CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc Lập - Tự do - Hạnh phúc

TÊN ĐỀ TÀI

TẠO HỨNG THÚ HỌC HỌC TẬP CHO HỌC
SINH THCS THÔNG QUA CÁC TRÒ CHƠI
TRONG NHỮNG TIẾT DẠY HỌC MÔN TOÁN

Quảng Bình, tháng 5, năm 2015

-1-


CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc Lập - Tự do - Hạnh phúc

TÊN ĐỀ TÀI

TẠO HỨNG THÚ HỌC HỌC TẬP CHO HỌC
SINH THCS THÔNG QUA CÁC TRÒ CHƠI
TRONG NHỮNG TIẾT DẠY HỌC MÔN TOÁN

Họ và tên:
Hà Văn Đông
Chức vụ:
Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường THCS Mai Thủy

Quảng Bình, tháng 5, năm 2015
TẠO HỨNG THÚ HỌC HỌC TẬP CHO HỌC SINH THCS THÔNG QUA

người, học sinh con nhà giàu có và học sinh có gia cảnh khó khăn,…
Từ những cơ sở, nhận thức nêu trên, cộng thêm những kinh nghiệm nhỏ mà bản thân
đã tích lũy được trong những năm học qua. Tôi xin được đóng góp một Sáng kiến kinh
nghiệm: Tạo hứng thú học tập cho học sinh THCS thông qua các trò chơi trong
những tiết dạy học Toán.
1.2. Điểm mới, phạm vi áp dụng đề tài:
-3-


Điểm mới là đưa một số dạng toán có các nội dung liên quan đến vấn đề: “Học mà
chơi , chơi mà học”trong chương trình dạy học trở thành những bài toán hay, đa dạng câu
hỏi giúp khơi dậy nguồn sáng tạo, phát triển năng lực, tính năng động sáng tạo và phát
triển trí thông minh ở học sinh, thực sự gây hứng thú học tập cho các em nhiều hơn.
Để thực hiện đề tài này, xuyên suốt năm học qua, tôi đã tích cực nghiên cứu các tài
liệu liên quan đến chủ đề của sáng kiến kinh nghiệm, chắt góp những nội dung, ý kiến
hay để bổ sung vào ý tưởng của mình, xâu chuỗi lại để lập nên dàn ý của sáng kiến kinh
nghiệm này.Với những tiết dạy thích hợp, tôi mạnh dạn đưa một số trò chơi Toán học
vào thực để hiện ( Chủ yếu là những trò chơi bản thân tự đặt, tự chế và sưu tầm). Ghi
chép lại những thành công và thất bại, những ưu điểm và hạn chế để tiết sau thực hiện
hoàn chỉnh hơn, hiệu quả hơn. Nhờ đồng nghiệp dự giờ tiết dạy có tổ chức trò chơi, để
tranh thủ những ý kiến hay, những ý kiến có lợi cho đề tài. Xem xét, so sánh hiệu quả về
mặt tư tưởng, tâm lí học sinh và chất lượng tiết dạy giữa tiết dạy có tổ chức trò chơi và
cũng tiết dạy đó ở lớp khác nhưng không có tổ chức trò chơi Toán học. Sáng kiến góp
phần vô cùng quan trọng trong việc xây dựng “ Trường học thân thiện, học sinh tích cực”
Phạm vi áp dụng: Sáng kiến này được áp dụng trong các tiết dạy theo thời khóa biểu
chính khóa và Tự chọn cho học sinh trong nhà trường THCS.
Tài liệu tham khảo: Sách giáo khoa, sách giáo viên, tài liệu vui toán học…

2. PHẦN NỘI DUNG
2.1 Thực trạng việc tạo hứng thú học tập cho học sinh trong dạy học môn toán.

chơi chủ yếu để phục vụ các em nắm bắt kiến thức của tiết dạy, cho nên giáo viên tránh
xử phạt đối với đội thua, người thua. Mà tập trung tuyên dương, khen thưởng (nếu có)
đối với người thắng, đội thắng. Nhằm động viên, khích lệ tinh thần các em một cách kịp
thời, kích thích sự phấn chấn, hào hứng học tập cho học sinh.
- Tránh việc tổ chức trò chơi quá ồn ào, náo nhiệt gây ảnh hưởng không tốt đến các lớp
học lân cận.
- Thời gian chơi trong mỗi tiết dạy nên không để quá 10 phút.
Chọn lựa trò chơi:
-5-


