LỜI CAM ĐOAN
Đề tài “Phong cách lãnh đạo quản lý và sự ảnh hưởng đến việc xây
dựng văn hóa công sở tại tập đoàn Toyota” do em thực hiện. Em xin cam đoan
đây là bài tiểu luận của em trong thời gian qua. Em xin chịu hoàn toàn trách
nhiệm với những thông tin sử dụng trong công trình nghiên cứu này.
Hà Nội, ngày 25 tháng 2 năm 2017
Sinh viên


LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành đề tài nghiên cứu này, em xin tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến
Thầy giáo bộ môn đã tận tình hướng dẫn trong suốt quá trình học tập môn Văn
hóa công sở.
Mặc dù đã nhận thức được tầm quan trọng trong công tác nghiệp vụ của
mình và nỗ lực hết sức với khả năng vốn có là kiến thức về nghiệp vụ được học,
nhưng em không thể tránh khỏi những thiếu sót và hạn chế trong công việc cũng
như trong quá trình hoàn thành đề tài tiểu luận này. Vì vậy em mong có được sự
đóng góp ý kiến của thầy cô giáo để bài tiểu luận của em được hoàn chỉnh hơn,
để em có thêm những kinh nghiệm trong công việc và là hành trang vững chắc
cho em trong quá trình làm việc sau này.
Cuối cùng, em xin kính chúc Thầy, Cô giáo dồi dào sức khỏe và thành
công trong sự nghiệp cao quý.
Em xin chân thành cảm ơn!
Sinh viên


MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN
LỜI CẢM ƠN



nào hết đòi hỏi phải được thiết lập bền vững
Đối với các công ty kinh doanh nói riêng, mọi kết quả hoạt động kinh doanh đều
phụ thuộc phần lớn vào văn hóa ứng xử, giao tiếp của công ty, bao gồm văn hóa
giữa lãnh đạo và nhân viên, giữa các đồng nghiệp trong công ty với nhau, giữa
nhân viên với khách hàng… Đây vừa là nhu cầu đòi hỏi khách quan, cũng vừa
là sự lựa chọn thích ứng để công ty đứng vững, tồn tại và phát triển trong điều

-

kiện mới.
Vấn đề phong cách của người lãnh đạo, quản lý có ảnh hưởng đến việc xây dựng
văn hóa công sở là điều đáng để chúng ta phải quan tâm. Người lãnh đạo phải
4


xây dựng Văn hóa công sở nhằm đáp ứng yêu cầu chung của cán bộ, công chức,
mong muốn được làm việc, được đánh giá đãi ngộ và phát triển trong môi
trường dân chủ, công bằng. Xây dựng văn hóa công sở là một đòi hỏi khách
quan đối với nhà nước trong điều kiện nước ta tham gia hội nhập kinh tế, quốc
tế.
Chính vì vậy từ góc độ văn hóa có thể khẳng định rằng: Phong cách người
lãnh đạo quản lý có vai trò vô cùng quan trọng trong việc xây dựng văn hóa
công sở, góp phần quan trọng trong việc phát triển công ty, trong cạnh tranh và
trong chiếm lĩnh mở rộng thị trường.
Xuất phát từ tầm quan trọng, tính thực tế của đề tài và sự tâm đăc của bản
thân bởi những nét đặc biệt trong văn hóa ứng xử tại các công ty, em đã chọn đề
tài cho bài tiểu luận mang tên: “ Phong cách lãnh đạo quản lý và sự ảnh
hưởng đến việc xây dựng văn hóa công sở tại tập đoàn Toyota”
2. Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu là Phong cách của người lãnh đạo, quản lý và sự

Chương III: Thực trạng và giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý trong việc

•

xây dựng văn hóa công sở tại tập đoàn Toyota.

