PHÒNG GD&ĐT MỎ CÀY NAM
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
TRƯỜNG THCS BÌNH KHÁNH ĐÔNG
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài:

MỘT SỐ KINH NGHIỆM GIÁO DỤC HỌC SINH
CHƯA NGOAN

- Người thực hiện: Bùi Thị Thu Ba
- Lĩnh vực: Công tác chủ nhiệm
- Đơn vị công tác: THCS Bình Khánh Đông

Bình Khánh Đông, tháng 4 năm 2012

1


Đề tài:

MỘT SỐ KINH NGHIỆM GIÁO DỤC HỌC SINH CHƯA NGOAN
A. PHẦN MƠ ĐẦU
I. BỐI CẢNH ĐỀ TÀI
Hòa vào xu thế hội nhập, cùng sự phát triển công nghệ thông tin làm cho đất nước
ngày càng phát triển. Đặc biệt là ngành giáo dục đang tiếp tục đổi mới và nâng cao
chất lượng giáo dục, nhằm tạo ra con người có đầy đủ phẩm chất và năng lực như
Bác Hồ đã nói: “ Có đức mà không có tài, làm việc gì cũng khó. Có tài mà không có
đức
làm

III. ĐỐI TƯỢNG CHỌN ĐỀ TÀI
Đối tượng học sinh chưa ngoan có thể có ở bất kỳ cấp học nào, loại hình trường học
nào và ở mỗi lứa tuổi, mỗi loại hình trường học thì các em có sứ khác nhau về yếu tố
tâm, sinh lý, khác nhau về yếu tố môi trường giáo dục, do thời gian ngắn hạn nên đề
tài này chỉ giới hạn đối tượng là học sinh chưa ngoan ở cấp học THCS.
IV. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
Xuất phát từ tầm quan trọng của việc đào tạo con người phát triển toàn diện đặc biệt
là phát triển nhân cách cho học sinh THCS trong nhà trường là nơi đào tạo hình
thành nhân cách cho học sinh. Vì ở lứa tuổi này học sinh có sự thay đổi về tâm lý
tính mất cân đối tạm thời, tính mâu thuẩn và quy luật về tính không đồng đều của sự
phát triển, thể hiện ở tất cả lĩnh vực của nhân cách. Mặc khác nền kinh tế thị trường
nảy sinh nhiều tiêu cực, ảnh hưởng đến việc giáo dục học sinh của gia đình như đi
làm ăn xa, làm việc ở công sở, ít quan tâm đến học sinh. Chính vì thế, ngoài việc
cung cấp kiến thức thì công tác quản lí, giáo dục học sinh chưa ngoan càng trở nên
cấp thiết
V. ĐIỂM MỚI TRONG KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU:
GVCN thường xuyên kiểm tra việc thực hiện nội quy, cho học sinh tìm hiểu các
truyền thống của lớp, của trường, các gương học tốt của lớp của trường (qua
HĐNGLL), phân công ban cán bộ lớp kiểm tra nề nếp học sinh hàng ngày báo lại
GVCN.Trong tiết SHL, GVCN lồng vào các hoạt động: tổ chức trò chơi, câu đố, thi
văn nghệ… để thu hút học sinh cá biệt.
B. PHẦN NỘI DUNG
I/ CƠ SỞ LÝ LUẬN:

Một trong những đặc điểm của giáo viên chủ nhiệm lớp,là người giáo viên phải có
tinh thần trách nhiệm và trọng trách rất cao, giúp hiệu trưởng kiểm tra việc tu dưỡng
và rèn luyện đạo đức của học sinh, giúp giáo viên chủ nhiệm đảm bảo được kết quả
hai mặt giáo dục của học sinh.
Do vậy, việc giáo dục đạo đức cho học sinh phải phù hợp với lứa tuổi và đặc
điểm đối tượng. Trong vấn đề giáo dục học sinh chưa ngoan phải hiểu rõ từng đối

thái bất ổn.
Học sinh có thái độ xem thường bạn bè, Thầy Cô...
Học sinh thường xuyên ăn nói thô tục...

4


Học sinh thường xuyên không tham gia vào các hoạt động học tập của lớp.
2. Để có thể đưa ra những biện pháp giáo dục học sinh chưa ngoan một cách
đúng đắn, Thầy Cô cần phải thực hiện các bước tìm hiểu:
a/ Tìm hiểu hoàn cảnh:
Bất kỳ một học sinh nào, cho dù là học sinh bình thường nhất đều có những hoàn
cảnh sinh sống không giống nhau, không giống với các bạn khác trong lớp học.
Kinh nghiệm cho thấy: ở lứa tuổi các em cấp 2, vấn đề tiền bạc không phải là quan
trọng bậc nhất, với các em thì một gia đình hạnh phúc, yên ấm, vui vẻ chính là điều
mà các em cần nhất, do vậy, GVCN cần phải xác định em nào có một gia đình chưa
hoàn toàn hạnh phúc, có xung đột giữa các thành viên trong gia đình... vì đấy có thể
là nguyên nhân khiến cho các em trở nên "chưa ngoan" hoặc cũng có thể trở thành
"tự kỷ"...
Đã có những gia đình trong đó, cha mẹ đều là những người thành đạt nhưng con của
họ lại là những học sinh bị gọi là "học sinh cá biệt" do người cha và mẹ đi công tác
liên tục, không có thời gian chăm sóc, gần gũi con để con có thể tâm sự, trao đổi, để
hỏi han tình hình học tập, vui chơi của con. Những học sinh này thường sống với
một người chăm sóc riêng hoặc chung sống với ông, bà và các em sẽ cảm thấy thiếu
đi bàn tay người mẹ, ánh mắt người cha...
Người lớn chỉ biết đáp ứng đầy đủ, thậm chí là dư dả nhu cầu tiền bạc, vật chất cho
con và xem đây là điều kiện tiên quyết cho con học hành, thực sự thì hành động này
đã có thể vô tình đầy con của mình vào con đường lêu lỏng, ăn chơi và trở thành học
sinh cá biệt, đến lúc phát hiện được thì có thể đã muộn rồi!
Cũng có những gia đình, do xung đột giữa các thành viên trong gia đình diễn ra

thấy người lớn hút thuốc với hình ảnh quá ư là điệu nghệ... có những em chửi thề,
nói tục một cách vô thức, do đã quen nghe và cảm thấy như vậy là hay, là sành
điệu... có những em quen kiểu cách ăn mặc, trang điểm cho giống với một người lớn
nào đấy, giống với diễn viên nào đấy và xem đây là hợp thời, đúng điệu...
Do ảnh hưởng của truyền hình, phim ảnh,... các em có thể chọn cho mình một thần
tượng và sống theo thần tượng ấy một cách hăm hở, vô thức... lấy lối sống, sinh
hoạt, trang điểm của thần tượng ấy là điều mà mình phải làm theo...
Nếu như GVCN cập nhật kịp thời những thông tin này của xã hội thì học sinh sẽ
cảm nhận Thầy Cô của mình không lạc hậu và như vậy tiếng nói của Thầy Cô sẽ có
ảnh hưởng hơn đối với các em. Các em sẽ lắng nghe những phân tích của Thầy Cô,
Thầy Cô sẽ có nhiều cơ hội giáo dục hướng cho em phát triển tâm sinh lý phù hợp
lứa tuổi.
c. Tìm hiểu mối quan hệ bạn bè
Bạn bè, những mối quan hệ trong lớp, ngoài lớp cũng là điều mà Thầy Cô chúng ta
cần quan tâm. Các em có thể tâm sự hàng giờ với bạn mà không bao giờ hé nửa lời

6


với Thầy Cô về một vấn đề nào đấy, một số lớn các em học sinh xem bạn bè mình là
chuyên gia tư vấn
Bạn bè xấu, tốt ảnh hưởng nhiều đến nhân cách của các em, người xưa nói "Gần
mực thì đen, gần đèn thì sáng" điều này hoàn toàn không sai... vấn đề là ai sẽ đen, ai
sẽ sáng thì Thầy Cô phải can thiệp một cách tế nhị, đúng lúc, kịp thời...
Và nếu như Thầy Cô trở thành người bạn của các em thì quả là không gì tốt hơn,
điều này rất khó!
Thầy Cô có thể tạo môi trường cho các em sinh hoạt chung và từ đó nảy sinh tình
bạn tốt, hãy để cho các em phát triển tình bạn một cách tự do trong tầm kiểm soát
chừng mực của người lớn. Vấn đề này cần có sự phối hợp của gia đình và nhà
trường một cách chủ động.

còn yếu kém.
3. Xác định nguyên nhân dẫn đến tình trạng học sinh chưa ngoan
Sau khi đã thực hiện các bước tìm hiểu như trên, Giáo viên sẽ phân tích và xác định
nguyên nhân làm cho học sinh trở thành chưa ngoan. Nguyên nhân đó có thể là từ:





Gia đình có mâu thuẫn, đổ vỡ, xung đột...hoặc gia đình đang gặp khó khăn.
Bản thân học kém một vài môn học nào đó, do mất căn bản...
Sự lôi kéo của bạn bè vào những hoạt động không thiết thực...
Một vài Thầy Cô nào đó có những hành động khiến cho các em mất lòng tin...

