VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

ĐỖ QUỐC THẮNG

THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH BỒI THƢỜNG,
HỖ TRỢ, TÁI ĐỊNH CƢ KHI NHÀ NƢỚC
THU HỒI ĐẤT TỪ THỰC TIỄN
THỊ XÃ ĐIỆN BÀN, TỈNH QUẢNG NAM

LUẬN VĂN THẠC SỸ CHÍNH SÁCH CÔNG

HÀ NỘI, năm 2017


VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

ĐỖ QUỐC THẮNG

THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH BỒI THƢỜNG,
HỖ TRỢ, TÁI ĐỊNH CƢ KHI NHÀ NƢỚC
THU HỒI ĐẤT TỪ THỰC TIỄN
THỊ XÃ ĐIỆN BÀN, TỈNH QUẢNG NAM

Chuyên ngành: Chính sách công
Mã số
: 60 34 04 02


Đỗ Quốc Thắng


MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ...................................................................................................................1
CHƢƠNG 1. NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH
BỒI THƢỜNG, HỖ TRỢ, TÁI ĐỊNH CƢ KHI NHÀ NƢỚC THU HỒI ĐẤT 7
1.1. Sự cần thiết của chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi
đất ...............................................................................................................................7
1.2. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái
định cư khi Nhà nước thu hồi đất ...............................................................................9
1.3. Nội dung thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu
hồi đất .......................................................................................................................15
1.4. Các bước tổ chức thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà
nước thu hồi đất ........................................................................................................17
1.5. Những yếu tố ảnh hưởng đến thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định
cư khi Nhà nước thu hồi đất .....................................................................................21
1.6. Kinh nghiệm thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước
thu hồi đất tại một số địa phương .............................................................................25
CHƢƠNG 2. THỰC TRẠNG THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH BỒI THƢỜNG,
HỖ TRỢ, TÁI ĐỊNH CƢ ĐỐI VỚI NGƢỜI DÂN BỊ NHÀ NƢỚC THU HỒI
ĐẤT TẠI THỊ XÃ ĐIỆN BÀN, TỈNH QUẢNG NAM .......................................29
2.1. Kết quả thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu
hồi đất tại thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam ...........................................................29
2.2. Thực trạng tổ chức thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà
nước thu hồi đất tại thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam ............................................31
2.3. Đánh giá thực trạng tổ chức thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư
khi Nhà nước thu hồi đất tại thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam ..............................38
CHƢƠNG 3. CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC HIỆN
CHÍNH SÁCH BỒI THƢỜNG, HỖ TRỢ, TÁI ĐỊNH CƢ ĐỐI VỚI NGƢỜI

kiện bằng hoặc tốt hơn nơi cũ”, chưa chú trọng tạo việc làm mới, chuyển đổi nghề
cho người có đất bị thu hồi, việc lập và tổ chức thực hiện phương án bồi thường,
hỗ trợ, tái định cư tại một số dự án còn thiếu kiên quyết, thiếu dân chủ, công khai,
minh bạch, năng lực, phẩm chất của đội ngũ cán bộ làm công tác giải phóng mặt
bằng ở nhiều nơi còn chưa đáp ứng yêu cầu, chưa phát huy vai trò của các tổ chức
quần chúng tham gia thực hiện. Một số địa phương thiếu sự phối hợp chặt chẽ
giữa các cấp, các ngành, chưa làm tốt công tác tuyên truyền, vận động, giải thích
cho nhân dân hiểu rõ quy định của Pháp luật hoặc né tránh, thiếu cương quyết,
không giải quyết dứt điểm, làm cho việc giải phòng mặt bằng bị kéo dài nhiều
năm. Từ thực tế đó đòi hỏi Nhà nước phải tiếp tục đổi mới chính sách bồi thường,