6


CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VĂN HÓA CÔNG SỞ VÀ PHONG
CÁCH LÃNH ĐẠO
I. Cơ sở lý luận về văn hóa công sở
Khái niệm về văn hóa
Văn hóa được hiểu theo rất nhiều cách khác nhau. Ở mức chung nhất, có
thể phân biệt hai cách hiểu: văn hóa theo nghĩa hẹp và văn hóa theo nghĩa rộng.
Trong khoa học nghiên cứu về văn hóa, văn hóa được hiểu theo nghĩa
rộng. Theo định nghĩa này, định nghĩa văn hóa cũng có rất nhiều. Chẳng hạn,
định nghĩa đầu tiên của E.B.Tyor năm 1971 xem văn hóa là “một phức hợp bao
gồm trí thức, tín ngưỡng, nghệ thuật, đạo đức, pháp luật, tập quản, cùng mọi khả
năng và thói quen khác mà con người như một thành viên của xã hội đã đạt
được”. Cũng có quan niệm khác “văn hóa bao gồm tất cả những gì làm cho dân
tộc này khác với dân tộc khác, từ những sản phẩm tinh vi hiện đại nhất cho đến
tín ngưỡng, phong tục tập quán, lối sống và lao động”.
Theo giáo sư, tiến sĩ Trần Ngọc Thêm thì: “Văn hóa là một hệ thống tất cả
các giá trị do con người sáng tạo và tích lũy qua quá trình hoạt động thực tiễn,
trong mối quan hệ với môi trường tự nhiên và môi trường xã hội của mình”.
Khái niệm văn hóa công sở
•

Công sở là một tổ chức đặt dưới sự quản lý trực tiếp của nhà nước để tiến hành

-

lịch sử và còn được dùng cho đến ngày nay. Bao gồm:
Gía trị xã hội là tổng thể các quan niệm của cộng đồng về sự tồn tại và phát triển

-

cộng đồng vững mạnh vì sự phồn vinh, hạnh phúc cho nhân dân.
Kỹ thuật chế tác là các yếu tố kỹ thuật và công nghệ do cá nhân hay cộng đồng

•

sáng tạo từ xưa đến nay đang được sử dụng trong cuộc sống hàng ngày.
Gía trị vật chất: Các hiện vật đang được dùng trong đời sống xã hội hàng ngày.
Các công trình kiến trúc, các sản phẩm phục vụ cho sản xuất và tiêu dùng.
Văn hóa công sở trong cơ quan:
Ở mỗi quốc gia phát triển trên thế giới, các cán bộ công chức đều ý thức
rất rõ: họ đang làm việc vì ai, làm vì cái gì, và tại sao họ lại đạt hiệu quả làm
việc cao như vậy. Phần lớn họ có ý thức văn hóa dân tộc rất cao, có nhận thức
cao trong sự phát triển đất nước, ý thức về danh dự của nhà nước, về truyền
thống của cơ quan.
Văn hóa công sở không chỉ thể hiện đạo đức, phẩm chất của cán bộ, công
chức nhân viên trong khi thực thi nhiệm vụ mà còn thể hiện trình độ văn hóa của
mỗi người. Để đảm bảo tính trang nghiêm và hiệu quả hoạt động của các cơ
quan hành chính nhà nước.
Gắn liền với trình độ học vấn và trình độ văn minh trong hoạt động của
các cơ quan hành chính nhà nước. Một nền văn minh mới xuất hiện đã thể hiện
ở sự hình thành các tiêu chí, chuẩn mực trong hoạt động công sở, quan hệ ứng
sử và môi trường chính trị mang đậm bản sắc văn hóa nhân văn, nhân ái, với các
giá trị chân thiện mỹ. Việc các công sở khuyến khích, thậm chí bao cấp việc học


-

nước.
Khơi dậy, phát huy được nhân lực, tạo được nét văn hóa riêng cho mỗi công sở,
có sự đồng thuận chung của các cá nhân trong tổm nhóm và trong toàn tổ chức
nói chung.
II. Phong cách lãnh đạo
1. Khái niệm Phong cách lãnh đạo

-

Hoạt động quản lý là một hoạt động quan trọng của hoạt động xã hội. Mỗi cán
bộ quản lý trong quá trình tác động đến đối tượng của mình đều có cách thức
hay biện pháp, lề lối ứng xử, xử lý một tình huống nhất định nào đó. Sự định
hướng về mục tiêu, lề lối ứng xử, cách thức ra quyết định được lặp đi lặp lại
nhiều lần trở nên ổn định sẽ tạo nên một kiểu hoạt động hay phong cách lãnh

