CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập- Tự do - Hạnh Phúc

MÔ TẢ SÁNG KIẾN
Mã số:…………………………………………………….
1. Tên sáng kiến : “ Một số kinh nghiệm giáo dục kĩ năng sống cho trẻ
trong Trường Mẫu Giáo”
2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giáo dục kĩ năng sống cho trẻ mẫu giáo
3. Mô tả bản chất của sáng kiến
3.1 Tình trạng giải pháp đã biết
Giáo dục kĩ năng sống cho trẻ là quá trình trang bị cho trẻ các kĩ năng sống,
kĩ năng giao tiếp, ứng xử có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển toàn diện nhân
cách con người. Chính vì thế, giáo dục kĩ năng sống cho trẻ là một nhiệm vụ cần
được quan tâm ngay từ tuổi thơ nhằm giúp cho trẻ phát triển về đức, trí, lao, thể mĩ,
hình thành nếp sống văn minh, có hành vi ứng xử, giao tiếp theo quy tắc, chuẩn
mực phù hợp với lứa tuổi, tạo điều kiện cho trẻ tham gia vào cuộc sống, chuẩn bị
cho trẻ học tập ở các bậc học sau có kết quả. Mục tiêu giáo dục kĩ năng sống cho
trẻ là nhằm giúp trẻ có kinh nghiệm trong cuộc sống, biết được những điều nên làm
và không nên làm, giúp trẻ tự tin chủ động và biết cách ứng xử lí các tình huống
trong cuộc sống, khơi gợi khả năng tư duy sáng tạo của trẻ, đặt nền tảng cho trẻ trở
thành người có trách nhiệm và có cuộc sống hài hòa trong tương lai. Việc giáo dục
kĩ năng sống cho trẻ gắn liền với việc xây dựng "Trường học thân thiện học sinh
tích cực”, giáo dục đạo đức, xây dựng nếp sống văn minh đan xen với nhau.
Mặt khác, nội dung giáo dục kĩ năng sống cho trẻ trong chương trình chăm
sóc, giáo dục trẻ cũng nặng về lý thuyết, thiếu thực hành kĩ năng ứng xử, giải quyết
tình huống. Việc đánh giá trẻ về kĩ năng sống thường dựa vào kiến thức chưa chú ý
đến kĩ năng của trẻ trong các tình huống;

1




Trăn trở với mục tiêu chung của giáo dục là một giáo viên Mầm non tôi sẽ góp
“Một số kinh nghiệm giáo dục kĩ năng sống cho trẻ trong Trường Mẫu Giáo”
nhằm hình thành nhân cách ban đầu tốt đẹp cho trẻ;
Giáo dục kĩ năng sống cho trẻ lứa tuổi này có ảnh hưởng đến sự phát triển về
các mặt thể chất, tình cảm xã hội, giao tiếp, ngôn ngữ, nhận thức để tự bảo vệ mình,
sẳn sàng đi học. Nếu không làm tốt việc chăm sóc giáo dục trẻ trong những năm
đầu đời thì việc giáo dục lại hết sức khó khăn, phức tạp, nếu không hình thành ở
lứa tuổi này thì khó có cơ hội hình thành ở các lứa tuổi sau. Chính vì vậy, giáo dục
kĩ năng sống cho trẻ rất quan trọng và cần thiết đối với việc hình thành nhân cách,
tình cảm đạo đức, hành vi giao tiếp giúp trẻ tham gia và thích nghi với cuộc sống
sau này. Nếu trẻ không được chăm sóc giáo dục, không được uốn nắn ngay từ nhỏ
sẽ không phát triển thành con người toàn diện theo đúng nghĩa của nó;
Để hình thành kĩ năng sống cho trẻ, cần phải giáo dục về thái độ, tình cảm
đối với việc thực hiện hành vi, giúp trẻ cảm nhận được hành vi có ý nghĩa đối với
chúng, hình thành kĩ năng, thói quen tạo điều kiện cho trẻ có khả năng sẵn sàng
thực hiện hành vi và giáo dục ý thức giúp trẻ có thể thực hiện hành vi một cách tự
giác và thường xuyên hơn; Nếu đưa nội dung giáo dục kĩ năng sống cho trẻ tốt có
nghĩa là trang bị những kiến thức, những thói quen, những kĩ năng dần dần trẻ sẽ
thực hiện một cách thành thạo, thường xuyên một cách tự giác và tự nguyện góp
phần đặt nền mống ban đầu cho việc hình thành nhân cách con người với những kĩ
năng, hành vi văn hoá tốt phù hợp với văn hoá đạo đức.
b. Nội dung của giải pháp
Môi trường giáo dục, môi trường văn hoá nơi trẻ sống phải có giá trị đạo
đức và thẩm mỹ cao, được thể hiện qua lối sống và phong cách giao tiếp của người
lớn. Chính vì vậy, phải khuyến khích kịp thời tạo điều kiện thuận lợi cho trẻ tham
gia vào các hoạt động quan sát và tìm hiểu khám phá về hành vi văn hoá thông qua
việc trò chuyện và tiếp xúc với mọi người xung quanh, và các hoạt động giao tiếp
được tổ chức ở trường lớp nhằm đáp ứng được tính tò mò, nhu cầu tìm tòi, ham

của trẻ. Giáo dục kĩ năng sống tạo cơ hội cho trẻ vận dụng kiến thức, kĩ năng đã
4


học vào giải quyết các vấn đề của thực tiễn gần gũi với đời sống hằng ngày như
bước đầu hình thành ở trẻ những hành vi, cử chỉ, thái độ nhìn nhận sự vật hiện
tượng xung quanh trẻ từ những việc làm đơn giản nhất cho đến phức tạp hơn nhưng
phù hợp với lứa tuổi trẻ, phù hợp với nhận thức và suy nghĩ của trẻ như việc chào,
hỏi, thưa gửi với người lớn tuổi đến việc vui chơi cùng bạn bè phải biết nhường
nhịn, đoàn kết giúp đỡ bạn và hơn nữa là việc biết lao động để tự phục vụ bản thân,
biết giữ gìn cảnh quan môi trường và có ý thức bảo vệ thiên nhiên, bảo vệ các con
vật gần gũi và biết yêu quý cái đẹp, cái tốt, tránh xa cái xấu…
- Kĩ năng ứng xử phù hợp với những người gần gũi xung quanh: Lễ phép
với người lớn; Quan tâm nhường nhịn em nhỏ; Quan tâm giúp đỡ bố mẹ những
việc vừa sức;
- Kĩ năng hợp tác: Thể hiện sự thân thiện hòa thuận với bạn; Chia sẻ và giúp
đỡ bạn khi cần thiết; Cùng bạn hoàn thành một số việc đơn giản; Tìm kiếm sự giúp
đỡ khi cần thiết;
- Kĩ năng nhận và hoàn thành nhiệm vụ: Nhận làm một việc trong gia đình
phù hợp với trẻ, nổ lực vượt qua khó khăn để thực hiện công việc, hoàn thành công
việc đến cùng;
- Kĩ năng tuân thủ các quy tắc xã hội: như quy tắc giao thông (đi bộ trên vỉa
hè, đi bên phải đèn đi theo tín hiệu đèn, không chơi dưới lòng đường…); Quy tắc
nơi công cộng (đi nhẹ, nói khẽ không làm ồn, không chen lấn xô đẩy, chờ đến lượt,
không vứt rác bừa bãi, không bẽ cành, bứt lá, hái hoa,…);
- Kĩ năng giao tiếp lịch sự, lễ phép: Kĩ năng lắng nghe (nghe chăm chú nhìn
vào mắt người đối thoại; không ngắt lời, không nói leo); Kĩ năng thân thiện (chào
hỏi khi gặp gỡ, tạm biệt khi chia tay, cảm ơn khi được giúp đỡ, xin lỗi khi làm
phiền, lễ phép với người lớn, tôn trọng bạn, nhường nhịn em nhỏ bằng cử chỉ đúng
mực, nói câu đầy đủ); kĩ năng bày tỏ ý kiến: mạnh dạn nói lên ý kiến, đề nghị của

động viên khen ngợi trẻ khi trẻ làm tốt, trẻ có thái độ tốt.
+ Phương pháp dùng lời : Là phương pháp trò chuyện, đàm thoại giúp trẻ
huy động tối đa những kinh nghiệm đã có, giải thích và khích lệ trẻ vui vẻ, hào
6


hứng thực hiện kĩ năng sống. Thông qua việc tích lũy các ấn tượng cảm xúc, các
hình ảnh, sẽ đặt nền tảng cho việc hình thành các kĩ năng, phát huy tính tích cực
chủ động, sáng tạo của trẻ. Thông qua các hoạt động trong ngày lồng ghép, tích hợp
nội dung giáo dục kĩ năng sống cho trẻ vào các lĩnh vực, các hoạt động vui chơi,
mọi lúc mọi nơi nhằm hình thành cho trẻ những thói quen. Giáo viên sẽ dùng lời
giải thích, trò chuyện với trẻ, dùng chuyện kể, xem tranh và nhận xét nội dung
tranh, giáo dục hành vi văn hoá cho trẻ thông qua các trò chơi… phát huy tính tích
cực, chủ động, sáng tạo ở trẻ. Ở đó, trẻ là chủ thể tích cực hoạt động, trò chuyện,
giao tiếp, thể hiện tự lực, tự tin, tự nguyện, thể hiện cảm xúc, tình cảm, nhận thức
và các mối quan hệ và như vậy thông qua hoạt động chơi, trẻ được rèn tính cách,
hành vi ứng xử...Ở trường, thông qua sử dụng hình thức tích hợp với nội dung bài
dạy của các lĩnh vực để hướng trẻ tới cảm xúc, tình cảm, hành vi văn hoá. Đồng
thời đẩy mạnh thực hiện các cuộc vận động trong nhà trường về nâng cao chất
lượng và đạo đức nhà giáo, xây dựng môi trường xã hội lành mạnh, văn minh,
thanh lịch.
Ví dụ: Cô giáo có thể đàm thoại: Cây xanh để làm gì? Cây xanh có ích lợi
như thế nào? Muốn có nhiều cây xanh chúng ta phải làm gì?
Qua lợi ích của cây xanh, cô giáo dục cháu không ngắt ngọn bỏ cành, mà
phải biết bảo vệ chăm sóc cây xanh để cây cho ta nhiều lợi ích.
Giáo dục cháu kính trọng, yêu những người lao động, khi ăn phải từ tốn,
chậm rãi không vứt vỏ và hạt bừa bãi. Giáo dục cháu giữ gìn vệ sinh môi trường, vệ
sinh lớp, biết đoàn kết, giúp đỡ bạn bè, mọi người xung quanh, qua nhiều lần như
vậy hình thành ở các cháu có những thói quen tốt, những hành vi văn minh.
Trong buổi họp phụ huynh tôi mạnh dạn trao đổi về tầm quan trọng của việc

đối với môi trường xung quanh
Giáo viên cần tổ chức các hoạt động đa dạng khác nhau nhằm động viên trẻ
tích cực tham gia như hoạt động chăm sóc và bảo vệ vật nuôi, cây trồng (xới đất,
gieo hạt, tưới cây, làm hàng rào bảo vệ cây trồng vật nuôi, tổ chức các trò chơi, các
bài luyện tập có nội dung liên quan đến đặc điểm, hoạt động, quá trình phát triển và
8


công việc chăm sóc và bảo vệ vật nuôi cây trồng. Giáo viên cho trẻ tham gia đàm
thoại tạo điều kiện cho trẻ thể hiện tình cảm, sự hiểu biết của trẻ về sự vật hiện
tượng tự nhiên, tạo cơ hội cho trẻ bày tỏ cảm xúc hiểu biết của trẻ sau khi tham gia
vào các hoạt động từ đó trẻ để ý đến kĩ năng của trẻ trong quan hệ với sự vật hiện
tượng xung quanh.
+ Giáo dục những hành vi đẹp trong các tác phẩm văn học và trong
cuộc sống.
Mục đích giúp trẻ nhận biết hành vi đúng và tạo những cảm xúc, tình cảm
tích cực với các nhân vật trong truyện kể hoặc con người cụ thể có hành vi tốt.
+ Hành vi tốt như thấy bạn ngã biết đỡ bạn và giúp bạn đứng dậy.
+ Qua chuyện "Tấm Cám" cô giáo dục cháu lòng thật thà, chăm lao động,
dạy cháu yêu cái thiện, ghét cái ác, hình thành cho trẻ lòng nhân ái đối với mọi người
xung quanh. Những hành vi đẹp giúp trẻ có biểu tượng về hành vi đúng trẻ sẽ có
cảm xúc, có tình cảm tốt đẹp.
+ Tổ chức cho trẻ đàm thoại về chuẩn mực hành vi giao tiếp có văn
hoá nhằm hình thành biểu tượng hành vi đúng, tạo hứng thú nhận thức và cảm xúc
trẻ đối với hành vi giao tiếp có văn hoá như tổ chức đàm thoại dưới hình thức trò
chơi như chủ đề “Đón khách” “Lời nói đẹp”, “Người lịch sự” “ trao và nhận”. Cô
giáo tạo tình huống giao tiếp, giáo dục lễ giáo, luyện tập kĩ năng giao tiếp trong
cuộc sống hằng ngày; Giờ đón trẻ hoặc trả trẻ giáo viên cần ân cần và chuẩn mực
trong cách xưng hô, trẻ đến lớp chào cô, về nhà biết chào ông bà cha mẹ;
Xây dựng cảnh quan sư phạm trong lớp học: Tôi luôn chú ý tạo

hộ cái sai. Chính vì thế, khi tổ chức các, ngoài tạo hứng thú tích cực hoạt động của
trẻ cần chú ý đến sự nhạy cảm với bạn giúp đỡ bạn, biết chia sẽ niềm vui, nỗi buồn
với bạn, biết và có thể tha thứ cho lỗi lầm của bạn từ đó, hình thành nhóm bạn đoàn
kết nhất trí.
3.3 Khả năng áp dụng của giải pháp
Để giáo dục tốt kĩ năng sống cho trẻ bản thân cô giáo phải luôn tìm tòi
sáng tạo, sưu tầm tranh ảnh, thơ ca, hò vè để góc lễ giáo và thư viện của bé ngày
10


càng phong phú hơn, giáo viên cần thay đổi theo từng chủ điểm để tạo sự mới lạ
hấp dẫn trẻ đổi mới phương pháp lồng ghép nội dung giáo dục kĩ năng sống. Bên
cạnh đó, môi trường và cảnh quan sư phạm cũng góp phần hình thành cho trẻ
những kĩ năng sống văn minh để dần dần hoàn thiện nhân cách phù hợp với mọi
chuẩn mực đạo đức xã hội một cách tự nguyện. Giáo viên cần nắm được kế hoạch
chung của lớp và đặc điểm trẻ để chủ động đưa nội dung giáo dục kĩ năng sống
vào các hoạt động và các thời điểm cho phù hợp với mức độ nắm tri thức, kĩ năng
của trẻ. Bên cạnh đó, giáo viên phải phối hợp tốt với gia đình trao đổi thường
xuyên trong suốt quá trình giáo dục nhằm thống nhất mục đích, nội dung giáo dục
cũng để có biện pháp phù hợp đạt hiệu quả cao. Khuyến khích trẻ tham gia vào các
hoạt động vui chơi giải trí, lao động đơn giản, tiếp xúc nhiều đối tượng để mở rộng
tầm nhìn, tích luỹ kinh nghiệm giao tiếp. Ngoài ra, gia đình cần tạo cho trẻ không
khí ấm cúng vui vẽ bằng sự quan tâm của cha mẹ đến điều kiện sống của trẻ suy
nghĩ và tình cảm của trẻ, cách biểu lộ tình cảm để trẻ luôn có tâm thế tốt trong giao
tiếp.
Tóm lại: Để trẻ có một số kĩ năng sống bền vững trong quá trình giáo dục và
tập luyện giáo viên cần tạo cơ hội để trẻ được tương tác với bạn bè, người lớn,
được trải nghiệm, thực hành và luyện tập thường xuyên ở trường cũng như ở gia
đình thông qua các hoạt động phong phú, đa dạng như học tập, vui chơi, lao động,
sáng tạo nghệ thuật…Nền tảng của việc giáo dục kĩ năng sống là ý thức cao về giá

12


PHÒNG GD & ĐT MỎ CÀY NAM
TRƯỜNG MẪU GIÁO THÀNH THỚI B

Họ và tên: Trương Thị Kim Lựu
Nhiệm vụ : Giáo viên
Mã số:………………………..
Tên sáng kiến : “Một số kinh nghiệm giáo dục kĩ năng sống cho trẻ
trong Trường Mẫu Giáo”

PHÒNG GD & ĐT MỎ CÀY NAM
TRƯỜNG MẪU GIÁO THÀNH THỚI B

Họ và tên: Trương Thị Kim Lựu
Nhiệm vụ : Giáo viên
Mã số:………………………..
Tên sáng kiến : “Một số kinh nghiệm giáo dục kĩ năng sống cho trẻ
trong Trường Mẫu Giáo”

PHÒNG GD & ĐT MỎ CÀY NAM
TRƯỜNG MẪU GIÁO THÀNH THỚI B

Họ và tên: Trương Thị Kim Lựu
Nhiệm vụ : Giáo viên
Mã số:………………………..
Tên sáng kiến : “Một số kinh nghiệm giáo dục kĩ năng sống cho trẻ
trong Trường Mẫu Giáo”
13


3
3
4
5
7
7
9
11


2. Phân tích kết quả nghiên cứu thu được
2.1. Chào hỏi vâng dạ
2.2. Chơi cùng các bạn trong lớp
2.3. Giữ gìn vệ sinh và có ý thức bảo vệ môi trường
Kết luận và kiến nghị
1. Kết luận
2. Kiến nghị

11
11
11
12
12
13

PHIẾU ĐIỀU TRA TRẺ MẪU GIÁO TRƯỜNG MẦM NON XUÂN
LONG THỰC HIỆN LỄ GIÁO
Xin đồng chí hay vui lòng đọc kỹ các câu dưới đây và điền dấu (X) vào các ô sao
cho phù hợp với thực tế:

hiện không đúng trong giao tiếp với mọi người, bạn bè và cô giáo, trẻ thường xưng
hô “thoải mái”, ra vào lớp một cách tự do, không cần chào hỏi, thưa gửi và thậm
chí có thể tự do chơi bất kỳ cái gì trẻ thích và quăng bừa bãi đồ chơi sau khi chơi,
vứt bỏ rác bất kỳ chỗ nào tùy thích, tranh giành đồ chơi của nhau…;

18