I.MỞ ĐẦU:
Tham nhũng tại Việt Nam là một vấn đề nhức nhối trong xã hội. Tổng bí
thư Nguyễn Phú Trọng nói: "Hiện tượng hư hỏng, tham nhũng, tiêu cực đúng là
lắm lúc nghĩ hết sức sốt ruột, nhìn vào đâu cũng thấy, sờ vào đâu cũng có...". Theo
xếp hạng mức độ tham nhũng thế giới năm 2015, Việt Nam xếp thứ 112/168 quốc
gia được khảo sát1. Do đó, tham những là vấn đề được đặc biệt quan tâm ở nước ta
hiện nay. Tuy vậy, những môn học cũng như sự tìm hiểu về luật phòng chống tham
nhũng của học sinh, sinh viên tại trường học còn rất nhiều hạn chế. Đặc biệt nguy
hiểm hơn là một số bất cập của Luật phòng chống tham nhũng hiện hành – điều
này có thể thấy rõ ở hầu hết các vụ án tham nhũng đã xảy ra . Do đó em chọn đề 1:
“Em hãy chọn và phân tích 1 vụ án tham nhũng điển hình ở Việt Nam; liên hệ với
luật phòng chống tham nhũng, chỉ rõ 1 số bất cập của Luật phòng chống tham
nhũng có liên quan, đề xuất phương án hoàn thiện quy định đó nhằm hạn chế tham
nhũng ở Việt Nam” để làm bài tập lớn.

II. NỘI DUNG:
1,Cơ sở lí luận:
1.1

Khái niệm tham nhũng:
Theo Tổ chức Minh bạch Quốc tế (Transparency International - TI), tham

nhũng là lợi dụng quyền hành để gây phiền hà, khó khăn và lấy của dân.
Còn theo Luật phòng chống tham nhũng của Việt nam hiện hành thì: “ tham
nhũng là hành vi của người có chức vụ, quyền hạn đã lợi dụng chức vụ, quyền
hạn đó vì vụ lợi”.
1 Theo Bách khoa toàn thư mở Wikipedia


Các đặc trưng của tham nhũng:
1.2.1 Chủ thể tham nhũng là người có chức vụ, quyền hạn

nhũng. Vụ lợi ở đây được hiểu là lợi ích vật chất hoặc lợi ích tinh thần mà người có
chức vụ, quyền hạn đã đạt được hoặc có thể đạt được thông qua hành vi tham
nhũng. Như vậy, khi xử lý về hành vi tham nhũng, không bắt buộc chủ thể tham
nhũng phải đạt được lợi ích.
2.Thực trạng tham nhũng ở Việt nam hiện nay:
1.2

2.1Nhận xét trong nước:


Ngày 12-7, tại Hội nghị toàn quốc tổng kết 10 năm thực hiện Luật phòng chống
tham nhũng. Phó thủ tướng chính phủ Trương Hòa Bình nhận định, công tác phòng
chống tham nhũng chưa đạt được mục tiêu đã đề ra. Tình hình tham nhũng vẫn
diễn biến phức tạp trên nhiều lĩnh vực, nhất là trong quản lý sử dụng đất đai, đầu tư
xây dựng từ nguồn vốn Nhà nước, lĩnh vực tín dụng ngân hàng, công tác tổ chức
cán bộ... “Một bộ phận không nhỏ cán bộ Đảng viên trong đó có những người được
giao những chức vụ lãnh đạo, quản lý ở các cấp có biểu hiện suy thoái về đạo đức,
lối sống, sa vào chủ nghĩa cá nhân, cơ hội, thực dụng, chạy theo tiền tài, địa vị, cục
bộ, tham nhũng, lãng phí, tùy tiện, vô nguyên tắc."
Ông Nguyễn Đăng Quang một cựu đại tá ngành Công an cho biết ý kiến:
“Theo tôi cơ chế này ở Việt Nam đẻ ra tệ nạn tham nhũng và bọn tham nhũng lại ra
sức bảo vệ cơ chế này. Do vậy nếu giao phó cho Đảng Cộng sản Việt Nam độc
quyền chống tham nhũng thì tham nhũng càng phát triển.” Ông Nguyễn Trung Dân
cựu Phó Tổng Biên tập phụ trách báo Du lịch nhận định: “Ông Tổng Bí thư nói rồi,
đánh con chuột ở trong bình sợ nó vỡ bình thì sao… cho nên con chuột nó phải ra
khỏi bình thì ông ấy mới đánh thôi…chỉ khi nào ông Tổng Bí thư bật đèn xanh thì
mới đánh, mấy ông không bật đèn xanh thì thôi…” 2
2.2Nhận xét của quốc tế:
Theo cách xếp hạng Nhận thức về Tham nhũng của Tổ chức Minh bạch
Quốc tế (tức Transparency International), công bố năm 2010 thì Việt Nam được 2.7