-

đạo, quản lý.
Lãnh đạo là thuật ngữ dùng khi đối tượng quản lý là con người. Chủ thể quản lý
tác động đến đối tượng quản lý là con người thì quá trình này có thể gọi là quá

-

trình quản lý xã hội hay còn gọi là lãnh đạo.
Lãnh đạo là việc định ra chủ trương, đường lối, mục đích, tính chất, nguyên tắc
hoạt động của một hệ thống và tổ chức động viên, thực hiện chúng trong những
9


-

lực, tri thức và trách nhiệm được giao.
Phong cách lãnh đạo là một khái niệm thường gặp, còn hay gọi là kiểu lãnh đạo
hay lối làm việc của người lãnh đạo. Có quan niệm ranwghf phong cách lãnh
đạo được giải thích như là một hệ thống các mục đích, các phương pháp mà

-

người lãnh đạo sử dụng trong công tác quản lý.
Phong cách lãnh đạo không chỉ thể hiện về mặt khoa học và tổ chức lãnh đạo,
quản lý mà còn thể hiện tài năng, chí hướng, nghệ thuật điều khiển, tác động

-

người khác của người lãnh đạo.
Phong cách lãnh đạo là hệ thống các dấu hiệu đặc trưng của hoạt động quản lý
của nhà lãnh đạo, được quy định bởi các đặc điểm nhân cách của họ.
Nhìn chung những định nghĩa trên đã đề cập và phản ánh khá rõ nhiều
mặt, nhiều đặc trưng khác nhau cảu phong cách lãnh đạo. Tuy nhiên phần lớn
các định nghĩa chỉ nhấn mạnh đến mặt chủ quan, mặt cá tính của chủ thể lãnh
đạo, chứ chưa đề cập, xem xét phong cách lãnh đạo như một kiểu hoạt động:
Kiểu hoạt động đó được diễn ra như thế nào còn phụ thuộc vào yếu tố môi
trường xã hội, trong đó có sự ảnh hưởng của hệ tư tưởng, của nền văn hóa…
10


Như vậy chúng ta có thể định nghĩa phong cách lãnh đạo như sau: Phong cách
lãnh đạo là kiểu hoạt động đặc thù của người lãnh đạo được hình thành trên cơ

cấp dưới.
b, Phong cách lãnh đạo dân chủ: là phong cách mà theo đó nhà quản trị
chủ yếu sử dụng uy tín cá nhân đưa ra những tác động đến những người dưới
quyền. Nói cách khác, họ rất ít sử dụng quyền lực hay uy tín chức vụ để tác

•

động đến những người dưới quyền.
Các đặc điểm cơ bản:
11


-

Thường sử dụng hình thức động viên khuyến khích
Không đòi hỏi cấp dưới phục tùng tuyệt đối
Thường thu thập ý kiến của những người dưới quyền, thu hút, và lôi cuốn cả tập
thể.
+ Ưu điểm: Những nhà lãnh đạo theo phong cách dân chủ luôn lắng nghe
mọi phản hồi từ các nhân viên để điều chỉnh kịp thời công việc hoặc các mối
quan hệ trong cơ quan.
Phong cách lãnh đạo dân chủ dường như được đặt ở vị trí trung gian khi
nó điều hòa được sự độc đoán và tính tự do, các cá nhân luôn được khích lệ để
đưa ra ý kiến, khích lệ tranh luận, ai cũng có cơ hội để nói lên điều mình suy
nghĩ và quan tâm - ngay cả đối với những cá nhân bình thường tỏ ra rụt rè và
kiệm lời, điều đó khiến các thành viên cảm thấy được tôn trọng và có nhiều cơ
hội hơn.
+ Nhược điểm: Phong cách lãnh đạo dân chủ có nhiều ưu điểm nhưng
cũng không hẳn là không có nhược điểm, nó tốn khá nhiều thời gian để ra được
một quyết định, và đôi khi cũng khó đi đến thống nhất ý kiến trong một số vấn

