SKKN: Dạy học theo chủ đề tích hợp chương trình địa phương - Tỉnh Hưng Yên

MỤC LỤC

KẾT LUẬN ……………………………..……..146

MỞ ĐẦU
a. Đặt vấn đề:
Năm học 2014 - 2015, ngành giáo dục thực hiện Nghị Quyết Trung ương
tám khóa XI, " đổi mới căn bản nền giáo dục hiện tại". Thực tế đòi hỏi yêu cầu đổi
mới dạy học và mục tiêu định hướng phát triển năng lực học sinh,giáo dục kĩ năng
ứng xử, kĩ năng vận dụng thực tiễn, giáo dục đạo đức truyền thống…Thực hiện
công văn số 791/HD – BGDĐT ngày 25/6/2013 của Bộ GD&ĐT, dạy học theo chủ
đề tích hợp là một trong những mục tiêu giải pháp nhằm hướng tới đổi mới căn bản
nền giáo dục hiện nay.
1

1
Giáo viên : Lê Thị Hương Giang - Trường THCS Nghĩa Hiệp


SKKN: Dạy học theo chủ đề tích hợp chương trình địa phương - Tỉnh Hưng Yên

Với tinh thần đó, tôi mạnh dạn lựa chọn chủ đề tích hợp các nội dung giáo
dục địa phương – tỉnh Hưng Yên và phát triênt thành sáng kiêna kinh nghiệm ''
Dạy học theo chủ đề tích hợp chương trình địa phương - tỉnh Hưng Yên''. Chủ
đề dạy học nhằm sắp xếp kiến thức các bộ môn trong chương trình giáo dục địa
phương theo những chủ điểm tương ứng trong chương trình các khối lớp, vừa làm
mới vừa phát triển trên cơ sở nội dung các tài liệu hiện hành thuộc chương trình
giáo dục địa phương tỉnh Hưng Yên nhằm trang bị cho học sinh cái nhìn tổng thể
về mảnh đất, con người Hưng Yên, Yên Mỹ cũng như những bài học rèn luyện bản

hội của tỉnh nhà có giá trị giáo dục, giá trị thực tiễn, có tính cấp thiết, bổ ích chưa
được khắc sâu… do vậy cần xây dựng chương trình cụ thể trọng tâm hơn và có sự
tích hợp nội dung liên quan, việc tích hợp tạo thuận lợi cho quá trình dạy học, tiết
kiệm thời gian chương trình và giúp học sinh có kiến thức tổng hợp hoàn chỉnh về
quê hương mình.
- Phạm vi sáng kiến '' Dạy học theo chủ đề tích hợp chương trình địa
phương - tỉnh Hưng Yên'' hướng tới xây dựng chương trình tích hợp bao gồm
kiến thức các môn khoa học xã hội xoay quanh các nội dung kiến thức địa phương
gắn với mục tiêu giảm tải bớt chương trình địa phương mang tính hàm lâm, nặng
về kiến thức. Chủ đề cũng hướng tới nhiều hoạt động ngoại khóa bổ ích nhằm tăng
cường tính liên hệ thực tế, khả năng phát triển các năng lực và vận dụng tri thức
vào thực tiễn giúp các em có điều kiện trải nghiệm và ghi nhớ ấn tượng hơn những
bài học về quê hương Hưng Yên.Qua chủ đề, hướng các em khái quát hóa những
kiến thức, hiểu biết về địa phương mình ở nhiều góc độ lịch sử, địa lí, truyền thống
văn hóa, nghệ thuật, những tiềm năng của miền đất quê mình... từ đó giúp học sinh
thêm hiểu biết, khắc sâu có trọng tâm, trọng điểm những nét đặc trưng tiêu biểu
mang màu sắc riêng của địa phương mình, thêm yêu mến, tự hào về quê hương, có
động lực phấn đấu hơn nữa vì tương lai tốt đẹp của cá nhân, gia đình và xã hội
( xây dựng quê hương thêm giàu đẹp...).
b. Phương pháp tiến hành:
- Cơ sở lí luận và thực tiễn: như đã trình bày phần đặt vấn đề, yêu cầu đổi
mới dạy học theo hình thức xây dựng các chủ đề tích hợp được các cấp trong
ngành GD- ĐT quan tâm tạo thành phong trào thi đua lớn thừ năm học 2013 -2014.
Mặt khác, chủ đề dạy học về địa phương có tính ứng dụng, thiết thực việc
hình thành truyền lửa yêu miền đất và con người Hưng Yên, khơi dậy niềm tự hào
về truyền thống đất và người Hưng Yên văn hóa, văn hiến, cách mạng, bên cạnh
đó, thôi thúc các thế hệ công dân Hưng Yên tiếp tục phát huy truyền thống ấy, xây
dựng một Hưng Yên giàu mạnh với những năng lực và tri thức của các thế hệ con
3


