T ạp chí Khoiì học Of ÍQCỈHN, Khon học X.1 hộj và N h â n vỗn 24 (2008) 74-80

Một sô vấn đê thường gặp khi xây dựng và thực ửii chiến lược
đào tạo, phát triến nguồn nhân lực ừong tổ chức
T r ư ơ n g T h u ì là*
Tnrờw^ D ại học Khoa học X ã hội và N h ã n váỉĩ, D H Q G liN
336 N *iuyễn T r ã i Tliaiìh X u â n , ỉiả Nội
N h ậ n n g ày 05 th ả n g 04 n à m 2008

T ó m ì i ì . D ào iíỊO và p h á t trien n g u ổ n n h n n lực lả một tro n g n h ừ n g n h iệm vụ ch ủ yỏ’u c ù a q u ã n tri
n g u ũ n n h à n l ự c N ỏ có vai trò q u a n ư ọ n g tro n g viộc d á m báo iự c lư ọ n g lao đ ộ n g d ù n ă n g lực th ự c
hiộ n hiộ u q u ả s ử m ện h cúa tổ chứ c. T u y n h iên , m ộ t s ố u> ch ứ c đỏi khi còn lư ữ n g lự kki f4iải th ự c
h iệ n đ à o tạo - p h á t tríê n n g u ố n n h â n lực c ủ n g n h ư vư

N h ư vậy, b àn c h ấ t củ a đ à o tạo và p hát
triến đ ế u là n h ữ n g h o ạ t đ ộ n g h ọ c lậ p g iú p
n â n g c ao trìn h đ ộ , tảc d ộ n g đ ê h h à n h vi ng h e

c ỏ n g việc. T ro n g th ự c tế, có n h iế u q u a n đ iể m

n g h iệ p củ â n g ư ò i lâ o đ ộ n g . C h ú n g k h á c biệl
n h a u ó d iế m cơ b ả n lâ tro n g khi đ à o tạ o đ jn h
h ư ớ n g v à o việc b ù đ ắ p n h ử n g thiêU h ụ t v ể

ĐT: 84-4-9717724
E-mail: trxjongỉhuha031isyahcx).com

kiêh thức, kỹ ĩtăn g th ự c hiện c ô n g v iệc hiện
74


Tnnm '^ Thu ỉià / Tợự chi Khoa học D Ĩ^Q C ĨiN . Khoa học X ã hội và Nhồn văn 24 (2008} 74'SO

75

tại cú a cá n h â n thì p h á t Iric'n lại là s ự c h u ẩ n bị

khi c ầ n thiết. Việc đ á n h giá hiộu q u à đ à o tạo -

n h ữ n g kiôh i h ứ c kỹ n ă n g c ẩn thie't cho việc
th ự c hiện c ò n g việc tro n g lư ơ n g lai, licn q u a n

p h á t ỉriến đ ư ợ c th ự c h iện íheo 4 kh ía cạnh:

hiv n tội

P h át trỉến
C ông việc
tư ơ n g lai
C á n h ả n và
TÓ chửc
D ài hạn
C h u ẩ n bị cho
tư ơ n g lai

Bên cọnh dó, đ à o tạo và p h á t triền k h ô n g

H ìn h 1. Q u y t n n h d à o tiỊi) và p h á t ỉrlon n g u õ n n h â n
iực [3|.