người lãnh đạo, dẫn tới tùy tiện, lơ là công việc.
Với phong cách này nhà quản trị cấp cao có điều kiện, thời gian để tập trung sức
lực vào vấn đề chiến lược, tôn trọng và phát huy tối đa quyền tự do và chủ động
của cấp dưới, tạo điều kiện để cấp dưới tham gia vào quá trình quyết định quản
trị.
Tiểu kết:
Trên đây những cơ sở lý luận về văn hóa công sở và phong cách lãnh đạo,
quản lý. Qua đó, giúp chúng ta thấy được đôi nét về tầm quan trọng, vai trò và ý
nghĩa của văn hóa công sở. Các phong cách lãnh đạo quản lý của nhà lãnh đạo
các cấp. Vai trò của nền văn hóa công sở chính là mục tiêu của sự phát triển, có
vai trò rất quan trọng, bởi lẽ do con người sáng tạo ra, chi phối toàn bộ hoạt
động của con người, là hoạt động sản xuất nhằm cung cấp năng lượng tinh thần
cho con người làm cho con người ngày càng hoàn thiện hơn.
CHƯƠNG II. PHONG CÁCH LÃNH ĐẠO TẠI TẬP ĐOÀN TOYOTA VÀ
SỰ ẢNH HƯỞNG ĐẾN VIỆC XÂY DỰNG VĂN HÓA CÔNG SỞ
I.

Tổng quan về tập đoàn Toyota (TMC) và công ty Toyota Việt Nam
(TMV)

1.

Toyota (tên đầy đủ trong tiếng Anh: Toyota Motor Corporation, là một công
ty nổi tiếng thế giới về sản xuất ô tô của Nhật Bản có trụ sở chính đặt ở Toyota,
Aichi và Bunkyo Tokyo, Nhật Bản. Theo ước tính, tổng thu nhập hàng năm của
tập đoàn đạt 212.39 tỉ USD, sản xuất và bán ôtô đạt 4.72 triệu USD chỉ trong 6
tháng đầu năm 2007, lợi nhuận đạt 15.09 tỉ USD ( xếp trên cả GM(General
Motors). Toyota đang làm chủ và điều hành các hãng: Toyota, Lexus, Scion, có
cổ phần chính tại Daihatsu Motors (nhà sản xuất ôtô con), Hino Motors (hãng
chuyên sản xuất các loại xe tải thương mại), và đồng thời nắm cổ phần nhỏ tại

Toyota là nhà tiên phong trong sản xuất ôtô ở Việt Nam . Với việc đưa
dây chuyền sản xuất chi tiết thân xe vào hoạt động từ tháng 3 năm 2003, Toyota
là công ty đầu tiên trong các liên doanh ôtô Việt Nam áp dụng tất cả 4 quy trình
sản xuất tiêu chuẩn cho một nhà máy sản xuất ôtô bao gồm dập, hàn, sơn và lắp
ráp. Qua việc nâng cao năng lực sản xuất tại Việt Nam , TMV thể hiện sự tin
tưởng vào khả năng sản xuất những chiếc xe có chất lượng tốt nhất.
Để đạt được những thành công nhất định và gây dựng được thương hiệu,
uy tín trên thương trường như hiện nay, tập đoàn Toyota nói chung và công ty
Toyota Việt Nam nói riêng đã áp dụng những phong cách lãnh đạo, những
phương hướng cách thức quản lý tổ chức một cách hết sức chặt chẽ và có hiệu
quả . Chúng ta sẽ cùng đi tìm hiểu, phân tích sâu về phong cách lãnh đạo và
quản lý tổ chức trong công ty Toyota Việt Nam nói riêng và cách thức quản lý
trong tổ chức của tập đoàn Toyota nói chung.

