Đề tài: “Một số biện pháp giáo dục phát triển thể chất cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi””.
1. PHẦN MỞ ĐẦU
1.1. Lý do chọn đề tài:
Từ khi mới sinh ra trẻ như một cái búp mới chớm nở ở trên cành, nếu được sự
quan tâm chăm sóc và yêu thương của mọi người búp sẽ cho ta hoa đẹp, ở tuổi này
chỉ cần trẻ biết ăn, biết ngủ biết học thế là ngoan và cũng trong thời kỳ này trẻ luôn
là trung tâm là sự quan tâm rất lớn của mọi người trong gia đình, mỗi chúng ta ai
cũng muốn “dành cho trẻ những gì tốt đẹp nhất mà mình có thể”.
Đối với trẻ việc đi học, đến trường Mầm non là một bước ngoặt lớn, ở đó trẻ
được học được vui chơi với các bạn, được cô chăm sóc, yêu mến và giáo dục rất ân
cần và cẩn thận. Mong muốn của các cô là làm sao để giúp trẻ phát triển một cách
toàn diện về 5 mặt: thể chất, ngôn ngữ, nhận thức, thẩm mỹ và tình cảm xã hội.
Ở trường Mầm non việc giáo dục để phát triển thể chất cho trẻ thông qua nhiều
nội dung như: Chăm sóc nuôi dưỡng, phát triển các vận động tinh – thô cho trẻ...và
chúng ta có thể khẳng định rằng một cơ thể khỏe mạnh luôn là tiền đề cho mọi tài
năng. Do vậy giúp trẻ phát triển thể chất là một trong những nhiệm vụ quan trọng của
người giáo viên Mầm non. Giáo dục thể chất là một trong những nội dung giáo dục
quan trọng của nhà trường nhằm đào tạo thế hệ trẻ Việt Nam phát triển trí tuệ, cường
tráng về thể chất, phong phú về tinh thần và trong sáng về đạo đức. Trong quá trình
giáo dục thể chất cho trẻ mầm non, các nhiệm vụ giáo dục thể chất được hoàn thành
bằng các hình thức khác nhau. Hình thức giáo dục thể chất ở trường mầm non là sự
tổng hợp giáo dục về những hoạt động vận động nhiều dạng của trẻ, mà cơ bản là tính
tích cực vận động của chúng. Sự tổng hợp những hình thức đó tạo nên một chế độ vận
động nhất định, cần thiết cho sự phát triển đầy đủ về thể chất và củng cố sức khỏe cho
trẻ. Ở trường mầm non sử dụng hình thức giáo dục thể chất qua các tiết học thể dục.
Việc giáo dục thể chất không chỉ bảo vệ và tăng cường sức khỏe mà nó còn là tiền đề
cho mọi quá trình phát triển của một cơ thể để trẻ vững bước trong các hoạt động.
Người ta thường nói: “Mọi tài năng đều ẩn chứa trong một cơ thể khỏe mạnh”. Đúng
vậy, cuộc sống ngày nay việc chăm sóc sức khỏe cho trẻ là mối quan tâm hàng đầu của
toàn xã hội, cũng chính vì muốn trẻ có một cơ thể khỏe mạnh được phát triển toàn diện
và bản thân tôi là một giáo viên Mầm non, cũng đang giảng dạy độ tuổi này nên tôi