1


hỗ trợ, tái định cư đối với người dân bị Nhà nước thu hồi đất.
Điện Bàn là thị xã nằm về phía Bắc tỉnh Quảng Nam, trong vùng kinh tế
trọng điểm miền Trung, tiếp giáp với thành phố Đà Nẵng ở phía Bắc và thành phố
Hội An ở phía Đông Nam.Hiện nay, toàn thị xã có gần 40 khu dân cư đô thị được
quy hoạch đầu tư xây dựng với tổng diện tích hơn 1.117 ha, KCN Điện Nam Điện Ngọc đã cơ bản lấp đầy diện tích 390 ha với 49 dự án đầu tư, 11 cụm công
nghiệp đã quy hoạch chi tiết do thị xã quản lý chiếm diện tích là 92,525 ha. Trong
những năm qua công tác xây dựng và triển khai bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trên
địa bàn thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam đã được cải thiện hơn trước rất nhiều.
Bên cạnh đó trong nội dung chính sách, tổ chức thực hiện vẫn còn nhiều vướng
mắc, vừa làm chậm tiến độ giải phóng mặt bằng để thực hiện dự án đầu tư, làm
ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng vốn, hiệu quả của nền kinh tế.
Với những lý do nêu trên, bản thân em đã lựa chọn đề tài: “Thực hiện chính
sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất từ thực tiễn thị xã
Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam” làm luận văn tốt nghiệp chuyên ngành Chính sách
công là có tính cấp thiết.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài

trạng áp dụng pháp luật tại địa bàn cụ thể của một tỉnh, thành phố trực thuộc
Trung ương... Tuy nhiên, chưa có công trình nào nghiên cứu vấn đề này nhìn
từ góc độ thực tiễn áp dụng pháp luật về bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất
trên phạm vi địa bàn cấp quận, huyện, thị xã. Với mong muốn được tiếp cận
vấn đề từ góc độ thực tiễn một cách chi tiết, đồng thời bằng việc tham chiếu
giữa các quy định của pháp luật về bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất với
thực tiễn áp dụng qua các vụ việc, tình huống cụ thể, một mặt học viên chỉ ra
được những quy định phù hợp, không phù hợp của pháp luật với thực tiễn
cuộc sống, mặt khác cũng đưa ra những nhận xét, đánh giá việc thực thi pháp
luật về bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất của các cơ quan, tổ chức, cá nhân
có thẩm quyền ở một địa bàn cụ thể. Trên cơ sở đó, tôi đề xuất một số giải
pháp góp phần hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật
về bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất cho phù hợp với đòi hỏi của thực tiễn
hiện nay và trong tương lai.
Tuy nhiên, các nghiên cứu trên thiên về góc nhìn pháp lý, các quy định của

3


pháp luật đất đai về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư gắn liền với các đạo luật đất đai
và các hướng dẫn của Chính Phủ trong thời gian vừa qua. Do đó, dưới góc độ
chuyên ngành Chính sách công thì đến nay chưa có nhiều công trình nghiên cứu
chuyên sâu và đặc biệt tại một địa phương cụ thể về: "Thực hiện chính sách bồi
thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất từ thực tiễn thị xã Điện Bàn,
tỉnh Quảng Nam”. Do đó, đề tài này không trùng lặp với các công trình đã công bố,
có ý nghĩa lý luận và thực tiễn.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích nghiên cứu:
Mục đích của luận văn là làm rõ cơ sở lý thuyết của việc thực hiện chính
sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất và kiến nghị giải pháp

sách do UBND các địa phương khác.
5. Phƣơng pháp luận và phƣơng pháp nghiên cứu
5.1. Phương pháp luận:
Luận văn dựa trên lập trường của Chủ nghĩa Mác - Lênin, đường lối của
Đảng, Pháp luật của Nhà nước ta để xem xét việc thực hiện chính sách bồi thường,
hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất.
5.2. Phương pháp nghiên cứu:
Trong các phân tích sâu sẽ kết hợp phương pháp tổng hợp với phương pháp
phân tích, phương pháp quy nạp và ngoại suy để đánh giá tiến trình lịch sử cụ thể
hóa của việc thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu
hồi đất trên địa bàn thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Đặc biệt, tiếu chí đánh giá
việc thực hiện chính sách chủ yếu dựa vào kết quả thực tiễn với điều kiện của thị xã
Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam.
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
Đưa ra các căn cứ khoa học của việc thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ,
tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất. Qua đó chỉ ra những điểm hợp lý và chưa hợp
lý của việc thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu
hồi đất trên địa bàn thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam.
Kiến nghị hệ thống giải pháp hoàn thiện việc thực hiện chính sách bồi
thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn thị xã Điện Bàn,
tỉnh Quảng Nam trong thời gian đến.

