuộc mưu sinh.
Từ thực tế đó, với trách nhiệm của một người làm công tác thiếu nhi, bản
thân tôi rất quan tâm đến các em học sinh có hoàn cảnh khó khăn trong công tác của
mình, đặc biệt trong giai đoạn hiện nay; để giúp đỡ học sinh nghèo, học sinh có hoàn
1


cảnh khó khăn góp phần cùng mọi người, dạy các em trở thành những người công

Nghị quyết trung ương Đảng lần 2 khóa VIII khẳng định : “Cùng với khoa
học và công nghệ, giáo dục đào tạo là quốc sách hàng đầu, nhằm nâng cao dân trí,
đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài …..”. Đại hội VIII đã đặt phát triển giáo dục
thành một trong mười một chương trình phát triển kinh tế, xã hội và xác định rõ mục
tiêu : “Nâng cao mặt bằng dân trí, bảo đảm những tri thức cần thiết để mọi người gia
nhập cuộc sống xã hội và kinh tế kịp tiến trình đổi mới và phát triển của đất nước”.
Trước lúc đi xa, trong di chúc có đoạn Bác căn dặn: “Bồi dưỡng thế hệ cách
mạng cho đời sau là một việc rất quan trọng và rất cần thiết”.
Nghị quyết 10 của ban chấp hành Trung ương Đoàn khoá VIII và Chỉ thị số
02/CT-TTg của thủ tướng chính phủ năm 2001 về tăng cường chăm sóc trẻ em có
hoàn cảnh đặc biệt khó khăn giai đoạn 2001-2010.
Thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ của công tác Đoàn và phong trào Thanh thiếu
nhi Tỉnh Bến tre giai đoạn 2007- 2012 là “chăm lo, tạo điều kiện cho thanh thiếu
nhi phát triển toàn diện về thể chất, tinh thần và trí tuệ, góp phần bồi dưỡng
nguồn nhân lực trẻ đáp ứng yêu cầu xây dựng và phát triển tỉnh Bến Tre trong
giai đoạn mới” (Trích Văn kiện đại hội đại biểu Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí
Minh Tỉnh Bến Tre- lần thứ VIII, nhiệm kỳ 2007- 2012).
Hiện nay chính phủ, chính quyền các cấp quan tâm đặc biệt công tác xóa đói
giảm nghèo, có nhiều chế độ ưu đãi cho người nghèo nhằm thực hiện mục tiêu “Dân
giàu nước mạnh”.
Vì thế, tất cả các hoạt động của nhà trường đều phải hướng vào mục tiêu là
vừa dạy chữ vừa dạy người giúp các em phát triển toàn diện Đức- Trí- Thể- Mỹ.
Chỉ thị số 40/2008/CT-BGDĐT của Bộ Giáo dục Đào tạo về việc phát động
phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” trong các
trường phổ thông giai đoạn 2008-2012. Nhằm thực hịên mục tiêu Giáo dục, đào tạo
thế hệ trẻ, chủ nhân của đất nước tương lai, đồng thời huy động sức mạnh tổng hợp
3