điểm ngoại khóa công dân tạo một chủ đề dạy học trong đó bao gồm nhiều chủ
điểm phân chia theo chương trình các khối lớp từ 6 - 9.
Chủ đề được xây dựng và hoàn thiện thể hiện qua 3 bước, đó là
1.Xác định thời lượng chương trình giáo dục địa phương hiện hành.
4

4
Giáo viên : Lê Thị Hương Giang - Trường THCS Nghĩa Hiệp


SKKN: Dạy học theo chủ đề tích hợp chương trình địa phương - Tỉnh Hưng Yên

Xác định thời lượng chương trình giáo dục địa phương của các môn hiện
hành ( Đối với chương trình giảng dạy sáu môn riêng lẻ, chưa tích hợp). Và dự
kiến thời lượng hoàn thiện chủ đề đối với chương trình dạy học đã tích hợp sáu
môn học.
2.Xây dựng và hoàn thiện chủ đề tích hợp : HƯNG YÊN.
Xây dựng và hoàn thiện chủ đề : Hưng Yên được dựa trên chuẩn kiến
thức, kĩ năng các môn học có nội dung liên quan chủ đề bao gồm lịch sử, địa lí,
văn học, mỹ thuật , âm nhạc, GDCD. ( làm học liệu tham khảo phục vụ cho giảng
dạy của giáo viên và việc học tập cho học sinh.)
3. Bóc tách chủ đề theo chương trình các khối lớp và định hướng kế
hoạch dạy học theo chủ đề.
Bóc tách các chủ điểm trong chủ đề thành những chủ điểm theo các mức
độ nội dung phù hợp chương trình các khối lớp 6 -9 và định hướng (hướng dẫn)
thực hiện chương trình tích hợp liên môn với chủ đề xây dựng.
4. Xây dựng chương trình, kế hoạch kiếm tra, đánh giá thực hiện chủ đề
- kiểm chứng thực nghiệm sư phạm.
Tư liệu dạy học là tài liệu địa phương của 5 bộ môn hiện hành trong toàn Sở
GD&ĐT Hưng Yên, một số chủ điểm mới xây dựng do tác giả tự sưu tầm tư liệu,

+ Hiểu đặc điểm dân cư, đặc điểm sản xuất, đời sống vật chất và tinh thần
nhân dân Hưng Yên, những thành tựu về kinh tế, văn hóa xã hội tỉnh Hưng Yên.
+ Biết thưởng thức những làn điệu âm nhạc, những bài hát, những nét đẹp
của quê hương Hưng Yên trong mỹ thuật, trong văn học địa phương, trong đời
sống văn hóa xã hội về mảnh đất và con người Hưng Yên.
+ Hiểu những chuẩn mực đạo đức, những tấm gương danh nhân Hưng Yên,
từ đó học tập, vận dụng phù hợp với lứa tuổi THCS kiến thức được học về địa
phương trong thực lao động sản xuất và các mối quan hệ của bản thân, hình thành
ý thức, hành động đúng với môi trường tự nhiên, với cộng đồng, với quê hương đất
nước trong cuộc sống hàng ngày tại địa phương.
* Về kĩ năng ;
- Học sinh cần có năng lực vận dụng những kiến thức liên môn về địa lí, lịch
sử, văn học, mĩ thuật, âm nhạc và giáo dục công dân để nghiên cứu địa phương với

