CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

MÔ TẢ SÁNG KIẾN
Mã số:………………………………………………
1. Tên sáng kiến: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả công tác chủ nhiệm.
2. Lĩnh vực áp dụng: Công tác chủ nhiệm
3. Mô tả bản chất của sáng kiến:
3.1. Tình trạng giải pháp đã biết
- Hiện nay, giáo viên chủ nhiệm lớp là người vạch kế hoạch, tổ chức cho
lớp thực hiện các chủ đề theo kế hoạch của nhà trường và theo dõi, đánh giá việc
thực hiện của học sinh. Giáo viên chủ nhiệm lớp phối hợp với các giáo viên bộ
môn quản lý học sinh trong lớp học tập, lao động. Giáo viên chủ nhiệm cũng là
người phối hợp với giáo viên Tổng phụ trách Đội, phụ huynh học sinh để làm tốt
công tác dạy học và giáo dục học sinh trong lớp chủ nhiệm.
- Cuối mỗi tuần học có tiết sinh hoạt lớp để giáo viên chủ nhiệm tổng kết
những ưu khuyết điểm về các mặt hoạt động của học sinh trong tuần. Đồng thời
đề ra phương hướng của tuần tiếp theo. Trên cơ sở đó đánh giá năng lực, phẩm
chất của học sinh trong tháng, học kì và cuối năm học.
a) Ưu điểm:
- Học sinh luôn tin tưởng, tôn trọng và thực hiện theo quy định của giáo
viên chủ nhiệm;
- Giáo viên chủ nhiệm có nhiều thời gian tiếp xúc với học sinh phát hiện
những học sinh có năng khiếu bồi dưỡng phát huy. Đồng thời nhận ra những


biểu hiện tiêu cực của học sinh trong học tập, kịp thời uốn nắn để các em phát
triển tốt;
- Phối hợp với giáo viên dạy chuyên đánh giá đúng kiến thức kĩ năng cũng
như năng lực, phẩm chất của các em.

* Mô tả chi tiết bản chất của giải pháp
Để nâng cao hiệu quả công tác chủ nhiệm, bên cạnh việc thực hiện những
nhiệm vụ của người giáo viên chủ nhiệm lớp tiểu học, tôi đã đặc biệt chú trọng
đến các công việc sau:
a. Tìm hiểu đặc điểm tình hình lớp
Ngày đầu tiên nhận lớp, tôi đã dành thời gian làm quen với các em cho các
em tự giới thiệu về mình như: họ tên, ngày tháng năm sinh, chỗ ở, hoàn cảnh gia
đình, môn học mà em yêu thích, mong muốn của em, … và cho các em chơi một
số trò chơi trong lớp. Qua đó tôi biết được phần nào hoàn cảnh gia đình, sở
trường, tính cách của từng học sinh và bước đầu tạo được sự gần gũi với các em
giúp các em có tính nhút nhát mạnh dạn, tự tin hơn. Tiếp theo tôi nắm bắt trình
độ năng lực, phẩm chất của các em, có em tôi tìm hiểu trực tiếp qua quan sát quá
trình học, có em thông qua giáo viên chủ nhiệm của năm học trước, qua bạn
cùng lớp hoặc qua cha mẹ học sinh.
Qua tìm hiểu giúp tôi biết được những thuận lợi, khó khăn của lớp. Đồng
thời qua đó tôi biết được mình cần phải làm gì, có kế hoạch như thế nào để thực


hiện đảm bảo chỉ tiêu đề ra. Từ đó giúp tôi xây dựng được một kế hoạch chủ
nhiệm phù hợp, có tính khả thi cao.
b. Xây dựng kế hoạch chủ nhiệm
Căn cứ vào đặc điểm, tình hình thực tế của lớp và các chỉ tiêu chung của
nhà trường, tôi xây dựng kế hoạch, chỉ tiêu phấn đấu của lớp chủ nhiệm. Phân
công phụ trách và tổ chức thực hiện. Khi thực hiện tôi đặc biệt quan tâm đến
một số công việc như:
- Xây dựng ban cán bộ lớp: Bao gồm lớp trưởng, các lớp phó và tổ trưởng.
Các em là học sinh gương mẫu về đạo đức, học giỏi, chăm ngoan, có tinh thần
trách nhiệm cao với tập thể, được tập thể tín nhiệm. Để rèn cho các em năng lực
quản lý lớp, tôi có cuộc họp riêng với ban cán bộ lớp đề cao vai trò, quyền lợi,
trách nhiệm của các em nhằm khơi gợi ở các em niềm tin và lòng tự hào về bản

