Sáng kiến kinh nghiệm:
Một số trò chơi ôn luyện từ vựng cho học sinh lớp 12
_____________________________________________
A. MỞ ĐẦU
I. TẦM QUAN TRỌNG CỦA VIỆC ÔN LUYỆN TỪ VỰNG:
Trước hết cần khẳng định rằng: Không có từ vựng chắc chắn không có ngôn
ngữ. Vốn từ vựng càng nhiều càng giúp việc hiểu và giao tiếp nhanh chóng và hiệu
quả. Trong bất cứ một khoá học tiếng nào, việc học từ vựng cũng luôn đặt ra như một
trong những mục đích chính. Giống việc xây dựng một tòa nhà cao tầng, cần phải có
những viên gạch nhỏ bé tạo nền móng vững chắc. Học tiếng Anh cũng vậy, để nghe –
nói - đọc - viết thành thạo một câu, một đoạn văn chúng ta cần vốn từ căn bản, những
viên gạch hồng quý giá. Nếu không có “những viên gạch” đó – làm gì chúng ta có thể
dựng được “một toà nhà”?
Vậy học từ vựng như thế nào cho có hiệu quả? Đó là điều băn khoăn của rất
nhiều học sinh và đó cũng là điều trăn trở của mỗi giáo viên đang trực tiếp giảng dạy
bộ môn tiếng Anh ở trường phổ thông.
Thông thường ở một bài học tiếng, việc giới thiệu từ vựng, luyện tập sử dụng
từ vựng mới, làm rõ nghĩa và cách dùng của chúng luôn là yêu cầu thường xuyên và
bắt buộc. Nó giữ vai trò quyết định đến hiệu quả của quá trình học tiếng.
Theo quan điểm truyền thống “học từ vựng là học nghĩa của từ”, như thế chưa
đủ. Thực ra, chúng ta phải có phương thức rèn luyện và các thủ thuật ôn tập để biến
chúng thành vốn từ vựng cơ bản của bản thân và sử dụng lâu dài. Vậy ôn luyện từ
vựng bằng cách nào để đạt hiệu quả? Giáo viên và học sinh cần phải làm gì? Đó là
vấn đề cấp thiết đặt ra.
Vì vậy, tôi chọn đề tài “Một số trò chơi ôn luyện từ vựng cho học sinh lớp 12”
làm sáng kiến kinh nghiệm dạy học của bản thân.
II. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
Sáng kiến kinh nghiệm này chủ yếu bản thân tôi rút ra từ những bài giảng trên
lớp để đưa ra một vài trò chơi nhằm ôn luyện từ vựng hiệu quả và dễ học; phù hợp
tiếp thu được 5 – 7 từ mới trong một giờ học 45 phút. Kinh nghiệm của các nhà giáo
trực tiếp giảng dạy trên bục giảng thì mỗi giờ học tốt nhất là 4 – 5 từ mới. Với cơ chế
sinh lý như vậy, bên cạnh việc lựa chọn từ vựng để dạy thì giáo viên cần có cách thức
ôn luyện cho phù hợp và hiệu quả.
2. Cơ sở thực tiễn:
Một số giáo viên ở các trường phổ thông quan niệm rằng: “Dạy từ vựng là dạy
nghĩa của từ”, ít quan tâm đến rèn luyện hình thái, phát âm và cách sử dụng của từ
cho học sinh.
Suy nghĩ của học sinh cũng vậy, các em chú tâm học nghĩa của từ, học theo lối
thụ động, bắt buộc. Điều đó làm cho các em lúng túng khi sử dụng vốn từ học được
và ít thời gian sau các em sẽ quên từ đó. Hơn thế nữa, ở bậc THCS các em chưa xác
định được vai trò của học tiếng Anh nên chưa có phương pháp học phù hợp, đặc biệt
là học từ vựng sao cho có hiệu quả. Đó là những khó khăn lớn với người học cũng
như người dạy trong việc dạy học tiếng Anh nói riêng và ngoại ngữ nói chung.
