PHÒNG GIÁO DỤC&ĐÀO TẠO HUYỆN EAKAR
TRƯỜNG THCS NGUYỄN KHUYẾN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
“Một số giải pháp góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ Ban
chỉ huy Đội tại trường THCS Nguyễn Khuyến".
Họ và tên : Lê Viết Tương
Chức vụ: Giáo viên – Tổng phụ trách Đội
Đơn vị: Trường THCS Nguyễn Khuyến, huyện Eakar, tỉnh Đăk Lăk.

Eakar, Tháng 01 Năm 2017

1


( ĐÃ SỬA XONG NỘI DUNG CÒN THIẾU HÌNH ẢNH)
MỤC LỤC
I: PHẦN MỞ ĐẦU
I.1. Lí do chọn đề tài
I.2. I.2.Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài:
I.3. Đối tượng nghiên cứu
I.4. Giới hạn phạm vi nghiên cứu
I.5. Phương pháp nghiên cứu
II: PHẦN NỘI DUNG:
II.1. Cơ sở lý luận
II.2. Thực trạng
a. Thuận lợi- khó khăn
b. Thành công – hạn chế
c. Mặt mạnh- mặt yếu
d. Các nguyên nhân, các yếu tố tác động...
II.3. Giải pháp, biện pháp:

tại và phát triển phong trào của các Liên đội.
Trước những thành công đã đạt được và yêu cầu của tuổi trẻ, những giải pháp để xây
dựng tổ chức Đội TNTP Hồ Chí Minh, đặc biệt trong trường học càng trở lên quan trọng
và cần thiết. Với mỗi một tập thể, cá nhân phụ trách Đội trong trường học đều có giải
pháp, cách làm của riêng mình, để nâng cao chất lượng hoạt động Đội trong trường học.

Là một giáo viên – Tổng phụ trách đội trong nhà trường với kinh nghiệm 24
năm trong công tác hoạt động Đội TNTP Hồ Chí Minh, tôi luôn quan tâm đến việc
lựa chọn và bồi dưỡng Ban chỉ huy Đội góp phần giữ vững những thành tích mà
Liên đội đã đạt được trong những năm qua. Đó cũng chính là lý do tại sao tôi chọn
đề tài
3


I.2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài:
* Mục tiêu:
Với mục đích nâng cao chất lượng hoạt động Đội, góp phần giáo dục toàn diện
cho học sinh trong nhà trường, xây dựng “Trường học thân thiện, học sinh tích cực”
nên vai trò Ban chỉ huy Đội là nhiệm vụ hàng đầu quyết định đến sự tồn tại và phát
triển của liên đội.
Mặt khác, trong điều kiện xã hội hiện nay, với những mặt trái của cơ chế thị
trường và các tác động của xã hội, một số học sinh trong nhà trường có những biểu
hiện không tốt, đạo đức sa sút, sống không có lý tưởng, lối sống thực dụng, từ đó dễ
sa vào các tệ nạn xã hội, chạy theo các trò chơi vô bổ như chơi game, điện tử...
không ham thích học nên đội ngũ Ban chỉ huy Đội là một lực lượng có khả năng
định hướng, tham gia cùng nhà trường quản lý nề nếp học sinh, góp phần giáo dục,
đưa các em về con đường sáng.
Đối chiếu giữa lý luận và thực tiễn, rút ra những ưu điểm cần phát huy và
những khuyết điểm cần khắc phục để từng bước nâng cao chất lượng đội ngũ Ban
chỉ huy Đội tại trường THCS Nguyễn Khuyến trong thời gian tới nhằm đạt kết quả