đây là việc làm rất quan trọng tạo sức thuyết phục và niềm tin vào giáo viên của
các bậc cha mẹ học sinh. Tôi luôn dành thời gian để cha mẹ học sinh bày tỏ ý
kiến của mình, tạo cho cuộc họp trở thành buổi trò chuyện thân mật giữa giáo
viên và cha mẹ học sinh. Việc học sinh chưa thực hiện tốt quy định của trường
lớp thì tôi chỉ nêu vài ý mang tính phổ biến đại trà. Tôi sẽ đề cập vấn đề đó cụ
thể với riêng cha mẹ của từng em vào thời gian khác. Thông thường tôi trao đổi
riêng với cha mẹ học sinh khi đến đón các em về. Ngoài ra, đối với những học
sinh tự đến trường hay cha mẹ đi làm xa tôi liên lạc qua điện thoại vào những
lúc chiều hoặc chập tối, vì vào thời gian này cha mẹ học sinh thường nhàn rỗi.
Tôi thăm hỏi cha mẹ học sinh chuyện gia đình, trao đổi thông tin về việc học tập


của học sinh ở trường, ở nhà. Từ đó cha mẹ học sinh sẽ hỗ trợ tốt cho tôi trong
việc giáo dục học sinh, cũng như sự nhiệt tình ủng hộ cho các phong trào của
lớp, của trường.
c. Xây dựng các nền nếp hoạt động
Trong một lớp học nền nếp tốt sẽ là cơ sở giúp các em tiếp thu tốt kiến thức
- Trong học tập: Tôi rèn cho học sinh có ý thức tự học biết chuẩn bị bài,
dụng cụ học tập trước khi đến lớp theo đúng thời khóa biểu. Để gây được ý thức
đó tôi tổ chức cho các em truy bài đầu giờ hàng ngày hai bạn cùng bàn sẽ kiểm
tra lẫn nhau về việc chuẩn bị bài, dụng cụ học tập cho ngày học, qua đó các em
tự bổ sung và hoàn thành các yêu cầu cần thiết cho buổi học. Nền nếp giơ tay
phát biểu trong lớp nếu em nào giơ tay không đúng quy định sẽ không được mời
phát biểu. Nền nếp làm việc trong nhóm, trong tổ, trong giờ học tôi chú trọng
quan sát học sinh làm việc trong nhóm, trong tổ. Tôi thường đứng đầu dãy bàn
hoặc cuối dãy bàn hay đến tận nhóm học sinh nhằm tạo sự gần gũi với các em và
kịp thời giúp đỡ các em trong học tập. Cuối mỗi lần hoạt động nhóm tôi dành ít
thời gian cho việc nhận xét về tinh thần học tập và tính phối hợp của các em. Từ
đó cũng rèn được ở các em ý thức tự học và hợp tác trong nhóm;
- Về chuyên cần: Rèn nền nếp đi học đầy đủ, đúng giờ, nghỉ học phải xin

d. Theo dõi hoạt động của học sinh
Tôi có sổ tay ghi chép những biểu hiện tiêu biểu của học sinh hàng ngày,
cuối mỗi tuần tôi tổng hợp và phân loại những ưu điểm và hạn chế của học sinh


để qua đó giúp tôi nắm được sự chuyển biến, mức độ phát triển của các em. Từ
đó có biện pháp giáo dục phù hợp từng đối tượng học sinh.
- Đối với những học sinh có hoàn cảnh gia đình khó khăn, tôi thường xuyên
động viên giúp đỡ các em cả về tinh thần lẫn vật chất như mua thêm cho các em
dụng cụ học tập mà em còn thiếu. Kêu gọi học sinh trong lớp có tinh thần đoàn
kết giúp bạn vượt khó. Đề đạt với Ban đại diện cha mẹ học sinh lớp, nhà trường
tạo điều kiện giúp đỡ các em;
- Đối với những học sinh có năng lực đặc biệt. Cùng với kế hoạch nhà
trường tôi lập kế hoạch bồi dưỡng cho các em và bồi dưỡng thêm trong tiết học
chính khoá, khơi dậy ở các em lòng say mê hứng thú học tập. Đồng thời tôi liên
hệ với những giáo viên được nhà trường phân công bồi dưỡng học sinh năng
khiếu nắm tình hình học tập của các em học sinh lớp mình, động viên tinh thần
của giáo viên đã nhiệt tình bồi dưỡng cho các em, khen ngợi những em học tích
cực để các em phấn khởi bồi dưỡng và tích cực tham gia các hội thi do trường,
huyện, tỉnh tổ chức;
- Đối với học sinh cá biệt về đạo đức, thường là do gia đình có sự mâu
thuẫn giữa bố và mẹ, gia đình thiếu quan tâm hoặc các em có những tính xấu do
gia đình quá nuông chìu, những em có tính hiếu động, …. Tôi dùng phương
pháp tác động tình cảm, gần gũi chia sẻ những vướng mắc trong suy nghĩ các
em, thường xuyên nhắc nhở động viên hoặc giao cho các em đó một chức vụ
trong lớp nhằm gắn các em với trách nhiệm để từng bước điều chỉnh mình.
- Đối với học sinh học yếu thường vi phạm nội quy học tập. Tôi giúp đỡ các
em bằng những việc cụ thể như:
+ Trong quá trình giảng dạy đưa ra những câu hỏi từ dễ đến khó để các em
có thể trả lời được nhằm tạo hứng thú và củng cố niềm tin ở các em;

- Luôn có ý thức học hỏi;
- Không nhìn bài của bạn;
- Luôn nói đúng sự thật;
- Sẵn sàng nhận khuyết điểm khi làm sai;
- Mạnh dạn bày tỏ ý kiến.
Vào thời gian cuối của tiết sinh hoạt lớp, tôi thường lồng ghép một trong số
nội dung giáo dục như: an toàn giao thông, bảo vệ môi trường, rèn kĩ năng sống
thông qua việc tổ chức cho các em chơi trò chơi, đóng tiểu phẩm hoặc kể cho
các em nghe những câu chuyện ngắn.
Ví dụ tôi nêu tình huống “Nam đang đứng ở cổng trường đợi mẹ đến đón
về thì thấy bạn Bình dẫn một chiếc xe đạp mới nhỏ phù hợp với dáng của bạn.
Bình rủ Nam cùng về. Thế là hai bạn đèo nhau trên xe về. Ngồi sau bạn, Nam
thấy mẹ chạy xe máy ngang qua liền nhanh nhẹn nhảy xuống xe và gọi mẹ.”
Tôi yêu cầu học sinh đóng vai thể hiện tình huống và nhận xét về hành vi
của Nam và Bình, dự đoán chuyện gì sẽ xảy ra sau tình huống đó. Học sinh sôi
nổi bày tỏ ý kiến và các em nhận ra được hành vi xuống xe của bạn Nam là
không đảm bảo an toàn khi tham gia giao thông, dễ gây ra tai nạn cho mình và cho
những người cùng tham gia giao thông. Từ đó giúp các em củng cố, mở rộng kiến
thức về đi xe đạp an toàn, đồng thời cũng rèn cho các em kĩ năng ra quyết định.
Tôi cũng cung cấp thông tin cho các em Công ước quốc tế về các quyền và
nghĩa vụ của trẻ em. Liên hệ thực tế về các quyền và nghĩa vụ các em ở trường,
lớp và trong cuộc sống hàng ngày. Thế nên các em rất phấn khởi khi đến tiết
sinh hoạt lớp. Không khí của tiết sinh hoạt lớp nhẹ nhàng vui tươi mà thu được
kết quả giáo dục cao.


Tóm lại mỗi học sinh có tính cách, khả năng nhận thức và hoàn cảnh gia
đình khác nhau. Thế nên ngay từ đầu năm học giáo viên phải nắm được đặc
điểm tình hình lớp, xây dựng kế hoạch chủ nhiệm phù hợp, xây dựng nền nếp
lớp tự quản, phối hợp chặt chẽ với các lực lượng giáo dục trong nhà trường và

- Học sinh tham gia thi Olympic Tiếng Anh: Đạt 01 giải cấp huyện;
- Học sinh tham gia thi Olympic Toán: Đạt 02 giải cấp huyện; 01 giải cấp tỉnh;
- Lớp đạt danh hiệu: Lớp tiên tiến;
- Chi đội của lớp đạt: Chi đội mạnh.
Việc nâng cao hiệu quả công tác chủ nhiệm góp phần vào nâng cao chất
lượng giáo dục toàn diện học sinh. Đồng thời còn giúp giáo viên tạo uy tính với
cha mẹ học sinh. Cha mẹ học sinh sẽ thực sự yên tâm khi gửi gắm con em mình
cho các thầy cô giáo và nhà trường.
Trên đây là những biện pháp giúp tôi thực hiện tốt công tác chủ nhiệm lớp.
Đó là những kinh nghiệm mà tôi đã tích lũy được trong quá trình chủ nhiệm. Rất
mong sự góp ý của hội đồng khoa học./.