Một số biện pháp nâng cao chất lượng giờ kể chuyện

MỤC LỤC

MỤC

NỘI DUNG

TRANG

I

Phần mở đầu

2

1

Lý do chọn đề tài

2

2

Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài

3

3

Đối tượng nghiên cứu


4

3

Các giải pháp, biện pháp

7

4

Kết quả

13

III

Kết luận và kiến nghị

14

1
2

Kết luận

14

Kiến nghị


trẻ nó mang lại những hiểu biết đầu tiên về cuộc sống xung quanh, giúp cho trẻ yêu
thích thiên nhiên, con người và tạo nghệ thuật hướng cho trẻ đến trí tuệ ,đạo đức,
ngôn ngữ tạo cho trẻ cảm nhận được những cái hay cái đẹp giúp trẻ phát triển năng
lực nhận thức và hình thành nhân cách con người. Đặc biệt qua câu chuyện cổ tích
giúp trẻ hiểu được cái thiện , cái ác,…văn học là một trong những phương tiện giáo
dục hiệu quả nhất để tạo cơ sở hình thành nhân cách con người mới. Chính vì vậy,
việc đươc văn học vào chương trình giáo dục mầm non là rất cần thiết giúp trẻ
phát triển hoàn thiện về mọi mặt.

2

Người thực hiện: Nguyễn Thị Hằng- Trường Mầm non Krông Ana


Một số biện pháp nâng cao chất lượng giờ kể chuyện

Với tinh thần trách nhiệm của một người giáo viên đứng lớp thời gian gần gũi
với trẻ nhiều, đa số các cháu đều thích học, thích quây quần bên cô nghe kể chuyện
xem tranh.
Trẻ thích được tự mình kể lại được các câu chuyện mà trẻ được nghe cô giáo
kể. Đặc biệt trẻ thích đóng kịch cùng cô và các bạn.
Từ những vấn đề trên, tôi không khỏi băn khoăn và tự hỏi phải làm thế nào để
nâng cao chất lượng giờ kể chuyện cho trẻ theo hướng tích hợp tôi chợt nhớ tới lời
nói của Bác Hồ kính yêu:
“ Vì lợi ích mười năm thì phải trồng
Vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người”.
Vậy là lòng quyết tâm trong tôi đã trỗi dậy, tôi đã tìm đủ mọi hình thức và
phương pháp, biện pháp để nâng cao chất lượng giờ kể chuyện. Đó cũng là lý do
tôi chọn đề tài này.
I.2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài

II. 1.Cơ sở lý luận
Ở lứa tuổi mẫu giáo văn học là một trong những môn học quan trọng trong
việc phát triển ngôn ngữ, nhận thức, năng lực cảm xúc tưởng tượng, tính sáng tạo,
sự tập trung chú ý, khả năng diễn tả hứng thú của trẻ khác với các môn học khác.
Văn học hoàn toàn xác định rõ những hình ảnh và ngôn ngữ cụ thể, cùng với thời
gian đã thu hút , làm thỏa mãn nhu cầu tình cảm của trẻ.
Văn học là phương tiện giúp trẻ nhận thức thế giới xung quanh, phát triển lời
nói, quan hệ giao tiếp, trao đổi tình cảm ....đối với trẻ.Văn học là một thế giới kỳ
diệu đầy cảm xúc. Trẻ mầm non dễ xúc cảm, vốn ngây thơ, trong sáng nên tiếp xúc
với văn học là một nhu cầu không thể thiếu đối với trẻ.
Mục tiêu của công tác chăm sóc giáo dục mầm non phát triển và hình thành
nhân cách cho trẻ, việc dạy trẻ tiếp cận với tác phẩm văn học cho trẻ trong giao
tiếp sẽ giúp cho trẻ dễ dàng tiếp cận với các môn học khác như : môn toán, môn
tạo hình, chữ cái , môn âm nhạc ...đặc biệt cho trẻ làm quen với văn học là cho trẻ
hoạt động nhiều để trẻ phát triển vốn từ luyện phát âm và dạy trẻ nói đúng ngữ
pháp .
II. 2.Thực trạng
a. Thuận lợi – khó khăn
* Thuận lợi
- Bản thân là giáo viên có trình độ chuyên môn trên chuẩn, nhiệt tình yêu
nghề mến trẻ. Có khả năng đọc kể diễn cảm cho trẻ nghe và biết định hướng cho
4

Người thực hiện: Nguyễn Thị Hằng- Trường Mầm non Krông Ana


Một số biện pháp nâng cao chất lượng giờ kể chuyện

trẻ kể chuyện sáng tạo có hiệu quả, tạo được môi trường hoạt động ở lớp tương đối
phong phú.