phải Icì các hoọ t d ộ n ^ d ạ y và học đ ơ n lé m à là
m ột q u y trin h cỏ h o ạ ch đ ịn h và có tó chức.
N ó đ ư ợ c xây d ự n g và iỗ c h ứ c th ự c h iện th eo
4 giai đ o ạ n tử xác đ ịn h n h u cấu đ à o tạ o -p h á t
trien, lẽn k ế h o ạ ch và c h u í n bị đ ê h th ự c thi k ế
hoạch va cuoi c u n g Ui d a n h guí
quiì đ a o
lạo - p h á t ìTÌôn (h in h 1). Xác đ ịn h n h u cẵu
đ à o tạ o -p h á ỉ triẽn lò viộc p h á n tich k h o à n g
ccích g iừ a y ê u cẵ u v ế kiôh ỉhức, kỹ năng ,
n ã n g [ực cán ihiOt đ c Ihục hiộn c ò n g việc với
hiện trạng, trôn c o s ơ đ ỏ xác đ ị n h p h ải đ ả o
ỉcỊO khi nào, ợ đ â u , nội d u n g gi và bao n h iè u
ngưới. Bước lẽn kê hoộch và c h u ả n bị củ n g

n â n g c ao h ìn h à n h tổ c h ứ c ... K h ò n g chi tổ


76

Tnnrtĩ<ỉ I h t ỉ ĩ ỉ ả / Tap c h i Khoỉi học D H Q G H N , Khoa họ c X ả h ội ĨVÌ N hân ĩ>íírt 24 (2(KiS) 74'SO

chức, khi đ ư ợ c đ à o tạ o và p h á t triẽn, b à n thân
n g ư ờ i lao đ ộ n g c ũ n g n h ậ n đ ư ợ c n h iể u lọi ích

p h á p n à y sẽ khiẽh nhà q u â n lỷ chi cò đuợc
m ộ t đội n g ũ n h â n lực vói n lì ừ n g kỹ n ă n g đ o r

n h ư tă n g c ư ờ n g kicn thức, kỷ n ă n g ỉ h ự c hiện

giàn, rời rạc. T h u ê lao đ ộ n g thời v ụ t u y giúp
ta giài quyẽ't vâh đ ổ trư ỏ c m ắ t s o n g chi p h í sO

cõ n g việc, tă n g đ ộ Ihoá m â n vói cô n g việc, có
co hội th ả n g tiên, cỏ đ ộ n g lực làm v i ệ c tạ o ra
b ư ớ c p h á t Irien n g h ế n g h iệp, dỗ Ihức ứ n g vói
s ự biến d ổ i c ủ a mòi trường...
T u y vậy, vẩn có n h ữ n g tô c h ứ c chọn
" k h ô n g nen"'- T rư ó c đ â y , họ k h ô n g m u ô n tổ

tư ơ n g đòì c ao và k h ô n g p h ù h ọ p cho việc báo
m ậ t th ò n g lin củii tò chức. T ự u c h u n g lội,
n h ừ n g biện p h á p này v ẳ n chi Lì giải p h á p
tạ m thời, k h ô n g t h ế th a y thỏ m ộ t c á c h ben
v ữ n g cho việc đ à o tạo, p h á t triẽn n h ả n viên.

rang, m ặ c d ù k h ỏ n g coi tiốn d ẫ u t ư c h o đ'ã0

cô n g ty U nicom , 83% chú d o a n h n g h iệ p tò ra

tạo là m ộ t p h ẩ n cú a th u n h ậ p , n h ư n g đ ư ợ c
đ à o tạo, p h á t triêh nghê' n g h iộ p Lì m ộ t trong

b ử c xúc trư ó c vấn đ ế n h â n viên b ó đi s a u đ à o
tạo: 'T ô i đ ã sần s à n g đ ẩ u tư lá n c h o n h â n
viên cùn m m h , s o n g khi đ ủ lòng đ u c á n h họ

n h ữ n g y ế u t ố đ ư ợ c n h ã n v iên đ á n h giá c ao và
g iữ ch o h ọ gắn b ó với lô c h ứ c hơn. N ó lý giái
tại sao m ọ t s ố n h a n v iên c u a n h ữ n g tỏ chưc

rời b ò cô n g ty m à k h ô n g q u a n tả m ỉới viộc ai

n h ư BIDV, C M C m à íác g iả đii p h ò n g vân
k h ô n g n h ậ n c h u v ẽ n c h ỏ làm m ớ i cỏ m ú c