6

6
Giáo viên : Lê Thị Hương Giang - Trường THCS Nghĩa Hiệp


SKKN: Dạy học theo chủ đề tích hợp chương trình địa phương - Tỉnh Hưng Yên

những góc nhìn của nhiều khoa học và giải quyết các vấn đề chủ đề xây dựng và
hướng tới.
+ Rèn kĩ năng tự học, nghiên cứu, làm việc với tài liệu tham khảo và các
nguồn học liệu, đồ dùng trực quan như bản đồ, tranh ảnh, tranh ảnh, hình vẽ, các
thông tin tư liệu về địa phương Hưng Yên để hiểu sâu nội dung bài học.
+ Kĩ năng so sánh, nhận xét, phân tích và đánh giá các số liệu thống kê kinh
tế - xã hội, các sự kiện lịch sử, thông tin các nhân vật danh nhân địa phương thêm
sáng tỏ những giá trị nhiều mặt về mảnh đất quê hương mình.

thời kì trên miền quê văn hóa và văn hiến.
+ Yêu vốn văn hóa dân gian, những câu hò, điệu vè, tục ngữ ca dao đậm sắc
văn hóa và những tác phẩm văn học về đất và người Hưng Yên.
- Có thái độ tích cực tham gia các hoạt động văn hóa, xã hội ở địa phương, ý
thức gìn giữ và phát huy những truyền thống tốt đẹp của địa phương, ý thức bảo vệ
môi trường, nâng cao chất lượng cuộc sống của gia đình và cộng đồng .
- Có ý thức trách nhiệm công dân cao, có tinh thần sẵn sàng tham gia xây
dựng và bảo bảo vệ quê hương đất nước.
- Có thái độ sống đúng đắn, tình cảm trong sáng lành mạnh đối với người
thân gia đình, bạn bè và cộng đồng, nhà trường và xã hội. Biết tu dưỡng rèn luyện,
hướng tới những giá trị tốt đẹp, sống nhân ái, có niềm tin và tuân theo luật pháp, có
nhu cầu tự điều chỉnh và hoàn thiện bản thân, tích cực học tập và sáng tạo trong lao
động sản xuất, nghiên cứu khoa học để trở thành những công dân mẫu mực, những
chủ thể năng động và tích cực của quê hương và đất nước.
* Định hướng phát triển năng lực ;
- Chủ đề hướng các em học sinh hình thành phát triển các năng lực chuyên
biệt thuộc các môn học địa lí, lịch sử, văn học, mĩ thuật, âm nhạc và vận dụng tri
thức bộ môn giáo dục công dân qua các nội dung bài học đặc biệt qua các chủ
điểm ngoại khóa với tính chất tích hợp, sáng tạo cao làm sáng tỏ các nội dung học
tập và ứng dụng thực tiễn theo các chương trình thiết kế cho từng khối lớp.
- Bên cạnh đó, chủ đề đặc biệt hướng các em phát triển các năng lực chung;
+ Năng lực phương pháp - ở mỗi chủ điểm, mỗi hoạt động học cụ thể, học
sinh biết lập kế hoạch học tập và nghiên cứu, thu thập và xử lí thông tin, đánh giá
và trình bày thông tin về địa phương Hưng Yên.
+ Năng lực giao tiếp, hợp tác với các bạn, giáo viên và cộng đồng trong đời
sống xã hội, qua đó hình thành cho học sinh những hiểu biết về địa phương, tích
cực tham gia hoạt động nhóm, những bài học ứng xử, có tinh thần trách nhiệm cao
và khả năng giải quyết vấn đề thực tế ở địa phương mình.
8



THN

P.

THN

P.

THN

P.