• Câu chuyện về ông tổ tập đoàn Toyota:
Mãi đến gần cuối đời, Sakichi Toyoda mới bắt đầu nghĩ đến chuyện sản
xuất ôtô. Bản thân Sakichi Toyoda lúc còn sống cũng không nghĩ rằng cái doanh
nghiệp con con mà ông thành lập và xây dựng nên sau này đã trở thành tập đoàn
14


Toyota sản xuất ôtô lớn nhất của Nhật Bản và lớn thứ nhì trên thế giới.
Nói đến Nhật Bản là người ta nghĩ ngay đến hàng điện tử và ôtô, hai
ngành công nghiệp chủ đạo góp phần tạo nên thương hiệu made in Japan nổi
tiếng. Và tập đoàn sản xuất ôtô số 1 của Nhật Bản là tập đoàn Toyota.
Năm 2005, với doanh thu gần 180 tỉ USD, Toyota là tập đoàn duy nhất
của Nhật Bản và cũng là duy nhất của châu Á nằm trong “Top ten” của những
tập đoàn có qui mô lớn nhất. Sự hiệu quả trong kinh doanh của Toyota được
thấy rõ nhất ở con số lợi nhuận khổng lồ lên tới 11 tỉ USD trong năm 2005.
Năm 1936, sau khi tiếp quản công ty Toyoda của Sakichi Toyoda, người

Không phụ lòng cha, Kichiro Toyoda đã tìm mọi cách để tìm hiểu công
nghệ sản xuất xe hơi. Hàng chục động cơ xe ôtô được cha con Sakichi Toyoda
và Kichiro Toyoda mua về để mổ xẻ tìm hiểu từng chi tiết.
Với một quyết tâm và sự cần mẫn hiếm có mang đúng phẩm chất đặc thù
của người Nhật Bản, cha con Toyoda vừa duy trì sản xuất máy dệt vừa âm thầm
chuẩn bị cho dây chuyền sản xuất ôtô đầu tiên của Nhật Bản. Bắt đầu năm 1930,
lần lượt từng dây chuyền sản xuất vỏ xe, gầm xe rồi động cơ xe ôtô được gia
đình Toyoda hoàn thiện.
Năm 1934, Kichiro Toyoda, lúc này đã thay cha điều hành công ty Toyoda
đã công bố chiếc xe ôtô đầu tiên, mở đường cho kỷ nguyên huy hoàng của tập
đoàn Toyota sau này.
1.

Ai lãnh đạo Toyota?
Ban lãnh đạo hiện tại của Toyota gồm 25 thành viên và đều là người Nhật.
Với những điều chỉnh mới, số lượng thành viên sẽ tăng lên 30 và có thêm 8
người xứ sở mặt trời mọc được bổ nhiệm. Việc lựa chọn người lãnh đạo Toyota
phần lớn tuân theo nguyên tắc nuôi dưỡng và phát triển đội ngũ cán bộ lãnh đạo
hơn là thuê ngoài. Dường như trong suốt quá trình lịch sử Toyota, các nhà lãnh
đạo chủ chốt đuợc tìm thấy trong công ty vào đúng thời điểm, để hình thành
bước phát triển kế tiếp của Toyota.
*Hiroshi Okuda:
Ông là người đầu tiên không phải là người nhà gia điình Toyoda nắm giữ
quyền trong nhiều thập kỷ và xuất hiện đúng lúc khi Toyota cần đẩy mạnh toàn
cầu hóa công ty một cách mạnh mẽ.
Sau giai đoạn tăng tốc đó, Fujio Cho _ một người điềm tĩnh, trầm lặng,
16