- Giáo viên phải biết chọn lựa trò chơi sao cho phù hợp với bài dạy về cả nội dung và
thời lượng.
- Xác định được mục tiêu của trò chơi đưa ra là gì? (Giáo dục kĩ năng gì? Phẩm chất gì?)
- Trò chơi đưa ra phải đa dạng, phong phú, có tác dụng khích lệ tinh thần học tập cho tất
cả các đối tượng học sinh trong lớp, tránh bỏ rơi học sinh yếu kém ngoài cuộc.
- Không nên chọn những trò chơi chỉ được mặt vui nhộn, nhưng lại thiếu tác dụng giáo
dục về phẩm chất cũng như kĩ năng học tập.
Hướng dẫn cách chơi:
- Trước hết, giáo viên phải ổn định được các đội chơi, người chơi cho phù hợp, cân đối
lực lượng.
- Giới thiệu trò chơi, cách chơi: Đây là khâu rất quan trọng, giáo viên nên giới thiệu trò
chơi một cách ngắn gọn, súc tích, dễ hiểu, thu hút và hấp dẫn người chơi (Có những trò
chơi khó thì giáo viên phải cho chơi thử trước).
- Động viên học sinh chơi nhiệt tình, hết mình .Song, phải đảm bảo nề nếp, nội qui nhà
trường.
Khi thực hiện các trò chơi, để thuận tiện cho việc di chuyển của các đội chơi một
cách nhanh chóng, tiết kiệm thời gian, mỗi lớp có thể chia từ 9 đến 10 đội chơi, mỗi đội
từ 4 đến 5 người (Theo cấu trúc bàn có 2 chỗ ngồi). Các ví dụ ở trong những trò chơi
dưới đây chỉ mang tính chất tham khảo, giáo viên có thể linh hoạt bố trí nội dung chơi

d/ Ví dụ:
Khi xong dạy bài: “Lũy thừa của một số hữu tỉ” (Tiết 6 – Đại số lớp 7), giáo viên có
thể cho nội dung chơi gồm các bài tập tính:
2
3
2
2
0  1
1  1
8 6
 2 ÷ ,  − 2 ÷ , ( −5.5) , 1 3 ÷ , ( −3) . ( −3) , 5 : 5 và các đáp án tương ứng là:
  

 
1 1
16
, - , 1, , -27, 25.
4 8
9
2.2.2 Trò chơi “Thử tài thông minh”:
a/ Mục đích:
- Rèn luyện óc tư duy , sáng tạo, kích thích niềm đam mê học tập cho học sinh.
- Thực tế hóa kiến thức vừa học, thông qua những bài toán có hình ảnh trực quan sinh
động.
-7-


b/ Chuẩn bị:
- Giáo viên chuẩn bị một số yêu cầu cần thiết ghi sẵn lên bảng phụ.
- Học sinh chuẩn bị bảng nhóm, bút lông.

Giáo viên chuẩn bị trước một số bài “Vè” liên quan đến kiến thức bài dạy.
c/ Cách chơi:
- Sau khi hoàn thành tiết dạy, giáo viên hướng dẫn học sinh các đội thi sáng tác “Vè”
toán học (Đọc bài “Vè” mẫu cho học sinh học làm theo).
- Học sinh thực hiện việc sưu tầm hoặc sáng tác trong 5 phút, sau đó các đội lần lượt đọc
các “Tác phẩm” của mình lên cho cả lớp cùng nghe.
- Bài “Vè” nào hay, đúng trọng tâm, Suôn vần, Suôn điệu, dễ nhớ thì đội đó sẽ giành
phần thắng.
d/ Ví dụ:
Khi dạy bài: “Diện tích hình thang” (Tiết 33 – Hình học 8), để nhớ công thức tính
diện tích hình thang, học sinh có thể sáng tác một số bài “Vè” đại loại như: “Muốn tính
diện tích hình thang, đáy lớn đáy bé ta mang cộng vào, rồi đem nhân với chiều cao , chia
đôi lấy nửa thế nào cũng ra”. Hoặc khi dạy bài: “Diện tích hình thoi” (Tiết 34 – Hình học
8), bài “Vè” có thể là: “Muốn tính diện tích hình thoi, tích hai đường chéo chia đôi ra
liền”. Tương tự khi dạy bài: “Tỉ số lượng giác của góc nhọn” (Tiết 56 – Hình học 9), bài
“Vè” để nhớ các tỉ số lượng giác của góc nhọn có thể được ghi là: “Sin đi học, cos không
hư, tang đoàn kết, cotang kết đoàn”, hoặc: “Tìm sin lấy đối chia huyền, cosin hai cạnh
kề huyền chia nhau, còn tang ta hãy tính mau, đối trên kề dưới chia ngay ra liền”
2.2.4 Trò chơi “Ai thấy sai chỉ giúp?”:
a/ Mục đích:
- Thông qua việc suy nghĩ, lập luận để tìm ra chỗ sai của một bài toán đã được giải sẵn,
học sinh sẽ hiểu chắc, hiểu sâu kiến thức đã học.
- Khơi dậy một cách mạnh mẽ khả năng tích cực, tư duy của học sinh.
b/ Chuẩn bị:
Giáo viên chuẩn bị sẵn một số bài toán có lời giải sai ở một vài bước trên bảng phụ
(bố trí những chỗ sai mà học sinh thường hay mắc phải).
c/ Cách chơi:
- Tùy lúc thích hợp của tiết học, giáo viên đưa bài toán có lời giải như đã nói ở trên lên
bảng chính.
- Các đội hội ý trong 3 phút để truy tìm ra chỗ chưa chính xác của bài giải.