- Phương pháp đàm thoại: Trực tiếp trò chuyện với các nhà quản lý, các giáo
viên và để trao đổi về những vấn đề có liên quan đến đề tài.
- Phương pháp quan sát sư phạm: Đây là phương pháp dễ thực hiện nhưng
mang lại hiệu quả cao. Sự khách quan của phương pháp này sẽ giúp có được những
thu nhận thực tế, chân thật, liên tục trong quá trình nghiên cứu. Nó giúp nhận ra kỹ
năng tổ chức, điều hành của các em cán bộ đội trong các hoạt động, đồng thời thấy
được những khó khăn của các em để từ đó tìm ra những giải pháp phù hợp với hình
thức tổ chức các hoạt động tốt hơn.
- Phương pháp thực nghiệm: Kiểm nghiệm tính khoa học, tính khả thi của các
giải pháp đã đề xuất.
- Phương pháp phân tích tổng hợp: Từ những số liệu, thông tin thu thập được
từ thực tiễn, bằng phương pháp phân tích tổng hợp sẽ đưa ra được những kết luận
khoa học và từ đó tìm ra thêm các biện pháp tốt nhằm nâng cao chất lượng công tác
Đội Phong trào thiếu nhi trong nhà trường.
5


- Phương pháp tiếp cận, tìm hiểu thiếu nhi: để nắm được tâm lý chung của các
em khi tham gia vào các hoạt động.
- Phương pháp tham khảo tài liệu: Để có được những cơ sở lí luận chính xác
cần tiếp cận với những tài liệu có liên quan và cũng chính nhờ đó mà tìm thêm được
nhiều biện pháp hay áp dụng vào thực tiễn.
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm.
II. PHẦN NỘI DUNG
II.1. Cơ sở lý luận:
Trong những năm qua, cùng với công cuộc xây dựng đất nước, công tác Đội
và phong trào thiếu nhi có nhiều chuyển biến tích cực, thu hút đông đảo thiếu nhi
tham gia, góp phần giáo dục, rèn luyện các em trở thành con ngoan, trò giỏi, đội
viên tốt, cháu ngoan Bác Hồ. Thông qua các hoạt động Đội giúp các em biết vượt
khó vươn lên, học tập tốt, yêu khoa học, yêu lao động, vệ sinh sạch sẽ, biết thực

trường, tổ chức Công đoàn, chi đoàn và tập thể anh chị phụ trách quan tâm, cùng
chung tay để xây dựng Liên đội vững mạnh toàn diện.
Ngay từ đầu các năm học, Liên đội đều tổ chức Đại hội để bầu ra Ban chỉ huy
Đội. Các em được bầu vào Ban chỉ huy Đội đều được chọn lựa kỹ ở các chi đội và
đã được các bạn đội viên tín nhiệm trong đại hội Chi đội, Liên đội. Ngoài ra, một số
em đã làm công tác chỉ huy đội từ các năm trước, cũng đã tích luỹ được một số kinh
nghiệm.
* Khó khăn:
- Phương tiện phục vụ cho công tác hoạt động Đội chưa đáp ứng được với yêu
cầu thực tiễn.
b. Thành công – hạn chế:
* Thành công:
Lựa chọn và bồi dưỡng Ban chỉ huy Đội là một việc làm hết sức quan trọng.
Nhận thức được tầm quan trọng đó, hàng năm Liên đội luôn có sự lựa chọn sáng
suốt và bồi dưỡng đúng đối tượng để tạo ra một đội ngũ Ban chỉ huy Đội tốt, đáp
ứng yêu cầu của Liên đội và đưa thành tích của Liên đội ngày một đi lên. Kết quả,
7


trong nhiều năm liền Liên đội trường THCS Nguyễn Khuyến luôn đạt danh hiệu
Liên đội xuất sắc cấp huyện, cấp Tỉnh và được các ban ngành, các cấp tặng nhiều
giấy khen, Bằng khen.
* Hạn chế:
Một số em mới được bầu vào Ban chỉ huy Đội năm đầu tiên nên còn bỡ ngỡ,
chưa phát huy được hết năng lực của mình.
Ý thức tự quản ở một số Chi đội và đội viên chưa cao, chưa đáp ứng được yêu
cầu chung của Liên đội.
c. Mặt mạnh – mặt yếu:
* Mặt mạnh:
- Trong mỗi năm học, Liên đội đều tố chức Đại hội để bầu ra Ban chỉ huy Đội.