là ngườ i g iú p h ọ có đ ư ợ c n g à y h ỏ m n a y ..." [4].
T h ay vì đ à o ỉạo, m ộ l s ố tổ c h ứ c c h u y ê n
sa n g s ú d ụ n g các biộn p h á p Ihay t h ế n h ư
tu y ên d ụ n g n h â n lự c trin h đ ộ cao, đ o n g iản
hó a cô n g viộc hav th u ẽ lao đ ộ n g th ò i vụ.
M u ố n íu y ế n d ụ n g n h ả n lự c th ạ o việc, cỏ Irình
đ ộ thì tô c h ứ c se phiíi trá m ứ c lư o n g rấ t cao.
Đ iểu n à y tò ra kém hiộu q u ả , đ ặ c b iệ t với

lư o n g c ao hơn. Đ iế u đ ỏ có n g h ĩa là đ ẩ u hr

24 í2008j 74‘80

77

3. T ừ thự c thi đến kếl q u à ...

liệu p h á p đ à o tạo, p h á t ỉriến khí n h â n viên

Q u á trin h xây d ụ n g v à th ự c thi chiôh lu ọ c
đ à o tạ o - p h á t triôn n h ả n viên tro n g các tổ

c h ư a có d ú n h ữ n g kiô'n thúc, kỳ n ă n g cẩn
thiêt đ e th ự c h iện tố t c ô n g việc.

c h ứ c đ ô i khi k h ò n g m a n g lại k ò \ q u ả m o n g
m u ố n . Đ ây có thò là d â u hiộu cún m ộ t s ố tổn

3.2. Viẹc xá c d ịn h nhu cãu đào tạo và phát triển
chưa được coi trọĩiỊỊ

tại sau:
3 ĩ. V ĩự c hiện dào tạo và p h á t tricn chưa phủ hợp
với hoíiỉĩ cảnh

Xác đ ịn h n h u c ẩu là k h âu ih iẽ ì y ế u Irong
c h iêh lược đ à o iạ o và p h á t triến n h â n viên.
T u y nh iên , k h ô n g ph ái lúc nào việc xác đ ịn h

Đ ào tạo, p h á t trièn n h â n viên là c ẩn thict


thức, kỹ n ă n g d ỏ n h u n g chắc c h ắ n sẽ k h ô n g
ai bị b ỏ q u ẽ n . T h ự c ra, tính h ợ p lý cúa lập

C ó noi cho đ à o iạo, p h á t Iriến n h ư q u y ể n
lựi, đ à o tạo trà n ian m à k h ỏ n g tinh tới you lố

lu ậ n n ày p h ải ìu ỳ th u ộ c nhu c ẩu và m ụ c tìêu

hiộu q u ả v ó i n g ư ò i lao đ ộ n g Viì vói tố chức,

đ à o tạo. C ó n h ử n g c h ư ơ n g trìn h đ à o tạo m à

thậm chí coi n ó n h ư m ộ t giói p h á p tạo đ ộ n g
t ự c c ứ th â y tinh thiín nhiĩn viên x u ỏ n g d ố c là

p h ẵ n lớn m ọi ngvrôi đ ê u cỏ n h u cẩu, ch ang
h ạ n k h o á đ à o tạ o đ ịn h h ư ớ n g n h ả n viên m òi

lú

c ỉiú c

K ỉ l ù 1 1^ ỉ l l Ó l I u l U lii . \ . h u i i

th ì tn .ìn

n h . ì n v i« * n m ó i

r à n ítõVt


tra, đ á n h giá liên tục. Đ ây là m ộ t k inh nghiệrr
đ à đ ư ọ c á p d ụ n g rả t th à n h c ỏ n g ở C ò n g h

khi n h ìn th ấ y b ấ i kỳ m ộ t lợi ích thự c s ự nào.
C h ù đ ẽ đ à o lạo mới, cách tiế p c ận m ó i, ý
tư ờ n g m ứi đ ư ợ c th ứ n g h iv m vả bị b ò d ò
{rước khi có kê*t q u ả d o n h ù n g n h â n t ố c àn trở
n h ư k h ò n g đ ư ợ c ú n g hộ, k h ò n g có thờ i g ian
th ự c hiện, k inh p h í h ạ n h ẹ p . . . [5].

