CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
MÔ TẢ SÁNG KIẾN
Mã số:………………
1.Tên sáng kiến: “ XÂY DỰNG MÔI TRƯỜNG HỌC TẬP THÂN
THIỆN ”
2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Chủ nhiệm lớp
3. Mô tả bản chất của sáng kiến
3.1. Tình trạng giải pháp đã biết
Trong những năm gần đây Đảng và nhà nước ta đã chỉ đạo ngành giáo dục
phát động nhiều cuộc vận động như “Hai không’; “Học tập và làm theo tấm
gương đạo đức Hồ Chí Minh’; “Mỗi thầy cô giáo là một tấm gương đạo đức, tự
học và sáng tạo”;… và đặc biệt ngay từ đầu năm học 2008- 2009 Bộ giáo dục và
Đào tạo đã phát động phong trào thi đua : “Xây dựng trường học thân thiện Học sinh tích cực” giai đoạn 2008 - 2013 rộng khắp cả nước. Đây là mô hình cải
thiện linh hoạt các hoạt động thường ngày của nhà trường nhằm làm cho các
hoạt động giáo dục trở nên nhẹ nhàng, vui tươi, nâng cao hiệu quả và chất lượng
giáo dục. Chúng tôi nghĩ rằng muốn xây dựng được một “Trường học thân thiện,
học sinh tích cực” theo đúng nghĩa của nó, trước hết phải có các tập thể “Lớp
1
học thân thiện”. Ở trong môi trường đó, trẻ được tiếp thu tri thức trong một bầu
không khí thân thiện, gần gũi như ở gia đình, điều đó góp phần giúp trẻ hứng thú
trong học tập và đem lại hiệu quả cao trong giáo dục. Nơi đó trường học, lớp
học được coi như là một ngôi nhà chung, ngôi nhà thứ hai của mình và các em
thấy được mỗi ngày đến trường, đến lớp là một ngày vui, bản thân các em yêu
trường, yêu lớp, gắn bó với ngôi nhà chung đó. Để làm được công việc này trách
khoẻ, thiếu kỷ năng phòng chống tai nạn thương tích và ứng xử văn hoá.
- Trường đã tổ chức nhiều hoạt động vui tươi, lành mạnh kể cả các trò chơi
dân gian nhưng chưa lôi cuốn được hầu hết học sinh tích cực tham gia nên hạn
chế trong việc giáo dục.
3.2. Nội dung giải pháp đề nghị công nhận là sáng kiến
a) Mục đích của giải pháp
Nghiên cứu đề tài này nhằm đánh giá thực trạng của phong trào thi đua
“Xây dựng trường học thân thiện- Học sinh tích cực” ở trường tiểu học, thông
qua đó, học sinh được tạo điều kiện để sống khỏe mạnh, vui vẻ tích cực học tập
và tham gia các hoạt động khác, được giáo viên nhiệt tình giảng dạy, yêu
thương, tôn trọng, được gia đình và cộng đồng tạo điều kiện phát huy hết tiềm
năng của mình trong môi trường an toàn và thuận lợi.
3
Đồng thời góp một phần nhỏ kinh nghiệm cũng như sáng tạo của tôi trong
việc“Xây dựng lớp học thân thiện” và có thể nhân rộng ra cho các lớp cùng khối
hoặc làm tiền đề cho các khối lớp trên, nhằm đảm bảo chất lượng và hiệu quả
giáo dục, đảm bảo các quyền cơ bản của trẻ em trong thời gian các em ở trường,
gia đình và cộng đồng.
b) Nội dung giải pháp
* Điểm mới của giải pháp
Lần đầu tiên học sinh muốn được bày tỏ ý kiến tâm tư nguyện vọng của
mình đối với thầy cô, bạn bè thậm chí với cả ba, mẹ mình mà không bằng lời nói
trực tiếp mà qua hình thức viết thư “thay lời muốn nói” bỏ vào thùng thư và mỗi
tuần mở một lần. Các em sẽ mạnh dạn tự tin hơn khi được người lớn hiểu mình.
Bên cạnh đó trong lớp học lúc nào cũng đầy ấp tiếng cười, không còn sự căng
thẳng, phiền hà của giáo viên, làm cho các em thoải mái và tiếp thu bài tốt hơn.
Tạo nên một môi trường giáo dục cả về vật chất và tinh thần an toàn, bình đẳng
viên chủ nhiệm có thể sáng tạo thêm một số các biểu bảng để trưng bày các sản
phẩm của học sinh như các bài văn, bài thơ hay, bài viết chữ đẹp, những bài vẽ
của các em hay các sản phẩm học tập khác. Trong lớp có thể chụp một bức ảnh
tập thể lớp treo ở trung tâm lớp để hàng ngày các em được nhìn thấy hình ảnh
của mình cùng các bạn trong lớp, các em có cảm giác mình được sống trong một
5
tập thể tràn đầy tình yêu thương. Qua đó giáo dục các em tinh thần trách nhiệm
đối với tập thể lớp cũng như giáo dục các em tinh thần đoàn kết trong tập thể.
2. Thay đổi cách cư xử của giáo viên
- Sử dụng lời nói thân thiện
Lời nói là phương tiện chủ yếu của người giáo viên, vì vậy người giáo
viên phải trau chuốt, mài giũa công cụ của mình để sử dụng đạt hiệu quả cao
nhất. Khi giao tiếp với học sinh, giáo viên phải sử dụng ngôn ngữ sao cho các em
dễ hiểu nhất, giàu hình ảnh và đạt giá trị biểu cảm cao. Ngoài giá trị nội dung của
ngôn ngữ, giáo viên còn phải diễn đạt nó bằng âm điệu phù hợp. Chẳng hạn khi
giáo viên bước vào lớp, học sinh sẽ đứng dậy chào, câu nói để các em ngồi vào
vị trí có thể là “Ngồi xuống !” cũng có thể là “Tất cả ngồi xuống” hoặc là “Cô
mời các em ngồi xuống” nhưng cách nói đầy đủ là “Cô mời các em ngồi xuống”
cộng với thái độ nhẹ nhàng sẽ tạo ra xúc cảm tâm lý, giúp các em thoải mái và tự
tin để bắt đầu tiết học.
- Sử dụng ánh mắt và cử chỉ trìu mến
“Đôi mắt là cửa sổ của tâm hồn”, ánh mắt sẽ nói lên thái độ của mỗi con
người. Với giáo viên, ánh mắt cũng góp sức làm nên thành công trong quá trình
dạy học. Giáo viên phải nhìn học sinh bằng ánh mắt trìu mến thì mới tạo được
hứng thú, cảm xúc cho các em học tập. Hãy bước vào lớp với nụ cười. Khi học
trò chào, hãy nhìn vào mắt từng em để hiểu được tâm trạng của chúng, vui thì
chia vui, buồn thì động viên.
- Hãy khen ngợi, đừng chê bai
cho các tổ để các tổ bàn bạc tổ chức mừng sinh nhật cho bạn của mình. Quà sinh
nhật có thể là những lời chúc mừng hay những lời ca, tiếng hát của các bạn trong
lớp. Bên cạnh đó giáo viên chủ nhiệm có thể chuẩn bị một món quà nhỏ có thể là
quyển vở, hộp màu,.. để tặng các em trong ngày sinh nhật. Điều này giúp các em
thấy được sự quan tâm của cô giáo và các bạn trong lớp. Từ đó, giúp các em tự
tin trong học tập, rèn luyện cũng như việc tham gia các hoạt động tập thể.
3. Tăng cường sự tham gia của học sinh
- Xây dựng nội quy lớp học
Giáo viên thông báo cho học sinh nội quy chung của trường, sau đó lớp
bàn bạc, tìm ra những ý kiến chung của tất cả học sinh; thống nhất và xây dựng
thành nội quy của lớp. Việc làm này hết sức có ý nghĩa, đó là học sinh được tham
gia, được cung cấp thông tin, được bày tỏ ý kiến của mình, ý kiến của các em
được lắng nghe và tôn trọng. Giúp các em hiểu, tôn trọng và thực hiện tốt nội
quy do chính các em đề ra. Giúp các em rèn kĩ năng giao tiếp, bày tỏ ý kiến và
tham gia quá trình ra quyết định. Phát huy tinh thần tập thể, nâng cao tinh thần
trách nhiệm cho hoc sinh.
- Xây dựng đôi bạn cùng tiến
Trong lớp bao giờ cũng có nhiều đối tượng học sinh, ngoài những học
sinh khá, giỏi còn có những học sinh xếp loại trung bình và yếu kém, để các em
học sinh yếu, kém không tự ti, mặc cảm và thụ động trong học tập, giáo viên nên
xây dựng các mô hình học tập như “Đôi bạn học tốt” “ Đôi bạn cùng tiến”; để
các em khá giỏi kèm cặp các em yếu kém.
- “ Học mà chơi- chơi mà học”
8
Các em học sinh tiểu học rất thích tham gia các trò chơi. Chính vì vậy
việc tổ chức cho các em tham gia vào các trò chơi là một việc làm hết sức cần
thiết. Tham gia trò chơi giúp các em rèn luyên thể chất, sự khéo léo, trở nên
nhanh nhẹn, hoạt bát, tạo sự hòa đồng, thân thiện, đoàn kết. Những phút vui chơi
3.3. Khả năng áp dụng của giải pháp
Những kinh nghiệm trên tôi đã vận dụng cho lớp tôi dạy và đã thu được
kết quả khả quan. Nếu đề tài này được triển khai, thì nó ít nhiều giúp ích cho
giáo viên, nhất là giáo viên chủ nhiệm lớp trong quá trình dạy học. Bên cạnh đó
kinh nghiệm này có thể vận dụng ở những năm học tiếp theo. Và có thể vận
dụng ở một số trường khác trong huyện nếu có điều kiện giống như Trường Tiểu
học mà tôi đang công tác.
3.4. Hiệu quả lợi ích thu được do áp dụng các giải pháp
“Môi trường học thân thiện” có ý nghĩa thiết thực trong việc giáo dục
học sinh ý thức, thói quen giữ gìn bảo vệ môi trường và tạo sự lan tỏa đến môi
trường gia đình cộng đồng và các em đang sống, đồng thời góp phần hình thành
mầm móng nhân cách tốt đẹp và lối sống văn minh, văn hóa cho thế hệ trẻ ngay
từ buổi học đầu. Trường, lớp xanh, sạch đẹp thật sự sẽ tạo ra môi trường học
tập, sinh hoạt vui chơi an toàn, thú vị, hấp dẫn đối với học sinh và giúp các em
càng yêu quý trường lớp, thầy cô, bạn bè.
10
- Chất lượng học tập của học sinh tính đến cuối kì năm học 2015- 2016
như sau :
+ Về kiến thức kĩ năng môn Toán: Hoàn thành 25/25 em; môn Tiếng việt:
Hoàn thành 25/ 25 em
+ Đánh giá Năng lực Đạt 100 %
+ Đánh giá phẩm chất Đạt 100%
+ Các giải phong trào tính đến tháng 3: 1 giải ba thi vẽ tranh, 2 em được
chọn dự thi giải toán qua mạng vòng Tỉnh.
+ Được các giáo viên và phụ huynh trong trường đánh giá lớp tôi chủ
nhiệm học sinh ngoan hơn, lễ phép hơn, thân thiện trong giao tiếp, gần gũi với
nhau trong học tập và vui chơi với các anh chị, các bạn cùng trường.
Tóm lại, đến trường học sinh được sống trong môi trường thân thiện giữa