- Đồ dùng và trang thiết bị phục vụ cho hoạt động kể chuyện đầy đủ.
- Giáo viên linh hoạt, sáng tạo.
- Học sinh hứng thú hoạt động tích cực trong giờ kể chuyện
5

Người thực hiện: Nguyễn Thị Hằng- Trường Mầm non Krông Ana


Một số biện pháp nâng cao chất lượng giờ kể chuyện

* Mặt yếu :
- Khả năng chú ý tiếp thu của trẻ còn hạn chế, một số trẻ chưa mạnh dạn,
kinh nghiệm sống của trẻ còn nghèo nàn
- Phòng học chật, chưa đúng quy cách tiêu chuẩn trường mầm
d. Các nguyên nhân, các yếu tố tác độ
- Phương pháp cho trẻ làm quen văn học còn cứng nhắc, chưa đồng loạt
trong quá trình tổ chức cho trẻ làm quen với văn học nói chung xoay quanh chủ đề
“dạy trẻ kể lại chuyện cho trẻ 5- 6 tuổi” nói riêng. Giáo viên thường tổ chức cho trẻ
chơi để nhằm đạt một số kỹ năng theo yêu cầu bài học
- Trong khi dạy trẻ giáo viên thường hay chú ý đến kết quả dạy trẻ, để nhận
xét, đánh giá mà chưa chú ý đến quá trình hoạt động, cách giải quyết, qua đó có
biện pháp tác động tích cực đối với trẻ.
- Với những nguyên nhân như thế tôi phải dần dần khắc phục, sửa đổi và
hướng dẫn trẻ phát triển ngôn ngữ một cách đúng đắn nhất qua giao tiếp và tập
cho trẻ làm quen văn học đặc biệt là thể loại chuyện kể.
* Khảo sát đầu năm
Nội dung

Trước khi thực hiện


vật để truyền đạt cho trẻ một cách hấp dẫn, sinh động, tạo sự hứng thú, lắng nghe
cho trẻ một cách tốt nhất.
b. Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp
Để giải quyết được những vấn đề trên, trước mỗi tiết dạy cô phải chuẩn bị
đầy đủ giáo án bài dạy, đồ dùng trực quan phong phú để gây hứng thú cho trẻ như
tranh ảnh, con rối, mô hình, sưu tầm các bài vè, bài thơ dân gian, bài hát dân ca,
câu đố, giáo dục môi trường phù hợp để lồng ghép vào từng tiết dạy .
Tự học, tự rèn luyện để có một bản năng đọc kể tự tin, diễn cảm và pha một
chút hài hước dí dỏm, nghiêm túc,… dành nhiều thời gian để nghiên cứu tác phẩm,
xem nội dung tác phẩm đó giáo dục trẻ những gì, đó có thể là con người cũng có
thể là các loài vật với những tính cách đạo đức khác nhau như: hiền hay ác, nhanh
hay chậm, nhút nhát hay dũng cảm, khiêm tốn hay kiêu ngạo, … để giáo dục đạo
đức cho trẻ một cách nhẹ nhàng và sâu sắc.
Ví dụ: Truyện “ Hai anh em” Qua câu chuyện giúp trẻ hiểu được người chăm
chỉ làm việc, biết giúp đỡ mọi người thì trở nên giàu có và được mọi người yêu
mến còn những ai lười biếng thì sẽ bị đói khổ và bị mọi người chê trách. Muốn
mọi người yêu thương thì các cháu phải ngoan ngoãn, lễ phép, chăm học, chăm
làm, biết giúp đỡ mọi người khi gặp khó khăn…
Tôi xác định ý của từng đoạn chuyện và diễn biến tâm trạng, hoạt động của
các nhân vật . Chính việc làm này cũng đã giúp cho tôi xác định được một hệ thống
câu hỏi cho phần đàm thoại. Xác định được giọng kể phù hợp với từng nhân vật.
Ví dụ: truyện “ chú dê đen” chia truyện thành 2 đoạn.
Đoạn 1: dê trắng nhút nhát, run sợ trước sự doạ nạt của chó sói vì vậy dê trắng
đã bị chó sói ăn thịt.
Tôi đã thể hiện tâm trạng của nhân vật.

7

Người thực hiện: Nguyễn Thị Hằng- Trường Mầm non Krông Ana


Ở lứa tuổi mẫu giáo trẻ chưa thể đọc được các tác phẩm văn học muốn đưa
được các tác phẩm văn học đến với trẻ. Thì phải qua yếu tố trung gian đó là lời kể,
8

