LỜI CẢM ƠN
Để có được thành quả là bài tiểu luận này, em xin cám ơn các thầy cô khoa
Văn thư - Lưu trữ đã tạo điều kiện cho em đi khảo sát thực tế tại Ủy ban nhân
dân quận Tây Hồ, thầy Nguyễn Thành Nam đã tận tình chỉ dạy chúng em trong
học phần “Văn hóa công sở”. Tiếp theo, em xin cám ơn các cán bộ, công chức
của Ủy ban nhân dân quận Tây Hồ đã nhiệt tình giúp đỡ em trong quá trình em
khảo sát thực tế tại đây.
MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN
LỜI CẢM ƠN......................................................................................................1
MỤC LỤC............................................................................................................2
PHẦN MỞ ĐẦU..................................................................................................1
1.Lý do chọn đề tài..............................................................................................................1
2.Đối tượng nghiên cứu......................................................................................................2
3.Phạm vi nghiên cứu..........................................................................................................2
4.Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu...................................................................................2
5.Phương pháp nghiên cứu..................................................................................................2
6.Cấu trúc đề tài..................................................................................................................2
PHẦN NỘI DUNG..............................................................................................4
Chương 1..............................................................................................................4
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VĂN HÓA CÔNG SỞ..................................................4
1.1. Một số khái niệm cơ bản..............................................................................................4
1.1.1. Văn hóa.....................................................................................................................4
1.1.2. Công sở.....................................................................................................................4
1.1.3. Văn hóa công sở........................................................................................................5
1.2. Vai trò của văn hóa công sở đối với hoạt động công sở...............................................6
1.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến sự hình thành văn hóa công sở..........................................6
1.3.1. Yếu tố chủ quan.........................................................................................................6
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Văn hóa là phương thức ứng xử của con người với môi trường sống xung
quanh, từ đó tạo ra những giá trị vật chất và tinh thần giúp con người tồn tại và
phát triển. Nói cách khác, văn hóa đó là cái cân bằng xã hội có nhiều nguy cơ
biến động, hoặc có thể hiểu rằng, mọi vật chất có thể mất đi nhưng cái còn đọng
lại đó chính là văn hóa. Bất kể quốc gia nào,tổ chức nào, muốn trường tồn đều
phải có văn hóa riêng, văn hóa công sở, và cơ quan, doanh nghiệp cũng không
nằm ngoài quy luật đó. Văn hóa công sở là gì? Văn hóa công sở là những giá trị
chủ yếu thuộc về tinh thần hình thành trong quá trình hoạt động của công sở, tạo
ra niềm tin và chi phối đến cách làm việc của nhân viên. Theo đó, thực trạng văn
hóa công sở có mức độ ảnh hưởng tới sự phát triển của cơ quan, doanh nghiệp
bởi đôi khi điều đó sẽ trở thành tập tục, thành thói quen của cơ quan. Trong đó
bao gồm văn hóa của đội ngũ nhân viên và sự ảnh hưởng của nó đến việc xây
dựng văn hóa công sở tại cơ quan.
Tuy nhiên, văn hóa công sở không phải là một công sở đầy đủ những thiết
bị, vật dụng hiện đại, lại càng không phải là một trụ sở được xây dựng hoành
tráng,… mà chính là hành vi ứng xử hàng ngày của đội ngũ nhân viên, cán bộ,
công chức, viên chức trong các mối tương tác để công việc được trôi chảy, dễ
dàng thành công hơn.
Ủy ban nhân dân quận Tây Hồ là một trong những cơ quan hành chính
nhà nước, cũng là nơi tồn tại văn hóa công sở như bao cơ quan khác, cũng bao
gồm văn hóa của đội ngũ nhân viên và sự ảnh hưởng của nó đến việc xây dựng
văn hóa công sở. Và đây cũng là cơ quan tiếp nhận cho phép em khảo sát thực tế
về văn hóa công sở. Với những lý do trên, em quyết định chọn “Văn hóa của
đội ngũ nhân viên và sự ảnh hưởng đến việc xây dựng văn hóa công sở tại
Ủy ban nhân dân quận Tây Hồ” làm đề tài nghiên cứu kết thúc học phần Văn
hóa công sở.
1
- Phương pháp thống kê;
- Phương pháp so sánh;
- Phương pháp phân tích, tổng hợp.