của các lực lượng trong và ngoài nhà trường để xây dựng môi trường giáo dục an

kinh tế nông nghiệp là chính, cho nên bên cạnh những hộ gia đình khá giả còn
không ít gia đình điều kiện kinh tế rất khó khăn. Học sinh ngoài việc đi học, khi về
nhà còn phải phụ giúp gia đình kiếm sống, có những em phải bỏ học theo gia đình đi
làm ăn xa, bỏ học vì kinh tế khó khăn.
Hàng năm số lượng học sinh diện hộ nghèo, diện hoàn cảnh kinh tế khó khăn
rất cao, tỉ lệ khoảng 15%, qua thống kê hàng năm còn lưu lại:
- Năm học 2006-2007: 126 em/1046 học sinh
- Năm học 2007-2008: 165 em/959 học sinh.
- Năm học 2008-2009: 138 em/997 học sinh.
- Năm học 2009-2010: 145 em/936 học sinh.
- Năm học 2010-2011: 152 em/938 học sinh.
III. CÁC BIỆN PHÁP TIẾN HÀNH VÀ KẾT QUẢ
Từ thực tế như đã trình bày trên đây, nhà trường luôn quan trăn trở trước
những tình cảnh của một số học sinh có hoàn cảnh khó khăn, nghiên cứu và tìm cách
để giúp đở các em góp phần giảm bớt khó khăn hiện tại, yên tâm tiếp tục học. Ban
Giám hiệu trường luôn quan tâm và chỉ đạo các lực lượng giáo dục phối hợp nhất là
giáo viên chủ nhiệm theo dõi chặt chẽ hoàn cảnh, điều kiện sống, tác phong, hành vi
đạo đức của học sinh trong quá trình giảng dạy và giáo dục, tìm hiểu nguyên nhân
sâu sát để có biện pháp giúp đỡ kịp thời, phù hợp.
Để làm tốt công tác giúp đỡ học sinh nghèo hiếu học thì tất cả Cán bộ Giáo
viên nhất là đội ngũ Giáo viên chủ nhiệm cần phải tìm hiểu sâu sát thực tế hòan cảnh
của học sinh, từ đó có cơ sở đề xuất với nhà trường trợ cấp giúp đỡ. Không phải
điều tra qua các em thông tin trong lý lịch, mà cần phải tìm hiểu sâu sát thực tế qua
bạn bè trong lớp, thông tin từ chính quyền cơ sở, có nhiều trường hợp phải đi xác
minh thực tế ở địa phương, có trường hợp xa trường trên 5 km, 7 km.
Bên cạnh, công tác tuyên truyền giáo dục trong nhà trường và tuyên truyền
vận động các lực lượng trong xã hội được chú trọng như: Công tác tuyên truyền vận
động trong các kỳ Đại hội Cha mẹ học sinh để họ nắm được các chủ trương chính
5




2007-2008), cộng 20điểm (năm học 2008-2009, 2009-2010 và năm 2010-2011).
Phong trào này được giáo viên chủ niệm và học sinh toàn trường quan tâm hưởng
ứng rất nhiệt tình, các em ý thức biết vận động giúp bạn khi gặp khó khăn cụ thể:
Năm học 2006-2007: có tất cả 74 học sinh được giúp đở gồm: 105 tập, 18
quyển sách các loại, 43 bút các loại, 2 bộ đồ thể dục, 6 suất bảo hiểm tai nạn, 11 suất
học phí, … tổng kinh phí 957.500 đồng. Đặc biệt tập thể lớp 9 6, phụ huynh học sinh
của lớp 96 , giáo viên chủ nhiệm vận động trong lớp giúp 1 em học sinh có hoàn
cảnh khó khăn: 650.000đồng.
Năm học 2007-2008: có tất cả 131 học sinh được giúp đở gồm: 175 tập, 28
quyển sách các loại, 87 bút các loại, 12 bộ đồ thể dục, 5 suất bảo hiểm tai nạn, 17
suất học phí, … tổng kinh phí 1.069.500đđồng.
Năm học 2008-2009: có tất cả 147 em được các lớp giúp đở: 192 tập, 72 bút,
5 áo thể dục, 2 suất bảo hiểm, 5 suất học phí … tổng kinh phí khoảng 990.500đồng.
Năm học 2009-2010: có tất cả 179 lượt học sinh nghèo, khó khăn được giúp
đỡ bằng các hiện vật như tập, bút, sách và đồ dùng học tập, …tổng kinh phí trên 1
triệu đồng. Năm 2010-2011, 152 em được giúp đỡ tiền, tập, bút, áo, gạo,…. Đặc biệt
lớp 7/6 vận động giúp cho 1 em bị tai nạn (gãy tay) với số tiền 1 triệu đồng, 1 học
sinh lớp 7/2 (bệnh nặng, nằm viện Nhi đồng 2) với số tiền 500 000đ để vượt qua khó
khăn.
b) Đối với nhà trường
Bên cạnh công tác tuyên truyền đến các lực lượng giáo dục trong và ngoài
trường về công tác chăm sóc giáo dục trẻ em, nhà trường tuyên truyền giáo dục cho
học sinh chương trình “Vòng tay bè bạn”; “Tinh thần tương thân tương ái”; “Lá lành
đùm lá rách”; “Giúp bạn đến trường - Cùng hướng đến tương lai”; tinh thần đoàn
kết thương yêu giúp đở lẫn nhau, ... thông qua công tác Đội, hoạt động ngoại khóa,
ngoài giờ, công tác chủ nhiệm, sinh hoạt dưới cờ hàng tuần, phát thanh măng non,
…Vận động gây quỹ vì bạn nghèo: Phát động tất cả học sinh toàn trường tham gia