5


7. Cơ cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo. Nội dung
chính của luận văn bao gồm 3 chương như sau:
Chương 1: Những vấn đề lý luận về thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ,
tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất.

sản, môi trường, các quan hệ kinh tế xã hội, văn hóa đã gắn họ với địa bàn đó. Khi
thu hồi đất, Nhà nước không chỉ thu hồi quyền sử dụng diện tích đất, mà còn lấy đi
cơ hội tiếp nối cuộc sống quen thuộc của họ, buộc họ phải chuyển sang một địa bàn
mới với các quan hệ và cơ hội không giống trước. Đối với những người khó thích
nghi với điều kiện mới, nhất là đối với những nông dân đã trên 45 tuổi, đối với
những người dân đã gắn với làng nghề truyền thống,... thì việc di dời là một biến cố
nặng nề. Nhiều người chưa được chuẩn bị sẵn cho việc di chuyển như vậy nên cuộc

7


sống tương lai của họ sẽ gặp khó khăn hơn. Hơn nữa, khi chuyển nhà, các chi phí
phát sinh do cần xây dựng lại nhà cửa, tạo dựng hạ tầng sinh hoạt, dịch vụ chung là
khá lớn, nếu không có sự hỗ trợ bên ngoài, nhiều người dân mất đất sẽ không tự giải
quyết được. Đặc biệt, khi di dời bất đắc dĩ chỗ ở do đất bị thu hồi, nhiều người dân
có tâm lý không thoải mái, tâm lý bị thua thiệt. Nếu không có sự đã thông tư tưởng
và một số hình thức bồi thường thích hợp, những người dân mất chỗ ở có thể bị
kích động, phản ứng tiêu cực với chính sách thu hồi đất của Nhà nước.
Thứ hai, mất tư liệu sản xuất:
Đất bị thu hồi là đất nông nghiệp hay phi nông nghiệp đều là tư liệu sản xuất
quan trọng của người sử dụng đất cũ. Khi nhà nước thu hồi có bồi thường bằng diện
tích đất khác đi chăng nữa cũng làm cho người bị mất đất thua thiệt trên các phương
diện như: mất địa thế của địa điểm đã quen dùng; mất một phần thành quả đầu tư
vào đất. Chính vì vậy, người sử dụng đất không muốn giao đất cho Nhà nước nếu
không được bồi thường xứng đáng.
Ngay cả khi Nhà nước bồi thường xứng đáng bằng tiền cho người có đất bị
thu hồi thì họ cũng mất việc làm do không còn địa bàn. Nếu Nhà nước bồi thường
cho họ một diện tích đất ở nơi khác thì họ cũng mất chi phí xây dựng lại từ đầu,
hoạt động sản xuất kinh doanh với nhiều điểm bất lợi hơn trước.
Sự mất mát, thua thiệt, tâm lý lo sợ tương lai không rõ ràng khiến nhiều

thƣờng, hỗ trợ, tái định cƣ khi Nhà nƣớc thu hồi đất
1.2.1. Khái niệm, đặc điêm thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái
định cư khi Nhà nước thu hồi đất
Chính sách bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước trả lại giá
trị quyền sử dụng đất đối với diện tích đất bị thu hồi cho người bị thu hồi đất.
Hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước giúp đỡ, tạo điều kiện cho
người có đất bị thu hồi ổn định đời sống sản xuất, vượt qua khó khăn khi Nhà nước
thu hồi đất. Các khoản hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất bao gồm: Hỗ trợ di chuyển,
hỗ trợ tái định cư đối với trường hợp thu đất ở, hỗ trợ ổn định đời sống và sản xuất,
hỗ trợ đào tạo chuyển đổi nghề và tạo việc làm đối với trường hợp thu hồi đất nông
nghiệp, hỗ trợ khi thu hồi đất nông nghiệp trong khu dân cư, đát vườn, ao không
được công nhận là đất ở, hỗ trợ khác [12].
Tái định cư là việc bố trí chỗ ở mới, ổn định cho người bị thu hồi đất mà phải

9


di chuyển chỗ ở. Theo quy định của pháp luật thì khu tái định cư phải được xây
dựng cơ sở hạ tầng đồng bộ, đảm bảo đủ điều kiện bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ.
Có thể hiểu rằng thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà
nước thu hồi đất là một khâu hợp thành chu trình chính sách, là toàn bộ quá trình
chuyển hóa ý chí của chủ thể trong chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thành
hiện thực đối với các đối tượng bị Nhà nước thu hồi đất nhằm đạt được mục đích
theo định hướng.
Thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi
đất có những đặc điểm như sau:
Thứ nhất, yếu tố quan trọng hàng đầu quyết định thành công của việc thực
hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư là phải đảm bảo được tính công
bằng. Nếu việc thực hiện chính sách công bằng, những người bị thu hồi đất sẽ tự
nguyện chấp hành. Ngược lại, họ sẽ phản ứng về chính sách bồi thường, hỗ trợ và

thường, hỗ trợ, tái định cư cho phù hợp. Tính minh bạch còn được thể ở hiện ở việc
đại diện của những người bị thu hồi đất tham gia vào Hội đồng bồi thường, giải
phóng mặt bằng nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất khi
Nhà nước thu hồi đất. Ở hầu hết các địa phương, quy trình, thủ tục thu hồi đất, bồi
thường, hõ trợ, tái định cư được công bố công khai để mọi người dân biết và giám
sát thực hiện. Hầu hết mọi tranh chấp, khiếu kiện của người dân liên quan đến việc
bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đều được các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền tiếp
nhận, giải thích và xử lý kịp thời. Các nguyên tắc công khai, minh bạch, bình đẳng,
dân chủ và đúng pháp luật được các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền tuân thủ nên
đã tạo ra sự đồng thuận tương đối cao của người dân. Bên cạnh việc giải quyết bồi
thường cho người bị thu hồi đất, các địa phương còn chú trọng thực hiện những chính
sách hỗ trợ, tái định cư cho người bị thu hồi đất, người bị mất đất sản xuất nhằm giúp
họ nhanh chóng ổn định đời sống và sản xuất. Hơn nữa, thông qua việc thi hành pháp
luật về bồi thường, giải phóng mặt bằng, các cơ quan thực thi đã phát hiện và kiến
nghị Nhà nước kịp thời sửa đổi, bổ sung các quy định bất hợp lý, mâu thuẫn, chồng
chéo nhằm nâng cao tính công khai, minh bạch của lĩnh vực pháp luật này.
Thứ ba, tính hiệu quả của việc thực hiện chính sách đòi hỏi người có thẩm
quyền thực thi chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư phải cân nhắc tính toán
kỹ càng về mọi mặt trước khi quyết định. Hiệu quả ở đây được hiểu trước hết là

11


hiệu quả về kinh tế sau đó là hiệu quả về mặt xã hội (ổn định tình hình, ổn định đời
sống). Nói cách khác, phải tạo được sự đồng thuận của người dân trong vùng dự án.
Hiệu quả đặc điểm này phải đạt được cả trong ngắn hạn cũng như trong dài hạn.
Tuyệt đối không vì lợi ích trước mắt mà không tính đến lợi ích lâu dài cho các thế
hệ mai sau.
Thứ tư, tính dân chủ đòi hỏi trong hoạch định việc thực hiện chính sách bồi
thường, hỗ trợ và tái định cư phải tham khảo ý kiến của người dân, nhất là những

và kế hoạch chung của Nhà nước.
Tuy nhiên, các cơ quan nhà nước thường không phải là người sử dụng trực
tiếp mà người dân mới là người khai thác quỹ đất. Họ chỉ khai thác quỹ đất hiệu quả
khi quyền lợi của họ được tôn trọng và bảo hộ. Làm thế nào để mục tiêu chung của
xã hội và mục tiêu riêng của người sử dụng đất hài hòa với nhau tạo điều kiện cho
phát triển nhanh, bền vững là mục tiêu quan trọng của việc thực hiện chính sách bồi
thường, hỗ trợ và tái định cư. Ở đây, xử lý tốt mối quan hệ giữa quyền sở hữu và
quyền sử dụng đất cũng như vận dụng các công cụ tổ chức, tuyên truyền, tài chính
của việc thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư là rất quan trọng.
Quyền sở hữu và quyền sử dụng đất có mối quan hệ chặt chẽ với nhau.
Quyền sở hữu toàn dân về đất đai ở nước ta là quyền sở hữu về mặt pháp lý. Các tổ
chức, hộ gia đình, cá nhân được giao quyền sử dụng đất thực tế và phải thực hiện
các nghĩa vụ đối với Nhà nước. Nếu quan hệ này được thiết lập hợp lý thì việc thực
hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất đối với
các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân sẽ dễ triển khai hơn.
Do đó, việc thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư phải đảm
bảo hài hòa lợi ích và để thực hiện được điều đó thông thường, việc thực hiện chính
sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư phải đáp ứng các yêu cầu sau:
- Tạo điều kiện để người bị mất đất có cuộc sống bằng hoặc tốt hơn trước khi
mất đất.
- Điều tiết phần lợi ích gia tăng không do các cá nhân tạo ra về ngân sách
Nhà nước.
- Tạo điều kiện để người sử dụng đất sau này hoàn thành mục tiêu đã được
xã hội chấp nhận.
- Bảo tồn được quỹ đất và môi trường.

13


Thứ hai, ổn định cuộc sống, ổn định việc làm cho người dân bị mất đất:



khu đô thị mới hay xây dựng khu công nghiệp, xây dựng kết cấu hạ tầng,…cần tuân
thủ quy hoạch trong việc lựa chọn sử dụng các khu đất mới hoặc lấy các khu đất
đang sử dụng vào một mục đích cụ thể nào đó để sử dụng cho các mục đích khác
trên cơ sở đó xây dựng các định mức, phương thức đối với việc thực hiện chính
sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cho thích hợp. Không nên xây dựng kế hoạch
thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư một cách tùy tiện. Khi tính
tiền bù đắp thiệt hại cho người sử dụng đất do bị thu hồi đất để sử dụng vào mục
đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng và phát triển kinh tế,
các cơ quan liên quan phải căn cứ vào quy hoạch để xem xét tính hợp lý của khu tái
định cư cũng như để điều hòa lợi ích phát sinh theo quy hoạch.
1.3. Nội dung thực hiện chính sách bồi thƣờng, hỗ trợ, tái định cƣ khi
Nhà nƣớc thu hồi đất
Theo nguyên tắc khi Nhà nước thu hồi đất mà chủ sở hữu tài sản hợp pháp
gắn liền với đất bị thiệt hại thì được Nhà nước tiến hành bồi thường. Trên cơ sở các
Dự án thuộc các trường hợp thu hồi đất, kế hoạch sử dụng đất hàng năm (đã được
phê duyệt) của cấp huyện và tiến độ sử dụng đất của Dự án, cơ quan có thẩm quyền
(UBND cấp tỉnh hoặc UBND cấp huyện tùy trường hợp) chuẩn bị các thủ tục cần
thiết để thu hồi đất.
Căn cứ pháp lý là Luật đất đai 2013 và Nghị định số 47/2014/NĐ-CP ngày
15/5/2014 của Chính phủ quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước
thu hồi đất. Theo đó, việc thu hồi đất được chia thành 04 nhóm như sau:
- Nhóm 1: Thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh.
- Nhóm 2: Thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công
cộng. Luật Đất đai năm 2013 thu hẹp hơn các trường hợp Nhà nước thu hồi đất để
phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng. Nhà nước chỉ thu hồi đất
đối với các dự án đã được Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư; dự án được Thủ
tướng Chính phủ chấp thuận, quyết định đầu tư và một số trường hợp được Hội
đồng nhân dân cấp tỉnh xem xét thông qua chủ trương thu hồi đất.

và Môi trường, Tài chính, Kế hoạch và Đầu tư, Xây dựng, Nông nghiệp và Phát
triển nông thôn, Lao động - Thương binh và Xã hội, Công thương, Giao thông vận
tải, Tư pháp; Trưởng Ban Quản lý Khu kinh tế mở, Trưởng Ban Xúc tiến đầu tư và
Hỗ trợ doanh nghiệp, Trưởng Ban Quản lý các Khu công nghiệp, Cục trưởng Cục