6. Cấu trúc đề tài
2
Ngoài phần mở đầu và phần kết luận, bài tiểu luận bao gồm 03 chương
sau:
Chương 1: Cơ sở lý luận về văn hóa công sở
Chương 2: Giới thiệu khái quát về Ủy ban nhân dân quận Tây Hồ
Chương 3: Giải pháp nâng cao hiệu quả, chất lượng văn hóa đội ngũ nhân
viên tại Ủy ban nhân dân quận Tây Hồ
3
PHẦN NỘI DUNG
Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VĂN HÓA CÔNG SỞ
1.1. Một số khái niệm cơ bản
1.1.1. Văn hóa
Hiện nay, xuất hiện rất nhiều định nghĩa khác nhau về khái niệm văn hóa,
ta có thể kể đến như sau:
Văn hóa là hệ thống hữu cơ các giá trị vật chất và tinh thần do con người
sáng tạo ra trong quá trình lao động thực tiễn và trong sự tương tác của con
người với môi trường tự nhiên và môi trường xã hội.
Văn hóa là tổng thể những nét đặc sắc về tinh thần và vật chất, về tri thức
và cảm xúc, tiêu biểu cho một xã hội hoặc một tập đoàn người trong xã hội bao
+ Phối hợp làm việc giữa các bộ phận trong một cơ quan;
+ Truyền đạt thông tin giao tiếp
+ Quản lý tài sản hành chính
1.1.3. Văn hóa công sở
Văn hóa công sở là một trong những khái niệm khá phổ biến và được định
nghĩa khác nhau, có thể kể đến như sau:
Theo PGS.TS Vũ Thị Phụng: Văn hóa công sở là tổng hòa những giá trị
hữu hình và vô hình, bao gồm: trình độ nhận thức, phương pháp tổ chức quản lý,
môi trường cảnh quan, phương tiện làm việc, đạo đức nghề nghiệp, phương tiện
giao tiếp ứng xử của cán bộ nhân viên nhằm xây dựng một công sở văn minh
lịch sự, hoạt động đúng pháp luật và hiệu quả cao.
Theo Bộ Tài chính – Kho bạc nhà nước, trích từ “ Văn hóa công sở và
giao tiếp hành chính”: Văn hóa công sở là một môi trường văn hóa đặc thù với
những giá trị chuẩn mực chi phối mọi hoạt động, mọi quan hệ của công sở cũng
như đối với công dân với tư cách là một cơ quan quyền lực của nhà nước hay
một cơ quan dịch vụ công.
Tóm lại, Văn hóa công sở là những giá trị chủ yếu thuộc về tinh thần hình
thành trong quá trình hoạt động của công sở, tạo ra niềm tin và chi phối đến
cách làm việc của nhân viên.
5
1.2. Vai trò của văn hóa công sở đối với hoạt động công sở
- Văn hóa công sở giúp xây dựng hình ảnh thương hiệu của cơ quan tổ
chức và giúp phân biệt công sở này với công sở khác
- Văn hóa công sở giúp công sở làm việc hiệu quả thống nhất, hợp tác
hoặc xây dựng một môi trường làm việc tích cực.
- Văn hóa công sở giúp xây dựng tác phong chuyên nghiệp cho nhân viên
công sở cũng như phát triển đi lên theo hướng tích cực
Khi thành lập theo Quyết định 4428/QĐ-UBND của Thành phố Hà Nội
ban hành ngày 15/12/1995 về thành lập phòng, ban chuyên môn giúp việc trực
thuộc UBND quận Tây Hồ, UBND quận có 12 phòng ban chuyên môn, có 08
đơn vị sự nghiệp và các đoàn thể thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình.
2.1.2. Chức năng của Uỷ ban Nhân dân Quận Tây Hồ.
UBND quận Tây Hồ là cơ quan Hành chính Nhà nước ở địa phương, quản
lý phạm vi lãnh thổ của quận theo Hiến pháp, Luật, Pháp lệnh, Nghị quyết của
HĐND quận và cơ quan cấp trên trong các lĩnh vực: Kinh tế, Chính trị, An ninh
– xã hội, Quốc phòng. Cụ thể là:
- Phát triển Kinh tế, Công nghiệp, Nông nghiệp, Lâm nghiệp, Thương
nghiệp, Lâm nghiệp, Văn hóa, Xã hội, Giáo dục, Y tế, Dịch vụ, thể dục – thể
thao, báo chí, khoa học – công nghệ, môi trường, xây dựng, giao thông vận tải,
….