Vụ án Vinashin là một trong các vụ án kinh tế lớn nhất từ trước tới nay tại
Việt Nam, liên quan tới số tiền thất thoát rất lớn. Một loạt các quan chức
của Vinashin bị đưa ra xét xử với tội danh "cố ý làm trái các quy định của Nhà
nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng" xảy ra tại Tập đoàn Công
nghiệp tàu thủy Việt Nam (Vinashin). Phiên xử vào ngày 27/03/2014 tại Hải Phòng
3.1. Toàn cảnh vụ án:
- 09 bị cáo được đưa ra xét xử trong vụ án này gồm: Phạm Thanh Bình,
nguyên chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Vinashin; Trần Quang Vũ, nguyên
Tổng giám đốc Vinashin; Trần Văn Liêm, nguyên Trưởng ban kiểm soát tập đoàn;
Nguyễn Văn Tuyên, nguyên Giám đốc công ty cổ phần Công nghệ tàu thủy Hoàng
Anh cùng các bị cáo: Nguyễn Tuấn Dương, Tô Nghiêm, Trịnh Thị Hậu, Hoàng Gia
Hiệp, Đỗ Đình Côn là nguyên các cán bộ ở Vinashin.
-Đến ngày 7.7.2015, Giang Kim Đạt mới bị bắt.
Theo cáo trạng dài 32 trang của Viện KSND tối cao, bị cáo Phạm Thanh
Bình cùng các đồng phạm đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn cố ý làm trái các quy
3 Theo />

định của Nhà nước về quản lý kinh tế trong lĩnh vực đầu tư, quản lý, sử dụng vốn
và tài sản của Nhà nước ở năm dự án với tổng thiệt hại trên 910 tỷ đồng.
Các dự án bao gồm:
- Dự án mua tàu Hoa Sen gây thiệt hại cho nhà nước số tiền hơn 469,5 tỷ
đồng; Theo cáo trạng, ông Bình (với tư cách là người tổ chức) và các đồng phạm
đã cố ý làm trái khi thực hiện một số hành vi như không thực hiện chỉ đạo của Thủ
tướng, phê duyệt mua tàu trước khi lập và thẩm định dự án, không thực hiện thủ
tục chào hàng cạnh tranh, không quyết toán vốn dự án… Hậu quả của những hành
vi này, theo giám định, đã gây thiệt hại cho Vinashin nói riêng và ngân sách nói
chung gần 470 tỷ đồng, trong đó riêng tiền lãi vay và chi phí vay vốn đã lên tới
hơn 464 tỷ.
- Dự án đầu tư xây dựng nhà máy nhiệt điện Sông Hồng (tỉnh Nam Định) là
hơn 316,5 tỷ đồng;

