VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
NGUYỄN THỊ MAI HƢƠNG
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG NGOÀI GIỜ CHÍNH KHÓA CHO
SINH VIÊN KHOA TIẾNG ITALIA
TRƢỜNG ĐẠI HỌC HÀ NỘI
Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số: 60.14.01.14
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
HÀ NỘI - 2017
Công trình được hoàn thành tại:
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. NGUYỄN KHẮC BÌNH
Phản biện 1 : TS. Nguyễn Thanh Tùng
Phản biện 2: PGS.TS Nguyễn Thị Yến Phƣơng
Luận văn đƣợc bảo vệ trƣớc Hội đồng chấm luận
văn thạc sỹ họp tại Học viện Khoa học xã hội
hồi 16 giờ 30 ngày 23 tháng 10 năm 2017
Có thể tìm hiểu luận văn tại:
tục nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đổi mới nội dung, phương
1
pháp dạy học, hệ thống trường lớp và hệ thống quản lý giáo dục và đào
tạo, thực hiện chuẩn hóa, hiện đại hóa và xã hội hóa giáo dục”.
Trước những yêu cầu bức thiết phải thay đổi, ngành Giáo dục và
Đào tạo đã và đang không ngừng đổi mới để hướng tới phương pháp giáo
dục toàn diện cho người học trong đó hoạt động ngoài giờ chính khóa là
một bộ phận không thể thiếu trong quá trình giáo dục.
Khoa tiếng Italia trường Đại học Hà Nội được thành lập năm 2002.
Đây là kết quả của mối quan hệ hữu nghị giữa hai nước được chính thức
thiết lập từ năm 1973. Trong những năm gần đầy, quan hệ hữu nghị giữa
Việt Nam và Italia ngày càng được tăng cường thể hiện trong những
chuyến thăm cấp cao giữa lãnh đạo hai nước. Lãnh đạo cấp cao Việt Nam
đã nhiều lần thăm Cộng hòa Italia (Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tháng
3 năm 2013; Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng tháng 3 năm 2014;
Chủ tịch nước Trần Đại Quang tháng 11 năm 2016). Về phía Cộng hòa
Italia, Thủ tướng Matteo Renzi thăm chính thức Việt Nam vào tháng 6
năm 2014 và Tổng thống Sergio Mattarrela cấp nguyên thủ vào tháng 11
năm 2015. Điều này cho thấy các nhà lãnh đạo của cả hai bên đều rất coi
trọng mối quan hệ hợp tác chiến lược giữa hai nước. Trong chuyến thăm
Italia của Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng, hai bên đã thông qua Tuyên bố
chung thiết lập quan hệ đối tác chiến lược giữa Việt Nam và Italia để tạo
khuôn khổ phát triển quan hệ song phương một cách toàn diện, lâu dài,
đặc biệt là tăng cường hợp tác sâu rộng trong những lĩnh vực then chốt
như Hợp tác chính trị-ngoại giao, các vấn đề toàn cầu và khu vực, quan hệ
kinh tế, hợp tác phát triển, hợp tác công nghệ, giáo dục-đào tạo và khoa
học-công nghệ, hợp tác quốc phòng-an ninh.
thúc đẩy quan hệ hai nước nói chung và quan hệ hợp tác kinh tế nói riêng.
Xuất phát từ những quan điểm chỉ đạo của Trung ương và dựa
trên mối quan hệ hợp tác chiến lược giữa Việt Nam và Italia, trong những
năm vừa qua, Trường Đại học Hà Nội nói chung và Khoa tiếng Italia nói
riêng luôn chú trọng công tác nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đề
ra những biện pháp quản lý không chỉ các hoạt động dạy học mà cả các
hoạt động ngoài giờ chính khóa cho sinh viên của khoa nhằm đáp ứng yêu
3
cầu đổi mới giáo dục được đề ra trong nghị quyết số 29-NQ/TW, đảm bảo
chất lượng đầu ra cho sinh viên khi tốt nghiệp, giúp sinh viên tự tin tham
gia vào thị trường lao động đang đòi hỏi ngày càng khắt khe.
