CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIẾT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
MÔ TẢ SÁNG KIẾN
Mã số:.........................
1.Tên sáng kiến: “Một số biện pháp nâng cao hiệu quả công tác chủ nhiệm”
2. Lĩnh vực áp dụng: Công tác chủ nhiệm
3. Mô tả bản chất của sáng kiến
3.1.Tình trạng giải pháp đã biết
Trong xã hội hiện nay, nền kinh tế thị trường làm cho đời sống, ý thức của
người dân được cải thiện hơn. Nhiều bậc phụ huynh chăm lo cho tương lai con
cái của mình nhiều hơn. Chính sách mở cửa, giao lưu kinh tế, văn hóa giữa các
nước cũng rất đa dạng. Điều đó đã tác động ít nhiều đến sự nhận thức, hiểu biết
của các học sinh chúng ta. Cho nên ta dễ dàng nhận thấy rằng học sinh ngày nay
thông minh, nhanh nhẹn, sáng tạo và hiểu biết hơn. Tuy nhiên, ta không thể
không bàn tới mặt trái của nền kinh tế thị trường. Những cái xấu đã và đang len
lỏi vào thế hệ trẻ chúng ta. Nó làm lu mờ lí trí, bôi đen nhân cách khiến những
người làm công tác giáo dục, các bậc phụ huynh phải băn khoăn, lo lắng. Đối
với lứa tuổi học sinh tiểu học, đây là lứa tuổi đang được hình thành nhân cách,
nếu được định hướng đúng, hình thành đúng ngay từ đầu thì nhân cách của các
em sẽ được hình thành và phát triển đúng đắn, lành mạnh. Nếu không được sửa
chữa, uốn nắn kịp thời thì khi nhân cách ấy đã được định hình thì rất khó uốn
nắn, sửa chữa. Chính vì thế, trong quá trình dạy học giáo viên không chỉ đơn
thuần dạy tri thức mà phải giáo dục cho các em phát triển toàn diện về các mặt,
trong đó giáo dục đạo đức cho các em là nhiệm vụ quan trọng để làm nền tảng
cho phát triển đúng đắn và lâu dài về nhân cách.
Các giải pháp mà tôi nghiên cứu trong đề tài này trong quá trình thực hiện
có những ưu điểm và hạn chế sau:
Ưu điểm: Trong thời gian vừa qua cũng như hiện nay, việc áp dụng các
biện pháp trong đề tài đã làm cho hiệu quả công tác chủ nhiệm tiến bộ rõ rệt.
Thứ nhất, người giáo viên chủ nhiệm lớp phải có lòng yêu nghề mến trẻ,
phải am hiểu nắm bắt sâu sắc chủ trương đường lối giáo dục của Đảng và Nhà
nước trong thời kì đổi mới, phải có niềm tin ở các em. Chính niềm tin ấy sẽ
tiếp thêm nghị lực để giáo viên hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình;
2
Thứ hai, người giáo viên chủ nhiệm phải có “chữ tín” với phụ huynh và
học sinh, phải khéo léo đối xử sư phạm, mà biểu hiện cụ thể là phải tôn trọng và
yêu mến học sinh;
Thứ ba, người giáo viên chủ nhiệm lớp phải là người có chuyên môn vững
vàng;
Thứ tư, giáo viên chủ nhiệm phải là tấm gương sáng cho các em noi theo,
phải là ngọn đèn soi đường dẫn lối cho các em;
Nói tóm lại, giáo viên chủ nhiệm phải là một công dân gương mẫu có lối
sống lành mạnh, biết sống vì mọi người, không chỉ cần có cái “Tài” mà còn phải
có một cái “Tâm” rất lớn. Chỉ có như thế ta mới đáp ứng và thực hiện tốt yêu
cầu mà xã hội đã tín nhiệm giao phó.
Phải là người nắm rõ, nắm vững tình hình lớp chủ nhiệm:
Muốn giáo dục học sinh thì phải hiểu được tâm tư tình cảm nguyện vọng của
các em. Nhưng làm thế nào để hiểu được những đều ấy một cách tường tận? Theo
tôi đó là tiếp cận với lớp chủ nhiệm nghĩa là chúng ta phải tiếp xúc gần gũi trò
chuyện tìm hiểu về hoàn cảnh, đặc điểm tâm sinh lí, tính tình sở thích… của các
em. Vì vậy trước tiên khi phụ trách một lớp tôi đã tìm hiểu học sinh qua các mặt.
Thành phần gia đình:
Con thương binh, liệt sĩ: 0
Con dân tộc ít người: 0
Con cha mẹ bỏ rơi: 01
Học sinh có hoàn cảnh khó khăn về kinh tế:
- Năng lực: .......................................
- Phẩm chất: .....................................
11. Em có ý kiến, đề nghị gì với giáo viên chủ nhiệm và nhà trường.
Bước 2:
Để kiểm tra độ chính xác của các thông tin mà tôi thu thập được qua
phiếu điều tra tôi cố gắng tìm hiểu thông qua nhiều kênh khác nhau như từ bạn
bè, người quen, chính quyền địa phương, đến thăm gia đình một số học sinh.….