- Về thu chi ngân sách của địa phương;
- Về tuyên truyền Giáo dục pháp luật, kiểm tra việc thi hành pháp luật, và
các văn bản của cơ quan nhà nước cấp trên và Nghị quyết của HĐND cùng cấp;
- Bảo đảm an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội, thực hiện nhiệm vụ
xây dựng lực lượng vũ trang và xây dựng lực lượng quốc phòng toàn dân, thực
hiện chế độ, nghĩa vụ quân sự. Quản lý hộ tịch hộ khẩu ở địa phương, quản lý
7
việc cư trú đi lại của người ngoài địa phương;
- Về phòng chống thiên tai, bảo vệ tài sản Nhà nước của các tổ chức và
công dân, bảo vệ các quyền tự do dân chủ của nhân dân;
- Về công tác thi hành án, giải quyết đơn khiếu nại.
2.1.3. Nhiệm vụ, quyền hạn của UBND Quận Tây Hồ.
- Xây dựng chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế, xã hội, an ninh,
quốc phòng dài hạn và hàng năm của Quận.
11.Phòng Tài nguyên và Môi trường.
Ngoài ra, còn có 6 Đoàn thể chính trị: Hội Cựu chiến binh, Hội Phụ nữ,
Hội Nông dân, Đoàn Thanh niên, Mặt trận Tổ quốc, Liên đoàn Lao động; Bên
cạnh đó, còn có các đơn vị hiệp quản: Đội quản lý thị trường, Đội thi hành án,
Đội thanh tra Giao thông công chính, Đội quản lý trật tự xây dựng, Viện kiểm
sát nhân dân, Toà án nhân dân…
2.2. Thực trạng văn hóa của đội ngũ nhân viên trong Ủy ban nhân
dân quận Tây Hồ
Nói đến thực trạng thì ai cũng biết trong cơ quan hành chính, thực trạng
văn hóa công sở mà cụ thể là văn hóa của đội ngũ nhân viên tại các cơ quan
hành chính hiện nay ở Việt Nam nói chung và tại Ủy ban nhân dân quận Tây Hồ
nói riêng là điều đáng được chú trọng và quan tâm như:
2.2.1. Ứng xử nơi công sở
Công sở là nơi công dân, các cơ quan hữu quan, bạn đồng nghiệp trong
ngành,… đến liên hệ, công tác. Vì vậy, cán bộ, công chức làm việc ở đây cần có
những ứng xử văn minh, thanh lịch trong giao tiếp.
Ăn nói, giao tiếp cũng là một biểu hiện văn hóa nơi công sở. Nhưng xung
quanh việc này vẫn còn nhiều điều đáng bàn. Là cơ quan công quyền như một số
người vẫn mang nặng tư duy cửa quyền khi tiếp xúc với dân. Vì thế, không ít
nơi, chúng ta vẫn phải nghe những câu nói thiếu chủ ngữ, kiểu như: “Cần gì?”,
“Đi đâu?”, “Gặp ai?”… hoặc bắt gặp những khuôn mặt cau có hách dịch, lạnh
lùng. Tuy nhiên, tại Ủy ban nhân dân quận Tây Hồ, các cán bộ nhân viên luôn
luôn có thái độ đúng mực, lịch sự đối với người dân cũng như đồng nghiệp. Đây
là một trong những điểm tích cực của cơ quan hành chính nhà nước
9
Xưng hô nơi công sở là biểu hiện văn hóa trong thời kỳ mở cửa, cùng với
hội nhập và phát triển kinh tế, các luồng văn hóa nước ngoài cũng theo đó mà
vào. Tại thủ đô, cụ thể là tại quận Tây Hồ - một trong những nơi giao lưu, hội tụ
đua, khen thưởng cuối tháng để khuyến khích toàn bộ cán bộ, công chức trong
cơ quan đi làm sớm, thúc đẩy quá trình giải quyết công việc hiệu quả.