- Có những Ban chỉ huy Chi đội hoạt động chưa tích cực, chưa phát huy được
vị trí, vai trò của mình trước tập thể.
d. Các nguyên nhân, các yếu tố tác động:
Như chúng ta đã biết, nhân tố quyết định xây dựng Liên đội vững mạnh, thực
hiện tốt các hoạt động của Liên đội đó chính là những đội viên ưu tú của Ban chỉ
huy Đội. Tuy nhiên, các đội viên ở tuổi thiếu niên chưa có kinh nghiệm trong cuộc
sống, học tập và rèn luyện, nhận thức cảm tính đôi khi còn lấn át nhận thức lý tính,
đặc biệt còn thiếu hiểu biết trong lĩnh vực chính trị và xã hội. Vì vậy, các em rất cần
có sự hướng dẫn, giúp đỡ của người lớn nói chung và của Giáo viên – Tổng phụ
trách đội nói riêng.
Trên thực tế, các em trong Ban chỉ huy Đội đã bộc lộ hết khả năng của mình
trong công tác Đội hay chưa? Đó cũng là vấn đề đáng được lưu tâm, trăn trở. Tuy
nhiên, về tính năng động, sáng tạo, những kỹ năng của Ban chỉ huy Đội nếu không
được bồi dưỡng thì sẽ không phát huy hết được những năng lực, sở trường cũng như
tài năng của các em.
Sự phối hợp giáo dục giữa gia đình, nhà trường, xã hội ở địa phương vẫn còn
có những bất cập chưa được khắc phục.
* Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực trạng mà đề tài đặt ra
Trong hai năm, năm học 2014 – 2015 và năm học 2015 – 2016 tổng số em
trong Ban chỉ huy Đội là 56 em gồm 45 em trong Ban chỉ huy Chi đội và 11 em
trong Ban chỉ huy Liên đội (trong đó 11 em vừa là Ban chỉ huy Chi đội, vừa là Ban
chỉ huy Liên đội). Đa số các em đều được lựa chọn kỹ từ Đại hội Chi đội đến Đại
hội Liên đội. Một số em đã tham gia vào Ban chỉ huy đội từ năm trước, cũng đã tích
lũy được không ít kinh nghiệm trong công tác chỉ huy. Bên cạnh đó, một số em mới
tham gia vào Ban chỉ huy đội năm đầu nên cũng gặp rất nhiều khó khăn trong quá
trình hoạt động. Đó cũng chính là vấn đề đáng được lưu tâm, trăn trở.
9


Trên thực tế, vai trò của Ban chỉ huy đội ở Chi đội, Liên đội đôi lúc cũng chưa

Một Ban chỉ huy Đội do các em bầu chọn và tín nhiệm thì các em mới ủng hộ
và như thế thì Ban chỉ huy mới điều hành, chỉ huy được Liên đội mình hoạt động
đạt hiệu quả.
Việc lựa chọn đúng Ban chỉ huy Đội là đã thành công bước đầu trong viêc tạo
ra thế mạnh của Ban chỉ huy. Đồng thời tạo ra được uy tín của Ban chỉ huy đối với
đội viên trong toàn Liên đội.
* Bồi dưỡng Ban chỉ huy Đội:
Lựa chọn bao giờ cũng phải đi đôi với bồi dưỡng. Sau khi có đội ngũ Ban chỉ
huy Đội, muốn cho các em phát huy được sở trường, tư chất của mình, đưa hoạt
động của Đội vào nề nếp, khoa học, có hiệu quả thì người phụ trách Đội phải tiến
hành bồi dưỡng cho các em.
Bồi dưỡng Ban chỉ huy Đội là việc làm thường xuyên, cần thiết của giáo viên
phụ trách Đội. Ban chỉ huy Đội là yếu tố quyết định chất lượng hoạt động đội. Bồi
dưỡng Ban chỉ huy là phát huy hết những mặt mạnh sẵn có của các em, đồng thời
khơi dậy những tiềm năng còn tiềm ẩn trong các em, giúp các em vươn tới những
phẩm chất, năng lực cần có của người chỉ huy. Vì vậy nội dung, hình thức bồi
dưỡng Ban chỉ huy Đội phải toàn diện, chọn lọc cụ thể và phải phù hợp với khả
năng nhận thức của các em.
Nội dung bồi dưỡng:
Bồi dưỡng phương pháp công tác của Ban chỉ huy Đội
- Phương pháp ghi chép các loại sổ sách Đội, ghi chép văn bản, dự thảo nghị
quyết, báo cáo thi đua, báo cáo sơ kết, tổng kết...
- Phương pháp tổ chức, điều khiển một cuộc họp của Đội.
- Phương pháp xây dựng kế hoạch: kế hoạch tháng, tuần; kế hoạch thi đua
theo chủ đề, chủ điểm...
- Phương pháp tổ chức và điều khiển sinh hoạt Đội, các hoạt động ngoại khóa,
hoạt động tập thể (sinh hoạt Chi đội, Liên đội...).