Một lý do nữa để khoa luôn nỗ lực đẩy mạnh các hoạt động ngoài
giờ chính khóa cho sinh viên là do tiếng Italia chưa được sử dụng nhiều và
rộng rãi ở Việt Nam như tiếng Anh, tiếng Trung, tiếng Nhật... nên sinh
viên của khoa có ít cơ hội để thực hành thứ tiếng này ở ngoài giờ chính
khóa. Nên việc tạo các môi trường ngôn ngữ phù hợp như hàng năm tổ
chức Tuần lễ ngôn ngữ Italia trên thế giới; thành lập các câu lạc bộ nói
tiếng Italia, câu lạc bộ đọc sách, cậu lạc bộ điện ảnh, ban truyền thông; tổ
chức các buổi nói chuyện với doanh nghiệp Italia, các buổi thăm quan
doanh nghiệp để sinh viên được tìm hiểu, mở rộng và thực hành những
kiến thức học được trên lớp là vô cùng cần thiết với sinh viên. Thông qua
các hoạt động bổ ích này, sinh viên sẽ có vốn ngôn ngữ dồi dào, trên nhiều
lĩnh vực khác nhau để trở thành những cầu nối quan trọng, thúc đẩy quan
hệ hợp tác toàn diện đang được đánh giá là trong giai đoạn nở rộ nhất giữa
Việt Nam và Italia.
Tuy nhiên, bên cạnh những thuận lợi, những kết quả tích cực đã
đạt được thì vẫn còn những khó khăn khi triển khai các hoạt động ngoài
kiến cho rằng hoạt động ngoại khóa trong nhà trường "chưa được tiến
hành một cách đồng bộ, chưa mang lại hiệu quả thật sự trọn vẹn như mục
tiêu đề ra" [8, tr.3]. Nhằm hướng tới việc có được một quan niệm đầy đủ
của các thầy cô giáo trực tiếp giảng dạy, của các nhà quản lý, các nhà khoa
học về hoạt động ngoài giờ chính khóa trong nhà trường và những hình
thức, nội dung, cách thức tiến hành hoạt động này cho thật hiệu quả và
nhằm tìm ra những giải pháp, đề xuất khả thi với các cấp quản lý, đã có
nhiều công trình nghiên cứu, những báo cáo khoa học được công bố. Kỷ
yếu “Hiệu quả của hoạt động ngoại khóa đối với việc nâng cao chất lượng
dạy – học tập trong nhà trường phổ thông” do Trường Đại học Sư phạm
thành phố Hồ chí Minh và viện Nghiên cứu Giáo dục tổ chức vào tháng 10
năm 2007 đã tập hợp các viết bài và báo cáo của các nghiên cứu giáo dục,
các nhà quản lý giáo dục và các giáo viên đang trực tiếp tham gia hướng
dẫn học sinh trong các hoạt động ngoại khóa. Từ những kinh nghiệm thực
tế kết hợp với các nghiên cứu khoa học những người tham gia tìm hiểu và
6
đánh giá hiệu quả của hoạt động ngoại khóa đối với việc nâng cao chất
lượng giảng dạy – học tập.
Các tác giả Hà Thế Ngữ - Đặng Vũ Hoạt [4] trong cuốn Giáo dục
học cũng nhấn mạnh vai trò và tác dụng của hình thức hoạt động ngoài giờ
chính khóa và coi đây là một trong những hình thức giáo dục có khả năng
tạo hứng thú cho sinh viên, giúp các em mở rộng, nâng cao và khắc sâu
kiến thức được tốt hơn.
Nhìn chung các tác giả trên thế giới và trong nước đều đề cao vai
trò và tác dụng của hoạt động ngoài giờ chính khóa trong quá trình giáo
dục sinh viên, xem hoạt động này là một trong những hình thức tổ chức
giáo dục quan trọng, không thể thiếu trong quá trình đào tạo. Với vai trò là
cho sinh viên ở Khoa tiếng Italia, Trường Đại học Hà Nội cho phù hợp với
điều kiện hiện nay.
4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Khách thể nghiên cứu
Quản lý hoạt động ngoài giờ chính khóa cho sinh viên ở Khoa
tiếng Italia, Trường Đại học Hà Nội.
4.2. Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp quản lý hoạt động ngoài giờ chính khóa cho sinh viên
tại Khoa tiếng Italia, Trường Đại học Hà Nội.
4.3. Phạm vi nghiên cứu
Giới hạn về thời gian nghiên cứu: Các kết quả nghiên cứu, khảo
sát trong 3 năm trở lại đây.
Giới hạn về phạm vi (địa bàn nghiên cứu): Các hoạt động quản
lý ngoài giờ chính khóa cho sinh viên tại Khoa tiếng Italia, Trường Đại
học Hà Nội.