các giải pháp đưa ra áp dụng cũng không thể giống nhau. Thực tế ở trường mầm
non nơi tôi công tác, giáo dục phát triển thể chất cho trẻ 4-5 tuổi ở trường vào rất
nhiều thời điểm trong ngày, thế nhưng giáo viên chưa thực sự chú trọng đến việc
giáo dục phát triển thể chất cho trẻ sao cho phù hợp, đúng nơi, đúng chỗ và đưa lại
hiệu quả giáo dục trẻ cao. Chính vì thế việc giáo dục phát triển thể chất cho trẻ vẫn
còn thể hiện một cách hình thức, chưa đi vào tâm hồn và cuộc sống của trẻ. Vì lẽ đó
tôi đã mạnh dạn chọn đề tài này nhằm:
Giúp cho các em có ý thức trong việc phát triển vận động cho bản thân.
Những phút vui chơi thoải mái, lành mạnh sẽ giúp các em thêm hào hứng để học tập
và sống hồn nhiên hơn.
Nhằm đánh giá được thực trạng việc giáo dục phát triển thể chất của
trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi ở trường mầm non nơi tôi đang công tác.
Đề xuất một số biện pháp tổ chức hiệu quả việc giáo dục phát triển thể chất
cho trẻ 4-5 tuổi.
Qua việc trẻ có ý thức trong việc phát triển vận động cho bản thân giúp các
em thêm hào hứng để học tập và sống hồn nhiên hơn. Hơn nữa, giáo dục phát triển
thể chất sẽ làm cho trẻ tạo ra nhiều đức tính tốt đẹp, hạn chế những tật xấu, rèn cho
cơ thể tính bền bỉ, dẻo dai, đồng thời rèn luyện ý thức và tâm hồn các em theo chiều
hướng tốt. Với mục đích giúp trẻ có một cơ thể khỏe mạnh, trẻ được phát triển một
cách toàn diện về mọi mặt.
2. PHẦN NỘI DUNG
2.1. Thực trạng của việc thực hiện giáo dục phát triển thể chất cho trẻ
của lớp 4-5 tuổi như sau:
Thực trạng vấn đề nghiên cứu: Ở trường tôi năm học 2015-2016 trường tôi đã
thực hiện thí điểm chuyên đề phát triển vận động cho trẻ và lớp tôi được chọn là lớp
điểm của trường trong việc thực hiện chuyên đề phát triển vận động. Trong năm


qua, lớp tôi đã thực hiện tốt chuyên đề phát triển thể chất cho trẻ đặc biệt là thông
qua hoạt động Thể dục. Trường đã cung cấp đầy đủ đồ dùng, đồ chơi, tài liệu phục

vùng miền hấp dẫn trẻ thuận lợi cho việc hoạt động ngoài trời.
Sân bãi được bê tông hóa rộng rãi, sạch sẽ, an toàn và có nhiều đồ chơi tự tạo
được các cô giáo, phụ huynh và hội rễ của trường đã chung tay tạo như cầu treo,
xích đu, đánh đu, ném còn, ném bóng vào chum... đã làm cho trẻ thích thú hoạt
động ngoài trời và hoạt động vui chơi.
Một số cháu nhanh nhẹn, mạnh dạn, khả năng tiếp thu nhanh, thực hiện các
vận động nhanh nhẹn, khéo léo, trả lời các câu hỏi mạch lạc đó là điều kiện tốt để
giúp tôi tự tin thực hiện tốt lĩnh vực phát triển thể chất (Thể dục).
Bản thân tôi luôn hết sức cố gắng trong việc vận dụng các phương pháp dạy
học được tổ chức theo nhiều hình thức:
Dạy trẻ vận động với những đồ dùng giáo viên tự làm như: vòng hoa, nơ, cờ,
túi cát, ...


Luôn lồng ghép các nội dung, các môn học khác: Khám phá khoa học, Giáo
dục âm nhạc, làm quen với toán, tạo hình,.... và chủ đề trong các tiết dạy vận động.
Bản thân luôn được sự quan tâm, tạo điều kiện của Ban giám hiệu nhà
trường, sự động viên tinh thần của đồng nghiệp, đặc biệt là sự quan tâm của gia
đình đã giúp tôi hoàn thành tốt nhiệm vụ của một người giáo viên. Song bên cạnh
những thuận lợi mà tôi có thì bản thân còn gặp không ít khó khăn sau:
b. Khó khăn:
Bản thân tôi là một giáo viên tuổi nghề còn trẻ nên kinh nghiệm trong công
tác giảng dạy chưa có nhiều.
Trường đóng trên địa bàn của một xã nghèo, dân cư sống thưa thớt ở vùng
ven biển, đời sống còn thấp, kinh tế gặp nhiều khó khăn.
Một số phụ huynh chưa thực sự hiểu về trách nhiệm của gia đình trong việc
chăm sóc, giáo dục trẻ cũng như chương trình chăm sóc trẻ ở lứa tuổi mầm non
do vậy chưa có biện pháp phối, kết hợp giữa cha mẹ và cô giáo để đạt hiệu quả
giáo dục tốt nhất. Gia đình các cháu ở đây chủ yếu là làm nghề biển bố mẹ sớm
tối đều không có ở nhà, một số gia đình bố mẹ đi làm ăn xa, các cháu ở nhà với

-Đạt
: 15 cháu
6,25%
-Chưa đạt : 09 cháu
37,5%
Qua khảo sát chất lượng trẻ tôi thấy tỉ lệ trẻ đạt còn thấp, trẻ chưa đạt quá cao,
chính vì điều này làm cho tôi luôn suy nghĩ làm thế nào để đưa “Một số biện pháp
giáo dục phát triển thể chất cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi” để giúp cho trẻ có nhiều


hứng thú với phát triển thể chất thông qua hoạt động thể dục cao lên, giảm bớt tỉ lệ
trẻ không đạt thấp xuống nên tôi đã sử dụng một số biện pháp như sau:
2.2. Các biện pháp.
2.2.1 Biện pháp 1: Lập kế hoạch tổ chức cho trẻ vận động và xây dựng góc
phát triển vận động cho trẻ ngay trong lớp học.
Dựa trên kế hoạch năm học của nhà trường xây dựng và căn cứ vào nội dung
trong chương trình theo độ tuổi; Căn cứ vào thời gian/ thời điểm thực hiện bài tập ở
vào giai đoạn nào của chương trình năm học; Căn cứ vào mức độ phát triển, khả
năng thực tế của trẻ, tôi đã xây dựng kế hoạch nội dung các vận động tập luyện cho
trẻ, xác định độ khó của từng bài tập và sắp xếp theo trình tự để đưa vào hướng dẫn
trẻ cho phù hợp đi từ dễ đến khó đảm bảo củng cố, phát triển những vận động trẻ đã
biết, đồng thời chuẩn bị cho những kỹ năng vận động cao hơn. Nội dung trong
chương trình đã được trình bày theo từng loại vận động và theo mức độ tăng dần từ
dễ đến khó, đồng thời phù hợp với từng chủ đề chủ điểm, phù hợp với các hoạt
động khác và các sự kiện. Khi lập được kế hoạch tổ chức rồi tôi thấy rất yên tâm và
thực hiện rất hiệu quả.
Sau khi xây dựng kế hoạch nội dung các vận động tập luyện cho trẻ tôi tiếp
tục xây dựng “góc vận động”. Xây dựng góc vận động, để thuận tiện cho trẻ sử
dụng và tuyên truyền đến tất cả các bậc phụ huynh, tôi chọn vị trí trước cửa lớp. Tôi
sắp xếp các đồ dùng dụng cụ để cho trẻ dễ lấy, dễ sử dụng, đến mỗi hoạt động như

trẻ hiểu sâu hơn ý nghĩa ngày hội ngày lễ, nhớ lại những kiến thức đã học và chuẩn
bị kiến thức cho một ngày mới.
Ví dụ : Trò chuyện về ngày 8/3 :
Các con có biết hôm nay là ngày gì không ? Đó là ngày của ai ?
Để thể hiện tình cảm của mình trong ngày 8/3 các con sẽ làm gì ?
Cô mong rằng ngày 8/3 và tất cả các ngày khác các con luôn ngoan ngoãn,
nghe lời ông bà, bố mẹ và các cô giáo để mọi người được vui.
Bây giờ cô mới các con cùng tập thể dục nhé !
Trong giờ thể dục sáng tôi lựa chọn, sắp xếp các động tác phù hợp và hấp dẫn
đối với trẻ. Bài tập phải có các động tác hoàn thiện các kỹ năng đi, chạy nhảy để
hình thành tư thế đúng, giúp cho các cơ quan hô hấp, tuần hoàn và các nhóm cơ
hoạt động tích cực. Bài tập thể dục sáng không thể thiếu được các động tác hô hấp,
củng cố cơ vai, tay, chân, bụng... nên trẻ rất hào hứng tham gia buổi tập. Thứ ba,
thứ năm, trẻ tập thể dục kết thúc là động tác điều hòa hoạt động tim, chuyển cơ thể
về trạng thái bình thường. Trong giờ thể dục sáng tôi kết hợp giữa thể dục động tác
và thể dục nhịp điệu: Thứ hai, thứ tư, thứ sáu tập nhịp điệu với tiết động tác với các
dụng cụ như hoa, vòng….Trẻ được tập với các dụng cụ thể dục tấu nhạc nhanh, vui
nhộn và tập tay không để trẻ có cảm giác đúng về động tác khi tập không có dụng
cụ.
Tôi thường lựa chọn các động tác tập thể đục với dụng cụ như :
Động tác phát triển hô hấp : Gà gáy, thổi bóng bay, thổi nơ bay, tiếng còi tàu,
ngửi hoa, máy bay ù….ù….
Động tác phát triển cơ tay – vai : Tay đưa trước lên cao, tay đưa ngang lên cao,
xoay bả vai…….
Động tác phát trển cơ chân : Ngồi khuỵu gối, đứng đưa một chân ra phía trước,
ngồi xổm đứng lên ngồi xuống liên tục….
Động tác phát triển cơ bụng – lườn : Đứng quay thân sang 2 bên, đứng nghiêng
người sang 2 bên…
Động tác bật nhảy : Bật tại chỗ, bật tách khép chân, bật luân phiên trước sau,
bật tiến phía trước.

Tôi dẫn dắt trẻ với hình thức tham gia hội thi : Chúng tôi là chiến sỹ
+ Phần khởi động : Cho trẻ lên tàu để đến với chương trình
+ Phần trọng động :
BTPTC : Cô giới thiệu phần thi chung sức
VĐCB : Thử tài chiến sỹ
Thi đua giữa 2 đội : cô giới thiệu phần thi về đích.
Trò chơi VĐ : chiến sỹ vui khỏe
Nhờ thực hiện tốt việc gây hứng thú cho trẻ, tôi luôn chủ động, sáng tạo, tìm
tòi và đổi mới vận dụng vào phương pháp giáo dục phù hợp với đặc điểm tâm sinh
lý của trẻ giúp trẻ khắc sâu kiến thức khoa học một cách có hệ thống, theo trình tự
từ dễ đến khó.
Khi đưa những hình thức mới lạ, hấp dẫn trẻ để phù hợp với độ tuổi trẻ rất
thích thú. Không chỉ giúp trẻ phát huy tính tích cực vận động mà trẻ còn được tìm
hiểu thêm về thế giới xung quanh trẻ, trẻ hứng thú đến trường đúng giờ để tập thể
dục sáng, tập các bài tập vận động cùng cô và các bạn, đặc biệt cháu Ngọc Anh,