K

phối

K

phối

K

phối

K

phối

Văn


2

2

Địa

2

2

2

2

3

M.thuậ

2

2

2

1

Nhạc

2

8.(3)

11

THNK: Là số tết thực hành ngoại khóa.
9

9
Giáo viên : Lê Thị Hương Giang - Trường THCS Nghĩa Hiệp


SKKN: Dạy học theo chủ đề tích hợp chương trình địa phương - Tỉnh Hưng Yên

( 3): Số tiết dự kiến dành cho chủ đề địa phương.( tính trung bình = 0.5
tiết/môn học/năm học.).
II. Dự kiến thời lượng tối đa hoàn thiện chủ đề (đối với chương trình dạy học
đã tích hợp sáu môn học ).
( Đơn vị tính: tiết học ).
Lớp

6

7

8

9

Tổng số tiết



trên 15 tuổi
Cả nước
Hưng Yên
926,0
1145,6
- Các đơn vị hành chính:
Thành phố
1

Huyện
9

Phường
7

1237
Thị trấn
9

(%)
94,7
97,9
Xã
145

Nội dung cụ thể:( Xây dựng chủ đề với 4 chương phần):

I.Hưng Yên – miền đất giàu tiềm năng.
1. Đặc điểm vị trí, giới hạn tỉnh Hưng Yên:

nhà nghiên cứu,từ thời Hùng Vương, mảnh đất Hưng Yên là vùng đầm lầy cửa
biển.Trải qua hàng nghìn năm phát triển, diễn ra những biến đổi lớn của tự nhiên
đặc biệt là địa hình và môi trường:lịch sử từ thời Triệu Việt Vương chống giặc
ngoại xâm cho đến thời kì cuộc khởi nghĩa Bãi Sậy (do 18 năm vỡ đê ở Văn Giang
11

11
Giáo viên : Lê Thị Hương Giang - Trường THCS Nghĩa Hiệp


SKKN: Dạy học theo chủ đề tích hợp chương trình địa phương - Tỉnh Hưng Yên

) đều chứng minh Hưng Yên là vùng đầm lầy lau sậy, tuy tự nhiên có những biến
đổi, song địa hình Hưng Yên cơ bản mang đặc điểm là một vùng trũng, là cái rốn
của ĐBBBộ. Thương cảng Phố Hiến xưa nằm sát bên tả ngạn sông Hồng, nay đã
cách sông khoảng 2km,làng được bao bọc bởi dòng sông uốn lượn,các lũy tre
xanh, đặc biệt là sự ngăn cách và che chắn bao bọc bởi hệ thống đê điều. Nguyệt
hồ là dấu tích của khúc sông Hồng đổi dòng ngày nay vẫn còn như một kì quan
của dòng chảy tự nhiên với thời gian và lịch sử, điểm tô sự nên thơ của quần thể di
tích Phố Hiến...

- Được phù sa sông Hồng và sông Thái Bình bồi tụ, dưới tác động của bàn
tay con người, ngày nay, địa hình Hưng Yên tuy có nhiều thay đổi với lich sử phát
triển lâu dài song cơ bản vẫn là miền địa hình đồng bằng tương đối bằng phẳng,
không có núi đồi, địa hình nghiêng hướng Tây bắc – đông nam ( 8cm/km), các
huyện phía tây bắc cao 4 -6m so với mục nước biển, các huyện phía đông nam cao
dưới 2m so với mục nước biển. Do địa hình nghiêng như vậy nên “chưa mưa đã
úng, chưa nắng đã hạn”, công tác thuỷ lợi được người dân nơi đây chú trọng hàng
đầu.
- Hưng Yên là miền đất phì nhiêu màu mỡ về tự nhiên, đất phù sa thuận lợi