12




- Hướng dẫn tổ chức và tham gia các hoạt động lớn của Đội: Là những nội
dung sinh hoạt mang màu sắc của Đội, được diễn ra trong thời gian dài như: Phát
động thi đua theo chủ đề, chủ điểm; tổ chức trò chơi; tham gia hoạt động ngoại
khóa... Mục đích là để tập hợp đội viên, tạo phong trào thi đua và là sân chơi cho
đội viên rèn luyện. Cần bồi dưỡng một số nội dung sau:
+ Công tác chuẩn bị cho hoạt động: Họp ban chỉ huy, định hướng nội dung và
cơ sở vật chất phục vụ hoạt động, phổ biến nội dung hoạt động, phân công nhiệm
vụ tới từng người trong ban chỉ huy.
+ Tổ chức hoạt động: Theo như nội dung đã bàn, cần biết lựa chọn các hình
thức phù hợp với nội dung, biết huy động và phối hợp các đội viên nòng cốt để tổ
chức tốt hoạt động. Trong hoạt động có kiểm tra đánh giá
+ Tổ chức sơ kết, tổng kết nội dung hoạt động: Đánh giá rút kinh nghiệm việc
tổ chức điều hành các hoạt động, kết quả hoạt động...
Bồi dưỡng tư cách, tác phong của Ban chỉ huy Đội:
- Bồi dưỡng cho các em có tư cách, tác phong chuẩn mực như lời ăn tiếng nói,
cử chỉ hành động, thái độ, ý thức trong giao tiếp và phối hợp với người khác.
- Bồi dưỡng Ban chỉ huy Đội trở thành những cán bộ mẫu mực có kỹ năng
nghiệp vụ, có uy tín trong tập thể, là tấm gương, là điểm tựa trong Chi đội, Liên đội.
Bồi dưỡng kĩ năng nghiệp vụ Đội:
Đây là một trong những nội dung quan trọng cần thiết của Ban chỉ huy Đội.
Cần tập trung bồi dưỡng những nội dung sau:
- Nội dung nghi thức Đội và phương pháp thực hành nghi thức.
- Phương pháp tổ chức các hoạt động: trò chơi, dạy hát, dạy múa, kể chuyện,
tổ chức trại, hoạt động xã hội, tham quan...
- Khi bồi dưỡng kĩ năng nghiệp vụ Đội cần chú ý các bước cho phù hợp như:
+ Tập luyện cho đội nòng cốt
+ Thực hiện tập luyện chung
+ Tổ chức kiểm tra nghiệp vụ bằng hội thi


Hình thức bồi dưỡng:
Bồi dưõng định kì:
Giáo viên – Tổng phụ trách đội cần lập kế hoạch định kỳ để bồi dưỡng Ban
chỉ huy Đội vào đầu năm học, giữa năm học và cuối năm học.
- Đầu năm học: Cần mở lớp bồi dưỡng cách thức tổ chức, điều khiển đại hội
Chi đội, Liên đội; phương pháp xây dựng kế hoạch hoạt động, dự thảo nghị quyết,
báo cáo, ghi chép sổ sách Đội…
- Giữa năm học: Bồi dưỡng cho Ban chỉ huy đội kỹ năng nghiệp vụ công tác
Đội như nghi thức, múa hát tập thể, trò chơi, kể chuyện…và phương pháp tổ chức
điều khiển một buổi sinh hoạt tập thể.
- Cuối năm học: Hướng dẫn phương pháp tổng hợp, đánh giá thi đua, khen
thưởng, kiểm tra công nhận Liên – Chi đội mạnh.
Bồi dưỡng thường xuyên:
Giáo viên – Tổng phụ trách đội cần xây dựng chương trình bồi dưỡng Ban chỉ
huy Đội trong kế hoạch hoạt động của Liên đội ngay từ đầu năm học theo các nhiệm
vụ, chuyên môn mà các em được phân công. Lên lịch bồi dưỡng thường xuyên theo
tuần, tháng, học kỳ.
- Ban chỉ huy Liên đội: 2 đợt/1 học kỳ.
- Ban chỉ huy Chi đội: 1 đợt/1 tháng.
Bồi dưỡng theo chuyên đề:
Có thể tổ chức bồi dưỡng theo nhiệm vụ của các em được phân công hoặc
Ban chỉ huy ở các khối lớp nhằm trao đổi rút kinh nghiệm, tổ chức hoạt động của
các khối lớp, tổ chức cho Ban chỉ huy tham dự các giờ sinh hoạt hoặc hoạt động của
các Chi đội, lớp.
Bồi dưỡng thông qua việc tổ chức các hoạt động lớn:
Bằng các hoạt động chung của Liên đội, cần thu hút và phân công Ban chỉ huy
đội tham gia vào các hoạt động như: Hội thi Chỉ huy đội giỏi, thi Nét đẹp đội viên,
thi Rung chuông vàng, Hội trại, Hội thi Nghi thức Đội… Qua các hoạt động, các em
19

20


chỉ huy Đội vừa có “Đức” vừa có “Tài” đáp ứng với yêu cầu thực tế trong công tác
Đội hiện nay.
c. Điều kiện thực hiện giải pháp, biện pháp:
Muốn nâng cao chất lượng đội ngũ Ban chỉ huy Đội trong nhà trường thì cần
phải có sự đồng thuận và hỗ trợ về mọi mặt của Chi bộ Đảng, Ban giám hiệu nhà
trường, các ban ngành trong và ngoài nhà trường. Bên cạnh đó cần phải đảm bảo
được các điều khiện sau:
- Chọn các đội viên có đủ uy tín, có năng lực trong công tác đội vào Ban chỉ
huy Đội.
- Phân công công việc phù hợp với khả năng và năng khiếu của các em.
- Thường xuyên mở các lớp tập huấn về nghiệp vụ công tác Đội cho Ban chỉ
huy Đội và tập huấn từng công việc cụ thể cho các em phụ trách.
- Giáo viên – Tổng phụ trách đội phải là người năng động nhiệt tình và có
trách nhiệm trong công việc, biết nắm bắt tâm tư nguyện vọng của các em; biết động
viên, khích lệ, tạo mọi điều kiện để các em phát huy hết thế mạnh của mình trong
công việc; không áp đặt các em vào khuôn mẫu và kịp thời góp ý cho những hạn
chế, thiếu sót của các em trong quá trình làm việc.
- Duy trì tốt các buổi sinh hoạt, hội họp để các em được bày tỏ ý kiến của
mình và những vướng mắc trong công việc, giúp các em có hướng giải quyết.
d. Mối quan hệ giữa các giải pháp, biện pháp:
Như chúng ta đã biết, nhân tố quyết định trong việc xây dựng một Liên đội
vững mạnh đó chính là những đội viên ưu tú của Ban chỉ huy Đội. Tuy nhiên, ở lứa
tuổi của các em những kinh nghiệm trong cuộc sống, học tập và rèn luyện còn hạn
chế, nhận thức cảm tính đôi khi còn lấn át nhận thức lý tính…Vì vậy, các em rất cần
sự hướng dẫn, giúp đỡ của các thầy cô giáo nói chung và của Giáo viên – Tổng phụ
trách đội nói riêng.
Hỗ trợ cho giáo viên – Tổng phụ trách đội hoàn thành tốt công tác của mình

xuất hiện nhiều gương chỉ huy đội giỏi, trên 80% các em trong Ban chỉ huy Đội
được công nhận là chỉ huy đội giỏi.
22