tiếp tục toàn cầu hoá Toyota và tập trung tái củng cố phương thức Toyota trong



*Tình trạng thực tế (thay vì bề ngoài)
*Toàn nhóm phải tham gia (thay vì chỉ có cá nhân)
* James Press _ lãnh đạo người nước ngoài đầu tiên:
Từ khi khai sinh năm 1937, Toyota luôn được biết đến như một công ty
gia đình trị. Dù thời thế đổi thay, nhiều người nước ngoài nắm giữ các vị trí quan
trọng nhưng chưa bao giờ Toyota bổ nhiệm một ai đó không phải quốc tịch Nhật
vào vị trí ban lãnh đạo. Đây là lần đầu tiên, nhưng hoàn toàn không phải ngẫu
nhiên khi Toyota chọn James Press. Hiện đang là Tổng Giám đốc Toyota Bắc
Mỹ, Press đã có những đóng góp quan trọng, mang tính quyết định cho sự thành
công của nhà sản xuất Nhật Bản ở thị trường lớn nhất thế giới.
Theo đánh giá, việc đưa Press vào ban lãnh đạo sẽ khiến tình cảm của
người Mỹ với Toyota ngày càng vững chắc hơn. Toyota và nhiều hãng xe Nhật
khác chưa thể quên khi người tiêu dùng ở đây đồng loạt tẩy chay các sản phẩm
của mình vào những năm 1980. Christopher Richter, nhà phân tích của hãng
CLSA Asia-Pacific Markets thốt lên: "Cuối cùng, Toyota không còn là một hãng
xe hoàn toàn của Nhật".
Press, 60 tuổi, mới được bổ nhiệm chức Tổng Giám đốc Toyota Bắc Mỹ
từ tháng 5/2006 sau khi vị tiền nhiệm phải ra đi vì dính vào scandal tình dục.
Khi đó, Press là người nước ngoài đầu tiên nắm giữ cương vị này trong hơn 20
năm Toyota bước chân vào Mỹ.
Rất nhiều người nghi ngờ nhiệt huyết và khả năng của ông. Thế nhưng, xe
Toyota bán vẫn chạy như tôm tươi, lợi nhuận tiếp tục tăng và hai lần vượt Ford
về doanh số ngay tại đất Mỹ. Hiện tại, thị phần của Toyota là 16%, ngay sát
Ford (17%) và General Motors (22%). Trước khi trở thành người đứng đầu
Toyota Bắc Mỹ, Press làm Giám đốc bộ phận bán hàng TMS (Toyota Motors
Sales). Ông gia nhập TMS từ 1970 sau 2 năm làm cho Ford Motor và là quan
chức của Toyota được nhiều người biết đến nhất ở Mỹ.
Toyota nổi tiếng với những chiếc xe tiết kiệm nhiên liệu, sở hữu mẫu xe

•

Không bao giờ chệch khỏi châm ngôn “Phương thức Toyota” (Phát triển
những nhà lãnh đạo, người hiểu thấu đáo công việc, sống cùng triết lý và truyền
đạt cho người khác).

•

Làm việc theo cách thức phát triển công việc đến từng chi tiết và tiếp tục
đi theo định hướng gemba là nơi đích thực của giá trị công việc tạo ra.
Ngoài ra, các nhà lãnh đạo Toyota còn tuân theo và áp dụng nguyên lý
“Phát triển các cá nhân và tập thể xuất sắc có thể tuân thủ triết lý của công ty”.
Tôn trọng nhân viên có nghĩa là tôn trọng tư duy và khả năng của họ, tôn trọng
năng lực của họ. Điều này cũng là một động lực thúc đẩy nhân viên nỗ lực nhiệt
tình đóng góp tích cực cho việc phát triển tập đoàn.
2. Đưa khách hàng lên hàng đầu:
19


Kamiya _chủ tịch danh dự của Toyota đã có câu nói nổi tiếng thể hiện
triết lý “khách hàng là trên hết” mà ông luôn thuyết phục và ghi dấu ấn cho
người khác trong suốt cuộc đời nghề nghiệp của mình: “Ưu tiên trong nhận lợi
nhuận từ bán xe hơi phải theo thứ tự khách hàng, sau đó là nhà bán sỉ, và cuối
cùng là nhà sản xuất. Thái độ này là phương pháp tốt nhất chiến thắng niềm tin
của khách hàng và nhà bán sỉ và cuối cùng đem lại sự tăng trưởng cho nhà sản
xuất.
Tới tận nơi để xem xét và hiểu (genchi genbutsu), mở rộng sự hiểu biết
những gì khách hàng muốn, nghiền ngẫm dữ liệu tiếp thị hay lắng nghe thuyết
trình về tiếp thị và nhận bản tóm tắt cảm giác của khách hàng là không đủ đối
với nhà lãnh đạo. Bán hàng từ nhà này qua nhà khác là một cách để hiểu tường

trở thành huyền thoại của giới kinh doanh trên thế giới. Người sáng lập mạng
lưới Wal-Mart, Sam Walton, luôn khởi động ngày làm việc bằng cách đi dạo
quanh một trong các siêu thị của mình và ông tự đặt nhiệm vụ mỗi ngày phải
ghé thăm ít nhất 2 cửa hàng. Walton cho rằng không một hệ thống vệ tinh giám
sát hay báo cáo nào có thể thay thế sự giao tiếp sống động với nhân viên. Thông
thường, nhà lãnh đạo này không hề báo trước về “cuộc dạo chơi” của mình,
hoặc chỉ thông báo trước đó vài giờ, để được chứng kiến bức tranh kinh doanh
một cách chân thực nhất. Một nhà lãnh đạo khác cũng thường dành rất nhiều
thời gian để tiếp xúc, trò chuyện với cấp dưới chính là Jack Welch, giám đốc
điều hành cũ của General Electric. Các đồng nghiệp của ông vẫn hay nói rằng,
đối với bất kỳ nhân viên nào trong tập đoàn ông cũng chỉ đơn giản là Jack- thân
thiện và cởi mở. Việc những người đứng đầu đích thân tham dự vào các cuộc
họp ở nhiều cấp độ khác nhau của doanh nghiệp, một cách không chính thức,
chính là cuộc tiếp kiến ở cấp lãnh đạo mà tác động của nó có sức lan tỏa rất lớn.
Cách làm này sau đó cũng được áp dụng ở PepsiCo, Lucasfilm, Corning Glass,
3M và Disney.
Cách tốt nhất để lãnh đạo hiểu rõ bộ máy sản xuất của công ty đang hoạt
động ra sao là phải tự tay chạm vào nó. Tuy nhiên, từ đây cũng không nên suy ra
rằng việc một giám đốc cùng tham gia vào quá trình sản xuất sẽ chỉ thu được các
khái niệm về sự vận hành của các cỗ máy. Kinh nghiệm thực tế đó còn giúp anh
ta những ý tưởng để làm tốt hơn, để tối ưu hóa điều kiện làm việc của con người
tại đây, và đó mới chính là những mục tiêu quan trọng của MBWA.
21


Bên cạnh đó, việc điều hành bên ngoài văn phòng cũng mang lại những
tác động về lý trí và cảm xúc thú vị đối với nhân viên. Sự xuất hiện của giám
đốc điều hành tại phân xưởng sản xuất hay ở gian bán hàng, nơi ông ta từng làm
việc trước kia, thể hiện cho tất cả nhân viên thấy khả năng phát triển và thăng
tiến trong công việc. Nhân viên sẽ tin tưởng rằng, nếu làm việc hết mình vì sự

Dây chuyền sản xuất của Toyota được chạy với công suất tối đa. Dù vậy,
mỗi công nhân đều có quyền ngưng dây chuyền và yêu cầu hỗ trợ cấp tốc nếu
phát hiện có sai sót. Một ví dụ tiêu biểu cho thành tựu của việc thực hiện nguyên
tắc này là nhà máy Tsutsumi với sản lượng năm trăm ngàn xe hơi mỗi năm, tám
kiểu khác nhau với tốc độ một chiếc một phút.
Dây chuyền sản xuất Tsutsumi là một vũ điệu ba-lê với độ chính xác đáng
khâm phục, tạo nên từ những cải tiến nhỏ trong nhà máy. Chẳng hạn, các công
nhân lắp ráp bảng đồng hồ ngồi trên các ghế cơ giới hóa cho phép họ di chuyển
ra vào phần bên trong xe mà không cần ngồi xổm hay cúi xuống. Hoặc sáng
kiến sử dụng đồng kim loại và nam châm để chọn đinh vít từ thùng chứa theo
kích cỡ và thứ tự định sẵn.
Kaizen được coi là hệ thống "nhiễm sắc thể" đặc trưng của cơ thể Toyota.
Mỗi gen đều có thể được nhân bản trong thế giới hiện đại ngày nay, tương tự
như hệ thống dây chuyền sản xuất Toyota. Nhờ nguyên tắc kaizen, các nhà lãnh
đạo Toyota hy vọng đối thủ cạnh tranh sẽ không bao giờ đuổi kịp Toyota trong
lĩnh vực cải tiến và hoàn thiện hệ thống sản xuất.
Ông Fujio Cho - Tổng giám đốc Toyota, là doanh nhân xuất sắc nhất châu
Á năm 2004 từng than phiền Toyota không có đủ những nhà lãnh đạo mang tính
toàn cầu. Mới đây, Viện Toyota đã được thành lập nhằm đào tạo các nhà quản trị
cho công ty. Ông Cho muốn áp dụng phong cách "kaizen" vào quản trị: giảm
cấp bậc trong bộ máy lãnh đạo, tăng tính tin cậy và tốc độ ra quyết định của hệ
thống quản lý. Năm ngoái, ông đã cho giảm số lượng các tổng giám đốc của
Toyota từ 58 người xuống còn 27 người.
Ông Cho còn hy vọng sẽ có thêm các tổng giám đốc không phải là người
Nhật (thực tế, hiện nay đã có ba người nước ngoài). Mong muốn của ông là tạo
nên một hệ thống quản trị phản hồi nhanh nhạy và chính xác như dây chuyền
sản xuất của Toyota. Ông nói: "Nếu có sai lầm, tôi muốn được thông báo trong
vòng một tiếng đồng hồ".
23