5. Phƣơng pháp luận và phƣơng pháp nghiên cứu
Đề tài dựa trên các phương pháp sau:
5.1. Phương pháp luận:
Phương pháp phân tích, tổng hợp, khái quát hóa, hệ thống hóa các
văn kiện, Nghị quyết của Đảng, các văn bản quy định của Nhà nước và
của ngành giáo dục và đào tạo; các tài liệu lý luận về quản lý, quản lý giáo
8
dục và các tài liệu liên quan đến đề tài nghiên cứu để tổng quan các vấn đề
lý luận cơ bản phục vụ đề tài
5.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn bao gồm:
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp điều tra bằng phiếu
1.1.
Lý luận về hoạt động ngoài giờ chính khóa cho sinh viên đại
học
1.1.1.
Các khái niệm:
1.1.1.1. Khái niệm sinh viên
“Sinh viên” là người đang theo học chương trình đào tạo trình độ
đại học hệ chính quy tại các cơ sở giáo dục đại học.
1.1.1.2. Khái niệm hoạt động ngoài giờ chính khóa cho sinh viên đại
học
Hoạt động ngoài giờ chính khóa là một phần của chương trình
đào tạo đại học, vừa mang tính chất tự nguyện vừa mang tính bắt buộc tùy
thuộc vào yêu cầu của đơn vị đào tạo đối với từng loại hoạt động.
1.1.2.
Vai trò của hoạt động ngoài giờ chính khóa cho sinh viên đại
học
- Hoạt động ngoài giờ chính khóa giúp sinh viên mở rộng, nâng
cao và cập nhật kiến thức, rèn luyện kỹ năng
- Hoạt động ngoài giờ chính khóa giúp phát hiện ra năng khiếu của
sinh viên, hướng sinh viên vào các hoạt động bổ ích, làm tăng động lực
học tập và tu dưỡng đạo đức
- Hoạt động ngoài giờ chính khóa tạo sự gắn bó đoàn kết trong tập
thể
- Hoạt động ngoài giờ chính khoá huy động các lực lượng xã hội
trong cuộc sống.
1.1.5.
Nội dung của hoạt động ngoài giờ chính khóa cho sinh viên đại
học
Nội dung của hoạt động ngoài giờ chính khóa là những nội dung
để mở rộng và đào sâu kiến thức, rèn luyện kỹ năng, hoàn thiện nhân cách.
1.1.6. Hình thức tổ chức của hoạt động ngoài giờ chính khóa cho sinh
viên đại học
- Hoạt động tự học
- Hoạt động nghiên cứu khoa học
- Hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao
- Hoạt động chính trị xã hội
1.2.
Lý luận về quản lý hoạt động ngoài giờ chính khóa cho sinh
viên
1.2.1.
Quản lý
1.2.1.1. Khái niệm
11
Quản lý là một hoạt động có ý thức nhằm thực hiện những tác
động hướng đích của chủ thể quản lý tới đối tượng quản lý để sử dụng có
- Quản lý kế hoạch các hoạt động ngoài giờ chính khóa cho sinh
viên
12
- Quản lý việc chỉ đạo xây dựng nội dung, chương trình hoạt động
ngoài giờ chính khóa cho sinh viên đại học
- Quản lý việc tổ chức các hoạt động ngoài giờ chính khóa
- Quản lý việc kiểm tra, đánh giá các hoạt động ngoài giờ chính
khóa
1.3. Các yếu tố ảnh hƣởng tới quản lý hoạt động ngoài giờ chính khóa
cho sinh viên đại học
1.3.1. Nhận thức của các cán bộ quản lý giáo dục của trường đại học
Nhà quản lý cấp cao nhất của một cơ sở giáo dục là người nắm
vững các chủ trương, chính sách của ngành giáo dục về hoạt động ngoài
giờ chính khóa nên sẽ đưa ra các quyết định chính xác trong việc ban hành
quy định, lên kế hoạch, đề ra mức hỗ trợ tài chính, chỉ đạo tổ chức thực
hiện và có các hoạt động kiểm tra đánh giá kịp thời
1.3.2.Nhận thức của đội ngũ giáo viên
Lực lượng giáo viên là những người hoạt động gần nhất với sinh
viên nên nhận thức của họ ảnh hưởng rất nhiều đến sinh viên. Khi người
giáo viên nhận thức đúng về tác dụng của hoạt động ngoài giờ chính khóa
thì họ sẽ biết cách truyền cảm hứng cho sinh viên, tạo cơ hội cho các em
phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiến thức.