3. Thực trạng ở trường THPT Trần Hưng Đạo:
Qua hơn 10 năm giảng dạy tại trường, tôi thấy rằng việc học và tổ chức ôn
luyện từ vựng chưa được học sinh chú ý nhiều, nếu có thì hiệu quả chưa cao. Các em
chỉ học thuộc lòng các từ mà giáo viên dạy ở lớp một cách bắt buộc, ít tự ôn luyện và
vận dụng chúng để đặt câu hoặc biểu đạt ý nghĩ bằng tiếng Anh. Điều đó gây không ít
khó khăn cho học sinh khi tiếp thu bài mới, các em không có hứng thú học và chất
lượng tiếng Anh chưa được nâng cao. Ngoài ra, số ít giáo viên đôi khi vẫn chưa linh
hoạt trong việc sử dụng các thủ thuật ôn luyện từ vựng phù hợp với đối tượng. Từ
thực trạng trên tôi xin đề xuất một số trò chơi ôn luyện từ vựng mà tôi đã từng sử
dụng khá hiệu quả trong quá trình dạy học của mình.
_____________________________________
Người thực hiện: Phạm Thị Diệp - Trường THPT Trần Hưng Đạo
Sáng kiến kinh nghiệm:
jot down
re’sume’
keenness
4. Sắp xếp loại từ (Rearrange jumbled words)
- Viết một số từ lên bảng với các mẫu tự lộn xộn.
- Giáo viên cho biết chủ điểm của các từ.
- Học sinh sắp xếp lại cho đúng rồi nói nghĩa của chúng.
Ví dụ: Unit 3: CULTURAL DIVERSITY
Dibre (bride), mogor (groom), quanetb (banquet)
Nemocery (ceremony), dwinged (wedding)
5. Ô chữ (word square)
- Chọn một số từ cùng chủ điểm hoặc trong cùng một bài học.
- Viết các từ đó vào trong ô chử theo hàng ngang, dọc, xiên, từ trái sang phải
hoăc từ dưới lên trên.
_____________________________________
Người thực hiện: Phạm Thị Diệp - Trường THPT Trần Hưng Đạo
Sáng kiến kinh nghiệm:
Một số trò chơi ôn luyện từ vựng cho học sinh lớp 12
_____________________________________________
- Điền những ô còn lại với những mẫu tự bất kỳ.
- Dán ô chữ lên bảng để học sinh khoanh tròn những từ tìm được trong vòng 3
phút.
N
U
A
E
C
F
M
R
M
E
I
O
B
E
G
I
N
E
N
S
E
X
A
M
B
Y
E
L
T
R
S
Y
S
E
T
E
A
C
R
M
K
G
R
A
D
E
Người thực hiện: Phạm Thị Diệp - Trường THPT Trần Hưng Đạo
Sáng kiến kinh nghiệm:
A
1. vacancy
2. résumé
3. jot down
4. keenness
5. qualification
Một số trò chơi ôn luyện từ vựng cho học sinh lớp 12
_____________________________________________
B
a. write quickly
b. an exam that you have passed or a course
of study that you have successful completed
c. a job that is available for S.O to do
d. special interest
e. curriculum vitae
2. Liên tưởng (Brainstorming)
- Giáo viên chia lớp thành nhiều nhóm.
- Học sinh viết càng nhiều từ càng tốt liên quan đến từ này trong một thời gian
nhất định.
- Nhóm viết được nhiều từ nhất là nhóm thắng cuộc.
Ví dụ: Unit 2: CUTURAL DIVERSITY
Ví dụ: Học sinh A nghĩ về “library” và nêu 3 từ: shelf, sunblind, catologue.
Các học sinh khác:
- Học sinh B:
a lawyer’s office?
- Học sinh C:
a supermarket?
- Học sinh A gợi ý: Here is an extra word: book
- Tiếp tục khi lớp đoán ra từ.
5. Tìm vật, tìm người (find thing/ find people)
Dạng bài tập này thường làm theo nhóm hoặc cặp. Mỗi cặp, nhóm có mỗi yêu
cầu khác nhau. Sau đó giáo viên tập hợp và yêu cầu học sinh viết lên bảng.
Nhóm 1:
Find thing which we can see in a wedding ceremony: gifts,
money, flowers, food, drinks…
Nhóm 2: Find people who work in a school: headmaster headmistress,
teachers, pulpils, vice principle…
III. Phương pháp ôn từ vựng về cách dùng:
Giúp học sinh nắm vững cách dùng của từ để sử dụng nó trong từng tình
huống, ngữ cảnh cho phù hợp và chính xác.