hướng người tiêu dùng và tạo ra một dòng xe theo đúng sở thích của họ. Mỗi
24


chuyên gia đều phải bỏ thời gian tiếp chuyện với người mua xe. Người Nhật có
danh từ cho việc làm này: genchi genbutsu, nghĩa là tiếp cận hiện trường và xác
nhận sự việc.
Hầu hết các đại công ty đều làm điều đó, nhưng đối với Toyota, các nhà
lãnh đạo công ty không chỉ nghe mà còn biến những gì người ta nói thành sự
thật. Vào giữa thập niên 1990, khi Toyota phát hiện mình đang mất khách hàng
trẻ cho các thương hiệu khác như Volkswagen, bộ môn marketing đã cho ra đời
nhãn hiệu đang rất thành công Scion. Thí dụ khác: GM đã bắt đầu xem xét thị
trường xe điện vào thập niên 1980, nhưng chính Toyota đã nắm bắt“cách mạng
xanh”với loại xe hybrid nửa xăng, nửa điện, Prius. Xe Prius tuy chỉ chiếm 5%
tổng số xe bán ra ở Mỹ nhưng chính nó đã giúp Toyota có hình tượng tốt.
Người điều hành sales cho Toyota ở Mỹ là Jim Lentz, 51 tuổi. Ông cho
biết Toyota không những để ý đến thị trường Mỹ mà cả thị trường thế giới. Để
đáp ứng lối sống đa dạng, lành mạnh, và đòi hỏi an toàn, Toyota làm đủ sản
phẩm cho từng thị trường khác nhau. Yaris là hiệu xe có thể bán ra khắp thế giới
vì đây là loại xe nhỏ, tiết kiệm nhiên liệu tốt. Đồng thời, Tundra chỉ bán ra ở
Mỹ, nơi mà giá xăng vẫn còn tương đối rẻ và người ta yêu chuộng loại xe lớn,
máy lớn 8 xy-lanh. Đây cũng chính là vũ khí đối đầu với Detroit Three, những
công ty xưa nay bán rất chạy loại xe tải pickup lớn như Tundra.
Trong buổi thi đấu chung kết football, Super Bowl, vừa qua Toyota đã thể
hiện lời thách đố đó bằng cách quảng cáo chiếc Tundra kéo 10.000lb (4.536 kg).
Toyota cũng đã cho xây xí nghiệp chỉ dành cho Tundra ở San Antonia, Texas. Vị
trí này cách xa đường chuyên chở và khó ra vào, nhưng nó lại nằm ngay ở tiểu
bang lớn nhất của Mỹ và là nơi người ta thích chạy xe tải. “Toyota đang làm
chuyện mà các đối thủ khác không thể làm được – đó là xây thêm nhà máy thay
vì đóng cửa chúng,”theo lời ông George Magliano, nhà phân tích của Global