VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
NGUYỄN THỊ MỸ HẠNH
CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN GIAO THÔNG
NÔNG THÔN TỪ THỰC TIỄN TỈNH
QUẢNG NGÃI
LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG
HÀ NỘI, năm 2017
VIỆN HÀN LÂM
VIỆNXÃ
HÀN
KHOA HỌC
HỘILÂM
VIỆT NAM
KHOA
HỌCKHOA
XÃ HỘI
VIỆT
HỌC
VIỆN
HỌC
XÃNAM
HỘI
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
PGS.TS ĐỖ PHÚ HẢI
HÀ NỘI, năm 2016
HÀ NỘI, năm 2017
LỜI CẢM ƠN
Sau 02 năm học tập và nghiên cứu chương trình đào tạo thạc sĩ, chuyên
ngành Chính sách công do quý thầy cô giáo ở Học viện Khoa học xã hội Việt
Nam giảng dạy. Bản thân tôi đã được Hội đồng thống nhất giao đề tài luận
văn thạc sĩ “Chính sách phát triển giao thông nông thôn từ thực tiễn tỉnh
Quảng Ngãi”. Trong quá trình học tập và thực hiện luận văn tôi đã nhận được
nhiều sự giúp đỡ rất nhiệt tình và có hiệu quả của Ban Giám đốc, các khoa,
phòng và quý thầy, cô trong Học viện Khoa học xã hội Việt Nam đã trực tiếp
tham gia giảng dạy lớp Chính sách công đợt 2 năm 2015, quý thầy cô công
tác tại Văn phòng Học viện Khoa học xã hội ở thành phố Đà Nẵng, lãnh đạo
các phòng ban của Sở Giao thông vận tải tỉnh Quảng Ngãi, Sở Kế hoạch và
Đầu tư tỉnh Quảng Ngãi, Sở Nông nghiệp và PTNT tỉnh Quảng Ngãi và cùng
đông đảo bà con nhân dân của
Đặc biệt, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến Thầy PGS.TS. Đỗ Phú Hải,
người đã trực tiếp hướng dẫn đề tài cho tôi với tất cả lòng nhiệt tình và sự
quan tâm sâu sắc.
Bên cạnh đó, tôi cũng gửi lời cảm ơn của mình đến gia đình, bạn bè,
đồng nghiệp, luôn quan tâm, tạo điều kiện, chia sẻ, động viên tôi trong suốt
thời gian học tập và nghiên cứu luận văn.
Mặc dù bản thân đã cố gắng trong quá trình nghiên cứu nhưng luận văn
không thể tránh khỏi những thiếu sót. Tôi mong nhận được sự góp ý của quý
TRIỂN GIAO THÔNG NÔNG THÔN TẠI TỈNH QUẢNG NGÃI ....... 34
2.1. Kết quả thực hiện chính sách phát triển giao thông nông thôn tại tỉnh
Quảng Ngãi ..................................................................................................... 34
2.2. Đánh giá sự tham gia của các chủ thể phát triển GTNT tại tỉnh Quảng
Ngãi ................................................................................................................. 47
2.3. Đánh giá những nhân tố tác động đến việc thực hiện chính sách phát triển
giao thông nông thôn tại tỉnh Quảng Ngãi ...................................................... 49
CHƯƠNG 3. MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN VÀ BẢO ĐẢM
THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN GIAO THÔNG NÔNG
THÔN ............................................................................................................. 64
3.1. Quan điểm của Đảng về chính sách phát triển giao thông nông thôn ..... 64
3.2. Mục tiêu chính sách phát triển giao thông nông thôn .............................. 65
3.3. Các giải pháp hoàn thiện và đảm bảo thực hiện chính sách phát triển giao
thông nông thôn............................................................................................... 67
KẾT LUẬN .................................................................................................... 74
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
GTNT
Giao thông nông thôn
CNH, HĐH
Công nghiệp hóa, hiện đại hóa
HĐND
DANH MỤC CÁC HÌNH
Số hiệu
Tên hình
Trang
hình
Hình 2.1.
Bản đồ Tỉnh Quảng Ngãi
35
Hình 2.2.
Làm đường GTNT tại xã Phổ Hoà huyện Đức Phổ tỉnh
40
Quảng Ngãi
Hình 2.3.