1. Đoán tranh (Guess the piture)
- Vẽ một số tranh đơn giản minh hoạ một số từ rồi xếp hành một chồng.
- Gọi một học sinh chọn một bức tranh (không cho học sinh khác thấy).
- Các học sinh khác đoán tranh gì dùng câu hỏi “Is it a……….?”
- Học sinh đoán đúng thì lên bảng thay cho bạn trước.
Ví dụ: Unit 6 FUTURE JOBS
Dùng các bức tranh: người nông dân, bác sĩ, phi công…
Học sinh A: Chọn một bức tranh người nông dân
- Các học sinh khác hỏi: “Is he a worker?”
Học sinh A trả lời “No, he isn’t”
- Tiếp tục đến khi hỏi “Is she a farmer?”
3. Điền từ (Gap filling)
- Giáo viên đưa ra một câu hoặc một đoạn văn có chổ trống.
- Học sinh xác định từ loại cần điền và điền từ vào cho thích hợp.
- Nếu học sinh làm không được, giáo viên gợi ý bằng cách đưa ra những ký tự
đầu hoặc cuối của từ cho đến khi học sinh làm được.
Ví dụ: Unit 13: THE 22nd SEA GAMES
a. We are looking for someone who is (reliable)........and hard working.
b. The evidence against him was (overwhelming)………………
c. He chose his words with (precision)………………
d. She has no (rival)…………….. in the field of romantic fiction.
4. Clap the board
- Giáo viên viết tất cả từ mới vừa dạy trong bài học lên bảng.
- Gọi 2 HS hoặc 2 đội lên đứng gần bảng với khoảng cách nhất định.
- Giáo viên đọc to một từ bất kì bằng tiếng Việt.
- HS nhanh chóng chạy đến vỗ tay vào từ tiếng Anh tương xứng. HS nào nhanh
và đúng là chiến thắng
Trên đây là vài trò chơi ôn luyện từ vựng sinh động và đa dạng cho học
sinh. Theo tôi, đó là những phương pháp giúp học sinh học từ vựng nhanh hơn, hiệu
quả hơn và nhớ lâu hơn. Do điều kiện thời gian còn hạn chế nên trong nội dung
không thể tránh khỏi thiếu sót, phương pháp nghiên cứu có chổ chưa khoa học. Rất
mong sự góp ý, nhận xét nhiệt tình của quý đồng nghiệp để phần nghiên cứu sau có
nội dung phong phú hơn.
C. KẾT QUẢ
_____________________________________
Người thực hiện: Phạm Thị Diệp - Trường THPT Trần Hưng Đạo
Sáng kiến kinh nghiệm:
Sáng kiến kinh nghiệm:
Một số trò chơi ôn luyện từ vựng cho học sinh lớp 12
_____________________________________________
_____________________________________
Người thực hiện: Phạm Thị Diệp - Trường THPT Trần Hưng Đạo
Sáng kiến kinh nghiệm:
Một số trò chơi ôn luyện từ vựng cho học sinh lớp 12
_____________________________________________
_____________________________________
Người thực hiện: Phạm Thị Diệp - Trường THPT Trần Hưng Đạo
Sáng kiến kinh nghiệm:
Một số trò chơi ôn luyện từ vựng cho học sinh lớp 12
_____________________________________________
_____________________________________
Người thực hiện: Phạm Thị Diệp - Trường THPT Trần Hưng Đạo
Sáng kiến kinh nghiệm:
_____________________________________
Người thực hiện: Phạm Thị Diệp - Trường THPT Trần Hưng Đạo
Sáng kiến kinh nghiệm:
Một số trò chơi ôn luyện từ vựng cho học sinh lớp 12
_____________________________________________
_____________________________________
Người thực hiện: Phạm Thị Diệp - Trường THPT Trần Hưng Đạo
Sáng kiến kinh nghiệm:
Một số trò chơi ôn luyện từ vựng cho học sinh lớp 12
_____________________________________________
_____________________________________
Người thực hiện: Phạm Thị Diệp - Trường THPT Trần Hưng Đạo
Sáng kiến kinh nghiệm:
Một số trò chơi ôn luyện từ vựng cho học sinh lớp 12
_____________________________________________
Phạm Thị Diệp