16


Thuế, Giám đốc Kho bạc Nhà nước tỉnh; Chủ tịch UBND các huyện, thị xã, thành
phố; các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân và thủ trưởng cơ quan có liên quan
1.4. Các bƣớc tổ chức thực hiện chính sách bồi thƣờng, hỗ trợ, tái định
cƣ khi Nhà nƣớc thu hồi đất
Bước 1: Xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện chính sách bồi thường, hỗ
trợ tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất
Để đưa các chính sách nói chung và chính sách bồi thường, hỗ trợ tái định cư
khi Nhà nước thu hồi đất nói riêng vào cuộc sống cần phải xây dựng kế hoạch triển
khai thực hiện. Đây là cơ sở, là công cụ quan trọng để triển khai thực hiện chính
sách, các nội dung nhiệm vụ trong kế hoạch cung cấp các nguồn lực cho việc thực
hiện chính sách, việc kiểm tra, đôn đốc thực thi chính sách, việc xác định hợp lý
thời gian thực hiện chính sách. Hiệu quả thực hiện chính sách phụ thuộc vào
chất lượng, tính chính xác, tính khả thi của kế hoạch. Cần phải xây dựng kế hoạch
cụ thể để có thể xác định được mục tiêu, nội dung, nhiệm vụ, các nguồn lực, thời
gian và giải pháp tổ chức thực hiện chính sách. Kế hoạch triển khai thực hiện chính
sách cần được xây dựng trước khi đưa chính sách vào cuộc sống. Các cơ quan có
nhiệm vụ triển khai thực thi chính sách từ Trung ương đến địa phương đều phải xây
dựng kế hoạch, chương trình thực hiện. Kế hoạch triển khai thực hiện gồm:
- Kế hoạch tổ chức điều hành.
- Kế hoạch cung cấp các nguyên liệu.
- Kế hoạch thời gian triển khai thực hiện.
- Kế hoạch kiểm tra, đôn đốc, thực thi đưa chính sách vào cuộc sống. Ngoài

chính sách. Trong phân công nhiệm vụ cần chú ý đến khả năng, trình độ năng lực
chuyên môn, thế mạnh của từng tổ chức, cá nhân, hạn chế tình trạng chồng chéo
nhiệm vụ và trách nhiệm không rõ ràng.
Bước 4: Duy trì chính sách bồi thường, hỗ trợ tái định cư khi Nhà nước thu
hồi đất
Duy trì thực hiện chính sách là làm cho chính sách được tồn tại và phát
triển trong môi trường thực tế. Muốn cho chính sách được duy trì đòi hỏi phải có
sự đồng tâm, hợp lực của cả người tổ chức, người thực hiện và môi trường tồn tại.
Tuy nhiên, trong thực tế khi thực thi thì lại vướng một số hạn chế nhất định, đó có
thể là do nhà hoạch định chính sách không lường hết được kết quả ban hành chính

18


sách hoặc do sự thay đổi môi trường chính sách trước và sau khi ban hành. Vì vậy,
các cơ quan quản lý nhà nước cần sử dụng hệ thống, công cụ quản lý để tác động
nhằm tạo lập môi trường thuận lợi cho việc thực thi chính sách. Các tổ chức, người
dân và toàn xã hội có trách nhiệm tham gia thực hiện yêu cầu của Nhà nước; phát
huy quyền làm chủ, tăng cường thực hiện dân chủ để cùng tham gia quản lý xã
hội. Những hoạt động đồng bộ trên sẽ góp phần tích cực vào việc duy trì
chính sách trong quá trình phát triển xã hội.
Bước 5: Điều chỉnh chính sách bồi thường, hỗ trợ tái định cư khi Nhà nước
thu hồi đất
Điều chỉnh chính sách là một hoạt động cần thiết, diễn ra thường xuyên trong
tiến trình tổ chức thực hiện chính sách, nhằm mục đích đảm bảo cho chính sách phù
hợp với yêu cầu quản lý và tình hình thực tế. Nó được thực hiện bởi cơ quan quản
lý nhà nước về đất đai. Theo quy định, cơ quan nào ban hành chính sách thì cơ
quan đó điều chỉnh, bổ sung chính sách. Nhưng trên thực tế việc điều chỉnh cơ
chế, biện pháp chính sách diễn ra khá linh hoạt, vì thế các cơ quan quản lý nhà
nước của từng địa phương cần chủ động điều chỉnh cơ chế chính sách cho phù hợp