SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HẢI PHONG
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỒNG BÀNG
-------***--------

Sáng kiến kinh nghiệm
Đề tài:
Một số biện pháp nâng cao chất lượng
làm quen với toán cho trẻ lớp mẫu giáo lớn

Xếp loại A – cấp thành phố
Năm học 2003 - 2004
Cô giáo: Nguyễn Kim Tuyến


SKKN – Làm quen với toán

NguyÔn Kim TuyÕn

I. Đặt vấn đề
Cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã nói:
"Nghề giáo là nghề sáng tạo nhất trong các nghề sáng tạo,
bởi nó tạo ra những con người sáng tạo".
Câu nói đó có một sức mạnh lạ kỳ thôi thúc, cuốn hút và dẫn bước tôi đi
theo con đường sư phạm. Vào nghề rồi, câu nói đó lại luôn thổi đầy niềm say
mê, hứng thú, khích lệ tôi vươn tới mục đích: "Phải tạo ra những con người
sáng tạo". Để làm được điều đó, tôi luôn cố gắng chịu khó học hỏi, nghiên cứu,
tìm tòi, tích luỹ kinh nghiệm, đưa ra các biện pháp giúp trẻ hoạt động tích cực,
sáng tạo và nhất là các hoạt động cho trẻ em với toán. Bởi vì tôi nhận thấy: Với
trẻ mầm non, các hoạt động làm quen với toán mới chỉ là bước đầu hình thành
cho trẻ những biểu tượng toán sơ đẳng, tuy kiến thức đơn giản, song vai trò của
nói lại hết sức quan trọng; vì đây là một trong những cơ sở tiền đề, một nền

2. Những khó khăn:
- ở trường mầm non trẻ em được làm quen với tiền đề của nhiều lĩnh vực
khoa học. Nhưng tôi nhận thấy, làm quen với toán là hoạt động khó, trìu tượng
và có phần cứng nhắc nên trẻ khó tiếp thu, dễ chán.
- Mặt khác, mỗi trẻ là một cá thể riêng biệt, nên cá tính, nhận thức của trẻ
khác nhau, không đồng đều và trẻ chưa học theo chương trình đổi mới hình thức
giáo dục ở lớp 3, 4 tuổi. Nên gây khó khăn trong quá trình tổ chức các hoạt động.
III. Một số biện pháp
1. Tạo hứng thú, kích thích tính tò mò của trẻ:
* ở tuổi mẫu giáo lớn, hoạt động nhận thức của trẻ vẫn mang tính tự
nguyện, trẻ thích thì hoạt động, không thích thì ì ra. Nhưng ở lứa tuổi này trẻ lại
rất tò mò, ham hiểu biết. Do đó, theo tôi việc quan trọng đầu tiên là phải tạo
được hứng thú, kích thích tính tò mò, ham hiểu biết của trẻ, lôi cuốn trẻ vào các
hoạt động.
Để làm được điều đó, tôi thường trẻ vào thế giới những câu chuyện cổ tích
(Điều này rất phù hợp với tâm sinh lý của trẻ), hay tổ chức những giờ hoạt động
chung thành những chuyến tham quan du lịch. Với tuỳ từng nội dung, kiến thức
cần cung cấp, củng cố cho trẻ, tôi chọn những câu chuyện phù hợp để làm chủ
đề xuyên suốt giờ hoạt động chung.
Ví dụ: + Với bài ôn thêm bớt trong phạm vi 7 và lập số 8, tôi chọn câu
chuyện: "Nàng Bạch Tuyết và bảy chú lùn".
+ Với bài cho trẻ đo một đối tượng bằng nhiều đơn vị đo khác nhau, tôi
chọn chủ đề với chuyến du lịch về thăm quê ngoại.

N¨m häc 2003 - 2004

2


SKKN – Làm quen với toán


N¨m häc 2003 - 2004

3


SKKN – Làm quen với toán

NguyÔn Kim TuyÕn

+ Kết nhóm các bạn có khối giống nhau: Trẻ chạy tìm nhau tạo thành
những nhóm các bạn có khối giống nhau (cựng khối cầu, trụ, vuông, chữ nhật).
- Trò chơi "Chồng khối và lăn khối":
+ Thi xem nhóm nào có khối chồng được (Nhóm khối vuông, khối trụ, khối
chữ nhật).
+ Thi xem nhóm nào có khối lăn được (Nhóm khối cầu, khối trụ).
Ngoài ra, còn rất nhiều trò chơi khác như:
+ Ai nhanh hơn: "Chn khối theo yêu cầu"
+ Ai thông minh hơn: "Nêu đặc điểm, so sánh khối"
+ Ai khéo hơn: "Trẻ xếp các hình theo ý thích từ các khối đã học và từ các
đồ dùng, đồ chơi có dạng gần giống khối đã học".
Với các trò chơi hấp dẫn, sinh động nêu trên tôi tạo cho trẻ tâm lý mình
đang vui chơi, chứ không phải đang học thuộc những kiến thức khô khan, cứng
nhắc. Qua các trò chơi nêu trên, trẻ được vận động, được trao đổi, được tìm tòi,
khám phá những vấn đề, những kiến thức mà tôi muốn cung cấp cho trẻ. Trẻ rất
hứng thú, tự hào với chính mình vì đã phát hiện ra những điều thú vị. Trẻ sẽ ghi
nhớ những kiến thức đó trong vốn hiểu biết của mình và nhớ rất lâu. Trong quá
trình tổ chức các trò chơi cho trẻ, tôi luôn đan xen các trò chơi động và các trò
chơi tĩnh giúp trẻ thay đổi trạng thái, đỡ mệt mỏi, căng thẳng.
Ví dụ: + Trò chơi "Chuyển khối" là trò chơi tĩnh

- Khi đưa ra các tình huống, tôi không chọn các tình huống vượt xa tầm
nhận thức của trẻ, trẻ không xử lý được sẽ chán nản, thiếu tự tin, dẫn tới ngại
hoạt động.
Những tình huống tôi đưa ra thường ngang tầm hoặc vượt lên một chút
nhận thức của trẻ để xử lý được, tạo cho trẻ sự thích thú, tự tin bước vào các
hoạt động. Như vậy, còn kích thích tính ham hiểu biết của trẻ, làm cho trẻ có
nhu cầu mong muốn được xử các tình huống tiếp theo, tạo cho trẻ tâm thế chủ
động trong mọi hoạt động.
Ví dụ: Khi cho trẻ đếm đến 8, tôi cố tình nhặt thêm một bông hoa, trẻ phát
hiện ra và nêu ý kiến: "Thưa cô có chín bông hoa, thừa một bông hoa".
Tôi hỏi phải làm gì để còn 8 và nhờ trẻ giúp tôi làm điều đó. Thường là trẻ
làm được và rất sung sướng tự hào vì đã phát hiện và xử lý giúp cô được một vấn
đề.
4. Dậy trẻ trong nhóm bạn:

N¨m häc 2003 - 2004

5


SKKN – Làm quen với toán

NguyÔn Kim TuyÕn

* Vì mỗi trẻ là một cá thể riêng biệt nên nhận thức của trẻ thường khác
nhau, không đồng đều. Do đó, với cùng một hoạt động, cùng một nội dung bài
dạy, có trẻ nắm được 90%, có trẻ nắm được 70%, cũng có trẻ chỉ nắm được 30%
đến 40%.
Chính vì vậy mà trong các hoạt động khác hay ở mọi lúc, mọi nơi tôi
thường cho trẻ chơi theo nhóm, để bổ sung cho nhau. Có trẻ nhút nhát khi ở

SKKN – Làm quen với toán

Ví dụ: Cầm chiếc khăn tay, trẻ nhìn thấy ngay nó giống hình vuông, nếu
gấp phẳng thì giống hình chữ nhật, gấp theo đường chéo thì giống hình tam giác.
- Về nhà trẻ nhìn chiếc tủ lạnh thấy giống khối chữ nhật, các hộp nước ngọt
giống khối trụ, ra đường trẻ nhìn các bóng đèn tròn giống khối cầu, những cột
điện cao áp cao hơn cái cây, cái nhà này to hơn cái nhà kia ...
- Cầm chiếc bánh, trẻ biết giống hình tròn, hình vuông ... khi cầm khúc mía
trẻ biết giống khối trụ, nhìn vào gia đình này trẻ biết có 4 người, sang gia đình
khác trẻ biết có 3 người và biết so sánh gia đình nào ít hơn, gia đình nào đông
hơn, đông hơn là mấy ...
- Qua đó, trẻ thấy biểu tượng toán có ở khắp nơi xung quanh mình, rất gần
gũi, thân quen, vô cùng sinh động và đa dạng, giúp trẻ thêm yêu các biểu tượng
toán và thích tham gia các hoạt động làm quen với toán.
IV. kết quả
Qua việc vận dụng các phương pháp trên vào việc dạy trẻ lớp mẫu giáo lớn
làm quen với toán, theo chương trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo, tôi đã thu
được một số kết quả sau:
1. Về hứng thú:
- Sau khi học 100% trẻ rất thích tham gia các hoạt động làm quen với toán,
mà trước khi học tỷ lệ này là 23%, tăng 77%.
2. Về kỹ năng:
Trước khi học chỉ có 20% trẻ biết sử dụng các đồ dùng, đồ chơi, đồ vật có
ở xung quanh mình làm đồ dùng học toán, sau khi học 100% trẻ biết làm điều
này, tăng hơn trước 80%.
Có 85% trẻ thao tác nhanh, sử dụng linh hoạt, sáng tạo các đồ dùng, đồ
chơi, phản xạ nhanh, xử lý tốt trước các tình huống xảy ra.
3. Về chất lượng:
Xếp loại



Trung bình

35%

12%

Giảm 23%

Yếu

10%

0%

Giảm 10%

V. Bài học kinh nghiệm
Có rất nhiều biện pháp cho trẻ mầm non làm quen với toán. Nhưng qua
thực tế áp dụng các biện pháp trong quá trình thực hiện chương trình cho trẻ làm
quen với toán của Bộ Giáo dục - Đào tạo, tôi đã đúc rút cho mình một số kinh
nghiệm quý báu, cần thiết để nâng cao chất lượng làm quen với toán cho trẻ ở
lớp mẫu giáo lớn như sau:
1. ở tuổi mẫu giáo lớn, hoạt động của trẻ vẫn mang tính tự nguyện, nhưng
trẻ lại rất tò mò, ham hiểu biết. Do đó, tạo hứng thú, kích thích tính tò mò, cuốn
hút trẻ tham gia vào các hoạt động là một biện pháp quan trọng không thể thiếu
trong mỗi hoạt động, nhất là hoạt động cho trẻ làm quen với toán.
2. Với trẻ ở lứa tuổi mầm non hoạt động vui chơi là hoạt động chủ đạo. Trẻ
học bằng chơi, chơi mà học, nên giáo viên cần tìm tòi, sáng tạo, vận dụng linh
hoạt các trò chơi, biến giờ học thành giờ chơi có mục đích để kích thích trẻ hoạt


N¨m häc 2003 - 2004

9