Viễn th ô n g Q u ỏ c tê' (VTl), lặ p đ o à n B ưi
c h in h v iễn th ô n g V iệt N a m th e o k à \ qu

n h ừ n g h ậ u q u à kh á p h ổ b iên c ủ a việc n à y lá

th è coi là q u y ế n lọi n h u n g k h ô n g h a n vi nó li

n g ư ò i d à o tạo đ ư ợ c y õu cẩu cắt b ớ t nội d u n g

q u y ê n lọi m«ì ngườ i lao đ ộ n g s ẵ n sà n g đi học
C ó n h iể u tr ư ò n g h ọ p n h â n v iên đ ư ợ c cú đ

chi tiồ't tro n g chu o n g trình đ h o tạo cho p h ù

h ọc m i\ k h ô n g b ìiĩì gi v ế k h o á h ọc hoặc ỉhcVy

h ợ p với k h u n g th ò i g ia n hạn h ẹ p nõn k h ỏ n g
thỏ tâ p tru n g cho việc tộp h u ấ n n h ũ n g kv

kh o á học là k h ô n g c an ỉhict. H ọ roi Viìo trỏn^
Ihủi k h ô n g sẵn s à n g đ ế tic p n h ả n kiô’n thúi-

n ă n g cụ thô, chi có th e giói Ihiộu so lu ợ c cho
n g ư ờ i học. N h ư vậy, n g ư ò i họ c đ ư ợ c n g h e

Đ ieu gi xảy ra khi n h â n v iên đ i họ c m à khỏng
san s à n g tiêp n h ị n kiến Ihức? N êu khôny

n h iê u nội d u n g n h ư n g rộ n g m à tạỉ k h ô n g
sảu, h ạ n c h ế m ứ c đ ộ á p d ụ n g v à o từ n g cô n g

đ ư ọ c giải thích rỏ lý d o vì s a o p hải có m ặ ’


h iệu q u à n h ấ t lá hôi sứ c q u a n trọ n g . T rư ó c

chịu học.
M ặí khác, d o v â h đ e v ậ n h à n h h o ạ t đ ộ n g

khi c ừ n h â n v iên đi họC; đô' việc đ à o tạo đ ạ t
h iệ u q u ả caO; n h à q u à n lý nên tạo ra đ ộ n g lự c

c hu ng , nhiổu khi n h â n viên đ ư ợ c c ừ đi đ ào
tạ o n h ư n g v ầ n ph ài h o à n th à n h các c ô n g việc

h ọc hòi noi n g ư ờ i học. Với mỗi k h o á h ọc can
iàm ch o n g ư ò i h ọ c th â y rõ sự liên q u a n củ a

tro n g tỏ chức. Đi họ c l«ìm g iâ m th iêu thòi

k h o á họ c vói c ô n g viộc vò n h u n g cơ hội á p

gitìn là m việc, k h ié h c h o c õ n g việc củ a họ bị
d o n lại. N g ư ò i họ c k h ô n g thô‘ xoav x ò đ ẻ giái

d ụ n g n h ữ n g đ ic u đ u ọ c học vảo ỉh ự c tế- Điểu
n à y đ ã đ ư ợ c tr ư ờ n g Đại họ c K hoa họ c Xã hội

q u y e l ca hai việc cùnjỊ m ộ ỉ lúC; đ à n h châ'p

v à N h â n v ả n th ự c hiộn rất Ihành c ô n g khi tổ
c h ứ c các ló p bổi d ư ò n g N g h iộ p v ụ s ư p h ạ m