Ở một số nước, người ta dùng máy quét để quản lý giờ làm việc của công
chức còn khi không có máy quét, người ta quản lý bằng biện pháp giáo dục,
nâng cao ý thức tự giác của mỗi người. Tấm gương về tư tưởng và đạo đức Hồ
Chí mInh đã học rồi, bây giờ đến giai đoạn mỗi cơ quan, mỗi đơn vị, mỗi cá
nhân, tổ chức chương trình hành động làm theo gương Bác. Tại Ủy ban nhân
dân quận Tây Hồ cũng không ngoại lệ, và đã xây dựng một quy chế làm việc
trong công sở từ giờ giấc đến thái độ lao động, từ trang phục đến lời ăn tiếng
nói, sao cho văn minh và hiện đại, lịch sự và hiệu quả. Đây cũng là một việc làm
thiết thực và giàu ý nghĩa.
2.2.4. Trách nhiệm đối với công việc
Tình trạng nhiều cán bộ, công chức còn chưa nghiêm túc trong giờ làm
việc, thiếu trách nhiệm vào việc mình làm. Tuy nhiên, tình trạng nhiều cán bộ,
công chức vẫn uống rượu, bia vào buổi sáng, buổi trưa tại những cơ quan làm
việc tại Ủy ban nhân dân quận Tây Hồ hầu như là không có.
Và điểu cần phải chống và phải chống một cách quyết liệt tại Ủy ban nhân
dân là thái độ thờ ơ, thiếu tinh thần trách nhiệm đối với công việc mà mình được
giao. Do vậy, tình trạng cán bộ, nhân viên đến cơ quan rồi mời rủ nhau đi ăn
sáng, ngồi trước máy vi tính nhưng là để chơi game hay theo dõi chứng khoán,
đến cơ quan không để làm việc mà để tán gẫu, buôn chuyện là không có. Bởi vì
công việc hàng ngày của Ủy ban quận rất nhiều và hầu như không có thời gian
rảnh để xảy ra tình trạng trên.
11
Chương 3
GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CHẤT LƯỢNG VĂN HÓA CỦA
ĐỘI NGŨ NHÂN VIÊN TẠI ỦY BAN NHÂN DÂN QUẬN TÂY HỒ
chung và văn hóa, truyền thống dân tộc
3.4. Đào tạo bồi dưỡng cán bộ về văn hóa công sở
Hiện nay, các cơ quan hành chính nói chung và Ủy ban nhân dân quận
Tây Hồ nói riêng cần nghiên cứu đưa nội dung văn hóa công sở vào chương
trình giảng dạy dưới 2 hình thức:
- Bổ sung thêm chuyên đề liên quan đến nhận thức chung về văn hóa công
sở trong các chương trình bồi dưỡng chung cho cán bộ, công chức (chương trình
chuyên viên, chuyên viên chính, tiền công vụ…)
- Tổ chức các khoa bồi dưỡng ngắn hạn về các ký năng thực hành văn hóa
công sở như: kỹ năng giao tiêp, nghi thức và ứng xử trong hành chính; kỹ năng
xây dựng văn bản mẫu, kỹ năng thiết kế quy trình làm việc khoa học; phong
cách và kỹ năng lãnh đạo quản lý; kỹ năng tổ chức khoa học công việc và chính
dựa vào nhu cầu thực thi văn hóa công sở để cấp kinh phí thỏa đáng cho cơ quan
hành chính nhà nước
13
KẾT LUẬN
Văn hóa công sở là một khái niệm rộng và bao hàm nhiều yếu tố như đã
phân tích ở trên. Đến nay mọi tiêu chí cụ thể về văn hóa công sở chưa được
hoàn thiện để trở thành tiêu chí thực hiện cho mỗi cán bộ. Vì văn hóa công sở
chưa định hình nên chất lượng,khối lượng và lộ trình công việc ở các công sở,
lắm khi như bị chậm lại.
Cải cách hành chính tốt sẽ góp phần vào việc nâng cao văn hóa công sở.
Tuy nhiên, để đạt được điều chúng ta cần bàn còn phụ thuộc vào nhận thức của
viên chức, trước hết là những nhà quản lý. Hơn bao giờ hết, vấn đề này cần được
xúc tiến toàn diện và triệt để mới mong đáp ứng được sự phát triển của xã hội.
Đã có một cuộc cải cách hành chính, song nếu chỉ là cải cách hành chính không
thôi, chưa xây dựng được nếp sống văn hóa nơi công sở thì mọi việc chưa ổn.