Người thực hiện: Nguyễn Thị Hằng- Trường Mầm non Krông Ana


Một số biện pháp nâng cao chất lượng giờ kể chuyện

giọng đọc của cô giáo hoặc của ông bà, cha mẹ, anh chị. Phải phân biệt giữa đọc và
kể khác nhau.
Khi đọc chuyện cho trẻ nghe là đọc diễn cảm nguyên văn tác phẩm. Còn kể
chuyện là kể lại nội dung chuyện. Trong khi kể tôi có thể thêm hoặc bớt đi các chi
tiết không làm ảnh hưởng đến nội dung chuyện.
Khi kể tôi phải xác định xem tác phẩm đó thuộc loại nào, thần thoại hay cổ
tích, để tìm hiểu ý của từng đoạn mà thể hiện giọng đọc, kể cho phù hợp với tính
cách của mỗi nhân vật. Cùng một nhân vật nhưng trong các bối cảnh khác nhau,
sắc thái ngôn ngữ cũng khác nhau. Bằng những biện pháp nhân hoá gắn với kỹ
thuật cường độ, nhịp điệu, ngắt giọng, cử chỉ, ánh mắt để thể hiện rõ nét.
Cường độ là thể hiện độ vang của giọng to nhỏ, nhịp độ nhanh chậm của lời
kể.
Ngắt giọng là cách để nghỉ ngừng, lên xuống tuỳ theo từng câu, từng ý để biểu
lộ ý từ của tác phẩm sau dấu phẩy, ngoài ra còn nhấn mạnh vào từ, vào ý để gây
bất ngờ cho người nghe và chuyển tải từ đoạn này sang đoạn khác.
Ví dụ: khi kể cho trẻ nghe chuyện “ chú dê đen”.
Đoạn 1: “ từ đầu đến tao sẽ ăn thịt mày” giọng cô kể thể hiện điệu bộ tính
cách của chó sói quát nạt, hách dịch. giọng dê trắng nhút nhát, run sợ.
Đoạn 2: Từ “ có một chú dê đen…..đến hết truyện” giọng chó sói lúc đầu quát
nạt khi nghe dê đen quát lại sói sợ hãi và hạ giọng xuống thái độ run sợ của chó
sói…

nhận xét câu trả lời của bạn. Cô nói theo cháu, cháu có nhận xét gì thêm?).
Tác dụng của việc đàm thoại rất to lớn đối với giáo dục trẻ. Vì trẻ thích tìm tòi
thắc mắc, ngược lại trong khi đàm thoại giúp cho tôi biết được nhận thức của trẻ
tới đâu? Hiểu nhiều hay ít? Sai hay đúng? Khả năng tư duy diễn đạt của trẻ thế
nào?
Qua đàm thoại giúp cho trẻ biết gợi hình, gợi cảm ví von. So sánh, nhân cách
hoá lên từng câu chuyện để phát triển tư duy và ngôn ngữ cho trẻ.
*Biện pháp 4: Dạy trẻ kể lại truyện.
Là phương pháp thực hành tốt nhất. Phương pháp này không thể tách rời
phương pháp kể chuyện diễn cảm, đàm thoại và trực quan, có tiến hành tốt các
phương pháp trên thì mới tiến hành tốt phương pháp kể lại chuyện.
Khi dạy trẻ kể lại chuyện tôi thường tiến hành qua các bước sau: Giới thiệu
tác phẩm để giúp trẻ nhớ lại và hiểu tác phẩm hơn. Với những câu chuyện mang

10

Người thực hiện: Nguyễn Thị Hằng- Trường Mầm non Krông Ana


Một số biện pháp nâng cao chất lượng giờ kể chuyện

tính đối thoại như “ chú dê đen, Ba cô gái…” Tôi thường đóng vai người dẫn
chuyện để dẫn dắt trẻ, cô kể đoạn đầu còn trẻ kể đoạn đối thoại.
Ví dụ: chuyện “ba cô gái”Tôi tập cho trẻ kể từng câu ở đoạn đối thoại. Khi trẻ
đã nhớ thì cô bắt đầu kể các đoạn dẫn, còn trẻ kể đoạn đối thoại.
Trong khi trẻ kể cô theo dõi nhận xét, uốn nắn những chỗ cháu chưa thể hiện
đúng giọng điệu, tính cách nhân vật hay khi ngắt giọng tôi phân tích và làm mẫu,
cô yêu cầu trẻ nhắc lại và tiếp tục kể. Sau khi kể xong cho trẻ nhận xét, cô cũng
đưa ra nhận xét của cô hoặc khi có cháu nói lắp, nói ngọng tôi sửa ngay cho cháu
như vậy thì việc dạy trẻ kể lại chuyện sẽ đạt kết quả cao hơn