n h ậ n tin h trạ n g h ọ c ch o x on g c h u y ệ n hoặc

thiêt p h ải c h ò đ ê h m ộ i tình hu ô n g cụ t h ế mód
k h u y ẽ h k h ích n h â n viOn họ c hỏi. Trái lại, n h à
q u à n lý n ẽn th ư ờ n g x u y ê n ch ú Irụng lạ o ra
b ẫ u k h ô n g khí khích lộ việc học iỈỊp và á p
d ụ n g n h ư n g kien Ih u c moi v a o co n g viẹc.
Q u a đó^ n h à n viẽn sè n ỏ lực c ù n g c ố kỹ n ă n g
c ú a m in h v à íạo ra n h ữ n g thay d ổ i khi th ự c
h iện c ò n g việc đỏ đ ạ l kê*t q u à c ao h o n . T ro n g
q u á trin h n h à n vicn đ i học, tố c h ứ c nõn lạo
đ iẽ u kiện đ ê n h à n vicn có m ộ t k h o á n g thòi
g ian tãch rời s ự th ự c hiộn công viộc, g iâ m b ớt

x u ng q u a n h k h ô n g có n h ừ n g kiêh thứC; kỳ
n à n g m ớ i n h u hụ; cỏ nỏp h oạt đ ộ n g cũ,
n h ủ n g ý lu ớ n g m ớ i bị làm n g a h o ặ c bị k h á n g

khối lư ọ n g cô n g viộc m à n h â n viên đ ó th ự c
hiện, coi việc di học n h ư m ộ t p h ẫ n củ a cô n g
việc. C h ẳ n g h ạ n , Q u y chò'cùa t r ư ò n g Đ ại học

cự. C uôì c ù n g , n h â n v icn đ à n h bỏ q u a n h ừ n g
gi d ư ọ c đ à o tạo.
Thực ra b ấ t k ỳ k h â u n à o ì T o n g q u á trinh

K h o a h ọ c Xã hội và N h à n văn cho p h é p g iả n g
viên ỉro n g q u á trìn h đ à o tạ o n â n g cao c h u y ê n

đ à o ỉạo, p h á t triế n đ õ u c ẩn đ ẽ h b à n tay c h ăm
c h ú t cú a n g ư ò i q u ả n lý. T u y k h ò n g c an thiệp
trự c tiếp n h ư n g s ự q u a n tâm , tạo m ô i tr u ờ n g

lư ọ c q u ả n trị n g u ổ n n h ả n lự c và chiên lưọc
c h u n g củ a tổ chức. X ử lý n h ừ n g tổ n tại trên

T á i liệ u th a m k h ả o
ị^\ T rá n Kim D ung,

trị n>ịuđrt nhăn lực, NXE

'ĩh ố n g kê, I lõ C hi M inh. 2006.
[2] N g u y ễ n V ân Đ icm . N g u y en N gọc Q u â n , Ciái
irinh Quàn trị nhản tực, NXB Lđo đ ỏ n g - Xả hộí
H à N ọi, 20Cm!
[3] B usiness E d g ứ . Dào tạo
nhàn lự c • L ìm Sđí
đ ẽ khói "ỉtém tiên qua cira $5*7, NXĐ Trỏ, H ổ C h

Minh, 2006.
|4) w w w .a im .e d u .n c l. Chiếìĩ lược giừ nịịirởì sai
đàỡ tạo, n g ày 21/02/2008.
Ị5| V iện n g h ic n c ứ u và d à o tạ o v ế q u ả n lỷ, 37 Unỉ
huống quàn iỷ nhán sụ* (ĩiển hinh trong ảoanì
nghiệp, NXB Lao đ ộ n g • Xâ hội, I ỉà N ội, 2005.

đ ể xây d ự n g và th ự c thi h iộu q u à chidn lược

Some problems in implementing the training and
development strategy of an organization
Truong Thu Ha
Colle^ỊC o f Social Sciences and H um anities, V N U