Thông thường các nguyên nhân này đi chung với nhau, chứ không đơn thuần riêng lẻ
từng nguyên nhân.
Thầy Cô phải tìm ra đâu là nguyên nhân chủ yếu:




Có thể chỉ là một phút ham chơi trò chơi điện tử, học sinh ấy đã lỡ xài hết tiền
học phí, rồi dẫn đến lo sợ, bỏ học...
Có thể do hoàn cảnh khó khăn, các em phải đi làm thêm ban đêm, buổi sáng
mệt mỏi, buồn ngủ, không đủ sức theo học trong lớp.
Có thể do buồn chuyện gia đình, cảm giác tự ti xuất hiện, các em cảm thấy
chán nản, mất phương hướng, tuyệt vọng, ...

Từ việc xác định được nguyên nhân chủ yếu, tôi tin rằng phần việc còn lại hoàn toàn
không khó khăn với một Thầy Cô tâm huyết với nghề, có tấm lòng yêu thương các

khôn nguôi!... Trước mọi sai lầm, vi phạm của học sinh, GVCN cần hết sức bình
tĩnh, bao dung và độ lượng để xem xét, giải quyết, xử lý vấn đề.
Với một học sinh lười, một học sinh chưa ngoan… chúng ta không nên ảo tưởng là
các em sẽ tiến bộ ngay sau vài lần nhắc nhở hay xử phạt của GVCN. Có khi, các em
vẫn tiếp tục lười, tiếp tục phạm lỗi lầm với mức độ liên tục hơn, nghiêm trọng hơn như một cách thách thức, một cách khẳng định mình với bạn bè, với thầy cô, với
mọi người. Chính ở những khoảnh khắc này, người GVCN cần thể hiện rõ bản lĩnh
và năng lực sư phạm - trong đó - có cả năng lực "chịu đựng" của mình. Chịu đựng
những vi phạm cố tình, những thách thức nông nổi và chịu đựng cả những nỗi bực
bội, tức giận đang phải dồn nén trong người. Cần tạo được ở các em, trước hết là sự
tôn trọng và sau đó là một sự gần gũi, cảm thông.
* Yêu cầu về kỹ năng
Một trong những kỹ năng quan trọng của người GVCN là nắm vững tâm lý học
sinh. Ở hầu hết các lớp học đều có nhiều vấn đề cần suy nghĩ. Các em học sinh cấp
9


2 đang ở lứa tuổi còn nhiều biến đổi tâm sinh lý. Không còn là trẻ con để cần được
vỗ về chăm sóc, nhưng cũng chưa là người lớn để tự mình giải quyết mọi tình
huống.
Đằng sau tất cả mọi kiến thức, kỹ năng… cần trang bị và rèn luyện, còn lại là một
yêu cầu tuy không được đặt ra trong các văn bản nhưng nó lại chi phối tất cả, đó
chính là cái “tâm” của người giáo viên. Không có một tấm lòng, mọi công việc sẽ
chỉ là hình thức. Và như vậy, yêu thương chăm sóc các em không chỉ là mệnh lệnh
mà còn là một nhu cầu không thể thiếu của trái tim người thầy cô giáo, đặc biệt là
người giáo viên chủ nhiệm.
Nếu giáo viên (GV) bộ môn chỉ là người truyền thụ kiến thức đơn thuần thì
giáo viên chủ nhiệm (GVCN) là người gắn kết mối quan hệ giữa thầy và trò.
Một GVCN đã tâm sự: “Được chủ nhiệm một lớp là dịp để GV hiểu và gần gũi với
học sinh (HS) hơn”. Mặc dù khi nhận trách nhiệm các GV đều nhìn thấy khó khăn
phía trước như những điểm yếu của tập thể, có HS cá biệt… nhưng với bản lĩnh

