Tr­êngTHPT­Lý­Th­êng­KiÖt
Mai­kim­oanh


A. Mục tiêu bài
học:
Giúp HS :
1. Kiến thức : Hiểu, nhớ đợc những đặc trng
cơ bản của VHDG (trọng tâm); nắm đợc khái
niệm về các thể loại của VHDG; nhớ, kể tên
các thể loại ,phân biệt sơ bộ các thể loại đó
2. Kỹ năng : Rèn kỹ năng hệ thống hóa, so
sánh, đối chiếu
3. Thái độ : Hiểu đợc giá trị to lớn của VHDG,
trân trọng di sản văn hóa tinh thần của dân
tộc, học tập tốt phần VHDG trong chơng
trình


Kiểm tra bài cũ:

1. VHDG có phải là một bộ phận
của VHVN không? VHDG còn tên
gọi nào khác? Vì sao?
2. VH viết VN đợc viết bằng
những loại chữ nào? Đến TK XX
còn sử dụng nữa không? Vì sao?


B. Bài mới
Hãy đọc SGK(t.16) và nêu cách hiểu của


ThÕ nµo lµ truyÒn miÖng? TÝnh
truyÒn miÖng ®îc thÓ hiÖn nh thÕ
nµo trong VHDG?

TruyÒn miÖng lµ sù ghi nhí theo kiÓu
nhËp t©m vµ phæ biÕn b»ng lêi nãi, c¸ch
tr×nh diÔn cho ngêi kh¸c xem th«ng qua
l¨ng kÝnh chñ quan cña ngêi truyÒn tông
nªn thêng ®îc s¸ng t¹o thªm


VHDG truyền miệng bằng cách
nào? Theo những hình thức nào?
Truyền miệng theo không gian (từ nơi này
qua nơi khác )
Truyền miệng theo thời gian (từ đời này
sang đời khác)
Thông qua hình thức diễn xớng dân gian
(nói, hát, kể, diễn ...)
Khi cha có chữ viết, VHDG đợc truyền
miệng và có dị bản là điều tất yếu.


2. VHDG lµ s¶n phÈm cña qu¸
tr×nh s¸ng t¸c tËp thÓ (tÝnh­tËp­thÓ­
)

Em hiÓu thÕ nµo lµ s¸ng t¸c
tËp thÓ? Qu¸ tr×nh s¸ng t¸c

ngôn từ truyền miệng
(tínhưtruyềnưmiệng)

Là sản phẩm của
quá trình sáng tác
tập thể
(tínhưtậpưthể)


III. HÖ thèng thÓ lo¹i cña VHDG
ViÖt Nam

H·y lËp b¶ng hÖ thèng thÓ
lo¹i VHDG ViÖt Nam?


Hệ thống thể loại văn học dân gian

Tự sự
dân gian:
sử thi,
thần thoại,
truyện cổ tích,
truyền thuyết,
truyện
ngụ ngôn,
truyện cời,
truyện thơ,
vè.


1.2 Sử thi : tác phẩm tự sự dân gian
có
quy mô lớn, sử dụng ngôn
ngữ có
vần, nhịp, xây dựng
những hình tợng
nghệ thuật hoành tráng, hào hùng để kể
về một hoặc nhiều biến cố lớn diễn
ra
trong đời sống cộng đồngcủa
c dân
thời cổ đại (Đẻ đất đẻ
nớc, Đăm Săn, Xing
Nhã...)


1.3 Truyền thuyết : tác phẩm tự sự dân gian
kể về sự kiện và nhân vật lịch sử (hoặc
có liên quan đến lịch sử) theo xu hớng lý
tởng hóa, qua đó thể hiện sự ngỡng mộ
và tôn vinh của nhân
dân đối với những
ngời có công với đất nớc, với dân tộc hoặc
cộng đồng c dân một vùng
(Truyện An Dơng Vơng và
Mị Châu
Trọng Thủy, Sự
tích Hồ Gơm...)



nh÷ng sù viÖc xÊu, tr¸i tù
nhiªn
trong cuéc sèng, cã t¸c dông g©y
cêi, nh»m môc ®Ých gi¶i trÝ,
phª ph¸n
( Lîn cíi, ¸o míi,
Ch¸y...)


1.7 Truyện thơ: tác phẩm tự sự dân
gian bằng thơ, giàu chất trữ tình, phản
ánh số phận và khát
vọng của con ngời
khi hạnh
phúc lứa đôi và sự công bằng
xã hội bị tớc đoạt (Tiễn dặn ngời yêu Dân
tộc Thái...)


1.8 VÌ : t¸c phÈm tù sù d©n gian
b»ng v¨n vÇn, cã lèi kÓ méc
m¹c, phÇn lín nãi vÒ c¸c sù
viÖc, sù kiÖn thêi sù cña
lµng, cña níc (VÌ Chµng
LÝa, VÌ ThÊt
thñ kinh ®«...)


2. Loại nghị luận dân gian