630 000đ, và 1550 quyển tập.
8

25


*Năm học 2009-2010
Có tất cả 245 lượt học sinh nghèo được giúp đỡ
TT
1
2
3
4
5
6
7
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18

Nguồn tài trợ

Học phẩm

300 tập
Chương Trình hàng việt về nông thôn Quà
Chương trình thắp sáng ước mơ TV 1 100 000đ
Chương trình thắp sáng ước mơ của 3 000 000đ
tỉnh đoàn
TỔNG CỘNG
17 006 000đ,
6 xe đạp,
1680 tập

Số HS

Tổng số

2
2
24

800 000
1 200 000
12 000 000
1 200 000
500 000
600 000
2 400 000
600 000
1 120 000
700 000
500 000
1 000 000

tổng cộng: 1476 quyển tập, 192 cây bút, 13 850 000đồng, 70 kg gạo, 8 chiếc áo.

PHẦN KẾT LUẬN

9


I. NHỮNG BÀI HỌC KINH NGHIỆM
Muốn thực hiện tốt công tác chăm sóc giúp đỡ học sinh nghèo, học sinh có
hoàn cảnh khó khăn đạt hiệu quả cao cần thực hiện một số giải pháp cơ bản sau:
- Tham mưu tốt với lảnh đạo nhà trường, tuyên truyền vận động trong Hội
đồng sư phạm, Ban đại diện Cha mẹ học sinh và lực lượng học sinh toàn trường về
mục đích, ý nghĩa của cuộc vận động để được hỗ trợ nhiệt tình.
- Bản thân mình phải có lòng nhân hậu, phải biết hy sinh, chịu khó, có tinh
thần trách nhiệm, kiên nhẫn tổ chức vận động bằng nhiều hình thức trực tiếp hoặc
gián tiếp qua nhiều trung gian, nhưng phải liên tục dài hạn mới duy trì được nhiều
năm.
- Vận động rộng rãi các nhà mạnh thường quân, các nhà hảo tâm khắp nơi
bằng nhiều hình thức và nhiều lực lượng tham gia với tinh thần trách nhiệm cao
bằng tâm huyết của mình.
- Phối hợp chặt chẽ với giáo viên chủ nhiệm trong việc điều tra, thống kê và
xét chọn đối tượng công minh, công bằng, phù hợp với thực tế vì giáo viên chủ
nhiệm là người gần gũi, nắm vững cơ bản hoàn cảnh cụ thể của học sinh.
- Kết hợp chặc chẽ ba môi trường giáo dục.
- Chuẩn bị tốt danh sách các đối tượng, có phân loại học lực, hạnh kiểm, hoàn
cảnh gia đình thật cụ thể, chính xác và hồ sơ cần thiết như chứng nhận hộ nghèo,
khó khăn (có xác nhận của địa phương) … Đảm bảo kịp thời khi có nguồn tài trợ,
nhất là các trường hợp báo cáo gấp trong ngày.
II. Ý NGHĨA CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Công tác giúp đỡ học sinh nghèo là một công tác xã hội từ thiện thể hiện lòng

hơn.

11


Tài liệu tham khảo
- Di chúc của Bác Hồ.
- Tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác giáo dục.
- Luật Bảo vệ chăm sóc giáo dục trẻ em.
- Các văn bản chỉ đạo về phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện- Học
sinh tích cực”.
- Các văn kiện Đại hội Đoàn Thanh Niên công sản Hồ Chí Minh tỉnh Bến Tre.

12


MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU
I. Bối cảnh

trang 1

II. Lý do chọn đề tài

trang 1

III. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

trang 2



trang 8

PHẦN KẾT LUẬN
I. Những bài học kinh nghiệm

trang 10

II. Ý nghĩa của sáng kiến kinh nghiệm

trang 10

III. Khả năng ứng dụng, triển khai

trang 11

IV. Những kiến nghị đề xuất

trang 11

Tài liệu tham khảo

trang 12

Mục lục

trang 13

13