Đan, Huy nhút nhát nhất trong lớp có nhiều chuyển biến rõ rệt, cháu mạnh dạn tự
tin tham gia các giờ học giáo dục thể chất.
2.2.3 Biện pháp 3: Khuyến khích tính tự giác và tích cực của trẻ.
Bởi giáo dục thể chất cho trẻ là một quá trình sư phạm, cho nên giáo viên
không những phải dạy cho trẻ biết bắt chước, mô phỏng, làm đúng được các động
tác vận động mà còn phải thực hiện nhiệm vụ bồi dưỡng cho trẻ những phẩm chất
đạo đức, mà tiêu biểu trong đó là ý thức tự giác, tích cực, khả năng chịu đựng và tập
trung ý chí trong hoạt động thể dục thể thao. Những giờ học giáo dục thể chất
thường đòi hỏi trẻ phải vận động tích cực, đôi khi điều đó quá dồn dập so với những
hoạt động thường ngày của trẻ, bên cạnh đó, cơ thể trẻ còn non nớt, khả năng tập
trung kém, khiến trẻ khó mà theo kịp được nội dung bài học. Nhiệm vụ của cô là
phải thường xuyên bồi dưỡng cho trẻ có thói quen lắng nghe những lời chỉ bảo
trong quá trình tập luyện, đồng thời cũng khuyến khích trẻ tự giác tích cực trong

cơ bản thì tôi cho trẻ tập theo kiểu nhóm chuyển đổi, chia lớp thành 2 nhóm: Nhóm
1 tập xong vận động thứ nhất, cùng lúc nhóm 2 tập xong vận động thứ hai. Sau đó
nhóm 1 tập vận động 2 đồng thời nhóm 2 tập vận động 1. Cuối cùng cả lớp chuyển


sang phần tiếp theo của buổi tập. Tôi đưa hình thức tập theo nhóm này vào buổi tập
giúp cho trẻ phát triển khả năng tự lực và tự tổ chức theo tốp nhỏ, tăng lượng vận
động và rèn luyện kỹ năng vận động cho trẻ.
+ Hình thức tập cá nhân Khi tiến hành hình thức này, trẻ tập lần lượt một bài
tập, giáo viên hướng dẫn, kiểm tra chất lượng bài tập các trẻ còn lại quan sát và
nhận xét ưu, nhược điểm của trẻ khi thực hiện bài tập.
2.2.5. Biện pháp 5: Sử dụng đồ dùng trực quan.
Trẻ mầm non có tư duy và nhận thức theo lối trực quan cảm tính, vì vậy mọi
hoạt động giảng dạy đối với lứa tuổi này đều cần phải sử dụng những hình mẫu trực
tiếp và hấp dẫn. Giáo viên cần hình thành cho trẻ những thói quen vận động dựa
trên cơ sở cảm giác một cách trực tiếp với động tác. Có hai hình thức giảng dạy trực
quan là làm mẫu trực tiếp cho trẻ quan sát (trực quan trực tiếp) và dùng lời nói để
mô tả động tác kèm với phim, ảnh, mô hình cho trẻ hình dung ra cách tập (trực quan
gián tiếp). Khi giảng dạy giáo dục thể chất cho trẻ mầm non cô cần phải phối hợp
vận dụng cả hai loại trực quan trên, nhất là ở giai đoạn đầu khi mới học động tác vì
ở giai đoạn này, nguyên tắc trực quan là tiền đề để trẻ tập và làm quen với động tác
mới.
2.2.6. Biện pháp 6: Lồng ghép các bài hát vào tiết thể dục và đưa bài tập
Erobic vào bài tập phát triển chung.
Theo chương trình giáo dục trẻ mầm non cấu trúc một tiết học giáo dục thể
chất bao gồm 3 phần: Phần khởi động, trọng động và hồi tĩnh. Thường thì các giáo
viên tổ chức phần khởi động cho trẻ hát bài: “ một đoàn tàu” đi các kiểu chân sau
đó về hàng tập bài tập phát triển chung là các động tác tay – chân – thân – bật với
nhịp hô của cô… nếu tiết thể dục nào tôi cũng cho trẻ tập như vậy thì trẻ sẽ chán, uể
oải trong giờ học, không phát huy tính tích cực vận động ở trẻ, trẻ sẽ không đạt chỉ