Giáo viên : Lê Thị Hương Giang - Trường THCS Nghĩa Hiệp


SKKN: Dạy học theo chủ đề tích hợp chương trình địa phương - Tỉnh Hưng Yên

Tương đương 100

58,7

0

17,4

10,8

(%)
- Về khí hậu: Hưng Yên mang đặc điểm khí hậu nhiệt đới gió mùa ẩm của
vùng đồng bằng sông Hồng. Lượng mưa trung bình năm lớn từ 1800 đén 2200mm,
phân hoá theo mùa. Mùa hạ nóng ẩm tương ứng với mùa mưa từ tháng 5 đến tháng
10, tập trung 90% lượng mưa năm, mùa đông lạnh khô từ tháng 11 đến tháng 4
năm sau, nhìn chung khí hậu trong năm phân hoá thành 4 mùa rõ rệt.
- Hưng Yên có mạng lưới sông ngòi dày đăc, rộng khắp ( mạng lưới lan
quạt) : các sông lớn gồm sông Hồng, đoạn chảy qua tỉnh dài 57 km, là ranh giới tự
nhiên giữa Hưng Yên với Hà Nội, Hà Nam. Sông Luộc là một nhánh lớn của sông
Hồng, đoạn chảy qua Hưng Yên dài 26 km, là ranh giưới tự nhiên giữa Hưng Yên
với Thái Bình, sông Kẻ Sặt đoạn dài 20 km, là ranh giới giữa Hưng Yên với Hải
dương ở phía đông tỉnh. Nguồn nước ngầm cũng khá phong phú, có giá trị sản xuất
và sinh hoạt trong mùa khô.Ngoài ra, Hưng Yên còn hệ thống sông đào Bắc Hưng
Hải, là công trình thuỷ lợi lớn thể hiện công sức người dân Hưng Yên trong công
cuộc cải tạo tự nhiên phát triển kinh tế, xã hội.

( Như Quỳnh) tấp nập, một thương cảng Phố Hiến trên bến dưới thuyền,mang diện
mạo một đô thị kinh tế cường thịnh của Việt Nam vào thế kỉ XVII!
Từ thủa sơ khai, người Hưng Yên đã phát triển nền văn hoá với hình thức
“cố kết cộng đồng”, cùng đoàn kết sát cánh trong công cuộc chinh phục và cải tạo
tự nhiên ,phát triển kinh tế xã hội. Sự phát triển của lịch sử và đời sống xã hội đã
làm dày thêm truyền thống văn hóa và văn hiến nơi đây, miền đất đã nổi danh với
“thứ nhất kinh kì, thứ nhì phố Hiến”, Văn Miếu còn đây,dòng sông Hồng như một
chứng nhân chảy mãi cùng dòng thời gian và lịch sử, miền phù sa đỏ mịn,bãi
nương dâu nong kén vàng tơ,hương nhãn vẫn ngọt thơm, “hương sen” vẫn “ngát
tấm long người xứ Nhãn”… những làn điệu dân ca - sự thăng hoa của đời sống
tinh thần, những công trình kiến trúc mang dấu ấn văn hóa của lịch sử mỹ thuật…

14

14
Giáo viên : Lê Thị Hương Giang - Trường THCS Nghĩa Hiệp


SKKN: Dạy học theo chủ đề tích hợp chương trình địa phương - Tỉnh Hưng Yên

Văn miếu - niềm tự hào truyền thống

Làng cổ Đại Đồng – Văn Lâm

văn hiến, hiếu học của các thế hệ Hưng Yên
- Hưng Yên còn là quê hương sản sinh cho dân tộc nhiều danh nhân, hiền tài,
214 khoa bảng, trạng nguyên, tiến sỹ, hương cống thời phong kiến. Với 4/21 làng
có 10 tiến sỹ, Hưng Yên đứng thứ 3 trên cả nước về số làng có 10 tiến sỹ, 3 làng có
7,8 tiến sỹ trong đó làng Liêu Xá - Yên Mỹ có 8 là làng được nghi danh có 8 tiến
sỹ, Liêu Xá còn nổi danh là làng có một dòng họ có truyền thống khoa bảng với 6

Theo số liệu của Tổng cục thống kê, các chỉ số dân số năm 2012 như sau:
(Đơn vị : nghìn người)
Năm

2005

2009

2010

Tổng DS
1111,0
1128,6
1138,3
Nam
538,8
552,9
559,2
Nữ
572,2
575,7
579,1
Thành thị 122,2
136,3
140,3
Nông thôn 988,8
992,3
998,0
- Tỉ lệ gia tăng tự nhiên (đ ơn v ị %).