Từ đó tôi có những hình thức, những biện pháp giáo dục linh hoạt phù hợp với
từng em bởi giáo dục không phải là một công thức chung có sẵn. Bên cạnh đó
tôi còn trò chuyện với giáo viên chủ nhiệm của năm trước, liên hệ các giáo viên
bộ môn trong lớp cũng như giáo viên làm công tác Tổng phụ trách đội để có
thêm những thông tin chính xác về các em.
Bước 3:
Đây là bước tiến hành thường xuyên ở từng giai đoạn. Tôi cung cấp số
điện thoại của bản thân, của nhà trường đến từng em và liên hệ với gia đình học
sinh qua điện thoại, phiếu liên lạc. Bằng các hình thức liên hệ tôi nắm được
4
những diễn biến về đạo đức, về học tập của các em từ đó có thể đánh giá hiệu
quả những tác động sư phạm đồng thời điều chỉnh phương pháp giáo dục.
Tiến hành làm hồ sơ sổ sách phục vụ cho công tác chủ nhiệm:
Bộ hồ sơ sổ sách chủ nhiệm của tôi được tôi xem là nhật kí của lớp. Nó ghi
lại kết quả học tập, những diễn biến trong lớp trong suốt một năm học. Vì vậy khi
làm bộ hồ sơ này tôi thật thận trọng, tôi ghi đầy đủ các chi tiết theo mẫu đã thiết kế:
Trong đó tôi chú ý nhất là:
- Sơ đồ chỗ ngồi;
- Danh sách cán bộ lớp;
- Tên giáo viên bộ môn (Địa chỉ – số điện thoại);
nghệ, thể dục thể thao do Tổng phụ trách Đội, do trường tổ chức;
+ Cờ đỏ: Giám sát việc thực hiện nội quy của lớp bạn cũng như của
lớp mình, báo cáo kết quả cho Tổng phụ trách Đội, cho giáo viên chủ nhiệm về
tình hình của lớp;
+ Tổ trưởng: Theo dõi các hoạt động của tổ, nắm kết quả học tập của
từng tổ viên, xếp loại đánh giá tổ viên và báo cáo cho lớp trưởng tổng hợp;
- Sắp xếp chỗ ngồi:
+ Chú ý các em có nhu cầu về tai mắt;
+ Chú ý tới vóc dáng chiều cao, giới tính, học lực;
+ Chú ý những em có cùng khuyết điểm;
- Một số yêu cầu khác:
+ Học nội quy nhà trường, thảo luận và đề ra nội quy của lớp;
+ Các em chép nội quy nhà trường và về nhà theo dõi xin ý kiến của
phụ huynh học sinh;
+ Quy định về thưởng, phạt.
Trao đổi với phụ huynh học sinh qua lần họp phụ huynh học sinh đầu
năm:
Thông qua phiên họp tôi đã làm các công việc sau:
- Thông qua nội quy nhà trường;
- Thông qua nội quy của lớp học, xin ý kiến của phụ huynh học sinh;
- Thông báo về các khoản thu đầu năm (Tránh việc học sinh lợi dụng lấy
tiền của cha mẹ để đi chơi );
- Học sinh nộp các khoản thu bao nhiêu thì đều được gởi giấy báo về gia
đình;
- Bầu ban đại diện phụ huynh học sinh: Nhiệt tình - có thời gian để giúp
6
giáo viên chủ nhiệm trong suốt năm học;
7
Hoạt động 4: Văn nghệ, kể chuyện, trò chơi ( 5 phút);
Hoạt động 5: Xây dựng kế hoạch cho tuần tới (10 phút);
Hoạt động 6: Giải đáp thắc mắc của học sinh (5 phút)
Hoạt động 7: Mỗi tuần nói theo một chủ đề (10 phút):
+ Chia sẻ với học sinh: Tôi hỏi thăm trong gia đình em nào có sự kiện
đặc biệt như ốm đau, tai nạn, hiếu hỉ, mùa màng,...;
+ Trao đổi, tâm tình về tâm lí lứa tuổi, suy nghĩ, ước mơ, kể chuyện từ
sách báo,…;
+ Hoặc chỉ vẽ cho các em về phương pháp học.
Biện pháp của giáo viên chủ nhiệm đối với tập thể lớp:
Để lớp đi vào nề nếp, chăm chú học tập, tham gia hoạt động tốt tôi đã bám
sát kế hoạch giảng dạy từng học kì, kế hoạch Đội để đề ra kế hoạch hoạt động
cho lớp chủ nhiệm. Lớp tiến hành hoạt động theo sự quản lí và theo dõi của Ban
Cán sự lớp có sự kiểm tra đôn đốc của giáo viên chủ nhiệm. Ở mỗi tuần, mỗi
tháng tôi đều có lời khen đúng lúc cũng như kịp thời uốn nắn những hành vi sai
trái;
Tóm lại, giáo viên chủ nhiệm là đại diện cho quyền lợi chính đáng cho
học sinh, bảo vệ cho học sinh về mọi mặt một cách hợp lí. Giáo viên chủ nhiệm
còn là cầu nối để phản ánh những tâm tư tình cảm nguyện vọng của học sinh đến
với Ban giám hiệu nhà trường, giáo viên bộ môn, gia đình và các đoàn thể xã hội
khác.
Hoạt động kết hợp giữa giáo viên chủ nhiệm với các lực lượng
giáo dục khác:
- Phối hợp với gia đình học sinh:
Thông thường, ở bất kì một học sinh nào khi bị nhận xét là chưa tốt hoặc
vi phạm nội qui trường lớp thường về nhà sợ bị la rầy, thậm chí bị đánh đập nên
điểm cụ thể của kế hoạch năm học. Khi gặp khó khăn tôi đề xuất thỉnh cầu sự
giúp đỡ, phối hợp của các lớp cùng khối đối với một số công việc nhằm tạo
phong trào, phát huy sức mạnh của cộng đồng khối lớp. Ngoài ra, những lúc
rảnh rỗi tôi còn trao đổi với các đồng nghiệp chung tổ để học hỏi kinh nghiệm.
Tôi luôn mạnh dạn và thẳng thắn đánh giá và trao đổi những kinh nghiệm thành
công hoặc thất bại, sáng kiến được chọn lọc trong quá trình thực thi công tác chủ
nhiệm của bản thân với đồng nghiệp để cùng chia sẻ, giúp đỡ lẫn nhau. Giáo
viên trong tổ cùng nhau hợp tác tìm ra các biện pháp giáo dục sẽ được tạo môi
trường giáo dục đoàn kết, chặt chẽ và hiệu quả hơn trong việc giáo dục toàn diện
học sinh.
9
- Phối hợp với các Giáo viên bộ môn:
Mặc dù là cấp tiểu học nhưng trường tôi được phân công dạy theo môn,
giáo viên chủ nhiện dạy Toán và Tiếng Việt, các môn học khác thì mỗi môn học
là một giáo viên phụ trách. Do đó kết quả học tập cũng như từng hành vi cử chỉ
thái độ của các em, giáo viên chủ nhiệm khi mà tự mình nắm bắt, rất cần sự phối
hợp, hỗ trợ;
Thường xuyên thông báo trao đổi với giáo viên bộ môn về tình hình học
tập của lớp, cũng như của từng học sinh, để giáo viên nắm bắt được khả năng
trình độ của các em mà có phương pháp giảng dạy thích hợp;
Tôi thường xuyên hỏi thăm và trao đổi cùng giáo viên bộ môn về tình
hình học tập của lớp. Tôi đề nghị giáo viên bộ môn lưu ý thật kĩ những em học
sinh có tinh thần, thái độ học tập tốt, những em học sinh có biểu hiện tiêu cực
trong tiết học. Từ đó, tôi có biện pháp khen thưởng hay phê bình cụ thể tránh
tình trạng nhận xét chung chung.
- Phối hợp với Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh:
Ngoài việc các em học tập kiến thức văn hóa thì việc các em tham gia các
vận dụng các biện pháp này cho các trường lân cận có điều kiện, cơ sở vật chất
giống trường tôi. Ngoài ra với sáng kiến kinh nghiệm này giáo viên có thể áp
dụng cho tất cả các niên học.
3.4. Hiệu quả lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp
dụng giải pháp.
Bằng tất cả sự nỗ lực của bản thân tôi cùng với sự quan tâm của Ban giám
hiệu, liên đội, và tất cả các thầy cô trong nhà trường cũng như sự cộng tác nhịp
nhàng ăn ý của phụ huynh học sinh và các lực lượng xã hội, tôi đã đạt được kết
quả khả quan học sinh biết vâng lời và yêu quý thầy cô giáo, biết xác định động
cơ học tập đúng đắn, tập thể học sinh biết thương yêu đoàn kết và giúp đỡ lẫn
nhau cùng tiến bộ. Đặc biệt sau hơn một học kì, tất cả các em học sinh của lớp
tôi đều được sự tin tưởng, thương yêu của tất cả các thầy cô trong trường, ai
cũng hào hứng khi bước vào lớp của tôi giảng dạy.
Kết quả giáo dục:
Năm học 2014-2015:
+ Kiến thức – kĩ năng: Hoàn thành : 30 HS - 100%;
+ Năng lực: Đạt: 30 HS - 100%;
+ Phẩm chất: Đạt: 30 HS - 100%;
+ Hoàn thành chương trình lớp học: 30/30 – 100%;
11
+ Đề nghị khen thưởng cuối năm: 18 HS – 60%.
Đạt giải phong trào:
- Đạt giải Ba hội thi “ Làm lồng đèn trung thu” năm 2014 do Nhà văn hóa
Thiếu nhi tỉnh tổ chức;
- Đạt một giải Nhất và một giải Nhì hội thi “ Viết đúng – Viết đẹp” vòng
trường năm 2014;
- Đạt 1 giải Nhì hội thi “Vẽ tranh 20 - 11” vòng trường năm 2015;