2.2.8. Biện pháp 8: Phối kết hợp cùng phụ huynh nâng cao thể lực cho trẻ:
Thể lực của trẻ không chỉ được rèn luyện ở trường là đủ mà trẻ phải được rèn
luyện ở mọi lúc, mọi nơi. Do đó cần phải có sự phối kết hợp chặt chẽ giữa gia đình
và nhà trường để cùng nâng cao thể lực cho trẻ.
Ngay từ đầu năm học, dưới sự chỉ đạo nhà trường tôi đã tổ chức họp phụ
huynh, thông qua nhiệm vụ trọng tâm trong năm học và đề ra phương hướng để
nâng cao chất lượng chăm sóc và giáo dục trẻ trong nhà trường. Trong buổi họp phụ
huynh tôi đã thông báo những trẻ bị suy dinh dưỡng, thấp còi để phụ huynh biết.
Vấn đề này đã được đưa ra trước cuộc họp, đã được phụ huynh đặc biệt quan tâm và
thảo luận sôi nổi. Tôi trao đổi với phụ huynh về kiến thức, sự cần thiết phải nâng
cao thể lực cho trẻ như thế nào. Tôi đề nghị các bậc phụ huynh cần quan tâm tìm
hiểu cách rèn luyện ở trường để tìm ra phương pháp hiệu quả kết hợp cùng nhà
trường chăm sóc giáo dục trẻ.
Trong các giờ đón trả trẻ, bản thân tôi luôn trao đổi với phụ huynh về sự phát
triển thể chất của trẻ cũng như các vấn đề phát triển khác về thẩm mỹ, ngôn ngữ…
của trẻ là rất cần thiết. Cùng với phụ huynh, các cô cấp dưỡng động viên khuyến
khích trẻ ăn nhiều, ăn hết khẩu phần đầy đủ các chất dinh dưỡng, thường xuyên vận
động tập thể dục để cơ thể khỏe mạnh và phát triển bình thường.
2.3 Kết quả đạt được:
Qua một thời gian nghiên cứu và áp dụng một số biện pháp phát triển thể chất
cho trẻ 4-5 tuổi thông qua hoạt động thể dục tôi nhận thấy đã đạt được kết quả như
sau:
* Đối với giáo viên:
- Bản thân đã tạo được môi trường giáo dục phát triển vận động cho trẻ với
nhiều đồ dùng, đồ chơi phong phú để mời gọi trẻ tích cực chủ động vận động.
- Lĩnh hội được những kinh nghiệm về giáo dục phát triển thể chất cho trẻ.
- Bản thân vững vàng hơn trong công tác giáo dục phát triển vận động cho
trẻ.
* Đối với trẻ:
Khi mới vào học và tiến hành tổ chức giáo dục thể chất cho trẻ, tôi thấy các

: 15cháu
-Chưa đạt : 09 cháu

Cuối năm
2

Tổng số trẻ

6,25%
37,5%

24

-Đạt:
23 cháu
91,7%
-chưa đạt: 01 cháu
8,3%
* Đối với phụ huynh: Thấy được tầm quan trọng của việc phát triển thể chất
cho trẻ, luôn quan tâm đến sự phát triển sau này của con em mình. Các bậc phụ
huynh cùng cô giáo phối hợp ngày càng tốt hơn trong việc giáo dục phát triển thể
chất cho trẻ.
+ Đa số phụ huynh nhận thức tốt tác dụng của thiết bị, đồ dùng, đồ chơi đối
với việc phát triển vận động cho trẻ.
+ Phụ huynh nhiệt tình giúp đỡ giáo viên trong việc tìm kiếm nguyên vật liệu
để làm đồ dùng, đồ chơi.
+ Phụ huynh đã quan tâm hơn tới nội dung phát triển vận động, biết hướng
dẫn, rèn luyện một số kỹ năng cơ bản cho trẻ lúc ở nhà.
+ Phụ huynh hiểu về sự cần thiết phải xây dựng môi trường giáo dục phát
triển vận động phù hợp, an toàn cho trẻ.