chủ đầu tư dự án Nhà máy nhiệt điện Sông Hồng, phải bồi thường 14 tỷ đồng.
- Trịnh Thị Hậu bị 14 năm tù, vì trực tiếp ký duyệt giải ngân trong các dự án
Nhà máy nhiệt điện sông Hồng, dự án đầu tư tàu Bình Định Star (gây thiệt hại hơn
30 tỷ đồng). Riêng trong dự án tàu Hoa Sen, bị cáo đã chuyển tiền đặt cọc và ký
công văn bảo lãnh cho Công ty Viễn Dương.
- Hoàng Gia Hiệp (nguyên phó tổng giám đốc Công ty Tài chính TNHH một
thành viên Công nghiệp tàu thủy) bị 13 năm tù.
- Trần Quang Vũ (nguyên tổng giám đốc Vinashin, đã nộp 1 tỷ đồng khắc
phục một phần hậu quả) 11 năm tù.
- Đỗ Đình Côn (nguyên phó tổng giám đốc Công ty Cổ phần Công nghiệp
tàu thủy Hoàng Anh) nhận mức án 10 năm tù.
- Nguyễn Tuấn Dương (nguyên chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Đầu tư
Cửu Long) nhận 3 năm tù về tội "Sử dụng trái phép tài sản"4.
-Tòa tuyên các bị cáo Trần Văn Liêm (SN 1955), nguyên Tổng giám đốc;
Trần Văn Khương (SN 1950), nguyên Kế toán trưởng; Giang Kim Đạt (SN 1977),
nguyên quyền Trưởng phòng kinh doanh Vinashinlines, bị truy tố về tội “Tham ô
4 Theo />

tài sản”. Bị can Giang Văn Hiển (SN 1950, bố của Giang Kim Đạt) bị truy tố về tội
“Rửa tiền”.
3.3 Những điểm bất cập:
3.3.1: Khó thu hổi tài sản:
Tại cuộc họp báo ngày 26-7-2013, trả lời câu hỏi của phóng viên Báo Người
Lao Động về lý do chậm trễ thi hành án dân sự, thu hồi các khoản tiền sai phạm rất
lớn trong vụ án xảy ra tại Tập đoàn Công nghiệp Tàu thủy Việt Nam (Vinashin),
ông Hoàng Sỹ Thành, quyền Tổng cục trưởng Tổng cục Thi hành án dân sự - Bộ ư
Tư
pháp
,thừa
nhận

quan chức năng phát hiện số tài sản có giá trị rất ít hoặc đã thế chấp ở ngân hàng
nên việc bảo đảm thi hành án rất khó khăn.
3.3.2: Quá trình xử lí còn kéo dài:
Ngày 30/8/2012 sau khi ra tòa án phúc thẩm HĐXX nhận định, hành vi
phạm tội của các bị cáo rất nguy hiểm, diễn ra ở nhiều địa phương, gây thiệt hại
nghiêm trọng đối với tài sản nhà nước, gây dư luận xấu trong xã hội, làm ảnh
hưởng xấu đến môi trường đầu tư thì đến ngày 27/03/2014 phiên tòa xét xử vụ án
mới được diễn ra. Đặc biệt là sau đó hơn 3 năm ngày 17/08/2017 mới lại diễn ra
phiên tòa xét xử Giang Kim Đạt. Qua đó có thể thấy, công tác phát hiện, xử lí tham
nhũng còn chưa đáp ứng được yêu cầu.
4. Một số đề xuất hoàn thiện luật phòng chống tham nhũng:
4.1: Trong vấn đề giải quyết sự chậm trễ trong xử lí vụ án:
Một là, cần sửa đổi, bổ sung các quy định về công khai, minh bạch của Luật
theo hướng: Quy định rõ về nguyên tắc công khai, minh bạch trong các hoạt động
của cơ quan, tổ chức, đơn vị thuộc khu vực nhà nước trừ những nội dung thuộc bí
mật nhà nước theo quy định của pháp luật; bổ sung các yêu cầu về nội dung thuộc
bí mật nhà nước theo quy định của pháp luật; bổ sung các yêu cầu về nội dung,
hình thức, thời kỳ và thời gian thực hiện công khai, minh bạch theo từng hình thức
cụ thể nhằm tăng cường khả năng tiếp cận thông tin của người dân; trách nhiệm
thực hiện công khai, minh bạch của người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị; công
khai, minh bạch trong hoạt động kinh doanh (nếu mở rộng phạm vi điều chỉnh của
Luật). Có công khai, minh bạch, công tác phát hiện tham nhũng mới trở nên nhanh
chóng, kịp thời phát hiện tham nhũng.
Hai là, mở rộng chế định này theo hướng quy định về trách nhiệm giải trình
của cơ quan, tổ chức, đơn vị theo yêu cầu của cá nhân, tổ chức, cơ quan khác khi
có dấu hiệu vi phạm pháp luật xảy ra trong các ngành, lĩnh vực thuộc phạm vi chức
năng, nhiệm vụ được giao; gắn giữa kết quả thực hiện giải trình với việc đánh giá
tín nhiệm của các chức danh quản lý và đánh giá hiệu quả thực thi công vụ của đội
ngũ cán bộ, công chức, viên chức qua đó tăng cường tính trách nhiệm và minh
bạch hóa hoạt động của bộ máy công vụ của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức

- Bổ sung các biện pháp ngừa tham nhũng như: Xử lý đơn tố cáo nặc danh, áp
dụng kỹ thuật điều tra đặc biệt…


Ngoài ra cần sửa đổi Điều 46a theo hướng một số cá nhân có vị trí, chức vụ
dễ có cơ hội tham nhũng sẽ phải kê khai và công khai thường xuyên theo định kỳ,
bao gồm cả việc cung cấp thông tin cho cơ quan thông tin, báo chí.
Chỉ có công khai kê khai tài sản thường niên mới giúp việc quản lí tài sản
quan chức trở nên minh bạch. Từ đó, nếu có xảy ra tham nhũng mới dễ dàng trong
công tác thu hồi tài sản.
Hai là, tịch thu tài sản không cần bản án: chia sẻ về khó khăn trong công tác
thu hồi tài sản tham nhũng, ông Shervin Majlessi (Cố vấn pháp luật cao cấp của
WB/Sáng kiến về Thu hồi tài sản bị đánh cắp của UNODC) cho biết, theo kinh
nghiệm quốc tế, nỗ lực thu hồi tài sản tham nhũng thông qua quy trình truyền
thống, nghĩa là qua kênh tố tụng và theo phán quyết của tòa án, thường ít mang lại
hiệu quả. Do vậy, nhiều nước đã lựa chọn cách thức “tịch thu tài sản mà không cần
tuyên án”. “Ở Mỹ, trong một vụ việc mới đây nhất, nếu chờ quan tòa phán quyết sẽ
mất rất nhiều thời gian nên lực lượng chức năng đã sử dụng biện pháp tịch thu tài
sản mà không cần tuyên án để tịch thu khoản tiền hơn 1 tỷ USD” – ông cho
biết. Theo ông Majlessi, cách thức áp dụng biện pháp tịch thu tài sản mà không cần
tuyên án ở mỗi nước có khác nhau nhưng đều có điểm chung là hướng vào tài sản
bất minh chứ không phải cá nhân. Tuy nhiên, ông khuyến nghị cần phải xây dựng
cơ chế cụ thể khi thực hiện biện pháp này, ví dụ phải quy định rõ: phải có đầy đủ
bằng chứng để xác định được mối liên hệ giữa tài sản bị tịch thu với hành vi vi
phạm pháp luật của nghi can mới được áp dụng để tránh lạm dụng. Cũng theo ông
Shervin Majlessi, tùy thuộc vào tình hình thực tế của từng quốc gia lựa chọn áp
dụng thủ tục dân sự hay thủ tục hình sự để thu hồi tài sản tham nhũng. “Quan trọng
là khi phát hiện có hành vi vi phạm phải tiến hành phong tỏa tài sản để tránh tình
trạng tẩu tán. Đến khi có bị kết tội, có bằng chứng thì tịch thu tài sản” – ông nói5.


/>