cho phù hợp với nội dung câu chuyện, giúp trẻ tham gia vào hoạt động một cách
tích cực nhất và ngôn ngữ của trẻ được phát triển mạnh mẽ nhất.
c. Điều kiện thực hiện giải pháp, biện pháp
Giáo viên phải nỗ lực và dành nhiều thời gian cho mục tiêu giảng dạy của
mình, xây dựng, đầu tư kế hoạch bài dạy.
Tự bản thân của mỗi giáo viên phải không ngừng học tập để cập nhật thông
tin, kiến thức.
Giáo viên cần được sự hỗ trợ về thiết bị dạy học thiết thực và hiệu quả bên
cạnh việc linh hoạt, chủ động làm đồ dùng dạy học của mỗi giáo viên.
Và điều quan trọng hơn cả, mỗi giáo viên phải có tâm và nhiệt huyết với nghề.
d. Mối quan hệ giữa các giải pháp, biện pháp
Để thực hiện thành công một tiết dạy, chúng ta cần vận dụng phối hợp các
giải pháp, biện pháp một cách hài hòa, phù hợp với mục tiêu bài, điều kiện, trình
độ…..của học sinh; nhằm đạt được hiệu quả cao nhất.
Nếu tất cả biện pháp đều có sự kết hợp đồng bộ, nhịp nhàng thì việc làm cho
các em học sinh yêu thích môn làm quen văn học, tự tìm đến các câu chuyện của
lứa tuổi mình.
e. Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu
Với việc áp dụng một số biện pháp trên vào giờ kể chuyện cho trẻ 5- 6 tuổi tại
lớp tôi thấy được kết quả như sau:
Trẻ đã hứng thú vào giờ kể chuyện hơn trước, khả năng tiếp thu các câu
chuyện của trẻ cũng tăng lên rõ rệt, số trẻ kể lại được các câu chuyện nhiều hơn.
Các cháu tỏ ra nhanh nhẹn và mạnh dạn tự tin phát âm rõ rang mạch lạc, thể
hiện đúng ngôn ngữ hoàn cảnh của câu chuyện .
Nội dung

Sau khi thực hiện

Phát âm rõ ràng mạch lạc


vàng.Với những nội dung trên, chứng tỏ các biện pháp mà tôi đã nghiên cứu trong
đề tài này có tính thực tế, mang tính khoa học và đem lại hiệu quả cao hơn trước.
III. Kết luận và kiến nghị
III.1. Kết luận
Qua một học kì, tôi đã nghiên cứu và khảo nghiệm đề tài của mình. Trong đó,
tôi đã sử dụng nhiều biện pháp. Nhưng tôi nhận thấy, để nâng cao chất lượng giờ
kể chuyện cho học sinh không có cách nào tốt hơn là người giáo viên phải kích
thích được sự ham thích môn học. Muốn làm được điều đó, tùy theo từng lớp học,
từng bài giảng mà người giáo viên sử dụng một cách linh hoạt các phương pháp
giảng dạy. Nhưng vấn đề trọng tâm là phải nâng cao vai trò của học sinh, đưa các
em lên làm nhân vật trung tâm của mỗi tiết dạy. Người giáo viên phải thực hiện

13

Người thực hiện: Nguyễn Thị Hằng- Trường Mầm non Krông Ana


Một số biện pháp nâng cao chất lượng giờ kể chuyện

được “lấy học sinh làm trung tâm” . Có như vậy mới phát huy được tính tích cực
sáng tạo của trẻ từng tiết học.
Muốn cho chất lượng và hiệu quả giảng dạy tốt nhất thì người giáo viên,
trước hết phải có tấm lòng yêu nghề, mến trẻ thực sự, biết vui cái vui của trẻ, biết
buồn cái buồn của trẻ, coi trẻ như con của mình. Như vậy thì mới khắc phục được
những khó khăn và hoàn thành tốt nhiệm vụ.
Không ngừng tự học, tự rèn luyện, tìm tòi, sáng tạo nâng cao trình độ chuyên
môn.
Sưu tầm các trò chơi dân gian, bài hát dân ca, ca dao, đồng dao, câu đố,…để
đưa vào tiết dạy.
Nghiên cứu kỹ các tác phẩm văn học, luyện tập giọng kể theo nhiều cách như

Rất mong đươc sự đóng góp ý kiến của các cấp để tôi rút ra được

những kinh nghiệm cao hơn nữa cho bản thân, góp phần đưa ngành giáo dục mầm
non huyện nhà ngày càng phát triển.
III.2. Kiến nghị
Nhà trường tạo điều kiện cho bản thân tôi đi tham quan dự giờ học hỏi chuyên
môn một số trường bạn.
Buôn Trấp, ngày 22 tháng 2 năm 2013
Người viết

Nguyễn Thị Hằng
NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN

........................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
..................................................................................................................................
CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN

15

Người thực hiện: Nguyễn Thị Hằng- Trường Mầm non Krông Ana


Một số biện pháp nâng cao chất lượng giờ kể chuyện

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 - Cuốn “ Phương pháp cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học” tập 1 - Của
cục đào tạo và bồi dưỡng giáo viên. nhà xuất bản Hà Nội năm 2001.
2 - Cuốn tuyển tập trò chơi, bài hát, thơ truyện mẫu giáo 5-6 tuổi- nhà xuất