2011
16,2
8,4

2012
15,7
7,8

Năm
Tổng số

2005
659,6

2009
681,6

2010
689,1

2011
707,1

2012
705,1

(Nghìn người )
Tham gia hoạt 56,6

51,3

4. Các đơn vị hành chính:

- Về địa giới hành chính, Thống kê đến ngày 31/12/2012 Tỉnh Hưng Yên
gồm 9 huyện, 01 thành phố có tổng số 161 xã, phường, thị trấn:( xã: 145, phường:
7, thị trấn: 9).
- Cùng với những gia trị về miền đất và con người Hưng Yên . Với sự quan
tâm, những chính sách của Đảng và Nhà nước trong sự nghiệp đổi mới, công
nghiệp hoá, hiện đại hoá diễn ra mạnh mẽ trên miền quê Hưng Yên… Tất cả đã hội
tụ , tạo nên một giá trị, một diện mạo đáng tự hào trong tiềm thức của mỗi con
người về quê hương Hưng Yên - Việt Nam.

II. Những dấu son lịch sử:
-Phần lựa chọn và khái quát những sự kiện, hiện tượng lịch sử lớn đáng tự
hào, những mốc son lịch sử mang dấu ấn đặc trưng của Hưng Yên ( của quê
hương Yên Mỹ, của địa phương cấp xã…) gắn liền với việc khắc sâu và làm nổi
bật những hình tượng,tấm gương các nhân vật lịch sử điển hình.
-( Sử dụng phương pháp lịch sử trọng tâm và trọng điểm). tập trung các mốc
son lịch sử qua các thời kì:

17

17
Giáo viên : Lê Thị Hương Giang - Trường THCS Nghĩa Hiệp


SKKN: Dạy học theo chủ đề tích hợp chương trình địa phương - Tỉnh Hưng Yên

1. Lịch sử hình thành tỉnh Hưng Yên(1831):
+ Từ buổi đầu lịch sử: Thời các vua Hùng dựng nước, Hưng Yên sớm có con
người sinh tụ, họ sống bằng nghề trồng lúa nước, đánh cá, chăm tằm, dệt vải…

Giáo viên : Lê Thị Hương Giang - Trường THCS Nghĩa Hiệp


SKKN: Dạy học theo chủ đề tích hợp chương trình địa phương - Tỉnh Hưng Yên

2. Thương cảng Phố Hiến.
*Về sự ra đời của Phố Hiến :Đến nay, chưa có đủ dữ kiện để khẳng định
chính xác niên đại ra đời của Phố Hiến. Song bằng những tư liệu qua nghiên cứu
sử sách, bia ký, khảo cổ và khảo sát thực địa, các nhà khoa học đều cho rằng:
-Ngay từ thế kỷ thứ 10, vùng Đằng Châu, phường Lam Sơn ngày nay vốn là
một lãnh địa của sứ quân Phạm Bạch Hổ đến thời Tiền Lê là thực ấp của Lý Công
Uẩn. Thế kỷ 13, dưới thời nhà Trần, khi nhà Nguyên diệt Tống, một số kiều
dân Trung Quốc tị nạn đã kéo sang Việt Nam, lập nên làng Hoa Dương. Cùng lúc
đó, một số người Việt từ nhiều địa phương khác nhau cũng dần dần đến sinh sống
tại địa điểm tụ cư này để buôn bán và làm ăn.
Do nằm ở vị trí chiến lược, theo đường sông, Phố Hiến cách Hà Nội 55 km.
Trước đây từ Thăng Long xuôi thuyền xuống Phố Hiến mất khoảng 2 ngày, ngược
dòng lên Kinh đô mất 3 ngày. Vị trí của Phố Hiến có vai trò đặc biệt quan trọng đối
với các tuyến giao thông đường thuỷ thuộc hệ thống sông Hồng-sông Thái Bình
nằm trong vùng đồng bằng Bắc Bộ. Bằng đường thuỷ. Phố Hiến là nơi trung
chuyển, cửa ngõ án ngữ hoặc thông thương của mọi tuyến giao thương đường sông
từ vùng biển Bắc Bộ đi sâu vào đất liền tới Kinh thành Thăng Long, qua các tuyến
sông Đáy, sông Hồng, sông Thái Bình.
Mạch máu giao thương của Phố Hiến là sông Xích Đằng - đoạn sông Nhị Hà
chảy sát Phố Hiến. Đây là nơi trung chuyển và là điểm tụ hội của những đoạn
đường sông từ biển Đông vào tới kinh thànhThăng Long như tuyến Đàng Ngoài,
nhiều tuyến sông khác. Bến cảng Phố Hiến là nơi các tàu thuyền ngoại quốc lưu đỗ
để làm thủ tục kiểm soát và xin giấy phép đi tiếp tới Kinh đô. Cùng với bến cảng
sông là một các khu chợ khá sầm uất như chợ Vạn ở bến Xích Đằng, chợ Hiến bên
cạnh lị sở Sơn Nam, chợ Bảo Châu... Những chợ này đã vượt khỏi khuôn khổ


20

20
Giáo viên : Lê Thị Hương Giang - Trường THCS Nghĩa Hiệp


SKKN: Dạy học theo chủ đề tích hợp chương trình địa phương - Tỉnh Hưng Yên

+ Từ các văn bia còn lại ở chùa Hiến( 1709), chùa Chuông( 1711), còn nghi
lại về Phố Hiến thời kì này đã chứng minh sự phát triển đến đỉnh cao rực rỡ của
lịch sử vùng đất nơi đây : Kinh thành bấy giờ có 36 phố phường thì Phố Hiến đã
có khoảng 20 phường 13 phố và 32 tên cửa hiệu buôn bán, hai thương điếm
( thương điếm Hà Lan 1637- 1700 và thương điếm Anh 1672 -1683). Phố Hiến
mang diện mạo một đô thị kinh tế với kết cấu một bến cảng sông, một tập hợp chợ,
khu phố phường và các thương điếm nước ngoài.

Đông Đô Quảng hội - phố Hiến xưa.
Quá trình suy thoái của Phố Hiến diễn ra trong gần 2 thế kỷ để kết quả là sự
ra đời tỉnh lị Hưng Yên ( 1831). Biểu hiện rõ nhất về sự suy thoái của Phố Hiến là
sự sa sút trong các hoạt động buôn bán với nước ngoài. Mặt khác, lúc này tình hình
chính trị khu vực và hệ thống kinh tế thương mại biển Đông cũng đã có những
chuyển biến.Trung Quốc bãi bỏ lệnh hải cấm, mở ra một thị trường đông đúc hấp
dẫn. Nhật Bản cũng chuyển sang chiến lược xuất khẩu bạc, vàng, tơ lụa.Các tuyến
buôn bán đường biển trực tiếp trở nên thông thoáng hơn, không cần qua khâu trung
gian. Trong hoàn cảnh đó, ngoại thương Việt Nam và ở Phố Hiến nói riêng đã giảm
thiểu đáng kể.
Đặc biệt, từ thế kỷ XIX, khi kinh đô chuyển vào Huế, cùng với nhiều biến
động về tự nhiên, kinh tế , chính trị xã hội đã diễn ra. Năm 1831, với cuộc cải
cách của vua Minh mạng, tỉnh Hưng Yên được thành lập, tỉnh lị được xây dựng

Phố Hiến. Một quần thể di tích với những nét cổ xưa văn hiến, vững trãi góp mình
với nhịp sống sôi động của thành phố hôm nay, hứa hẹn một thành phố tương lai
Phát triển, văn minh, hiện đại xứng tầm lịch sử. Sự kết hợp ấy cũng tạo nên một
thành phố trẻ, với vẻ đẹp đan xen giữa các giá trị truyền thống và hiện đại, kế thừa
và phát huy - Phố Hiến - Hưng Yên .