8
y

x
B

Giải:

H

C

ΔABC vuông tại A, theo định lí Pytago ta có:
BC = AB2 + AC2 = 62 +82 =10

Từ hệ thức:

AB = BH.BC ⇒ AB = x.BC
AB 6
⇒x=
= = 0,6
BC 10
⇒ y =10 - 0,6 = 9,6

2.2.5 Trò chơi “Ai tìm được nhiều hơn?”:
a/ Mục đích:
- Rèn luyện tính nhanh nhẹn, khả năng quan sát tốt cho học sinh.
- Học sinh củng cố kiến thức một cách nhẹ nhàng, tự chủ, vui tươi.
b/ Chuẩn bị:
- 10 -

trong 5 phút.
- Những em học sinh khá giỏi có trách nhiệm diễn giải, chỉ bày cho cả nhóm
- 11 -


đều hiểu nội dung mà giáo viên yêu cầu, sau đó cử những bạn học sinh yếu
kém lên bảng trình bày lại.
- Giáo viên kiểm tra, sửa sai và tùy theo mức độ mà cho điểm những em học sinh này
một cách hợp lí.
d/ Ví dụ:
(Trò chơi này thực hiện được với hầu hết các tiết dạy).
2.2.7 Trò chơi “Ai nhanh hơn?”:
a/ Mục đích:
- Đây là trò chơi tôi luyện tính nhanh nhẹn, khẩn trương khi làm toán.
- Lôi cuốn các em cùng thi đua học tập một cách hăng say, hòa hợp.
b/ Chuẩn bị:
- Giáo viên chuẩn bị một số bài toán hay trên bảng phụ.
- Các đội mang bảng nhóm, bút lông.
c/ Cách chơi:
- Giáo viên đưa ra đề bài.
- Thành viên các đội hợp tác giải nhanh chóng, trình bày vào bảng nhóm, khẩn trương
đưa lên bảng chính.
- Giáo viên chọn ra 3 đội lên bảng nhanh nhất, xem xét chấm điểm và sắp xếp
theo thứ tự 1, 2, 3 cho các đội đó.
d/ Ví dụ:
(Trò chơi này có thể thực hiện được với đại đa số các tiết dạy).
2.2.8 Trò chơi “Từ điển Hán Việt”:
a/ Mục đích:
Giúp học sinh tìm tòi, hiểu được một cách tương đối các từ Hán Việt quan trọng có
trong bài học, từ đó các em nắm được mục tiêu của bài học tường tận hơn, vui thích học

(Trò chơi trên có thể sử dụng được cho rất nhiều tiết dạy).
2.10 Trò chơi “Ai cao điểm hơn?”:
a/ Mục đích:
Tạo điều kiện cho mọi thành phần học sinh trong lớp cùng vui vẻ, tich cực tham gia
học tập.
b/ Chuẩn bị:
Giáo viên chuẩn bị 2 hộp thăm, trong các thăm có ghi sẵn các bài toán cần
- 13 -


giải liên quan đến bài học.
(Một hộp thăm dành cho học sinh khá giỏi và một hộp thăm dành cho các đối
tượng học sinh còn lại)
c/ Cách chơi:
- Sau khi học xong bài, giáo viên chọn 3 đội chơi, mỗi đội cử 1 học sinh diện khá giỏi và
1 học sinh diện còn lại lên bảng bốc thăm, trình bày bài giải của mình.
- Giáo viên xem xét và cho điểm từng học sinh.
- Hai học sinh của đội nào mà có tổng số điểm cao nhất thì đội đó thắng cuộc.
d/ Ví dụ:
(Trò chơi này có thể sử dụng cho bất kì tiết dạy nào)
2.11 Trò chơi “Thử tài trí nhớ”:
a/ Mục đích:
Rèn luyện trí nhớ, tạo niềm vui thích , hăng say, tích cực học tập cho các
cho các em học sinh.
b/ Chuẩn bị:
Giáo viên chuẩn bị một số nội dung cần thiết liên quan đến trò chơi (Ghi sẵn lên
bảng phụ).
c/ Cách chơi:
- Giáo viên cho bốc thăm chọn 2 đội chơi.
- Mời cả hai đội lên bảng (Đứng hai góc hướng về bảng).

SL
%

8A

32

6

18,8

13

8B

30

5

16,7

9A

30

6

9B

31

9,3

0

0

29

90,6

12

40,0

10

33.3

3

10,
0

0

0

27

90,0


9

29,0

2

6,5

0

0

29

93,5

24

19,5

51

41,5

38

30,9

10

tài liệu bổ ích để đồng nghiệp tham khảo. Tuy nhiên trong quá trình thực hiện đề tài,
chắc chắn sẽ không tránh khỏi những thiếu sót và những ý kiến chủ quan. Kính mong
quý bậc đi trước và quý đồng nghiệp góp ý kiến để đề tài ngày càng hoàn chỉnh hơn.
Xin trân trọng cảm ơn!

- 16 -