1.3.3. Nhận thức của sinh viên
Sự chủ động và tích cực của sinh viên khi tham gia các hoạt động
ngoài giờ chính khóa là yếu tố then chốt quyết định sự thành bại của một
hoạt động.
Kết luận chƣơng 1
- Các buổi nói chuyện theo chủ đề
- Thăm quan doanh nghiệp
2.3.2. Các hoạt động câu lạc bộ
- Câu lạc bộ nói tiếng Italia (La Chiacchiera)
- Câu lạc bộ Những người yêu thích đọc sách (CAL)
- Câu lạc bộ Điện ảnh (Cineforum)
- Câu lạc bộ truyền thông hay còn gọi là ban truyền thông (La Voce)
2.3.3. Hoạt động Văn hóa - Thể thao
- Hoạt động Tuần lễ Văn hóa và Ngôn ngữ Italia
- Hoạt động thể thao
15
2.3.4. Hoạt động tình nguyện
- Tham gia các hoạt động tình nguyện vì cộng đồng
- Tham gia các hoạt động tình nguyện tại khoa thông qua đội tình
nguyện V-Itahanu
2.4. Thực trạng quản lý hoạt động ngoài giờ chính khóa cho sinh viên
tại khoa tiếng Italia
2.4.1. Lập kế hoạch hoạt động ngoài giờ chính khóa
Khoa tiếng Italia mà một trong những khoa có nhiều hoạt động
ngoài giờ chính khóa cho sinh viên, với các hình thức hoạt động phong
phú, đa dạng, trải dài cả năm học. Để quản lý tốt các hoạt động ngoài giờ
chính khóa cho sinh viên, tránh bị động do có sự thay đổi đột xuất, ban
chủ nhiệm khoa đã phải lên kế hoạch cho một số hoạt động chính từ cuối
năm học trước, đưa các hoạt động vào phương hướng hoạt động của năm
học sau. Đầu năm học, ban chủ nhiệm khoa để phổ biến kế hoạch tổng thể
các hoạt động ngoài giờ chính khóa cho sinh viên trong năm học và thống
nhất kế hoạch của từng hoạt động sau đó sẽ làm tờ trình gửi Ban giám
Không phù
Tương đối
hợp
phù hợp
Phù hợp
1
Câu lạc bộ đọc sách
14.0
56.6
29.4
2
Câu lạc bộ điện ảnh
5.0
48.5
46.5
6
Tuần lễ văn hóa
1.9
17.1
81.0
7
Giao lưu văn nghệ
6.7
46.2
47.1
8
Hội thảo theo chủ đề
7.8
48.5
43.7
3.0
34.7
62.3
3
Câu lạc bộ nói tiếng
13.7
41.6
44.7
5.1
43.4
51.5
6.0
47.0
47.0
Italia
4
Hội thảo theo chủ đề
8.8
42.2
49.0
Bảng 2.3: Kết quả khảo sát đánh giá của sinh viên về cách thức tổ
chức các hoạt động
Mức độ đánh giá (%)
TT
Tên hoạt động
Không phù
Tương đối
hợp
phù hợp
Phù hợp
1
Câu lạc bộ đọc sách
44.9
7.1
54.1
38.8
Italia
4
Câu lạc bộ truyền
thông
5
Hoạt động tình nguyện
18
6
Tuần lễ văn hóa
1.9
23.1
75.0
- Các hoạt động ngoài giờ chính khóa của khoa luôn nhận được sự ủng hộ
nhiệt tình từ Ban Giám hiệu, các Phòng Ban chức năng, Đại sứ quán Italia
tại Hà Nội và cộng đồng doanh nghiệp.
- Khoa luôn coi trọng công tác truyền thông cho sinh viên về các hoạt
động ngoại khóa
2.5.2. Nhược điểm:
- Nhận thức của sinh viên về hoạt động ngoài giờ chính khóa chưa
cao nên không thấy hứng thú hay chưa cố gắng thu xếp được thời gian
tham gia
- Địa điểm tổ chức một số hoạt động chưa phù hợp
- Giáo viên quản lý chưa dành nhiều thời gian cho các hoạt động,
thiếu kinh nghiệm tổ chức hoạt động
- Một số hoạt động do chuyên gia đảm nhận dễ bị xáo trộn.