22

22
Giáo viên : Lê Thị Hương Giang - Trường THCS Nghĩa Hiệp


SKKN: Dạy học theo chủ đề tích hợp chương trình địa phương - Tỉnh Hưng Yên

Một Phố Hiến hiện đại văn minh đầy triển vọng, mộng mơ với những giá trị
cổ xưa !
- Với những giá trị về văn hóa, lịch sử của Phố Hiến, ngày 25/7/2010 thủ
tướng chính phủ đã phê duyệt quy hoạch tổng thể dự án bảo tồn tôn tạo và phát
huy đô thị cổ Phố Hiến gắn với phát triển du lịch Hưng Yên, đây là điều kiện tốt để
Hưng Yên vừa gìn giữ và phát huy các di sản văn hóa truyền thống vừa phát triển
kinh tế xã hội địa phương.
3.Tìm hiểu danh nhân địa phương ( danh nhân cấp xã).
Học sinh nghe bài hát “ Yên Mỹ quê tôi” và tìm hiểu danh nhân cấp xã ( nội dung
do thầy và trò các nhà trường xây dựng, thiết kế ).

4. Lịch sử phong trào đấu tranh chống ngoại xâm giành độc lập trên miền quê
Hưng Yên:
*(Điểm xuyết theo lịch sử dân tộc , trọng tâm khởi nghĩa Bãi Sậy, chi bộ Sài
Thị, đường lối đổi mới NVL, c ó chú ý thay đổi hành chính thời kì Hải Hưng và tái
lập tỉnh), hòa chung ý chí đấu tranh bất khuất của cộng đồng dân tộc Việt, đất và

Hưng yên lần I vào 28/11/1873 và lần II vào 28/3/1883, các cuộc khởi nghĩa của
các sỹ phu yêu nước Hưng Yên sôi nổi.
- Khởi nghĩa Bãi Sậy vào cuối thế kỉ XIX dưới ngọn cờ Cần Vương do vua
Hàm Nghi phát động, kéo dài trong 10 năm ( 1883 – 1892), cuộc khởi nghĩa chia
làm 3 giai đoạn:
+ Đổng quân vụ Đinh Gia Quế lãnh đạo từ tháng 4/1883 đến tháng 8/1885.
+ Bắc Kì hiệp thống quân vụ đại thần Nguyễn Thiện Thuật từ tháng 9/1885
đến tháng 10/1890.
+ Nguyễn Thiện Kế từ tháng 10/1890 đến tháng 4/1892.
Khởi nghĩa Bãi Sậy là cuộc khởi nghĩa lớn nhất ở Đồng bằng Bắc Bộ, phát
triển hình thức tác chiến du kích.

24

24
Giáo viên : Lê Thị Hương Giang - Trường THCS Nghĩa Hiệp


SKKN: Dạy học theo chủ đề tích hợp chương trình địa phương - Tỉnh Hưng Yên

Nguyễn Thiện Thuật (1844 – 1926)
- Tham gia phong trào Đông kinh nghĩa thục: Dương Bá Trạc ( Mễ Sở - Văn
Giang).
- Hoạt động trong Việt Nam Quốc dân Đảng : Tô Chấn, Tô Hiệu ( Nghĩa trụ
- Văn Giang), đặc biệt trên quê hương Yên Mỹ có trung tướng đầu tiên của quân
đội nhân dân Việt Nam, trung tướng Nguyễn Bình( Yên Phú – Giai Phạm)…

Đồng chí Tô Hiệu (1912-1944)
* Các sỹ phu yêu nước sau được giác ngộ cách mạng đều trở thành những
chiến sỹ kiên trung của Đảng, của cách mạng Việt Nam.