Số lượng chi đội, đội viên được xếp loại xuất sắc ngày càng tăng, loại trung
bình giảm và đặc biệt là không có chi đội xếp loại trung bình.
Trong quá trình điều hành mọi hoạt động của Liên đội, Ban chỉ huy Đội luôn
là yếu tố quyết định chất lượng hoạt động. Việc lựa chọn và bồi dưỡng một Ban chỉ
huy Đội vừa có “Đức” vừa có “Tài” đã góp phần xây dựng hoạt động của Đội ngày
càng phong phú hơn và đưa thành tích của Liên đội ngày càng đi lên. Cụ thể trong
nhiều năm qua hoạt động công tác Đội và phong trào thiếu nhi tại Liên đội trường
THCS Nguyễn Khuyến luôn đạt thành tích xuất sắc và được các cấp tặng giấy khen,
Bằng khen.
* Các danh hiệu cá nhân:

Năm học

Tổng số học sinh

2014 – 2015
2015 – 2016

Số đội viên đạt danh hiệu “Cháu ngoan
Bác Hồ”

Đội viên

SL


III. PHẦN KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ:
III.1. Kết luận:
Lựa chọn và bồi dưỡng Ban chỉ huy Đội là nhiệm vụ quan trọng. Song người
Giáo viên – Tổng phụ trách đội cần phải biết bồi dưỡng những gì, bồi dưỡng như
thế nào để Ban chỉ huy Đội tập hợp được sức mạnh tập thể chỉ đạo tổ chức Chi đội,
Liên đội thực hiện tốt các phong trào? Do vậy, với vai trò là Giáo viên – Tổng phụ
trách đội, chúng ta phải ý thức một cách nghiêm túc cho việc lựa chọn và bồi dưỡng,
cần phải là tấm gương để các em học tập về tư tưởng và tác phong, lời nói luôn đi
đôi với việc làm, không nên có thái độ phó thác hết công việc cho các em mà phải
luôn cùng các em giám sát, đánh giá thi đua sau mỗi hoạt động. Có sự khen chê kịp
thời, phải đảm bảo sự công bằng, không thiên vị, phải nghiêm túc, chuẩn mực trong
công việc.
Qua việc bồi dưỡng Ban chỉ huy Đội về công tác xây dựng kế hoạch hoạt động
Đội cho thấy để hoạt động có hiệu quả thì phải biết lựa chọn các hình thức hoạt
động phong phú hấp dẫn, phù hợp với điều kiện và tình hình của Liên đội. Đặc biệt
Ban chỉ huy Đội phải biết phối hợp các đội viên nòng cốt cùng xây dựng kế hoạch
hoạt động và tổ chức hoạt động, phải biết phối hợp giữa các thành viên trong Ban
chỉ huy một cách nhịp nhàng, khoa học, tránh chỉ tập trung vào một thành viên,
tránh chồng chéo, đặc biệt quan trọng là vai trò điều hành của Liên đội trưởng, Chi
đội trưởng.
Cần phải thường xuyên thay đổi các hình thức bồi dưỡng để tránh sự nhàm
chán. Có thể tổ chức các buổi sinh hoạt để nắm chuyên sâu các hoạt động Đội. Nâng
cao hiểu biết nhận thức mới để tuyên truyền phát động đến các đội viên. Cần có
chương trình giao lưu để các em được học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau, được sinh hoạt
các hoạt động vui chơi, được sống đúng với tâm lí lứa tuổi.
Thường xuyên tổ chức các hội thi như: Hội thi Chỉ huy đội giỏi, Hội thi Nghi
thức Đội, Hội thi nét đẹp đội viên, thi kể chuyện Bác Hồ… Bằng nhiều hình thức để

24