- Chưa có hình thức đánh giá chung cho các hoạt động để thấy được
nguyên nhân nhưng bất cập còn tồn tại.
2.5.3. Nguyên nhân
19
- Sinh viên chưa nắm vững Quy chế Học sinh, sinh viên và chưa
có kỹ năng quản lý thời gian
- Một số câu lạc bộ vẫn đang phải sinh hoạt trong văn phòng khoa
tiếng Italia
- Lực lượng giáo viên của khoa mỏng, phải đảm nhận một khối
lượng giờ dạy rất lớn nên họ không thể dành nhiều thời gian để tập trung
cho các hoạt động; chưa được tập huấn hay đào tạo về tổ chức hoạt động
- Một số câu lạc bộ do chuyên gia phụ trách dễ bị xáo trộn về mặt
nội dung do có giáo viên chỉ dạy trong một thời gian ngắn.
- Ban chủ nhiệm khoa chưa đưa ra được bảng tiêu chí để đánh giá
- Nội dung và phương thức hoạt động của từng hoạt động ngoài giờ
chính khóa.
- Lợi ích khi tham gia các hoạt động
- Các cơ hội có được khi tham gia các hoạt động
- Nêu lên những tác hại khi phụ thuộc vào công nghệ số.
3.1.3. Lực lượng tham gia tuyên truyền
- Ban chủ nhiệm khoa là người đề ra các hoạt động và nắm vững chủ
trương của Ngành giáo dục, của Nhà trường, của khoa
- Giáo viên chủ nhiệm là nhưng người gần gũi với các em nhất nên
giáo viên chủ nhiệm cần nhận thức đầy đủ và tuyên truyền, khuyến khích,
động viên các em tham gia.
- Đoàn thanh niên, Hội sinh viên, Ban truyền thông là những sinh
viên nên việc tuyên truyền sẽ theo cách chia sẻ gần gũi, thân tình giữa
những người bạn cùng trang lứa
3.1.4. Hình thức và thời gian tuyên truyền
- Tuyên truyền trực tiếp
- Tuyên truyền gián tiếp
3.2. Bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, giáo viên về phương pháp tổ chức các
hoạt động ngoài giờ chính khóa cho sinh viên
3.2.1. Mục đích
21
Nhằm xây dựng đội ngũ giáo viên có kỹ năng tổ chức hoạt động
ngoài giờ chính khóa, nắm chắc kiến thức về lý thuyết, khi các hoạt động
dần được chuyển giao cho sinh viên tự quản thì những giáo viên được đào
tạo này sẽ truyền lại kỹ năng cho sinh viên
3.2.2. Nội dung bồi dưỡng
- Tuyên truyền nâng cao nhận thức
- Đánh giá năng lực của giáo viên phụ trách
- Đánh giá mức độ hứng thú của sinh viên khi tham gia
3.3.3. Hình thức tiến hành
- Lên kế hoạch kiểm tra đánh giá từng hoạt động theo từng giai đoạn
- Quan sát, kiểm tra để đánh giá
- Quy định cho giáo viên phụ trách công tác báo cáo với trưởng khoa
về tiến độ thực hiện, chất lượng hoạt động và những vấn đề phát sinh của
từng hoạt động.
Kết luận chƣơng 3
Chương ba của luận văn đã đề ra ba giải pháp để nâng cao chất lượng quản
lý các hoạt động ngoài giờ chính khóa dành cho sinh viên của khoa. Đây là
những biện pháp cụ thể được đưa ra dựa trên nhưng phân tích chi tiết về
thực trạng của các hoạt động do khoa quản lý, dựa trên những ý kiến đóng
góp mang tính xây dựng của các giáo viên đang trực tiếp quản lý các câu
lạc bộ, trợ lý khoa.
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
1. Kết luận
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận về quản lý, qua nghiên cứu thực
trạng quản hoạt động ngoài giờ chính khóa cho sinh viên khoa tiếng
Italia trường Đại học Hà Nội, tác giả luận văn có một số kết luận sau:
Hoạt động ngoài giờ chính khoá là một phần hữu cơ không thể
thiếu trong chương trình đào tạo bậc đại học. Do đó, người quản lý phải
luôn nhận thức đúng tầm quan trọng của hoạt động ngoài giờ chính khoa
trong việc giúp sinh viên khắc sâu tri thức, phát triển kỹ năng và hoàn
thiện nhân cách.
23