được các em là phải đạt tình và thấu lý với những giải pháp tối ưu nhất được cả tập
thể tán thành và ủng hộ. Như vậy, lúc này GVCN đóng vai trò như một quan tòa có
lập luận sắc bén, biết cầm cân nảy mực và đặc biệt là phải quang minh chính đại,
không thiên vị một ai.
Trên thực tế, nhiều GV ngán ngại làm chủ nhiệm vì trước hết công tác này chiếm
quá nhiều thời gian. Ngoài tiết sinh hoạt hàng tuần trên lớp, các thầy cô phải bỏ thời
gian để tiếp xúc với HS, trao đổi với phụ huynh, làm việc với Ban giám hiệu…
Ngoài ra, các thầy cô còn ngại tiếp xúc với học trò. Nếu thầy cô là những người lớn
tuổi đạo mạo, nghiêm túc thì các em lại quá hồn nhiên, vô tư, thiếu chín chắn. Đó
chính là bức tường ngăn cách vô hình mà nhiều GVCN không thể nào phá vỡ được.
Vì thế, khi đánh giá HS họ cho rằng các em là đối tượng nghịch phá, khó giáo dục
và khó chấp nhận. Những điều đó đã ảnh hưởng rất lớn đến hiệu quả công việc sau
này của cả thầy và trò. (Trích báo Giáo Dục)
IV. HIỆU QUA CUA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Ở lớp 8/2 tôi chủ nhiệm năm học 2010-2011 có một số trường hợp cứ đến buổi
là cắp cặp đi học nhưng không đến lớp, hoặc nghỉ học có phép đi trễ…,tìm hiểu
nguyên nhân và gia đình tôi mới biết là em bỏ học đi chơi điện tử.Từ đó cứ HS vắng
hay trễ tôi liền liên hệ với phụ huynh bằng điện thoại hoặc thư tay,việc đi trễ chấm
dứt, bỏ học chơi điện tử có giảm
Học sinh có nguy cơ bỏ học: tôi đến nhà trao đổi với phụ huynh, kết hợp với
chính quyền địa phương vận động HS trở lại lớp
Với biện pháp trên năm học: 2010-2011- Lớp 8/2 SS: 32 – Nữ:15- 1 chuyển điđảm bảo SS
Đầu năm có 4 HS yếu(12.5) - Cuối năm còn 3.1
Các phong trào lớp đều có thành tích cao:1 giải vở sạch chữ đẹp, 1 giải hoa
điểm 10, 6 giải cá nhân và tập thể(trò chơi dân gian, hội vui học tập…..
Trên đây là một vài điều phân tích về một số kinh nghiệm giáo dục học sinh chưa
ngoan trong nhà trường phổ thông, mà tôi đã đúc kết được từ thực tiễn giảng dạy.

11


- Tuyên dương khen thưởng sau mỗi lần học sinh có tiến bộ
-Liên hệ chặt chẽ với giáo viên bộ môn, PHHS để kịp thời giáo dục học sinh
-Gặp riêng để tâm sự trao đổi tạo sự gần gũi với học sinh
II. Ý NGHĨA CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:

12


GVCN đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc giáo dục học sinh chưa
ngoan, chịu trách nhiệm trước hiệu trưởng về chất lượng học lực và hạnh kiểm của
lớp. Vì vậy, công tác chủ nhiệm có hiệu quả vừa phát huy được ý thức chấp hành tốt
nội quy, vừa tạo tình cảm thân thiện giữa thầy và trò vừa tạo niềm tin đối với PHHS.
Và cái chính là đào tạo dược thế hệ trẻ có đủ phẩm chất và năng lực góp phần xây
dụng đất nước
III. KHẢ NĂNG ỨNG DỤNG TRIỂN KHAI
Với một số kinh nghiệm này tôi hi vọng khả năng ứng dụng được tất cả các
khối lớp, nếu như có nhiệt huyết.
IV. NHỮNG KIẾN NGHỊ ĐỀ XUẤT:
-GV, đặc biệt là GVCN vừa khó lại vừa khổ, GVCN cần được quan tâm nhiều hơn.
Đây là động lực vô cùng mạnh mẽ giúp người GV hoàn thành tốt nhiệm vụ được
giao
-Khi xét lao động tiên tiến – BGH cần lưu ý khen thưởng đối với GVCN tận tâm tận
lực với lớp.
Trên đây là một số kinh nghiệm được đúc kết từ công tác chủ nhiệm của tôi qua
nhiều năm giúp tôi cảm hóa được nhiều học sinh chưa ngoan có hiệu quả, tạo môi
trường thân thiện giữa HS-GVCN-PHHS. Hiện nay tôi vẫn không ngừng bổ sung và
hoàn thiện hơn nữa những kinh nghiệm của mình ./.

Người thực hiện