Làm đường GTNT tại xã Đức Nhuận huyện Mộ Đức tỉnh
45
Quảng Ngãi
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Giao thông nông thôn (GTNT) là một trong những mắt xích thiết yếu
nối các vùng nông thôn với hệ thống quốc lộ, đường tỉnh, khu đô thị, khu
công nghiệp, khu chế xuất; thúc đẩy phát triển KT-XH khu vực nông thôn,
vùng sâu, vùng xa, tạo điều kiện phát triển cơ giới hoá trong sản xuất, trao đổi
hàng hoá, đẩy mạnh, nâng cao đời sống tinh thần vật chất cho người dân khu
vực nông thôn. Trong tiến trình thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông
nghiệp, nông thôn, GTNT có vai trò và vị trí vô cùng quan trọng.
Thời gian qua, được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước GTVT đã có sự
phát triển vượt bậc, góp phần quan trọng trong việc phát triển KT-XH nói
chung và phục vụ sản xuất nông nghiệp và phát triển nông thôn nói riêng.
Đến nay đã có mạng lưới giao thông với đủ các phương thức vận tải, phân bổ
tương đối hợp lý trên khắp mọi miền đất nước, tạo ra sự liên hoàn từ quốc lộ,
đường tỉnh, đường huyện đến đường xã, thôn, bản góp phần thực hiện các
chương trình mục tiêu quốc gia và phát triển nông thôn. Về cơ bản đã chấm
dứt tình trạng ách tắc vận tải, việc vận chuyển hàng hoá phục vụ sản xuất
nông nghiệp, sự giao lưu đi lại của nông dân thuận lợi hơn.
Hệ thống đường GTNT lan tỏa đến mọi vùng, miền và các khu vực
nông thôn đồng bằng, trung du miền núi và đến cả các vùng sâu, vùng xa
trong cả nước, trực tiếp phục vụ sinh hoạt, sản xuất, giao lưu văn hóa xã hội,
trao đổi, mua bán hàng hóa của đồng bào ở các vùng nông thôn từ đồng bằng
đến trung du, miền núi, từ ven biển đến biên giới hải đảo.
Tuy đã có bước phát triển vượt bậc so với giai đoạn trước năm 2010,
nhưng kết cấu hạ tầng GTNT còn nhiều tồn tại: Cả nước có 65 xã chưa có
đường ô tô đến trung tâm; nhiều xã ở miền núi có đường ô tô đến trung tâm
1
mới giai đoạn 2010-2020; Bộ Giao thông vận tải ban hàng Quyết định số
1509/QĐ-BGTVT ngày 08/7/2011 về việc phê duyệt Chiến lược phát triển
GTNT Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030.
Ngoài ra, kinh nghiệm của nhiều nước trên thế giới cho thấy, muốn phát
triển nền kinh tế nông nghiệp hàng hóa, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại
hóa nông nghiệp nông thôn, một trong những vấn đề trước hết phải giải quyết
là phát triển đồng bộ GTNT. Chính vì vậy, GTNT là một bộ phận không thể
thiếu trong hệ thống kết cấu hạ tầng kỹ thuật của nền kinh tế quốc dân.
Mặt khác, tiêu chí phát triển GTNT là một tiêu chí rất quan trọng trong
19 tiêu chí phải đạt theo tiêu chuẩn xây dựng xã nông thôn mới
(1)
; đặc biệt
đối với Quảng Ngãi, một tỉnh duyên hải Nam Trung Bộ với diện tích đất nông
nghiệp chiếm tỷ lệ 62,5% tổng diện tích của tỉnh và 13 huyện, 01 thành phố
với tổng số 184 xã, phường, thị trấn trên địa bàn tỉnh (chiếm tỷ lệ 75%)
(2)
.
Thực tế cho thấy phát triển giao thông nông thôn là yêu cầu cấp thiết nhằm
xây dựng nông thôn mới, tạo tiền đề, làm động lực phát triển kinh tế xã hội,
phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn
trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi. Để cụ thể hóa các mục tiêu đặt ra, Hội đồng
nhân dân tỉnh đã ban hành Nghị quyết về việc thông qua Đề án Phát triển giao
thông nông thôn, thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông