ĐỀ TÀI: MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP TRẺ MẨU GIÁO 5 TUỔI HỌC
TỐT MÔN LÀM QUEN CHỮ CÁI
a. Đặt vấn đề:
Như chúng ta đã biết mục tiêu của giáo giục mầm non là nuôi dạy chăm sóc
và giáo dục trẻ phát triển toàn diện theo 5 lĩnh vực. Trong đó hoạt động làm
quen chữ cái là một trong những hoạt động đóng vai trò hết sức quan trọng.
Trường Mầm non là trường học đầu tiên mà nơi đó là phôi thai đầu tiên nuôi trẻ
lớn lên trên con đường học vấn. Vì thế muốn chuẩn bị tốt cho trẻ vào học lớp 1,
chúng ta là các cô giáo mầm non phải có nhiệm vụ giúp trẻ nhận biết và phát âm
đúng 29 chữ cái, là bước khởi đầu cho trẻ có một nền tảng vững chắc trong quá
trình học môn TiếngViệt ở các lớp sau. Mục đích của công việc này là hình
thành bước đầu cho trẻ những năng lực như nghe lời nói và phát âm. Giáo dục
Mầm Non của chúng ta đã có những đổi mới trong việc nuôi dạy trẻ thì hoạt
động làm quen chữ cái cũng có những đổi mới. Để dạy tốt hoạt động này theo
hướng giáo dục mầm non mới hiện nay đòi hỏi người giáo viên mầm non phải tự
suy nghĩ để tìm tòi ra biện pháp giúp trẻ học tốt hoạt động làm quen chữ cái cho
trẻ mẫu giáo 5 tuổi.
Qua 3 năm được phân công dạy lớp mẫu giáo 5 tuổi. Tôi đã nhận thấy ban
giám hiệu đã chuẩn bị tương đối đầy đủ các đồ dùng đồ chơi để phục vụ hoạt
động. Do đa số trẻ ở nông thôn nên nhận thức của trẻ còn chậm, nhúc nhát.
Đứng trước tình hình đó bản thân tôi tự thấy mình cần có một số biện pháp
để giúp trẻ học tốt môn chữ cái để phần nào giúp trẻ biết phát âm và nhận biết
hết 29 chữ cái làm tiền đề cho trẻ bước vào lớp 1. Vì vậy đây chính là lí do mà
tôi đã quyết định chọn đề tài này để viết sáng kiến kinh nghiệm cho bản thân
mình.
b. Nội dung:
* Thực trạng của vấn đề
Đặc điểm tình hình
Trẻ em 5 - 6 tuổi là lứa tuổi chuẩn bị để bước vào lớp một, các cháu lớp lá
cần được giáo dục phát triển toàn diện về các mặt: Đức, trí, thể, mỹ, lao và rèn


tranh, các góc chữ cái để trẻ được làm quen ở mọi nơi, mọi lúc.
Phòng học có diện tích rộng rãi, thoáng mát, sạch sẽ có đủ ánh sáng và đầy
đủ điều kiện để hoạt động. Trong phòng treo nhiều chữ cái phía trên để trẻ tiện

Trang 2


việc ôn chữ cái. Trường luôn coi trọng đến việc tạo môi trường chữ cái phong
phú, hấp dẫn để lôi cuốn trẻ. Lớp được trang bị máy vi tính có chương trình
kidmarts để trẻ được tiếp cận với việc học chữ cái qua các trò chơi trên máy.
Chương trình giáo dục mầm non mới cho bản thân tôi có nhiều cơ hội sáng
tạo, có nhiều cơ hội thể hiện những khả năng hiểu biết, những suy nghĩ của mình
về nội dung giáo dục cũng như hình thức tổ chức các hoạt động cho trẻ.
Đa số phụ huynh quan tâm đến việc học của con cái.
Khó khăn :
Các cháu tuy cùng độ tuổi nhưng trình độ không đồng đều. Có cháu phát âm
chuẩn, mau nhớ mặt chữ. Có nhiều cháu phát âm còn ngọng, không chuẩn, nói
chưa tròn câu. Một số trẻ không được học qua lớp mầm, chồi nên trẻ còn ngỡ
ngàng khi tiếp cận chữ cái. Bên cạnh đó một số phụ huynh chưa quan tâm đúng
mức đến việc học của con em mình.
Trước thực trạng này tôi đã trăn trở để tìm ra những biện pháp thiết thực
làm sao để tổ chức cho trẻ học mà chúng cứ nghĩ mình đang chơi, và tuy chơi
nhưng lại mang hiệu quả tích cực .
* Các biện pháp thực hiện:
Nâng cao trình độ bản thân :
Bản thân tôi luôn luôn tự bồi dưỡng và rèn luyện mình: Tôi rèn cách phát
âm chuẩn, phát âm chính xác các âm vị, âm tiết, từ, câu theo chuẩn mực âm
thanh tiếng mẹ đẻ để từ đó có cơ sở uốn nắn trẻ, rèn cho trẻ cách phát âm chuẩn,
sửa lổi phát âm cho trẻ để làm tiền đề chuẩn bị cho trẻ vào lớp một.
Khi lên tiết dạy môn làm quen chữ cái tôi dành thời gian rất nhiều chuẩn bị

đất nặn….
Với các biểu bảng, tôi nghĩ đây cũng là khoảng không gian không nhỏ tác
động đến trẻ. Vì vậy, tôi đã trang trí các biểu bảng có tên gọi bằng chữ cái Tiếng
Việt cơ bản để hàng ngày trẻ nhìn thấy, trẻ nhận mặt chữ, đọc tên và ghi nhớ các
từ trong bảng, biết đó là bảng gì, có chữ gì, từ gì. Ví dụ: Bảng bé ngoan; Bảng
bé đến lớp, bé ở nhà….Ở bảng bé đến lớp, bé ở nhà hằng ngày cô giáo cho trẻ
điểm danh trẻ nào nghỉ thì chọn ảnh trẻ đó gắn vào bảng bé ở nhà, bảng bé
ngoan bé được cắm cờ vào ô có ký hiệu số và tên của mình ở dưới trẻ biết đó là
tên của mình và cắm cờ vào ô đó.

Trang 4


Ở góc chơi như góc thư viện, bản thân tôi có cắt 29 chữ cái dán lên góc có
nhiều màu sắc, hình ảnh bắt mắt giúp trẻ rất thích, trẻ cứ tranh giành nhau để
đọc các chữ cái.
Ở góc chơi như góc phân vai, trẻ chơi trò chơi bác sĩ, bác sĩ thì khám bệnh
và ghi tên thuốc, nét chữ của trẻ giả làm bác sĩ ghi tên thuốc còn nguyệch ngoạc
nhưng qua đó giúp trẻ ghi nhớ, tưởng tượng lại kí hiệu của chữ. Từ đó giúp trẻ
nhận dạng được 1 cách chính xác chữ cái, nhận được mặt chữ cái tạo ra trong từ,
câu. Cho trẻ phát âm chữ cái đó, hoặc điền chữ cái còn thiếu trong tên của mình
…
Ở cầu thang Ban giám hiệu cũng cho họa sĩ vẽ các chữ cái ở đó mỗi lần trẻ
đi lên đi xuống đều đọc các chữ cái này trẻ rất là thích.
Trên tiết học:
Bản thân tôi biết hoạt động làm quen chữ cái là hoạt động tương đối khô
khan so với các hoạt động khác, vì thế để giúp trẻ hứng thú tham gia với cô một
cách tích cực và để khắc sâu những kiến thức vừa học, tôi đã lồng ghép phương
pháp “Học mà chơi, chơi mà học” vào bài dạy.
VD: Ở chủ điểm Thế giới động vật nhánh động vật sống dưới nước cho trẻ

nhau, vì cháu hay bắt chước nên các cháu yếu sẽ bắt chước các cháu giỏi. Từ đó
ngôn ngữ mạch lạc sẽ được phát triển ở trẻ .
Chương trình kidmarts có nhiều nội dung hấp dẫn, giúp các cháu đọc các
chữ cái theo cách rất mới lạ trên những trò chơi trên máy .
VD: Các cháu tự tìm ghép các từ sao cho đúng với các hình ảnh trên màn
hình.
Tôi có một thư viện sách nho nhỏ trong góc lớp, có rất nhiều truyện tranh
rất hấp dẫn, cháu lựa chọn theo kí tự cô đả làm sẵn. Cô hướng dẫn các cháu kĩ
năng lật, giở sách, cách xem tranh, cách đọc chữ cái theo thứ tự từ trái qua phải
từ trên xuống...
Mỗi chủ điểm, tôi viết các bài thơ treo ở góc lớp và cho trẻ tô màu vào các
chữ cái đã học ...
Hoạt động ngoài trời :
Tổ chức cho trẻ các trò chơi dân gian có đọc đồng dao như trò chơi “Rồng
rắn lên mây” trong lúc đọc các từ “Rồng, rắn, lúc lắc...” các cháu phải cong lưỡi
vì có chữ: r và l qua đó trẻ sẽ phát âm chuẩn hơn. Chơi trò chơi “Tâp tầm vông”

Trang 6


trẻ đọc bài đồng dao rất thích. Hoặc trò chơi: “Bật qua rãnh”, “nhảy cò cò”...
bật vào ô nào thì đọc to chữ cái trong ô đó.
Giờ hoạt động ngoài trời tôi cũng cho các cháu chơi để ôn lại chữ cái đã
học.
VD: Tôi dùng một cái hợp có chứa chữ cái, tôi thò tay lấy chữ cái và mô tả
đặc điểm rồi cho trẻ đoán tên chữ cái, sau đó lấy chữ cái ra, trẻ nào trả lời đúng
là được khen. Hoặc chia làm hai nhóm thi đua với nhau, một nhóm mô tả đặc
điểm của chữ cái nhóm còn lại thì đón đó là chữ cái gì. Cô giáo làm trọng tài để
động viên, cho phần thưởng cũng như khuyến khích những trẻ còn yếu ...
Trao đổi với phụ huynh :

Phụ huynh dần hiểu ra phương pháp học tập của chương trình mẫu giáo tuy
đơn giản như trò chơi nhưng mang lại nhiều kết quả tích cực .
Cụ thể kết quả kiểm tra chất lượng của trẻ trước khi áp dụng môn làm quen chữ
cái và sau khi áp dụng môn làm quen chữ cái được theo dõi và đánh giá như sau:
Kết quả
Trẻ hứng thú vào hoạt
động và phát âm tốt
Trẻ thờ ơ chưa nhận
biết được chữ cái

Trước khi áp dụng( 33 trẻ)

Sau khi áp dụng(33 trẻ)

16 trẻ đạt 48,48%

30 trẻ đạt 90,91%

17 trẻ đạt 51,52%

3 trẻ đạt 9,09%

Sau khi áp dụng các biện pháp trên tôi thấy trẻ lớp mình rất khác so với đầu
năm, trẻ tiến bộ rất nhiều. Ngoài những kết quả nêu trên còn rất nhiều trẻ đến
cuối năm học đã biết tự đọc được từ và ghép từ đơn giản như: ( Mẹ, bà, em....).
Điều rất đáng mừng là cuối năm trẻ lớp tôi được ban giám hiệu nhà trường khen
ngợi.
Với kết quả đạt được như vậy phụ huynh rất nhiệt tình ủng hộ.
c. Kết luận:
* Kết luận :

Minh Diệu Ngày

tháng

năm 2016

Người viết

Đỗ Kiều Oanh

Trang 9


1

Trang 10